Δράση STEM: «Τα Σπιτάκια των Φακών: Αναζητώντας το Φως και το Νερό»

Σχολική Μονάδα: Νηπιαγωγείο Σταυρακίου

Υπεύθυνοι Εκπαιδευτικοί: Βασιλική Προκοπίου, Ελένη Ζώνιου, Κατερίνα Μήτσιου, Βασιλική Τσακανίκα

Θεματική: Φυτά & ανάπτυξη / Φως & σκιά (Πρόγραμμα «Πειράματα με νόημα»)

1. Σύνδεση με το Νέο Πρόγραμμα Σπουδών (ΝΠΣ)

Η δράση σχεδιάστηκε με βάση τους άξονες του νέου Προγράμματος Σπουδών για το Νηπιαγωγείο:

• Θεματικό Πεδίο: Φυσικές Επιστήμες, Τεχνολογία και Μαθηματικά
  • Στόχος: Τα παιδιά να διερευνήσουν τις ανάγκες των ζωντανών οργανισμών και να κατανοήσουν τη σχέση αιτίας-αποτελέσματος (φως/νερό -> ανάπτυξη).
  • Προσδοκώμενο: Να αναπτύξουν δεξιότητες επιστημονικής σκέψης (παρατήρηση, διατύπωση υποθέσεων, πειραματισμός, εξαγωγή συμπερασμάτων).
• Θεματικό Πεδίο: Περιβάλλον και Αειφορία
  • Στόχος: Καλλιέργεια οικολογικής συνείδησης και υπεύθυνης στάσης απέναντι στους φυσικούς πόρους.
  • Προσδοκώμενο: Επαναχρησιμοποίηση υλικών (κουτάκια) και φροντίδα για τη ζωή.

2. Το Πείραμα: Στόχος & Υλικά

Σαφής Στόχος: «Τα παιδιά να ανακαλύψουν πώς η κατεύθυνση, η ύπαρξη ή η απουσία φωτός και νερού επηρεάζουν τον τρόπο που μεγαλώνουν οι φακές».

Υλικά:

• Φακές, Βαμβάκι, Νερό.
• Ανακυκλωμένα διαφανή κουτάκια (συσκευασίες φαγητού).
• Χάρτινες κατασκευές (σπιτάκια) για διακόσμηση.
•  Ένα κλειστό κουτί με μια μικρή στρογγυλή τρύπα («παράθυρο») στη μία πλευρά.

3. Η Διαδικασία & Οι Τρεις Συνθήκες (Βήμα-Βήμα)

Φάση Α: Η Προετοιμασία

Στολίζουμε τα σπιτάκια, τοποθετούμε το βαμβάκι και «σπέρνουμε» τις φακές. Ποτίζουμε όλοι μαζί.

• Ερώτηση: «Τι νομίζετε ότι θα γίνει αν βάλουμε τις φακές πάνω στο βαμβάκι;»
• Υπόθεση: «Θα βγάλουν ρίζες και θα γίνουν φυτά!»

Φάση Β: Ο Διαχωρισμός (3 Ομάδες)

1. Ομάδα «Ήλιος»: Τα σπιτάκια τοποθετούνται στο παράθυρο (Φως + Τακτικό Νερό).
2. Ομάδα «Σκοτάδι»: Ένα σπιτάκι μπαίνει στην αποθήκη (Καθόλου Φως + Καθόλου Νερό).
3. Ομάδα «Αναζήτηση» (Φωτοτροπισμός): Ένα σπιτάκι μπαίνει μέσα σε ένα κλειστό κουτί που έχει μόνο μια μικρή τρύπα στο πλάι.

4. Ερωτήσεις Διερεύνησης & Υποθέσεις

Πριν δούμε τα αποτελέσματα, ρωτάμε τα παιδιά:

• Για την αποθήκη: «Πώς θα μοιάζει το φυτό εκεί που δεν το βλέπει κανείς και δεν πίνει νερό;»
• Για το κουτί με την τρύπα: «Αν η φακή δει το φως μόνο από μια μικρή τρύπα, τι λέτε να κάνει; Θα μεγαλώσει ίσια ή θα ψάξει το φως;»

5. Παρατηρήσεις & Αποτελέσματα (Τι είδαν τα μάτια μας)

Μετά από λίγες ημέρες, ανοίξαμε τα σπιτάκια και παρατηρήσαμε:

• Στο Φως: Οι φακές ήταν ζωηρές, καταπράσινες και δυνατές.
• Στην Αποθήκη: Οι φακές μεγάλωσαν αλλά ήταν χλωμές (κίτρινες/λευκές) και μαράθηκαν γρήγορα γιατί δεν είχαν «τροφή» (φως) και «ποτό» (νερό).
• Στο Κουτί με την Τρύπα (Το νέο φαινόμενο): Παρατηρήσαμε κάτι μαγικό! Οι φακές δεν μεγάλωσαν προς τα πάνω, αλλά έγειραν όλες προς τη μεριά της τρύπας! Έμοιαζαν σαν να «σκύβουν» για να βγουν έξω από το μικρό παράθυρο.

Φωνές των Παιδιών:

• «Χωρίς νερό το φυτό μας κουράστηκε και έγειρε στο πλάι, πεινούσε για φως».
• «Αυτές στην αποθήκη είναι χλωμές γιατί τους έλειψε ο ήλιος!».
• «Μάλλον αρρώστησαν αυτές που ήταν στην αποθήκη! Είναι ψηλές αλλά δεν είναι δυνατές! Και δεν είναι πολύ πράσινες! »
• «Κοιτάξτε! Οι φακές προσπαθούν να βγουν από την τρύπα για να δουν τον ήλιο!»

• «Είναι σαν να λένε: Θέλω φως, βοήθεια!»
• «Αυτές στην αποθήκη είναι άρρωστες γιατί πεινάνε!»

6. Συμπεράσματα

Τα παιδιά κατέληξαν στο ότι τα φυτά δεν χρειάζονται απλώς φως, αλλά το αναζητούν ενεργά. Κατάλαβαν ότι το φως είναι η δύναμή τους και χωρίς αυτό χάνουν το χρώμα και τη ζωή τους.