Στο Νηπιαγωγείο μας υλοποιήθηκε μια ιδιαίτερη διαγενεακή δράση με τίτλο «Ηλικιωμένοι και εικονογραφημένο παιδικό βιβλίο», η οποία στόχο είχε να φέρει σε επαφή τα παιδιά με ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας μέσα από τον κόσμο του παιδικού βιβλίου και της αφήγησης.

Μέσα από κοινές δραστηριότητες, αφηγήσεις και δημιουργικές δράσεις, τα παιδιά είχαν την ευκαιρία να αλληλεπιδράσουν με γιαγιάδες, να γνωρίσουν εμπειρίες από το παρελθόν και να αναπτύξουν σχέσεις συνεργασίας και αμοιβαίας μάθησης.

Βασικός στόχος της δράσης ήταν η ενίσχυση των ουσιαστικών διαγενεακών σχέσεων, η αμφισβήτηση στερεοτύπων που συνδέονται με την ηλικία και η ανάδειξη των ηλικιωμένων ως ενεργών και σημαντικών μελών της κοινωνίας.

Παράλληλα, μέσα από την αξιοποίηση της λογοτεχνίας και της αφήγησης, τα παιδιά καλλιέργησαν τη φαντασία, την κριτική σκέψη και τη δημιουργικότητά τους.

Οι δραστηριότητες της δράσης

 Η δράση ξεκίνησε με την αφήγηση και δραματοποίηση του παραμυθιού «Οι Μουζικάντηδες της Βρέμης» στο 1^ο τμήμα από την κ. Μαρία, γιαγιά μαθήτρια του τμήματος. Με εκφραστική αφήγηση, αλλαγές στον τόνο της φωνής και μιμητικές κινήσεις, η ιστορία ζωντάνεψε μπροστά στα παιδιά. Στη συνέχεια, τα παιδιά δραματοποίησαν επιλεγμένες σκηνές, αναλαμβάνοντας ρόλους και εκφράζοντας την ιστορία μέσα από παιχνίδι ρόλων, κίνηση και λόγο. Η δραστηριότητα ενίσχυσε τη συμμετοχή των παιδιών και ανέδειξε τον ρόλο των ηλικιωμένων ως ενεργών αφηγητών και συνεργατών στη μαθησιακή διαδικασία.

Ακολούθησε η ανάγνωση του κλασικού παραμυθιού της Κοκκινοσκουφίτσας με τη συμμετοχή γιαγιάδων και στα δύο τμήματα του νηπιαγωγείου. Στο 1^ο τμήμα η κ. Ευαγγελία και στο 2^ο τμήμα οι κ. Όλγα και η κ. Ευαγγελία.

Με αφετηρία την ιστορία, τα παιδιά και οι γιαγιάδες συζήτησαν και δημιούργησαν νέες εκδοχές του παραμυθιού, όπου η γιαγιά αποκτά έναν πιο σύγχρονο και ενεργό ρόλο. Σε κάποιες από τις νέες ιστορίες, η γιαγιά χρησιμοποιεί το κινητό της για να ζητήσει βοήθεια, ενώ σε μια άλλη απευθύνεται στην περιβαλλοντική οργάνωση «Καλλιστώ» για την προστασία της άγριας ζωής. Μέσα από τη διαδικασία αυτή τα παιδιά γνώρισαν διαφορετικές οπτικές και αμφισβήτησαν τα στερεότυπα που συχνά συναντάμε στα παραδοσιακά παραμύθια.

Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκαν δημιουργικές δραστηριότητες ζωγραφικής, όπου τα παιδιά σε ομάδες, αποτύπωσαν εικαστικά τις νέες παραλλαγές της ιστορίας της Κοκκινοσκουφίτσας. Η συνεργατική αυτή διαδικασία έδωσε την ευκαιρία για συζήτηση σχετικά με τον ρόλο της γιαγιάς στο παραμύθι και για προβληματισμό γύρω από τα στερεότυπα που σχετίζονται με την ηλικία.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε  η ανάγνωση του βιβλίου «Ο πλανήτης σε ένα γυάλινο βαζάκι» του M. Stanev από την κ. Αγγελική, γιαγιά μαθητή του 2^ου τμήματος και την κ. Μαρία γιαγιά μαθήτριας του 1^ου τμήματος. Η ιστορία παρουσιάζει μια γιαγιά που αναλαμβάνει δράση για την προστασία του πλανήτη, ανατρέποντας τις αρχικές προσδοκίες των παιδιών για έναν πιο παθητικό ρόλο. Με αφορμή το βιβλίο ακολούθησε συζήτηση για τη φροντίδα της φύσης και για πρακτικές προστασίας του περιβάλλοντος (τι κάνανε στο παρελθόν και τι κάνουμε τώρα).

Τα παιδιά δημιούργησαν το δικό τους «γυάλινο βαζάκι», γεμίζοντάς το με πράγματα που κάνουν ή φαντάζονται ότι κάνουν οι παππούδες και οι γιαγιάδες τους, ενισχύοντας έτσι τη φαντασία τους και την αναγνώριση θετικών προτύπων μεγαλύτερων ανθρώπων.

Στο πλαίσιο της δράσης είχε προγραμματιστεί επίσης επίσκεψη στην Παιδική – Νεανική Βιβλιοθήκη Κερατέας με τη συμμετοχή παππούδων και γιαγιάδων, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου. Η επίσκεψη θα δώσει την ευκαιρία στους μεγαλύτερους να γνωρίσουν τη βιβλιοθήκη και τις δραστηριότητες των εγγονιών τους, ενισχύοντας τη συμμετοχή τους στην καθημερινή σχολική ζωή των παιδιών. 

• Η δράση αναβλήθηκε λόγω καιρικών συνθηκών και θα πραγματοποιηθεί μετά τις διακοπές του Πάσχα.

Επικαιροποίηση:
Η προγραμματισμένη επίσκεψη υλοποιήθηκε τελικά την Τετάρτη 29 Απριλίου, με τη συμμετοχή των παιδιών και των συνοδών τους (παππούδων και γιαγιάδων), χαρίζοντας όμορφες κοινές εμπειρίες σε μικρούς και μεγάλους.

Περισσότερες πληροφορίες και στιγμές από τη δράση μπορείτε να δείτε στο σχετικό άρθρο εδώ: [Επίσκεψη στη Βιβλιοθήκη]

 Τέλος, στις γιαγιάδες που συμμετείχαν στη δράση δόθηκε ερωτηματολόγιο, ώστε να καταγραφούν οι εμπειρίες, οι εντυπώσεις και οι απόψεις τους σχετικά με τη συμμετοχή τους και τη διαγενεακή αλληλεπίδραση με τα παιδιά.

Η δράση αποτέλεσε μια πολύτιμη εμπειρία για όλους τους συμμετέχοντες, δημιουργώντας γέφυρες επικοινωνίας μεταξύ των γενεών και αναδεικνύοντας τον ενεργό ρόλο των μεγαλύτερων ανθρώπων στην καθημερινότητα των παιδιών.

Μέσα από τις κοινές δραστηριότητες επιχειρήθηκε η αποδόμηση του «αφηγήματος της παρακμής» που συχνά συνοδεύει τη μεγάλη ηλικία, ενώ ενισχύθηκε η συνειδητή παρουσία των ηλικιωμένων στο παρόν των παιδιών.

Παράλληλα, δόθηκε η ευκαιρία να αμφισβητηθούν στερεότυπα για την ηλικία και τον έμφυλο ηλικιακό ρατσισμό, καλλιεργώντας ισότιμες διαγενεακές σχέσεις και αμοιβαία μάθηση.

Η δράση υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος  CIVIS – Open Lab ‘Intergenerational Communities και του ΕΚΠΑ, ενώ οι εκπαιδευτικοί του σχολείου παρακολούθησαν σχετικό επιμορφωτικό σεμινάριο.

Παράλληλα, εντάσσεται στις Δράσεις Ενεργού Πολίτη για το σχολικό έτος 2025–2026 και συνδέεται με τους ακόλουθους  Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης:

• 4: Ποιοτική Εκπαίδευση (βιωματική μάθηση, φιλαναγνωσία και διαγενεακή εκπαιδευτική εμπειρία)
• 10: Λιγότερες Ανισότητες (αμφισβήτηση ηλικιακών στερεοτύπων και ισότητα και σεβασμός μεταξύ γενεών),
• 11: Βιώσιμες Πόλεις και Κοινότητες (ενίσχυση δεσμών σχολείου και τοπικής κοινότητας μέσα από διαγενεακές δράσεις)
• 16: Ειρήνη, Δικαιοσύνη και Ισχυροί Θεσμοί (καλλιέργεια σεβασμού συμπερίληψης και ενεργού συμμετοχής μέσα από τη συνεργασία διαφορετικών γενεών)
• Στόχος 17: Συνεργασία για τους Στόχους (σχολείο, γονείς, γιαγιάδες/παππούδες στο πλαίσιο του προγράμματος CIVIS)

«Αναγνωστικά ταξίδια με παππούδες και γιαγιάδες… παραμύθια που ενώνουν γενιές»