Με το ξεκίνημα της Σαρακοστής οι μαθητές της Β΄τάξης του 1ου Δημοτικού Σχολείου Πύλου ακολούθησαν ένα από τα παλαιότερα έθιμα που σχετίζονται με το Πάσχα, το έθιμο της κυρα-Σαρακοστής. Αφού πρώτα μιλήσαμε στο σχολείο για το έθιμο αυτό και διαβάσαμε το σχετικό ποίημα της κυρά Σαρακοστής, οι μαθητές με 3 απλά υλικά (αλεύρι, νερό, αλάτι) έπλασαν την κυρα-Σαρακοστή, τη διακόσμησαν με όσπρια και την έψησαν για να κρατήσει ολόκληρη την Σαρακοστή, όπως προστάζει το έθιμο.
Η κυρά-Σαρακοστή, στις περισσότερες περιοχές, ήταν μια χάρτινη ζωγραφιά, που απεικόνιζε μια γυναίκα, που έμοιαζε με καλόγρια, με 7 πόδια, σταυρωμένα χέρια γιατί προσεύχεται, ένα σταυρό γιατί πήγαινε στην εκκλησία και χωρίς στόμα γιατί νηστεύει. Στο τέλος κάθε εβδομάδας, αρχής γενομένης από το Σάββατο μετά την Καθαρά Δευτέρα, της έκοβαν ένα πόδι. Το τελευταίο το έκοβαν το Μεγάλο Σάββατο. Αυτό το κομμάτι χαρτί το δίπλωναν καλά και το έκρυβαν σε ένα ξερό σύκο ή καρύδι (περιοχή της Χίου), το οποίο τοποθετούσαν μαζί με άλλα. Όποιος το έβρισκε θεωρούνταν τυχερός και γουρλής. Σε κάποιες περιοχές, το έβδομο πόδι το τοποθετούσαν μες στο ψωμί της Ανάστασης και όποιος το έβρισκε του έφερνε γούρι.
Σε άλλες περιοχές της Ελλάδας, η κυρά-Σαρακοστή φτιάχνεται από ζυμάρι με απλά υλικά και, κυρίως, πολύ αλάτι για να μη χαλάσει. Εξάλλου, δεν τρωγόταν, αφού χρησιμοποιούνταν ως ημερολόγιο. Αλλού πάλι, την έφτιαχναν από πανί και τη γέμιζαν με πούπουλα.
Στον Πόντο, η κυρά-Σαρακοστή ήταν μια πατάτα ή ένα κρεμμύδι που το κρεμούσαν απ’ το ταβάνι και πάνω του είχαν καρφωμένα επτά φτερά κότας, ώστε να αφαιρούν ένα φτερό κάθε εβδομάδα. Εδώ το έθιμο ονομαζόταν “Κουκουράς”, ο οποίος ήταν και ο φόβος των παιδιών!
Για το έθιμο της κυρα-Σαρακοστής έχουν γραφτεί οι παρακάτω στίχοι:
Καλή Σαρακοστή!!!
Φέτος στο σχολείο μας οι μαθητές της Β΄και Στ1′ τάξης αναβίωσαν το έθιμο της χελιδόνας. Σύμφωνα με το έθιμο την 1η Μαρτίου τα παιδιά κρατώντας τη χελιδόνα, μια ξύλινη χειροποίητη κατασκευή στολισμένη με λουλούδια της εποχής, τραγουδούν τα κάλαντα της χελιδόνας από σπίτι σε σπίτι. Οι νοικοκυρές δίνουν στα παιδιά αβγά ή χρήματα και αυτά της έδιναν «μάρτες» ως δώρο για τα μικρά κορίτσια του σπιτιού. Αυτές τις κλωστές τις έδεναν τα κορίτσια στο χέρι ή στο λαιμό.
Την Παρασκευή 1η Μαρτίου ο Σύλλογος Γονέων του 1ου Δημοτικού Σχολείου Πύλου συνεχίζοντας την παράδοση των προηγούμενων χρόνων χάρισε “μάρτες” σε όλους τους μαθητές και τις μαθήτριες, καθώς και στους εκπαιδευτικούς του σχολείου μας για το καλωσόρισμα της άνοιξης.
