Οι μαθητές /τριες της Β΄τάξης του σχολείου μας στο πλαίσιο της Θεματικής Ενότητας <<Ζω καλύτερα –Ευ-ζην>> των Εργαστηρίων Δεξιοτήτων και της Υποθεματικής: Ψυχική και συναισθηματική Υγεία-Πρόληψη υλοποίησαν το εκπαιδευτικό πρόγραμμα με τίτλο <<Μαθαίνω να αναγνωρίζω και να διαχειρίζομαι τα συναισθήματά μου>>. Σε αυτή την ηλικία, οι μαθητές αρχίζουν να αντιλαμβάνονται καλύτερα τα συναισθήματά τους , αλλά συχνά δυσκολεύονται να τα εκφράσουν ή να τα διαχειριστούν αποτελεσματικά. Μέσα από το πρόγραμμα επιδιώκεται να αποκτήσουν δεξιότητες αναγνώρισης, έκφρασης και διαχείρισης των συναισθημάτων τους, καθώς και να αναπτύξουν την ενσυναίσθηση και τη συνεργασία.
Προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα (Στόχοι)
1)Να αναγνωρίζουν τα παιδιά τα βασικά συναισθήματα που νιώθουν (χαρά, λύπη, φόβος, θυμός, έκπληξη αγωνία……) και να αποκτήσουν λεκτικούς τρόπους έκφρασης όταν βιώνουν μια κατάσταση(πχ τώρα θύμωσα γιατί….) αναπτύσσοντας το λεξιλόγιό τους αλλά και παρατηρώντας τις εκφράσεις του σώματος και του προσώπου. Όταν τα παιδιά είναι σε θέση να περιγράψουν το τι νιώθουν σε κάθε κατάσταση(μόνα τους ή μετά από ερώτηση/παρότρυνση )και κάποια συμπτώματα που παρατηρούν στο σώμα τους[πχ <<Η καρδιά μου χτυπάει γρήγορα>>, <<Το πρόσωπό μου έχει κοκκινίσει >> ] αποδεικνύεται η κατανόηση και αναγνώριση των συναισθημάτων.
2)Να μπορούν να διαχωρίσουν και να προβλέψουν καταστάσεις που προκαλούν θετικά ή αρνητικά συναισθήματα (πχ αποχωρισμός, διαφωνίες) πριν ακόμα συμβούν.
3)Να συνειδητοποιήσουν ότι η δική τους συναισθηματική κατάσταση μπορεί να επηρεάσει και τα συναισθήματα άλλων αναπτύσσοντας τις δεξιότητες ενσυναίσθησης και σεβασμού .Εκφράσεις των παιδιών σχετικές με ήρωες παραμυθιών ή άλλων φίλων τους ή οικογενειακών προσώπων ότι θα ένιωθαν αποτελούν αποδείξεις της αναπτυσσόμενης ενσυναίσθησης και σεβασμού των άλλων.
4)Να μάθουν τρόπους αποτελεσματικής διαχείρισης των συναισθημάτων τους παρατηρώντας τις αντιδράσεις τις δικές τους και των άλλων και προσπαθώντας να ελαχιστοποιήσουν τυχόν δυσάρεστες συνέπειες από τα αρνητικά συναισθήματα. Συζητώντας με κάθε δυνατή ευκαιρία περιστατικά που μπορεί να διεγείρουν τα συναισθήματα και φτάνοντας σε συμπεράσματα/συμβουλές/προτροπές/προτάσεις αντιμετώπισης αρνητικών συναισθημάτων καταδεικνύουν την αύξηση του αυτοελέγχου και της αυτορρύθμισης της συμπεριφοράς των παιδιών.
5)Να αναγνωρίζουν τα θετικά και αρνητικά συναισθήματα και να διακρίνουν καταστάσεις που μπορεί να τους δημιουργούν αυτά τα συναισθήματα.
6)Να χρησιμοποιούν κατάλληλο λεξιλόγιο για να περιγράψουν τα συναισθήματα και να εξηγήσουν μια συναισθηματική κατάσταση.
7)Να καταλάβουν ότι υπάρχουν δημιουργικοί τρόποι αντιμετώπισης των συναισθημάτων.
Μερικές από τις δραστηριότητες/ δράσεις μας
Ξεκινήσαμε το «ταξίδι των συναισθημάτων» δημιουργώντας ένα πολύχρωμο τρενάκι, όπου κάθε βαγόνι αντιπροσώπευε και ένα διαφορετικό συναίσθημα. Μέσα από αυτή τη δραστηριότητα τα παιδιά γνώρισαν βασικά συναισθήματα και άρχισαν να τα ονομάζουν.
Στη συνέχεια:
1)Συμπλήρωσαν φατσούλες σε μοτίβα συναισθημάτων.
2)Ζωγράφισαν καταστάσεις που τους προκαλούν χαρά, λύπη και θυμό.
3)Έγραψαν προτάσεις για το πότε νιώθουν χαρούμενοι ή λυπημένοι.
4)Δημιούργησαν τη δική τους «αλφαβήτα των συναισθημάτων».
5)Σε μια από τις δραστηριότητές μας, τα παιδιά έγιναν μικροί καλλιτέχνες. Τους δόθηκε ένα πρόσωπο αγοριού και κοριτσιού το οποίο έγραφε σε τίτλο <<είμαι χαρούμενος >> ή <<είμαι λυπημένος>> αλλά έλειπαν τα χαρακτηριστικά του .Οι μαθητές ανέλαβαν να συμπληρώσουν μάτια ,μύτη και στόμα ανάλογα με το συναίσθημα. Έτσι σκέφτηκαν πώς φαίνεται η χαρά (χαμόγελο, ανοιχτά μάτια) και πώς η λύπη(κατεβασμένο στόμα, διαφορετική έκφραση στα μάτια). Μέσα από αυτή την δραστηριότητα , τα παιδιά κατάφεραν να κατανοήσουν καλύτερα πώς εκφράζονται τα συναισθήματα στο πρόσωπο και να τα αναγνωρίζουν πιο εύκολα στους άλλους.
6)Έλυσαν κρυπτόλεξα σχετικά με τα συναισθήματα.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη φιλαναγνωσία. Διαβάσαμε βιβλία όπως:
α)Το νησί των συναισθημάτων(Μάνος Χατζηδάκης)
β)Εσύ πώς νιώθεις;(Pauiline Oud)
γ)Η κρυφή ζωή των συναισθημάτων(Tina Oziewicz)
δ)Το μπαλόνι του θυμού(Δανάη Δάσκα)
Κατά την ανάγνωση, τα παιδιά συμμετείχαν ενεργά, αναγνωρίζοντας και ονομάζοντας τα συναισθήματα των ηρώων.
Ακόμη:
1)Γνωρίσαμε μέσα από τη μυθολογία τη θεά Ήρα και συζητήσαμε το συναίσθημα της ζήλιας.
2)Παρακολουθήσαμε αποσπάσματα από την ταινία Τα μυαλά που κουβαλάς και μιλήσαμε για τα συναισθήματα που εμφανίζονται σε αυτή.
3)Δουλέψαμε με ένα «θερμόμετρο συναισθημάτων», όπου τα παιδιά συνέδεσαν χρώματα με συναισθήματα (κόκκινο– θυμός, κίτρινο– χαρά κ.ά.).
4)Ακούσαμε και τραγουδήσαμε το τραγούδι <<Η χαρά είναι παντού >>
5)Σταθήκαμε για παιχνίδι με το «ζάρι των συναισθημάτων»!
Φτιάξαμε ένα ξεχωριστό ζάρι, όπου σε κάθε πλευρά υπήρχε κι ένα διαφορετικό συναίσθημα. Κάθε παιδί το έριχνε και… μεταμορφωνόταν!
Έπρεπε να πάρει την αντίστοιχη έκφραση στο πρόσωπό του και να δείξει στους συμμαθητές του το συναίσθημα που έτυχε.
Άλλοτε βλέπαμε έκπληξη, άλλοτε θυμό ή χαρά και άλλοτε λύπη!
Ήταν ένα διασκεδαστικό παιχνίδι που μας βοήθησε να εκφράζουμε τα συναισθήματά μας με το σώμα και το πρόσωπό μας, αλλά και να τα αναγνωρίζουμε στους άλλους!
Το ταξίδι μας δεν σταμάτησε μόνο στην αναγνώριση των συναισθημάτων… προχωρήσαμε ένα βήμα παρακάτω!
Μιλήσαμε για το τι μπορούμε να κάνουμε όταν ένα συναίσθημα γίνεται πολύ έντονο, όπως ο θυμός ή η λύπη-Διαχείριση συναισθημάτων.
Σκεφτήκαμε όλοι μαζί λύσεις και φτιάξαμε τους δικούς μας κανόνες:
α)Παίρνω βαθιές ανάσες.
β) Μετράω μέχρι το 10.
γ) Κάνω ένα μικρό διάλειμμα.
δ)Μιλάω σε κάποιον που εμπιστεύομαι.
ε)Παίξαμε το παιχνίδι «Σταματάω – Σκέφτομαι – Δρω» και μπήκαμε σε ρόλους για να δούμε πώς μπορούμε να αντιδρούμε σε δύσκολες στιγμές.
Με το «φανάρι των συναισθημάτων» μάθαμε:
Σταματάω(κόκκινο)
Σκέφτομαι(κίτρινο)
Επιλέγω τι θα κάνω(πράσινο)
Καταλάβαμε ότι όλα τα συναισθήματα είναι φυσιολογικά και χρήσιμα… αλλά έχουμε τη δύναμη να τα διαχειριζόμαστε με όμορφο και σωστό τρόπο!
Έτσι, το ταξίδι μας ολοκληρώθηκε γεμάτο εμπειρίες, παιχνίδι και γνώση… και τώρα είμαστε πιο έτοιμοι να καταλαβαίνουμε τον εαυτό μας και τους άλλους!
Εκπαιδευτικοί τάξης :Σπύρου Βάνα, Μπαμπούνη Μιράντα.
