Μια διδακτική εμπειρία επιστημονικής σκέψης και συνεργασίας
Ολοκληρώθηκε με επιτυχία η συμμετοχή του 15ου και του 69ου Δημοτικού Σχολείου Θεσσαλονίκης στη διεθνή εκπαιδευτική δράση «Το Πείραμα του Ερατοσθένη», η οποία συντονίζεται σε πανελλαδικό επίπεδο από την ΠΑΝΕΚΦΕ.
Οι μαθητές της ΣΤ’ τάξης και των δύο σχολείων, μεθοδικά προετοιμασμένοι από τους εκπαιδευτικούς τους, πραγματοποίησαν μια σύγχρονη αναβίωση ενός από τα πιο εμβληματικά πειράματα της αρχαιότητας: τη μέτρηση της περιφέρειας της Γης, με τη βοήθεια του Ήλιου και της σκιάς μιας ράβδου.
1. Προετοιμασία: Επιστήμη στην πράξη
Η δράση ξεκίνησε με θεωρητική προσέγγιση, παρουσίαση του ιστορικού πλαισίου και κατανόηση των εννοιών πίσω από το πείραμα. Οι μαθητές γνώρισαν τον Ερατοσθένη τον Κυρηναίο, διευθυντή της Βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας τον 3ο αιώνα π.Χ., ο οποίος για πρώτη φορά στην ιστορία υπολόγισε με εντυπωσιακή ακρίβεια την περιφέρεια της Γης, βασιζόμενος σε απλές γεωμετρικές παρατηρήσεις.
Στη συνέχεια, οργανώθηκαν ομάδες εργασίας, συγκεντρώθηκαν τα απαραίτητα υλικά και πραγματοποιήθηκε δοκιμαστική μέτρηση στην αυλή, ώστε οι μαθητές να είναι έτοιμοι για την τελική φάση.
2. Ημέρα της Ισημερίας – 20 Μαρτίου 2025
Την ημέρα της εαρινής ισημερίας, όταν ο Ήλιος βρίσκεται ακριβώς πάνω στον Ισημερινό, τα σχολεία μας προχώρησαν στη μέτρηση:
Το 69ο ΔΣ πραγματοποίησε τη μέτρηση στις 12:36, με ιδανικές καιρικές συνθήκες.
Το 15ο ΔΣ συμμετείχε την ίδια ώρα, στον κοινό χώρο της αυλής των δύο σχολείων, με τους μαθητές να καταγράφουν με ακρίβεια το ύψος της ράβδου και το μήκος της σκιάς.
Η δράση οργανώθηκε με πειθαρχία και ενθουσιασμό. Οι μαθητές εργάστηκαν με συνέπεια και συνεργασία, βιώνοντας μια πραγματική επιστημονική διαδικασία.
3. Υπολογισμοί και Συμπεράσματα
Για το 69ο ΔΣ, οι υπολογισμοί ολοκληρώθηκαν την Παρασκευή 21 Μαρτίου, με τη γωνία σκιάς να αντιστοιχεί στο γεωγραφικό πλάτος της Θεσσαλονίκης.
Για το 15ο ΔΣ, οι υπολογισμοί πραγματοποιήθηκαν την Πέμπτη 27 Μαρτίου, με εξίσου αξιόπιστα αποτελέσματα. Οι μαθητές κατέγραψαν γωνίες αντίστοιχες της τοποθεσίας του σχολείου και υπολόγισαν περιφέρειες με ελάχιστες αποκλίσεις από τη θεωρητική τιμή, επιβεβαιώνοντας την ακρίβεια των μετρήσεών τους.
Ο μέσος όρος των υπολογισμών των δεκαπέντε ομάδων και των δύο σχολείων έδωσε περιφέρεια 40.500 χιλιόμετρα, τιμή πολύ κοντά στην πραγματική μέση τιμή της περιφέρειας (40.075 χλμ.).
Τα αποτελέσματα των δύο σχολείων καταχωρήθηκαν στην επίσημη πλατφόρμα της ΠΑΝΕΚΦΕ, και οι μαθητές είχαν τη δυνατότητα να συγκρίνουν τις μετρήσεις τους με εκατοντάδες σχολεία από την Ελλάδα και το εξωτερικό.
Δείτε τον διαδραστικό χάρτη με τα συμμετέχοντα σχολεία:
Χάρτης συμμετεχόντων
4. Η αξία της δράσης για τους μαθητές
Η συμμετοχή στο Πείραμα του Ερατοσθένη προσέφερε στους μαθητές:
Μια βιωματική εμπειρία επιστήμης, βασισμένη στη συνεργασία και την παρατήρηση.
Την ευκαιρία να εφαρμόσουν μαθηματικές και φυσικές γνώσεις σε πραγματικές συνθήκες.
Έμπνευση από την επιστημονική σκέψη της αρχαιότητας, με τρόπο σύγχρονο και παιδαγωγικά αποτελεσματικό.
Επαφή με ένα δίκτυο σχολείων που εργάστηκαν παράλληλα με κοινό στόχο.
5. Ευχαριστίες και επόμενα βήματα
Θερμές ευχαριστίες στους εκπαιδευτικούς των τμημάτων ΣΤ1 και ΣΤ2 του 15ου ΔΣ και του ΣΤ’ τμήματος του 69ου ΔΣ για τη συνεργασία και την υποστήριξη της δράσης.
Η συμμετοχή των μαθητών ήταν παραδειγματική και απέδειξε ότι με σωστή καθοδήγηση και ενθουσιασμό, η επιστήμη μπορεί να γίνει προσιτή, συναρπαστική και διαδραστική.
Το Πείραμα του Ερατοσθένη 2025 ολοκληρώθηκε… αλλά η επιστημονική περιέργεια συνεχίζεται!
Συγχαρητήρια σε όλους!
Δημήτριος Γιαννιτσάδης ΠΕ86
Μαρία Μαυρουδή ΠΕ70
Δέσποινα Φωτεινού ΠΕ70
