Το να παρέχει ένας γονέας υγιή και ευτυχισμένα παιδικά χρόνια στο παιδί του είναι άκρως σημαντικό για τη μετέπειτα επιτυχημένη ενήλικη πορεία της ζωής του. Όμως πολλοί γονείς αναρωτιούνται, πώς ακριβώς μεγαλώνεις ευτυχισμένα παιδιά στον σημερινό κόσμο; Γιατί, ευτυχισμένα παιδιά, δε σημαίνει να τους δίνεις στιγμιαία ευχαρίστηση ή άμεση ικανοποίηση. Στην πραγματικότητα, είναι ακριβώς το αντίθετο.
Πώς μπορούν λοιπόν οι γονείς να βοηθήσουν τα παιδιά τους να αναπτύξουν το σύνολο των δεξιοτήτων που θα τα βοηθήσει στο μέλλον;
• Ενθαρρύνετε το παιχνίδι σε εξωτερικούς χώρους
Μην υποτιμάτε τη δύναμη του παιχνιδιού στην ύπαιθρο. Το τρέξιμο στο γρασίδι, το σκαρφάλωμα στα δέντρα, η κούνια και το σκάψιμο στο χώμα είναι καλό για τα παιδιά. Μελέτες δείχνουν ότι αρώματα που σχετίζονται με τη φύση (πχ. πεύκα, κομμένο γρασίδι, λεβάντα) μπορούν να τονώσουν τη διάθεση του παιδιού σας. Έτσι, μπορείτε να ενθαρρύνετε το παιδί σας να διαβάσει ένα βιβλίο έξω ή για αλλαγή να κάνει τα μαθήματά του στη βεράντα μια ηλιόλουστη μέρα.
Το παιχνίδι σε εξωτερικούς χώρους μπορεί επίσης να βελτιώσει τις κοινωνικές δεξιότητες του παιδιού, όπως την ενσυναίσθηση και τον αυτοέλεγχο. Παιδιά με καλύτερες κοινωνικές δεξιότητες έχουν περισσότερες πιθανότητες να προχωρήσουν στις σπουδές τους και λιγότερες να πιθανότητες να βιώσουν κατάχρηση ουσιών, παχυσαρκία, βία.
Ακόμα και όταν ο καιρός δεν είναι τέλειος, ενθαρρύνετε τα παιδιά σας να κάνουν ποδήλατο, να παίζουν με τα παιδιά της γειτονιάς, να τρέχουν στην υπέροχη ύπαιθρο.
• Περιορίστε τον χρόνο στις οθόνες
Το παιδί σας μπορεί να επιμένει ότι το να παίζει ατέλειωτες ώρες βιντεοπαιχνίδια το κάνει ευτυχισμένο, όμως ο υπερβολικός χρόνος οθόνης είναι αποδεδειγμένα κακός για την ψυχολογική ευεξία του παιδιού σας. Θέστε σαφή όρια για τον χρόνο οθόνης στο παιδί. Εάν έχει smartphone, περιορίστε την πρόσβασή του όταν κάνετε οικογενειακές δραστηριότητες, όταν οδηγείτε στο αυτοκίνητο ή παίζει έξω. Επίσης δώστε ξεκάθαρες οδηγίες για τον χρόνο που μπορεί να παρακολουθήσει τηλεόραση, να ασχοληθεί με τον υπολογιστή ή το τάμπλετ. Η επίβλεψη είναι απαραίτητη, καθώς και η χρήση των δικλείδων ασφαλείας για ανηλίκους.
• Κάντε εξάσκηση στην ευγνωμοσύνη
Η ενσωμάτωση της ευγνωμοσύνης στην καθημερινότητά σας θα μπορούσε να βοηθήσει τα παιδιά να γίνουν πιο ευτυχισμένα, πιο υγιή άτομα. Αλλά, να έχετε κατά νου ότι υπάρχει μεγάλη διαφορά του να επιβάλλετε ένα «ευχαριστώ» από το να το εννοείτε πραγματικά. Εκφράστε ειλικρινείς ευχαριστίες όταν είστε ευγνώμονες για κάποιον άλλον. Αυτό θα διδάξει τα παιδιά σας να κάνουν το ίδιο. Κάντε οικογενειακή συνήθεια το να μιλάτε για πράγματα για τα οποία νιώθετε ευγνωμοσύνη. Προσδιορίστε 3 πράγματα για τα οποία είστε ευγνώμονες στο τραπέζι του φαγητού ή λίγο πριν την ώρα του ύπνου. Επίσης κάντε συνήθεια το να στέλνετε ευχαριστήρια σημειώματα. Μπορείτε να ενθαρρύνετε το παιδί σας να γράψει ένα τέτοιο σημείωμα για παράδειγμα στον φίλο του που το βοήθησε σε κάτι, στον δάσκαλό του, σε ένα συγγενικό πρόσωπο που αγαπά ή στον προπονητή του.
• Διδάξτε τον αυτοέλεγχο.
Ξεκινήστε να διδάσκετε στο παιδί σας την αυτοπειθαρχεία από μικρή ηλικία. Μερικοί τρόποι είναι οι εξής:
Βάλτε ένα καλάθι στην κουζίνα για smartphones. Πείτε στο παιδί σας να το βάζει στο καλάθι όταν κάνει την εργασία του για να μην μπαίνει στον πειρασμό να σερφάρει στο διαδίκτυο όταν υποτίθεται ότι πρέπει να κάνει τη δουλειά του.
Βάλτε όλα τα ηλεκτρονικά παιχνίδια σε έναν κοινό χώρο του σπιτιού πριν τον ύπνο. Έτσι το παιδί δε θα μπει στον πειρασμό να χρησιμοποιήσει το τάμπλετ ή το κινητό όταν πρόκειται να κοιμηθεί.
Βάλτε στο ψυγείο και στα ντουλάπια σας υγιεινές επιλογές τροφίμων. Εάν κρατάτε γλυκές λιχουδιές στο σπίτι, κάντε τις πιο δύσκολες σε πρόσβαση, τοποθετώντας τις σε κάποιο ψηλό ράφι μακριά από το οπτικό τους πεδίο.
• Αναθέστε δουλειές
Τα παιδιά σίγουρα δε θα λατρέψουν να καθαρίζουν το τραπέζι ή να ξεσκονίζουν τώρα. Ωστόσο, η ανάθεση εργασιών θα μπορούσε να είναι ένας βασικός παράγοντας επίτευξης μακροχρόνιας ευτυχίας. Τα παιδιά που βοηθούν στις δουλειές του σπιτιού αισθάνονται πιο συνδεδεμένα με τις οικογένειές τους κι αυτό τα κάνει να νιώθουν ψυχικά πιο δυνατά σε δύσκολες στιγμές. Επίσης οι δουλειές του σπιτιού τα διδάσκουν υπευθυνότητα και κοινωνική προσφορά. Τέλος, τα βοηθά στην ανάπτυξη δεξιοτήτων αδρής κινητικότητας και τους τονώνει την αυτοπεποίθηση, καθώς νιώθουν ικανά και ενεργά μέλη της ομάδας που λέγεται οικογένεια.
• Αποφύγετε τις υπερβολές
Το να αγοράζετε πολλά δώρα στο παιδί σας ή να του δίνετε όλα όσα ζητάει κάθε φορά δε θα το κάνει πραγματικά ευτυχισμένο. Στην πραγματικότητα οι υπερβολές μπορεί να έχουν αρνητικές επιπτώσεις στην ψυχική ευεξία του παιδιού σας.
Τα παιδιά δυσκολεύονται να εντοπίσουν τη διαφορά ανάμεση στην επιθυμία και την ανάγκη και κατά συνέπεια μπορεί να νομίζουν ότι η ευτυχία πηγάζει από τα υλικά αγαθά. Εμείς, ως ενήλικες λοιπόν πρέπει να αντισταθούμε σε αυτή την επιθυμία της υπερβολικής απόκτησης υλικών αγαθών και να αντιπροτείνουμε την απόκτηση κοινών εμπειριών με το παιδί μας. Ξοδέψτε όσο περισσότερο χρόνο μπορείτε μαζί τους φτιάχνοντας αναμνήσεις και όχι χρήματα.
• Βοηθήστε άλλους ανθρώπους
Πολλές μελέτες έχουν συνδέσει τον αλτρουισμό με την ευτυχία. Το να είστε ευγενικοί κάνει τα παιδιά σας πιο ευτυχισμένα και αυτή η ευτυχία θα τα κάνει πιο ευγενικά. Αυτός είναι ένας θετικός κύκλος της ζωής που τα προετοιμάζει για μια πιο υγιή ζωή. Μερικές ιδέες είναι οι εξής:
Παρακινήστε κάθε μέλος της οικογένειας να κάνει μια ευγενική πράξη καθημερινά και μοιραστείτε το όταν συναντιέστε το βράδυ στο δείπνο.
Επιλέξτε έναν οργανισμό που βοηθάει άτομα μη προνομιούχα και συνδράμετε είτε οικονομικά είτε με εθελοντική βοήθεια.
Συμφωνήστε με το παιδί σας πως ένα μικρό μέρος από το χαρτζιλίκι του θα πηγαίνει σε έναν φιλανθρωπικό σκοπό και αφήστε το παιδί σας να διαλέξει ποιος σκοπός θα είναι αυτός.
Λάβετε υπόψη σας πως τα παιδιά δε χρειάζεται να είναι χαρούμενα όλη την ώρα. Πρέπει και να νιώσουν είτε άβολα, είτε να βαρεθούν , είτε γενικά να έρθουν σε επαφή και με τα αρνητικά συναισθήματα. Καθοδηγήστε τα να βρουν τρόπους να ηρεμούν, να αναγνωρίζουν τα συναισθήματά τους και να τα αντιμετωπίζουν. Δουλειά του γονιού δεν είναι να είναι υπεύθυνος για την ευτυχία του παιδιού του όλο το 24ωρο, αλλά να δώσει τις δεξιότητες εκείνες που θα το κάνουν να διαχειριστεί τα συναισθήματά του με υγιή τρόπο.
Και το πιο σημαντικό; Να τους παρέχετε ένα στοργικό περιβάλλον. Τα παιδιά που ξέρουν ότι τους αγαπούν και τους φροντίζουν είναι πιθανότερο να ευδοκιμήσουν ακόμα κι όταν αντιμετωπίζουν δύσκολες συνθήκες στη ζωή τους.
Τσερεβελάκη Μέλπω
Δασκάλα ΤΕ