Τη σχολική χρονιά 2019-2020 με τους μαθητές της Γ1 τάξης του 106^ου Δημοτικού Σχολείου Αθηνών στα πλαίσια 5μηνου διαθεματικού σχεδίου εργασίας (project) στην Ευέλικτη Ζώνη επιχειρήσαμε να εστιάσουμε στον τρόπο εκφοράς του λόγου για τα ζώα στη λογοτεχνία με τη χρήση φαντασίας, μυθοπλασίας και σχημάτων λόγου.  Για τον σκοπό αυτό εκτός από συγκεκριμένα κείμενα του σχολικού εγχειριδίου και του Ανθολογίου που αξιοποιήσαμε, εντρυφήσαμε και σε ποιήματα από το βιβλίο «Τα 24 παράξενα ζώα του αλφαβήτου» της Παυλίνας Παμπούδη, που θεωρήθηκε ότι προσφέρονταν γι’ αυτό τον σκοπό.

Το βιβλίο θεωρήθηκε κατάλληλο, διότι οι μαθητές αυτής της ηλικίας διασκεδάζουν με τα ζώα, συναρπάζονται με τις κωμικές καταστάσεις και τις συνεχείς ανατροπές και επιθυμούν να γίνουν μέρος της μυθοπλασίας παράγοντας δικό τους προφορικό ή γραπτό λόγο, ενώ παράλληλα έχουν τη δυνατότητα να διευρύνουν και εμπλουτίζουν το λεξιλόγιό τους, καθώς και να καλλιεργήσουν τη δημιουργική και κριτική τους σκέψη.  Αυτά αποτέλεσαν τους κυριότερους στόχους για τον σχεδιασμό, την οργάνωση και την υλοποίηση του εκπ. προγράμματος.

Στα ποιήματα του βιβλίου «Τα 24 παράξενα ζώα του αλφαβήτου» κυριαρχούν η ενθουσιώδης φαντασία, το αστείο, το παράξενο, η ανατροπή. Οι λέξεις, απλές και σύνθετες, είναι επιλεγμένες με τρόπο που σχηματίζουν εικόνες ζώων εντελώς φανταστικών αλλά με ανθρώπινες ιδιότητες. Κύριο υφολογικό τους γνώρισμα αποτελεί το στοιχείο του εκλεπτυσμένου χιούμορ, που αναδεικνύεται από τις περιγραφές, τις στιχομυθίες, τη συμπεριφορά των ηρώων, τις σκηνές που διαδραματίζονται. Οι ζωγραφικές απεικονίσεις της συγγραφέως ολοκληρώνουν αυτήν την ψυχεδελική διάσταση.

Για να αναδειχθούν τα παραπάνω στοιχεία του ποιητικού λόγου αλλά και να αυξηθεί η γνωστική και συναισθηματική εμπλοκή των μαθητών, σχεδιάστηκαν, οργανώθηκαν και υλοποιήθηκαν εκπαιδευτικές δράσεις φιλαναγνωσίας και όχι μόνο. Μετά από μια πρώτη αναγνωστική προσέγγιση των κειμένων δινόταν έμφαση στην αισθητική απόλαυση του ποιητικού λόγου, καθώς και στη συναισθηματική ανταπόκριση των παιδιών στα δρώμενα του ποιήματος. Στη συνέχεια με χρωματιστό μολύβι υπογραμμίζαμε τις λέξεις από το γράμμα του αλφαβήτου που εντοπίζαμε στον τίτλο και συζητούσαμε για τις άγνωστες αλλά και για κάποιες σύνθετες.  Κατόπιν επιχειρούσαμε ατομική εικαστική προσέγγιση των στίχων που μας είχαν εντυπωσιάσει και δημιουργούσαμε γι’ αυτούς τους δικούς μας ομαδικούς θεατρικούς αυτοσχεδιασμούς. Αλλά και επί μέρους δραστηριότητες σχεδιάστηκαν για κάθε ποίημα, ως εφαρμογές πορισμάτων των λογοτεχνικών θεωριών αναγνωστικής πρόσληψης, όπως η ‘συνομιλία’ με κείμενα άλλων συγγραφέων· αυτό έγινε, για παράδειγμα, με τον Ηλεκτρόσαυρο και τη συνάντησή του με τα σκυλιά από το ποίημα του Κ. Π. Καβάφη «Σπίτι με κήπον», που βρίσκεται στο βιβλίο της Γλώσσας· για τις ανάγκες της δραματοποίησης πραγματοποιήθηκε η συγγραφή θεατρικού μονόπρακτου από τη μαθήτρια Δέσποινα Μ. Όπως μπορείτε να δείτε και στις φωτογραφίες μας το θεατρικό έργο αναπροσαρμόστηκε 4 φορές από τη Δέσποινα,  μετά από διάλογο και συζήτηση στην τάξη με προτάσεις –παρεμβάσεις των συμμαθητών της, που προέκυψαν ως αποτέλεσμα των θεατρικών τους αυτοσχεδιασμών αλλά και της εστίασης σε συγκεκριμένες λέξεις του καβαφικού κειμένου. Στη συνέχεια το θεατρικό μονόπρακτο φωτοτυπημένο μοιράστηκε σε όλα τα παιδιά, τα οποία το ολοκλήρωσαν με τις εικαστικές προσεγγίσεις τους.

Σε επόμενο στάδιο τα παιδιά είχαν τη δυνατότητα να συνθέσουν δικά τους γραπτά κείμενα με ήρωες τα υπέροχα και παράξενα πλασματάκια των ποιημάτων και να τα συμπληρώσουν με τις  εικαστικές τους προσεγγίσεις. Οι δημιουργίες τους ανακοινώνονταν στην τάξη σε ξεχωριστή διδακτική ώρα και τότε με διάλογο και συζήτηση οι υπόλοιποι μαθητές σχολίαζαν, παρενέβαιναν και ασκούσαν κριτική επισημαίνοντας θετικά στοιχεία και ελλείψεις. Κάποια παιδιά είχαν ήδη ξεκινήσει να γράφουν δικά τους ποιηματάκια με ζώα, τα οποία επίσης παρουσιάζονταν στην τάξη. Πολύ το διασκεδάσαμε!

Λίγο πριν από το Πάσχα επικοινωνήσαμε ηλεκτρονικά με την κ. Παυλίνα Παμπούδη και της αποστείλαμε ένα μέρος των εργασιών μας ζητώντας της να μας γράψει τις δικές της εντυπώσεις. Εκείνη επέλεξε να το κάνει -πώς αλλιώς;- με τρόπο ποιητικό! Ναι, έγραψε ένα ποίημα αποκλειστικά για εμάς!  Μας έστειλε και μια φωτογραφία της!

 

 

 

Για τα παιδιά της Γ1 τάξης

Γεια σας παιδιά της Γ1

του ξακουστού 106

που με τα 24

ζωάκια έχετε παίξει!

Παιδιά, πολύ χαρήκαμε

που κάναμε παρέα

Να είσαστε πάντα καλά

και να περνάτε ωραία!

Χρόνια πολλά κι ευχές πολλές

σας στέλνει η μαμά τους

κι οι γάτες της κι ο σκύλος της,

κουνώντας την ουρά τους!

Παυλίνα Παμπούδη

 

 

Όλοι χαρήκαμε πολύ! Διότι η επικοινωνία με τη συγγραφέα έγινε, επειδή εμείς θελήσαμε να ασχοληθούμε δημιουργικά με το βιβλίο της. Η δική μας δουλειά ‘συνομίλησε’ με τη δική της! Βλέπετε πόσα όμορφα πράγματα μπορεί να συμβούν, όταν διαβάζουμε βιβλία;

Η δασκάλα της τάξης

Αναστασία Ν. Μαργέτη