Teachers' Club (Α΄+Β΄+Γ')

ΑΡΓΥΡΗΣ ΒΕΝΙΚΟΥΔΗΣ & ΒΟΥΛΑ ΜΠΟΥΝΑΤΣΟΥ (εκπαιδευτικοί ΠΕ 70) ΓΙΑΝΝΙΤΣΑ

Αρχεία για 'Φιλαναγνωσία'

Τα φανταστικά ιπτάμενα βιβλία του κου Μόρις Λέσμορ

Συγγραφέας: ΑΡΓΥΡΗΣ ΒΕΝΙΚΟΥΔΗΣ στις 8 Μαΐου 2015

Τα φανταστικά ιπτάμενα βιβλία του κου Μόρις Λέσμορ» είναι μια ταινία μικρού μήκους τoυ κινηματογραφικoύ στoύντιο Μοοnbot.

Μια καταπληκτική ταινία 15 λεπτών που αναμιγνύει διάφορες κινηματογραφικές τεχνοτροπίες (μινιατούρες, κινούμενα σχέδια με τη χρήση υπολογιστών, 2D animation).

Κέρδισε το Όσκαρ μικρού μήκους animation για το 2012. Η σχέση ανθρώπου και βιβλίου σε ένα πολύ όμορφο 15λεπτο βίντεο.

Το βιβλίο ζωντανεύει με τη δύναμη του ανθρώπου, τη δύναμη της φαντασίας.

Εμπνευσμένη από τον Μάγο του Οζ, τον τυφώνα Κατρίνα, τον κωμικό Buster Keaton και την αγάπη για τα βιβλία είναι η 15λεπτη ταινία «The Fantastic Flying Books of Mr. Morris Lessmore».

Όπως τονίζουν οι δημιουργοί, πρόκειται για «την ιστορία των ανθρώπων που αφοσιώνουν τις ζωές του στα βιβλία και τα βιβλία τους το ανταποδίδουν».

Η ταινία εξιστορεί το τι συνέβη στον ήρωα Μόρις Λέσμορ που μετά την επέλαση ενός τυφώνα βρίσκεται σε έναν φανταστικό κόσμο, όπου τα βιβλία έχουν ζωντανέψει και συμπαραστέκονται στους ανθρώπους.
Η αρχική ιδέα του Joyce ήταν να εκδοθεί ως βιβλίο.

Όταν όμως το 2009 συνεργάστηκε με τον Oldenburg και ξεκίνησαν την εταιρία Μοοnbot, αποφάσισαν τη δημιουργία της ταινίας.

Στο μεταξύ όμως κυκλοφόρησε το iPad της Apple, και έτσι τα «ιπτάμενα βιβλία» έγιναν και e-book.

Εταιρεία Παραγωγής: Μοοnbot Studios
Σενάριο: William Joyce
Σκηνοθεσία: William Joyce, Brandon Oldenburg

Πηγή:YouTube/HGAmyrAaSKA/ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΑΧΙΔΗΣ/25 Ιαν 2014

Κατηγορία Φιλαναγνωσία | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Τα φανταστικά ιπτάμενα βιβλία του κου Μόρις Λέσμορ

«Το Πάσχα του Πασχάλη»

Συγγραφέας: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΜΠΟΥΝΑΤΣΟΥ στις 4 Απριλίου 2015

Για να σου διαβάσουν την ιστορία, κάνε κλικ στην εικόνα!!! Πηγή: «ΜΙΚΡΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ»

 

ιστορία: Μαρία Ανδρικοπούλου
εικονογράφηση: Δήμητρα Αδαμοπούλου

 

 

Φέτος την άνοιξη ο μικρός τρισχαριτωμένος λαγουδάκος, ο Πασχάλης, έχει χάσει τελείως το κέφι του.

Αιτία της κακοκεφιάς του η μετακόμιση που αναγκάζονται να κάνουν -λόγω της δουλειάς του πατέρα του- από το αγρόκτημα όπου γεννήθηκε σε μια μικρή πόλη κάμποσα χιλιόμετρα μακριά.

Από κει δηλαδή που έτρεχε ανέμελος στα λιβάδια, τώρα θα πρέπει να κλειστεί σε κάποιο διαμέρισμα στην πόλη;
– Δυστυχώς ναι!
Ο Πασχάλης δυσκολεύεται πολύ να συνηθίσει την καινούργια του γειτονιά, ώσπου ανήμερα το Πάσχα, αναπάντεχα, όλα αλλάζουν σαν από θαύμα.
– Ααααα!!!!

– Πώς καταφέρνει τελικά ο Πασχάλης να προσαρμοστεί στην καινούργια του ζωή;
– Ποιους θα γνωρίσει στην πρώτη του περιπλάνηση στη νέα του γειτονιά;
– Θα αποκτήσει καινούργιους φίλους ή δε θα τον κάνει κανείς παρέα;

Το «Πάσχα του Πασχάλη» είναι μια διασκεδαστική ιστορία

για το πείσμα των παιδιών και τις δυσκολίες προσαρμογής σε νέο περιβάλλον.

Πηγή κειμένου:http://www.biblionet.gr/book/151966

Από τον ΜΙΚΡΟ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ

 

Κατηγορία "Ο ΜΙΚΡΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ", ΠΑΣΧΑ, Φιλαναγνωσία | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο «Το Πάσχα του Πασχάλη»

«Ξένοι στο Αιγαίο»

Συγγραφέας: ΑΡΓΥΡΗΣ ΒΕΝΙΚΟΥΔΗΣ στις 24 Ιανουαρίου 2015

Πηγή: http://www.mikrosanagnostis.gr
Για να σου διαβάσουν το βιβλίο, κάνε κλικ στην εικόνα!!!

Η ιστορία μας αρχίζει από τη στιγμή που κάποιος φώναξε:

«Δεχόμαστε επίθεσηηη, τρέξτε να σωθείτε…»

«Άντε πάλι, τα ίδια» γκρίνιαξε ο Χασάν κι άρχισε να κολυμπάει γρήγορα.

Ο Χασάν (μία στρογγυλοσαρδέλα) και ο Σεκού (ένας πετροκάβουρας) έπειτα από ένα μεγάλο ταξίδι  γεμάτο περιπέτειες σε αφιλόξενα νερά,

συναντήθηκαν στο Αιγαίο Πέλαγος. 

Θα καταφέρουν να προσαρμοστούν στο νέο τους σπίτι και να κάνουν φίλους;

                                                         Μια τρυφερή και αστεία ιστορία για τη φιλία και τη μετανάστευση. 

biblionet.gr

της  ΣΥΡΜΩΣ  ΜΙΧΑΗΛ
Εικονογράφηση: Μυρτώ Δεληβοριά
Εκδόσεις: Παπαδόπουλος

Ηλικίες: από 7 ετών

Διαβάζει ο ηθοποιός Θάνος Τοκάκης                                                                                                                                                                                                                           Πηγή: http://www.mikrosanagnostis.gr/

Ξεφυλλίστε και διαβάστε το  βιβλίο   ΕΔΩ

Κατηγορία "Ο ΜΙΚΡΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ", Φιλαναγνωσία | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο «Ξένοι στο Αιγαίο»

«Η νεράιδα πάνω στο έλατο»

Συγγραφέας: ΑΡΓΥΡΗΣ ΒΕΝΙΚΟΥΔΗΣ στις 13 Δεκεμβρίου 2014

Για να ξεφυλίσσεις και να ακούσεις την ιστορία, κάνε κλικ στην εικόνα!
Πηγή:http://www.mikrosanagnostis.gr/

 

 

 

Συντελεστές


Εκδότης : ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΤΑΚΗ
Συγγραφέας : Κοντολέων Μάνος
Εικονογράφος : Βερούτσου Κατερίνα

Κρατικό Βραβείο Εικονογράφησης Παιδικού Βιβλίου
Περιγραφή


Κάθε χρόνο η νεράιδα «ξεχνάει» να βάλει το αστέρι και στολίζει η ίδια το έλατο.

Και λένε πως οι άνθρωποι εκείνης της αυλής με το έλατο το στολισμένο με μια νεράιδα, περνούνε μια χρονιά γεμάτη χαρά, υγεία, ευτυχία και τύχη.

Χρονιά αγάπης. Έτσι λένε… Και το πιστεύω κι εγώ αυτό…

Ίσως γιατί και το έλατο της δικής μου αυλής κάποια χρονιά το στόλισε μια νεράιδα.

Γι’ αυτό το πιστεύω. Το έζησα. Εσείς; 

Πηγή:http://www.patakis.gr/

 

 

Κατηγορία "Ο ΜΙΚΡΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ", Φιλαναγνωσία | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο «Η νεράιδα πάνω στο έλατο»

«Ο θείος μου ο κατσικοπόδαρος»

Συγγραφέας: ΑΡΓΥΡΗΣ ΒΕΝΙΚΟΥΔΗΣ στις 29 Νοεμβρίου 2014

Του Γιάννη Ρεμούνδου                                                                                             


Εικονογράφηση: Μυρτώ Δεληβοριά   
Εκδόσεις: Ψυχογιός


Διαβάζει ο ηθοποιός  Θάνος Τοκάκης   

 

Πηγή εικόνας:http://paramythitis.blogspot.gr/

 

Κάντε κλικ στην εικόνα!
Πηγή:http://www.mikrosanagnostis.gr/

 

Κατηγορία "Ο ΜΙΚΡΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ", Τα παραμύθια μου..., Φιλαναγνωσία | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο «Ο θείος μου ο κατσικοπόδαρος»

«Ο Μικρός Δεινόσαυρος»

Συγγραφέας: ΑΡΓΥΡΗΣ ΒΕΝΙΚΟΥΔΗΣ στις 15 Νοεμβρίου 2014

Ένας μικρός δεινόσαυρος ζει μόνος του σε μια λίμνη.

Κανένας δεν γνωρίζει την ύπαρξή του μέχρι που μια μέρα τον ανακαλύπτουν κάποιοι κυνηγοί.

Θα προσπαθήσουν να τον σκοτώσουν, αλλά ο μικρός δεινόσαυρος έχει άλλα σχέδια για αυτούς…

Πηγή:http://www.pandaboura.com/
Κάντε κλικ στην εικόνα!!!
Δωρεάν Online Παραμύθια για μικρούς και μεγάλους Διαβάστε, ακούστε και ταξιδέψτε στον μαγικό κόσμο των παραμυθιών με τον υπολογιστή, το laptop, το tablet ή το κινητό σας.

Δωρεάν
Online Παραμύθια
για μικρούς και μεγάλους
Διαβάστε, ακούστε
και ταξιδέψτε
στον μαγικό κόσμο των παραμυθιών
με τον υπολογιστή, το laptop,
το tablet ή το κινητό σας.

 

Παραμύθια για την αγάπη, τη φιλία, την οικογένεια και για όλες εκείνες τις ηθικές αξίες που πρέπει ένα μικρό παιδί να διδαχθεί από την προσχολική του ηλικία και μετά.
Προσφέρονται με αφήγηση και συνοδεύονται από ηχητικά εφέ και μουσική, εξάπτοντας έτσι τη φαντασία των μικρών μας φίλων.

Κατηγορία Τα παραμύθια μου..., Φιλαναγνωσία | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο «Ο Μικρός Δεινόσαυρος»

Η Μπουμπού & η Μπαμπαλού

Συγγραφέας: ΑΡΓΥΡΗΣ ΒΕΝΙΚΟΥΔΗΣ στις 18 Αυγούστου 2014

Μια ιστορία για τη ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑ της Βούλας Παπαγιάννη

Κάνε κλικ στην εικόνα για να ξεφυλλίσεις και να ακούσεις την ιστορία!

 

Κατηγορία Τα παραμύθια μου..., Φιλαναγνωσία | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Η Μπουμπού & η Μπαμπαλού

» Όταν η πασχαλίτσα συνάντησε ελέφαντα «

Συγγραφέας: ΑΡΓΥΡΗΣ ΒΕΝΙΚΟΥΔΗΣ στις 18 Απριλίου 2014

«Όταν η πασχαλίτσα συνάντησε ελέφαντα»
από τον «ΜΙΚΡΟ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ».

Κατηγορία "Ο ΜΙΚΡΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ", Φιλαναγνωσία | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο » Όταν η πασχαλίτσα συνάντησε ελέφαντα «

Ο ΠΛΑΝΗΤΗΣ ΕΚΠΕΜΠΕΙ S.O.S.

Συγγραφέας: ΑΡΓΥΡΗΣ ΒΕΝΙΚΟΥΔΗΣ στις 6 Απριλίου 2014

Κάνε κλικ στην εικόνα για να σου διαβάσουν μια ιστορία!!!
Περιγραφή: Ο εννιάχρονος Ορφέας, είναι πολύ τρομαγμένος – δεν ντρέπεται καθόλου να το πει.
Ανοίγει λοιπόν τις κεραίες του για να μαζέψει περισσότερες πληροφορίες, να “αφουγκραστεί” τα μηνύματα που στέλνει η φύση.
Και αφού καταλαβαίνει αρκετά, αποφασίζει να δράσει.Είναι όμως εύκολο αυτό; Θα τα καταφέρει τελικά; http://www.picturebooks.gr/

 

 

Συγγραφέας: Αλεξοπούλου-Πετράκη Φραντζέσκα 

Εικονογράφος: Σαμαρτζή Ίρις 
Εκδότης: Εκδόσεις Παπαδόπουλος

Κατηγορία "Ο ΜΙΚΡΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ", Φιλαναγνωσία | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ο ΠΛΑΝΗΤΗΣ ΕΚΠΕΜΠΕΙ S.O.S.

«Τα αδέσποτα» από τον «ΜΙΚΡΟ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ».

Συγγραφέας: ΑΡΓΥΡΗΣ ΒΕΝΙΚΟΥΔΗΣ στις 26 Ιανουαρίου 2014

Τα αδέσποτα

O Αστέρης Πελτέκης μας πάει μια βόλτα στην πορεία του Πολυτεχνείου, με αφορμή την επέτειο της 17ης Νοεμβρίου που γιορτάζουμε την πτώση της δικτατορίας, μαζί με «Τα αδέσποτα» της Σοφίας Ζαραμπούκα,εκδόσεις Μεταίχμιο.

Κατηγορία "Ο ΜΙΚΡΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ", Φιλαναγνωσία | Δε βρέθηκαν σχόλια »

«Ποιος θα γράψει για τον σκύλο μας;»

Συγγραφέας: ΑΡΓΥΡΗΣ ΒΕΝΙΚΟΥΔΗΣ στις 22 Ιανουαρίου 2014

Εικονογράφηση: Σπύρος Γούσης
Εκδόσεις: Πατάκη
Διαβάζει η ηθοποιός Μαρία Ναυπλιώτου

Θες να σου διαβάσουν ένα βιβλίο;

 

Κατηγορία "Ο ΜΙΚΡΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ", Φιλαναγνωσία | Δε βρέθηκαν σχόλια »

«Ο χιονάνθρωπος που δεν ήθελε να λιώσει»

Συγγραφέας: ΑΡΓΥΡΗΣ ΒΕΝΙΚΟΥΔΗΣ στις 10 Οκτωβρίου 2013

O Μάνος Κοντολέων, μας αφηγείται ένα χειμωνιάτικο παραμύθι με τίτλο

«Ο χιονάνθρωπος που δεν ήθελε να λιώσει»

από τη συλλογή Έξι φίλοι και ένα δώρο, Εκδόσεις Πατάκη, 2007. Η εικονογράφηση είναι της Λίλας Καλογερή.

«Ο χιονάνθρωπος που δεν ήθελε να λιώσει»
Πηγή: «Μικρός Αναγνώστης»
Κλικ στην εικόνα για να σου διαβάσουν το παραμύθι!

 

Κατηγορία "Ο ΜΙΚΡΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ", Φιλαναγνωσία | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο «Ο χιονάνθρωπος που δεν ήθελε να λιώσει»

Τα 10 δικαιώματα του μικρού αναγνώστη.

Συγγραφέας: ΑΡΓΥΡΗΣ ΒΕΝΙΚΟΥΔΗΣ στις 30 Σεπτεμβρίου 2013

Πηγή:http://vivliotaxideutes-eu.blogspot.gr/2013/02/10.html

 

Πηγή:http://xwrapaidiwn.blogspot.gr/2011/04/10.html

 

 

 

 

 

Κατηγορία "Ο ΜΙΚΡΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ", Φιλαναγνωσία | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Τα 10 δικαιώματα του μικρού αναγνώστη.

«Τ… όπως Αποστόλης»

Συγγραφέας: ΑΡΓΥΡΗΣ ΒΕΝΙΚΟΥΔΗΣ στις 29 Σεπτεμβρίου 2013

Εκδόσεις: Πατάκη
Εικονογράφηση: Γιώργος Σγουρός
Διαβάζει o ηθοποιός Σταύρος Κώττας

Κάνε κλικ στην εικόνα για να σου διαβάσουν την ιστορία!!!

 

 

Κατηγορία "Ο ΜΙΚΡΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ", Φιλαναγνωσία | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο «Τ… όπως Αποστόλης»

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΤΗΣ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ (2)

Συγγραφέας: ΑΡΓΥΡΗΣ ΒΕΝΙΚΟΥΔΗΣ στις 8 Σεπτεμβρίου 2013

Επιμορφωτικό υλικό για εκπαιδευτικούς το οποίο δημιουργήθηκε στο πλαίσιο των Πράξεων:

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ  ΔΡΑΣΕΙΣ 
ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ  ΤΗΣ  ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ  ΤΩΝ  ΜΑΘΗΤΩΝ
Συντονιστής προγράμματος: Κώστας Κατσουλάρης
philanagnosia@ekebi.gr | www.philanagnosia.gr

Ανδρέας  Καρακίτσιος   

 Καθηγητής Τμήματος Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης, Α.Π.Θ.

Εισαγωγή στη Φιλαναγνωσία

 1. Εννοιολογικοί προσδιορισμοί 

Ο όρος «φιλαναγνωσία» αποτελεί μια ιδιαίτερη και εύστοχη γλωσσική επιλογή που προσδιορίζει -όχι τόσο αυστηρά και καταληκτικά, γιατί πρόκειται για νεότροπο όρο- ένα ευρύ πεδίο σημασιών, δράσεων και αξιών που συνδέονται με τις πολυεπίπεδες σχέσεις παιδιού και βιβλίου, με πολύ μικρή βιβλιογραφία. Με μια πρώτη ματιά φαίνεται ότι ο όρος αυτός ταυτίζεται με τον περιφραστικό γαλλικό όρο aimer lire (αγάπη για ανάγνωση), ενώ μοιάζει να διαφοροποιείται από τους αντίστοιχους αλλόγλωσσους όρους, Literacy, Literatie. Αυτό είναι φυσιολογικό, γιατί ο φιλαναγνωστικός πολιτισμός στην Ελλάδα είναι ακόμη χωρίς παράδοση (δείτε πόσο οι υπολειτουργούν οι Βιβλιοθήκες) και κυρίως γιατί οι παραπάνω όροι έχουν ήδη αποδοθεί στα ελληνικά με τη λέξη γραμματισμός ή και εγγραμματισμός και έχουν συνδεθεί κυρίως με νοήματα και σημασίες αλλά και αντίστοιχες λογικές και πρακτικές που αφορούν τις πολύπλοκες και σύνθετες διαδικασίες της κατάκτησης του λόγου από το παιδί.

Η έντονα αξιολογική διάσταση του όρου της φιλαναγνωσίας στην ελληνική πραγματικότητα, η σχετική απουσία θεσμοποιημένων φιλαναγνωστικών πρακτικών στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, η κραυγαλέα απουσία των Βιβλιοθηκών στο πεδίο αυτό και η ιδιαίτερη διασύνδεση και με εξω-εκπαιδευτικές διαδικασίες, καθιστούν αναγκαία την περαιτέρω εξειδίκευσή του (Παπαδάτος Ι., 2009, Μαλαφάντης Κ., 2004). Ο όρος «φιλαναγνωσία» ορισμικά παραπέμπει στη θετικά προσδιορισμένη σχέση του αναγνώστη με το βιβλίο ως το κατεξοχήν είδος και έκφραση της γραπτής ύλης και εμπεριέχει ταυτόχρονα τις εξειδικευμένες εκπαιδευτικές δραστηριότητες, οι οποίες στοχεύουν στην διαμόρφωση αυτής της σχέσης μέσα από την ανάπτυξη αναγκαίων γνωστικών δεξιοτήτων κυρίως αλλά και κοινωνικών δεξιοτήτων και αισθητικών κριτηρίων (Markidis K., 2011).

Σύμφωνα με τον παραπάνω περιγραφικό ορισμό η φιλαναγνωσία εσωκλείει και ορίζει κυρίως στο σημασιολογικό της πεδίο την πολυδύναμη και πολυδιάστατη σχέση παιδιού και βιβλίου, καθώς και τις εξειδικευμένες φιλαναγνωστικές δραστηριότητες και εκπαιδευτικές πρακτικές. Και είναι κυρίως αυτό το κομμάτι που φαίνεται να έχει το πρακτικό του ενδιαφέρον, εφόσον μπορεί να συνδεθεί άμεσα με το εκπαιδευτικό σύστημα και το σύστημα των Βιβλιοθηκών.

Σε ό,τι αφορά όμως την έρευνα και την παραγωγή ερευνητικών προϊόντων αξιοποιήσιμων στο πλαίσιο εκπαιδευτικών πρακτικών, είναι πολύ χρήσιμο (σχεδόν υποχρεωτικό) να συνδεθεί με τον γενικά αποδεκτό από τη διεθνή βιβλιογραφία όρο «κοινωνικός εγγραμματισμός». Κι αυτό γιατί υπάρχει μια τεράστια παράδοση ήδη από τη δεκαετία του ’70 με πλούσια ερευνητικά συμπεράσματα, προερχόμενα από διαφορετικά επιστημονικά πεδία (κοινωνιογλωσσολογία, γνωστική ψυχολογία, διδακτικές των γλωσσών, κλπ.), που έχουν εμπλουτίσει την αντίληψη και την κατανόηση μας για τις πραγματικές κοινωνικές συνθήκες και αναπτυξιακές διαδικασίες οι οποίες οδηγούν στη σταδιακή εξέλιξη και κοινωνικοποίηση του αναγνώστη και τη γενικότερη σχέση με το βιβλίο. Υπάρχει έτσι η δυνατότητα για πολλές ερευνητικές δράσεις που μπορούν να εγγραφούν σε ένα ειδικό ερευνητικό πεδίο, όπως αυτό του «κοινωνικού εγγραμματισμού» (Bruner, J., 2002, Dickinson, D., & Neuman, S. B. 2006, Dickinson, D., & Tabors, P. (Eds.) 2001).

Η έννοια του «κοινωνικού εγγραμματισμού» είναι ευρεία και έχει ως ερευνητικό κεκτημένο το ότι διαμόρφωση της θετικής σχέσης του υποκειμένου με την γραπτή ύλη διαμορφώνεται μέσα από συγκεκριμένες κοινωνικές πρακτικές «εγγραμματισμού» οι οποίες αναπτύσσονται τόσο σε θεσμικά περιβάλλοντα (σχολείο, βιβλιοθήκη) όσο και σε άτυπα εκπαιδευτικά περιβάλλοντα (οικογένεια, ομάδες ομηλίκων, λέσχες ανάγνωσης). Το ίδιο κεκτημένες θεωρούνται και οι διαπιστώσεις οι οποίες αφορούν στον ιδιαίτερο ρόλο των οικογενειακών πρακτικών στην προσχολική ηλικία και κατά συνέπεια στην κοινωνιολογικά διαφοροποιημένη και ταξικά άνιση σχέση που αναπτύσσει ο αναγνώστης με την γραπτή ύλη πριν ακόμη την ενσωμάτωση του στο επίσημο εκπαιδευτικό περιβάλλον (Hall, Larson, Marsh, 2003, Nikolajeva, 2003).

Επιπλέον είναι πλήρως αποδεκτό ότι οι συνεχείς ερευνητικές δράσεις στο χώρο της φιλαναγνωσίας επιτρέπουν την καλύτερη επεξεργασία και διαχείριση χαρακτηριστικών κλασικών στερεοτύπων, π.χ. όταν οι γονείς διαβάζουν, και γενικά το οικογενειακό περιβάλλον προσφέρει κατάλληλα ερεθίσματα, τότε το παιδί ευνοείται και οδηγείται εύκολα σε φιλαναγνωστικές συμπεριφορές ή ότι όλα τα παιδιά που διαβάζουν έχουν σίγουρη τη σχολική ή κοινωνική επιτυχία. Στην πραγματικότητα αυτό ισχύει μερικώς, γιατί έχει διαπιστωθεί ότι, όταν ένας ή δυο από τους γονείς είτε λόγω επαγγέλματος είτε λόγω προσωπικής επιλογής «διαβάζουν» πολύ και κυκλοφορούν με ένα βιβλίο στο χέρι στο σπίτι, τότε το παιδί εκλαμβάνει το διάβασμα βιβλίων ως μια συμπεριφορά που «ανήκει» αποκλειστικά στο γονιό και όχι σε αυτόν (Poslaniec Ch., 2006). Έτσι συχνά, παιδιά που προέρχονται από τέτοιο οικογενειακό περιβάλλον, παρόλο που δεν εμφανίζουν ειδικό πρόβλημα ανάγνωσης, εντούτοις δεν αποκτούν φιλαναγνωστική διάθεση. Από την άλλη μεριά παιδιά που δεν έχουν τέτοιες εικόνες φιλαναγνωστικής συμπεριφοράς από τους γονείς, διαμορφώνουν μια εξαιρετική φιλαναγνωστική συμπεριφορά.

Σχετικά με το στερεότυπο της σχολικής και κοινωνικής επιτυχίας των παιδιών που αγαπούν το διάβασμα, υπάρχουν έρευνες που το αμφισβητούν μερικώς, γιατί είναι καθοριστική κυρίως η εισβολή του Διαδικτύου, των video-games, DCS. (Chartier A.M. 2010, Neuman, S. B. (1999). ). Επιπλέον αυτές οι στερεότυπες αντιλήψεις χρειάζονται ειδική ανάλυση και προσοχή, γιατί είναι στην αφετηρία γένεσης πολλών αρνητικών παραμέτρων. Συγκεκριμένα, αρκετοί γονείς, επειδή πιστεύουν απόλυτα στη γραμμική σχέση σχολικής επιτυχίας και φιλαναγνωσίας, όταν το παιδί τους δεν διαβάζει, είτε ματαιώνονται, είτε ενοχοποιούνται και καταλήγουν να επιβάλλουν ως υποχρέωση την ανάγνωση βιβλίων στα παιδιά τους. Ενώ είναι γνωστό ότι η φιλαναγνωσία είναι μια ελεύθερη επιλογή για το παιδί και όχι μι α άλλη σχολική υποχρέωση.

Από τα παραπάνω εξάγεται ότι η βαθύτερη κατανόηση της διαδικασίας συγκρότησης των διάφορων παραμέτρων που καθορίζουν το προφίλ του νέου αναγνώστη, επιτρέπει αρχικά την αποδέσμευση από την ηθικολογική και αναπόφευκτα ιδεολογική προσέγγιση της «φιλαναγνωσίας» ως συνόλου κοινωνικά αποδεκτών συμπεριφορών, διευρύνει την παιδαγωγική της εφαρμοσιμότητα και ευνοεί μια σειρά ερευνητικών δράσεων σε διάφορους τομείς που εμπλέκεται ή και μπορεί να συνδεθεί η φιλαναγνωσία πέρα από θεσμοποιημένα εκπαιδευτικά περιβάλλοντα. π.χ.

1. Σύγκριση εκπαιδευτικών παρεμβάσεων φιλαναγνωσίας σε σχολικό και εξωσχολικό περιβάλλον.

2. Διαστάσεις διαφοροποίησης και ανισότητας στη λειτουργία κα ανάπτυξη της φιλαναγνωσίας υπό την επίδραση διαφορετικού κοινωνιογνωστικού περιβάλλοντος.

3. Διαφορές συνεργατικής ανάγνωσης σε τυπικά και μη τυπικά εκπαιδευτικά περιβάλλοντα.

4. Καταγραφή, ανάλυση και αξιολόγηση των αναγνωστικών υλικών (εικονογραφημένα, εικονοβιβλία, κλασικά παιδικά βιβλία, βιβλία γνώσης, Συλλογές μικροαφήγησης) σε σχέση με τις συνεπαγόμενες πρακτικές ανάγνωσης.

5. Αναλυτική περιγραφή των οικογενειακών και σχολικών γνωστικών περιβαλλόντων και των αντίστοιχων παραμέτρων, με χρήση διαπιστευμένων εργαλείων συστηματικής παρατήρησης φιλαναγνωσίας (βλ. ενδεικτικά: CHELLO=The Child/Home Environmental Language and Literacy Observation] που προτείνονται από τους Neuman, Koh & Dwyer (2008).

Τυπολογία αναγνώστη 

Οι μελέτες για τη σχέση του αναγνώστη με το βιβλίο και ιδιαίτερα εκείνες που προσδιορίζουν τα χαρακτηριστικά του αναγνώστη, είναι ιδιαίτερα κρίσιμες και χρήσιμες για οποιαδήποτε εφαρμογή πρακτικών φιλαναγνωσίας. Στην ουσία το ενδιαφέρον των μελετών αυτών είναι στραμμένο στην παιδική ηλικία, από τους πρώτους μήνες της ζωής του βρέφους, μέχρι και την σχολική ηλικία.

Τυπολογία κατά JAAppleyard 

Σύμφωνα με τις μελέτες του J. A. Appleyard (Appleyard, J.A. 1991), διακρίνονται πέντε τύποι αναγνώστη που εμφανίζονται εξελικτικά και συνδέονται κυρίως με την ηλικία, τις εμπειρίες, τις διαθέσεις του και τους διάφορους τρόπους εμπλοκής του παιδιού με το βιβλίο. Πρώτα- πρώτα είναι ο αναγνώστης ως παίκτης (reader as player) και αφορά κυρίως το παιδί προσχολικής ηλικίας· ο αναγνώστης ως ήρωας και ηρωίδα (reader as hero and heroine) και αφορά το παιδί στη σχολική ηλικία· ο σκεπτόμενος αναγνώστης (reader as thinker) που αφορά τον αναγνώστη στην εφηβική ηλικία· τον αναγνώστη ως ερμηνευτή (reader as interpreter) που αφορά στη μετεφηβική ηλικία· και τον αναγνώστη ως πολυπράγμονα (pragmatic reader) που αφορά στην ώριμη ηλικία.

Πολύ σχηματικά και περιληπτικά θα καταγραφούν παρακάτω τα πιο βασικά σημεία της θεωρίας:

1. Ο αναγνώστης ως παίκτης (κυρίως για το παιδί προσχολικής ηλικίας)

Το παιδί της προσχολικής ηλικίας αποτελεί μια εξαιρετική και ευδιάκριτη περίπτωση «αναγνώστη» που λειτουργεί ως ακροατής ή ως θεατής. Στην περίοδο αυτή το παιδί κινείται αενάως σε έναν φανταστικό κόσμο με έναν τρόπο σκέψης και συμπεριφοράς όπου διακρίνονται τα χαρακτηριστικά του ανιμισμού, του εγωκεντρισμού αλλά και του μαγικού και άλογου στοιχείου, όπου η αναλογία και η αυθαίρετη συσχέτιση αιτιών και αποτελέσματος κυριαρχούν στη σκέψη. Σε αυτόν τον ασαφή και συγκεχυμένο κόσμο το μικρό παιδί σχηματίζει και κτίζει σταδιακά τη δική του ατομική ιδιοσυστασία, τη δική του ταυτότητα. Εισέρχεται στον κόσμο των ενηλίκων και αρχίζει να προσαρμόζεται στις επιταγές του πραγματικού. Είναι μια σύνθετη μεταβατική πορεία κατά την οποία το μικρό παιδί προσχολικής ηλικίας μαθαίνει να ελέγχει φόβους φανταστικούς και πραγματικούς, να συνυπάρχει με εξωπραγματικά στοιχεία και να εμπιστεύεται τη μαγεία, το φανταστικό και το εξωλογικό. Αυτά τα τρία στοιχεία μετασχηματίζονται σε εικόνες του πραγματικού μέσω κυρίως του συμβολικού στοιχείου (κουλτούρα).

2. Ο αναγνώστης ως πρωταγωνιστής ή ως ήρωας και ηρωίδα

Ανταποκρίνεται στα παιδιά της σχολικής ηλικίας. Αυτή η ηλικιακή περίοδος σηματοδοτείται από το στάδιο των συγκεκριμένων νοητικών ενεργειών αλλά και από τη σταδιακή χρήση σύνθετων πρακτικών και πνευματικών ενεργειών και την προοδευτική ανάπτυξη της αφαιρετικής σκέψης. Το παιδί- αναγνώστης της σχολικής ηλικίας ανταποκρίνεται σε έναν τύπο αναγνώστη που ταυτίζεται με τον ήρωα ή την ηρωίδα του βιβλίου. Μετατρέπεται και γίνεται το κεντρικό πρόσωπο, ο ήρωας ή η ηρωίδα σε ένα μυθιστόρημα ή σε μια ιστορία γεμάτη περιπέτειες και κατορθώματα. Αυτού του τύπου ο αναγνώστης προσλαμβάνει μια συγκεκριμένη πραγματικότητα από τα βιβλία του σαφώς συγκροτημένη και οργανωμένη, την οποία εμπιστεύεται αρκετά εύκολα χωρίς να την αμφισβητεί και επιθυμεί διακαώς να εμπλακεί σε αυτήν. Η ευκολία με την οποία ταυτίζεται με τους πρωταγωνιστές των λογοτεχνικών αφηγήσεων εκφράζει την ανάγκη του για «στηρίγματα» καθώς θέλει να αντιμετωπίσει με θάρρος και αξιοπρέπεια τις δυσκολίες ή γενικώς το «κακό» που αναπαρίσταται στο παιδικό αφήγημα βραχείας ή εκτεταμένης φόρμας. Γενικά όλες οι ταυτίσεις στις αναγνώσεις των λογοτεχνικών αφηγήσεων λειτουργούν εν μέρει και ως υποκατάστατα αναπλήρωσης και εκπλήρωσης συγκεκριμένων επιθυμιών και αναγκών που κυριεύουν το παιδί σε αυτήν την ηλικία.

Σύμφωνα με τον J. A. Appleyard στη σχολική ηλικία καταγράφεται ένας τύπος αναγνώστη που εξελίσσεται και βελτιώνεται, που καταφέρνει να διακρίνει την πραγματική από τη φανταστική ιστορία (γι’ αυτό και αρχικά προτιμά τα ρεαλιστικά αφηγήματα και αργότερα στο τέλος της σχολικής ηλικίας επιστρέφει στις φανταστικές αφηγήσεις μυθιστορηματικού τύπου). Γίνεται ένας μικρός παν-επιστήμων που αρχίζει και αντιλαμβάνεται τις εσωτερικές λειτουργίες της λογοτεχνικής αφήγησης, τις λογοτεχνικές συμβάσεις, την πλοκή και τις χωροχρονικές και αιτιολογικές σχέσεις των γεγονότων και πράξεων των ηρώων (Καρπόζηλου Μ. 1997).

Τυπολογία κατά Christian Poslaniek 

 Ο τρόπος με τον οποίο διαβάζουν τα παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικίας απασχολεί γενικώς τους ανθρώπους της Εκπαίδευσης.

Εξαιρετικές στην περιοχή αυτή είναι οι θεμελιωμένες προτάσεις του Ch. Poslaniek (Poslaniec Ch., & Houyel Ch., 2000).

Με βάση την προσωπική του εμπειρία και την πολύχρονη έρευνα ο Ch. Poslaniek παρατηρεί και κατατάσσει συγκεκριμένα σχήματα που συνιστούν συγκεκριμένους τύπους και ευδιάκριτα τυπικά αναγνωστικά μοντέλα.

1. Είναι πρώτα ο τύπος του τελετουργικού αναγνώστη ή της τελετουργικής ανάγνωσης (lecture rituelle)

2. O τύπος του χαλαρού αναγνώστη ή του αναγνώστη παίχτη ή της διασκεδαστικής ανάγνωσης (lecture distraire)

3. O εμπλεκόμενος αναγνώστης, ή η ανάγνωση εμπλοκής (lecture impliquée) 

4. O έμπειρος αναγνώστης(lecture experte) 

5. H λογοτεχνική ανάγνωση (lecture littéraire) 

Η αναγνωστική συμπεριφορά ενός παιδιού προσχολικής ηλικίας 3, 4, 5 έως και 6 ετών μπορεί να αναγνωριστεί σε έναν ή και περισσότερους από τους πρώτους τρεις παραπάνω αναφερόμενους τύπους. Στους δυο τελευταίους τύπους (έμπειρος αναγνώστης και λογοτεχνική ανάγνωση) αναγνωρίζονται οι αναγνώστες της σχολικής ηλικίας. 

1.Τελετουργικός αναγνώστης (τελετουργική ανάγνωση) 

Εάν το παιδί είναι συνηθισμένο να ακούει κάθε βράδυ μια ιστορία είναι πολύ φυσικό να επιζητά για μια μεγάλη χρονική περίοδο την ίδια ιστορία και μάλιστα να διαμαρτύρεται σε οποιαδήποτε τροποποίηση φράσεων και λέξεων που συνήθως έρχεται από την πλευρά του ενήλικου για μια σειρά από διαφορετικές αιτίες (λάθη, παραλείψεις, έλλειμμα χρόνου κ.λπ.). Ανάλογες διαμαρτυρίες εκφράζονται από τα μικρά παιδιά και στις διασκευές των κλασικών παραμυθιών, τουλάχιστον αρχικά. Ενδεχομένως η όποια διαμαρτυρία στην αλλαγή φράσεων και λέξεων συνδέεται με την ανάγκη του παιδιού για αιώνια διάρκεια και σταθερότητα του κειμένου ή της ιστορίας, κάτι που ερμηνεύεται με την ανάγκη του μικρού παιδιού να νοιώθει αισθήματα ασφάλειας και εμπιστοσύνης στη σχέση του με το άψυχο και έμψυχο περιβάλλον. Πρόκειται για μια συμπεριφορά που εξηγείται με βάση την κατάκτηση της δεξιότητας της μονιμότητας και της σταθερότητας του αντικειμένου από το μικρό παιδί. Η στερεότυπη επανάληψη των ίδιων φράσεων και των ίδιων λέξεων επιτρέπει στα μικρά παιδιά να αντιληφτούν τη σταθερότητα του κειμένου έναντι του προφορικού λόγου (Bonnafe M., 1994). Αυτά τα χαρακτηριστικά ορίζουν την τελετουργική ανάγνωση και τον αντίστοιχο αναγνώστη.

2. Ο τύπος του αναγνώστη-παίχτη ή ο τύπος του χαλαρού αναγνώστη η διασκεδαστική ανάγνωση 

Το ίδιο το παιδί σε άλλες στιγμές και συνήθως σε μεγαλύτερη ηλικία ενδέχεται να ξεφυλλίζει κάποια βιβλία ανάμεσα σε σωρούς πεταμένων και διασκορπισμένων βιβλίων, να παρατηρεί κάποιες εικόνες για λίγο, να επιμένει σε κάποιες άλλες, ίσως για να θυμηθεί κάποια ιστορία παλιά ή απλά για να περάσει η ώρα χωρίς συγκεκριμένο σκοπό. Είναι μια αναγνωστική δραστηριότητα ψυχαγωγίας και χαλάρωσης, όπου κυριαρχεί το ξεφύλλισμα, η παρατήρηση των εικόνων χωρίς συγκεκριμένο σκοπό, η παραμονή σε μια σελίδα. Είναι η κλασική περίπτωση αναγνωστικής συμπεριφοράς που συναντιέται πολύ συχνά σε ενήλικους αναγνώστες που ένα βιβλίο θεωρείται κάτι σαν ελεύθερη χαλαρή και δημιουργική απασχόληση. Ενδεχομένως αυτή η περίπτωση αναγνώστη πλησιάζει αρκετά τον τύπο του αναγνώστη – παίκτη του Appleyard J. A.

3. Ανάγνωση εμπλοκής 

Υπάρχει και η κλασική περίπτωση αναγνωστικής συμπεριφοράς στην οποία το μικρό παιδί, ξεφυλλίζει ένα εικονοβιβλίο και φωνάζει: να ένας σκύλος! είναι ο Λάκης μας! Εννοείται ότι ο σκύλος που βλέπει το παιδί στο βιβλίο δεν έχει καμιά σχέση με το σκύλο του σπιτιού του ούτε σχηματικά ούτε χρωματικά, αλλά παρόλα αυτά το μικρό παιδί εμπλέκεται στην ανάγνωση των εικόνων του σκύλου συνδέοντας και συσχετίζοντας τις εμπειρίες του, τις εικόνες του και τα συναισθήματα του με τον ήρωα του εικονοβιβλίου. Μια ανάγνωση εμπλοκής σημαίνει ότι το παιδί εισβάλλει στο σύμπαν του βιβλίου και η φαντασία του λειτουργεί υπερβαίνοντας τους τυπικούς κανόνες. Πιο συγκεκριμένα αυτού του τύπου η ανάγνωση μεταφράζεται ως η ταύτιση με τους ήρωες του βιβλίου, με προβολές επί των πράξεων των ηρώων με ένα διαρκή διάλογο ανάμεσα στο βιβλίο και στον αναγνώστη, δηλαδή μια διαρκής και γόνιμη συσχέτιση του προσωπικού του κόσμου με τον κόσμο του βιβλίου (Schneider R., 1999). Αυτός ο τύπος αναγνώστη σύμφωνα με το μοντέλο του J. A. Appleyard αποτυπώνεται συνήθως στη σχολική ηλικία. Πάντως πολλές αναγνωστικές συμπεριφορές, όπου τα παιδιά εκφράζονται με αυθόρμητη ομιλία (επιφωνήματα, κραυγές) κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης συναντώνται κυρίως στην προσχολική ηλικία. Αντίθετα, στη σχολική ηλικία οι ταυτίσεις και οι προβολές στους ήρωες και στις ηρωίδες είναι πιο σύνθετα φαινόμενα και κυρίως έχουν ένα σιωπηρό και υποκειμενικό χαρακτήρα.

Αυτά τα τρία μοντέλα αναγνωστικής συμπεριφοράς (τελετουργική, διασκέδασης και εμπλοκής) μπορεί να ανιχνευτούν κυρίως σε παιδιά προσχολικής ηλικίας αλλά μπορεί και σε μεγαλύτερες ηλικίες. Πολλά παιδιά του Δημοτικού για παράδειγμα διαβάζουν βιβλία με πολύ διασκεδαστικό και ψυχαγωγικό τρόπο, κυρίως σε στιγμές που δεν έχουν κάτι καλύτερο να κάνουν, καθώς η ανάγνωση λογοτεχνικών βιβλίων θεωρείται σχεδόν μια πολιτιστική άσκηση ψυχής και πνεύματος πολύ κοντά στην έννοια της ψυχαγωγίας ή έστω στη λογική μιας χαλαρής ή δημιουργικής ενασχόλησης, όπου τα επίπεδα συγκέντρωσης του αναγνώστη είναι πολύ χαμηλά σε σχέση με αναγνώσεις που χρειάζονται στα σχολικά καθήκοντα και διαβάσματα. Άλλα παιδιά επιμένουν να ξαναδιαβάζουν τα ίδια βιβλία παρόλο που απευθύνονται σε μικρότερες ηλικίες και κυρίως για να κοιμηθούν, για να ξεχαστούν.

Τέλος σε έρευνες έχει φανεί ότι αναγνώστες σε ηλικία Δημοτικού είναι εμπλεκόμενοι αναγνώστες, στους οποίους η εμπλοκή μετατοπίζεται από το ενδιαφέρον για το τέλος της ιστορίας, στο γεγονός ότι βιώνουν εσωτερικά την ιστορία και συμπάσχουν με τις ατυχίες ή χαίρονται με τις επιτυχίες του ήρωα.

Πολλά παιδιά του Δημοτικού διαβάζουν στο στυλ της ανάγνωσης του αναγνώστη-παίχτη ή της ανάγνωσης ως διασκέδαση και ιδίως εκείνα που δεν έχουν ανεπτυγμένη πολύ την αίσθηση της φιλαναγνωσίας. Το κάνουν γιατί αυτή η πρακτική επαινείται από το γενικότερο κοινωνικό περιβάλλον αλλά και από το σχολικό. Ίσως γιατί οι στενοί φίλοι το κάνουν και το συζητούν μεταξύ τους, ίσως γιατί η ανάγνωση βιβλίων και ιδίως λογοτεχνίας αποτελεί μια τυπική χαλαρή ενασχόληση έστω ως τρίτη ή τέταρτη επιλογή. Τέτοιου τύπου αναγνώστες ενδιαφέρονται για βιβλία τρόμου, για βιβλία με περιπέτειες και φανταστικά στοιχεία.

Υπάρχουν και ακόμη δυο τύποι, μοντέλα αναγνώστη που προφανώς εμφανίζονται συχνότερα σε μεγαλύτερες ηλικίες, αλλά δεν παύουν να συναντώνται και σε παιδιά των μεγάλων τάξεων του Δημοτικού.

4. Ο έμπειρος αναγνώστης ή η έμπειρη ανάγνωση 

Αυτός ο τύπος ανάγνωσης συνίσταται στην ικανότητα του παιδιού να αντιλαμβάνεται τους υπαινιγμούς τις υποδηλώσεις και συνδηλώσεις του κειμένου, να αντιλαμβάνεται την ιδεολογία του κειμένου αλλά και τη λογική και εφαρμογή της διακειμενικότητας, τόσο στο γλωσσικό όσο και στο εικονιστικό κείμενο. Σε πάρα πολλά βιβλία εγγράφεται ένας μεγάλος αριθμός ιστορικών προσώπων, ιστορικών και πολιτιστικών γεγονότων που θεωρούνται ως γνωστές και αναγνωρίσιμες πτυχές της πραγματικότητας από τον αναγνώστη.

Ο έμπειρος αναγνώστης μπορεί να διακρίνει τα ειδικά στοιχεία και συστατικά του κειμένου (εικόνα και γλώσσα) που νοηματοδοτούν άλλες καταστάσεις που παραπέμπουν σε άλλα νοήματα και σε άλλες εκδοχές του συγκεκριμένων βιβλίων και ακόμη να συλλάβει τα υπονοούμενα και τα αποσιωπημένα. Να βάλει δηλαδή η αναγνώστης λόγια και νοήματα ας πούμε στις τρεις τελίτσες ή στα κενά που αφήνει σκοπίμως ο συγγραφέας. Στην κατηγορία αυτή των αναγνωστών απευθύνεται μια μεγάλη ομάδα βιβλίων παιδικής λογοτεχνίας που προκαλεί και απαιτεί τη συνεργασία των μικρών αναγνωστών, δηλαδή τα νεοτερικά κείμενα στα οποία ο αναγνώστης συμμετέχει στην επιλογή του τέλους ή στην εξέλιξη της ιστορίας.

Ο έμπειρος αναγνώστης είναι ένας αναγνώστης που μετατρέπεται από έναν ικανό αποκωδικοποιητή σε έναν στρατηγικό αναγνώστη, δηλαδή έναν αναγνώστη που ξέρει να χρησιμοποιήσει τις προγενέστερες γνώσεις του, πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την ανάγνωση, έτσι ώστε να μπορέσει να αποφασίσει ποια είναι τα σημαντικά και ουσιώδη στοιχεία του κειμένου, να συνθέσει πληροφορίες, να εξαγάγει συμπεράσματα, να θέσει ερωτήματα και να αποκαταστήσει τις πιθανές παρανοήσεις και παρερμηνείες.

5. Η λογοτεχνική ανάγνωση 

Είναι αυτό που αποκαλεί ο Προυστ ως η θεϊκή απόλαυση προερχόμενη από τη βύθιση στην αναγνωστική πράξη. Είναι μια μοναδική εμπειρία στην οποία ο αναγνώστης αντιμετωπίζει το κάθε βιβλίο σαν μια ψυχή με εκθετική δύναμη, εκείνου που το έγραψε, που το διάβασε πριν από αυτόν και όλων όσων το ονειρεύτηκαν, το σχεδίασαν αλλά δεν μπόρεσαν να το γράψουν. Αυτός ο τύπος ανάγνωσης πολύ περισσότερο από τους προηγούμενους μεταφέρει την αναγνωστική πρακτική έξω από το Σχολείο, την επεκτείνει σε συναισθηματικές και πνευματικές ανατάσεις. Εάν υποθέσουμε ότι οι τρεις βασικές λειτουργίες του αναγνώστη είναι η αναγνώριση συμβόλων, ο σχεδιασμός στρατηγικής και το συναίσθημα, τότε μπορούμε εντελώς υποθετικά βέβαια να πούμε ότι στη λογοτεχνική ανάγνωση ενεργοποιείται ιδιαίτερα και η συναισθηματική κατάσταση του αναγνώστη.

Ο όρος λογοτεχνική ανάγνωση δεν πρέπει να συνδέεται με τις αναγνώσεις λογοτεχνικών έργων που συνήθως επικεντρώνουν το ενδιαφέρον είτε στη διδασκαλία του νοήματος είτε στην αναζήτηση της λογοτεχνικότητας. Αφορά κυρίως τις αναγνώσεις λογοτεχνικών έργων που προσδιορίζονται από την ιδιαίτερη προσπάθεια στην ερμηνεία του έργου, δηλαδή ο αναγνώστης προσπαθεί να συμπληρώσει τα κενά και τις ελλείψεις, να αναδιατάξει το αφηγηματικό υλικό, να συνδέσει το κείμενο με άλλα κείμενα, να ανακαλύψει τις συσχετίσεις συγγραφέα κειμένου και εποχής. Ειδικότερα όμως «λογοτεχνική ανάγνωση» είναι εκείνη που υποχρεώνει ή καθοδηγεί τον αναγνώστη να ανακαλύπτει τα βασικά στοιχεία των λογοτεχνικών έργων, το χτίσιμό τους, τους αρμούς και τις τεχνικές (ακόμη και τους κανόνες και τις αρχές) που τα συνδέουν, τα συνθέτουν και ολοκληρώνουν τη γραφή τους. Έτσι τα εργαλεία της θεωρίας της λογοτεχνίας έρχονται στο προσκήνιο μαζί και η γνώση στοιχειωδών εννοιών, όπως το είδος του αφηγητή, της οπτικής γωνίας, των λογοτεχνικών ειδών, κάτι που ενδεχομένως και να δυσκολεύει το νεαρό αναγνώστη της σχολικής ηλικίας αλλά τον οδηγεί ουσιαστικά στο χώρο της δημιουργικής γραφής.

Βιβλιογραφία 
Appleyard, J.A. 1991, Become a reader, The experience of fiction from Childhood to adulthood. Campridge University Press.
Bonnafe M., 1994, Les livres c’est bon pour les bébés. Calmann-Levy, Paris 1994.)
Bruner, J., 2002, Pourquoi nous racontons-nous des histoires ? Paris : Retz.
Chartier A.M.& Hebrard J., Discours sur la lecture (1880-2000), BPI-Centre Pompidou, Fayard, Paris, 2010
Dickinson, D., & Neuman, S. B. 2006. (Eds.), Handbook of early literacy research: Volume II. New York, NY: Guilford Press.
Dickinson, D., & Tabors, P. (Eds.), 2001, Beginning literacy with language: Young children learning at home and school. Baltimore, MD: Brookes
 Hall N., Larson J. & Marsh J. (dir.) 2003 – Handbook of early childhood literacy, London : Sage.
Καρπόζηλου Μ. 1997, Το παιδί στη χώρα των βιβλίων, Καστανιώτης, 2η έκδοση.
Μαλαφάντης Κ., 2004. Το παιδί και η ανάγνωση. Στάσεις Προτιμήσεις, Συνήθειες, Εκδόσεις Γρηγόρη, Αθήνα.
Markidis, K. 2011, «Social literacy in school contexts: concepts and research instruments». Report for the National Book Center of Greece. Athens.
Neuman, S.B., Koh, S., & Dwyer, J. (2008). «CHELLO: The child/home environmental language and literacy observation»,Early Childhood Research Quarterly, 28, 159-172.
Neuman, S. B. 1999. «Books make a difference: A study of access to literacy»,Reading Research Quarterly, 34, 286-312.
Nikolajeva M. 2003–« Verbal and visual literacy : The role of picture books in the reading experience of young children», in Hall N., Larson J., Marsh J. (dir.) : Handbook of early childhood literacy, London : Sage.
Παπαδάτος Γ., 2009, Παιδικό βιβλίο και φιλαναγνωσία, θεωρητικές αναφορές και προσεγγίσεις –Δραστηριότητες, Πατάκης, Αθήνα.
Poslaniec Ch., 2006, Le plaisir de lire explique aux parents, Retz, Paris, 2006.
 Poslaniec Ch., & Houyel Ch., 2000, Αactivités de lecture a partir de la Littérature de Jeunesse, Hachette Livre, Paris.
 Schneider R., 1999, « Pour une théorie cognitive du personnage littéraire : La dynamique de construction du modèle mental », Théorie- Littérature, No 17, Automne 1999, P.U.V. Saint Denis, Paris.

[1] Holub Robert, «Φαινομενολογία» στον τόμο Από το φορμαλισμό στον μεταδομισμό στη σειρά Ιστορία της θεωρίας της λογοτεχνίας / 8, επιμ. Roman Selden, θεώρ. Μετάφρασης Μίλτος Πεχλιβάνος, Μιχάλης Χρυσανθόπουλος, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Ινστιτούτο νεοελληνικών σπουδών [Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη], Θεσσαλονίκη 2005, σσ. 439.
[2] Βλ. Σπινκ, Τζων, Τα παιδιά ως αναγνώστες, μτφρ. Κυρ. Ντελόπουλος, εκδ. Καστανιώτη, Αθήνα 1990, σ. 70.
[3] Σπινκ, Τζων, Τα παιδιά ως αναγνώστες, μτφρ. Κυρ. Ντελόπουλος, εκδ. Καστανιώτη, Αθήνα 1990, Ποσλανιέκ Κριστιάν, Να δώσουμε στα παιδιά την όρεξη για διάβασμα, απόδ. Στέση Αθήνη,Εκδόσεις Καστανιώτη, Αθήνα 1992.
[4] Iser Wolfgang, The Iimplied Reader:Patterns of Communication in Prose, Fiction from Bunyan to Beckett, Baltimore and London, The Johns Hopkins University Press, 1974,p. 278
[5] Holland, Norman N., 5 ReadersReading, New Haven,CT, 1975, pp. 113-4.
[6] Βλ. Anderson C. R., Hiebert H. El., Scott A. J. Wilkinson Jan A.G., Πώς να δημιουργήσουμε ένα έθνος από αναγώστες. Από την Ψυχολογία της Ανάγνωσης στην Εκπαιδευτική Πρακτική, Επιμέλεια – Πρόλογος Στέλλα Βοσνιάδου, μτφρ. Ανθή Αρχοντίδου, Ι. Μπίμπου, Φωτ. Παπαδημητρίου και Στέλλα Βοσνιάδου, Gutenberg, Αθήνα 2000, σ. 32.
[7] Βλ. Σπινκ, Τζων, Τα παιδιά ως αναγνώστες, μτφρ. Κυρ. Ντελόπουλος, εκδ. Καστανιώτη, Αθήνα 1990, σ. 29.
[8] Bloom Harold, Πώς και γιατί διαβάζουμε, εισ. Ουΐλλιαμ Σούλες, μτφ. Κατερίνα Ταβαρτζόγλου, Τυπωθήτω, Αθήνα 2004, σ. 57.
[9] Eagleton T. Εισαγωγή στη θεωρία της λογοτεχνίας, εισαγωγή – θεώρηση Δ. Τζιόβας, μτφρ. Μ. Μαυρωνάς, εκδ. Οδυσσέας, Αθήνα 1989, σ. 169
[10] Βλ. Α. Κατσίκη-Γκίβαλου, Το θαυμαστό Ταξίδι, εκδ. Πατάκη, Αθήνα 1995, σ. 65-70.
[11] Iser W. The Act of Reading: A Τheory of Aesthetic Response, Baltimore andLondon, The Johns Hopkins University Press,1978, pp. 107-8, 116-18.
[12] Κάρλος Μαρία Ντομίνγκες, Το χάρτινο σπίτι, μτφρ. Λένα Φραγκοπούλου, εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα 62006, σ. 22.

Επιμορφωτικό υλικό

ΔΕΥΤEΡΑ, 03 ΣΕΠΤEΜΒΡΙΟΣ 2012 15:38

Πηγή: http://www.philanagnosia.gr/epimorfoseis/epimorfotiko-yliko/1583-epimorfotiko-yliko2

 

Κατηγορία Φιλαναγνωσία | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΤΗΣ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ (2)

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΤΗΣ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ (1)

Συγγραφέας: ΑΡΓΥΡΗΣ ΒΕΝΙΚΟΥΔΗΣ στις 7 Σεπτεμβρίου 2013

Επιμορφωτικό υλικό για εκπαιδευτικούς το οποίο δημιουργήθηκε στο πλαίσιο των Πράξεων: 

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ  ΔΡΑΣΕΙΣ
ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ  ΤΗΣ  ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ  ΤΩΝ  ΜΑΘΗΤΩΝ
Συντονιστής προγράμματος: Κώστας Κατσουλάρης
philanagnosia@ekebi.gr | www.philanagnosia.gr

Άντα Κατσίκη-Γκίβαλου 

  Καθηγήτρια Νεοελληνικής  Φιλολογίας στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Ε.Κ.Π.Α 

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Από τα στενά όρια μιας διδασκαλίας, στην καλλιέργεια της φιλαναγνωσίας 

Η λογοτεχνία μέσα από τη μυθοπλασία προβάλλει, θίγει, σχολιάζει φαινόμενα, καταστάσεις, ζητήματα, προβλήματα που αφορούν κοινωνικά σύνολα αλλά και τον κάθε αναγνώστη χωριστά. Συνιστά μια μορφή διαμεσολάβησης ανάμεσα στο μικρό μαθητή και στον ιστορικοκοινωνικό του χώρο. Ο μαθητής εμπλέκεται στη διαδικασία της ανάγνωσης, εφόσον αναγνωρίζει στο λογοτεχνικό κείμενο ιδέες, θέματα ή γεγονότα που έχει ο ίδιος βιώσει ή τον έχουν απασχολήσει. Το κείμενο, το βιβλίο, γενικότερα, πρέπει να προκαλέσει το ενδιαφέρον του αναγνώστη-μαθητή, ώστε αυτός να ανοίξει ένα διάλογο μαζί του, να αναρωτηθεί για τα πρόσωπα ή τα δρώμενα της αφήγησης. Να σκεφτεί, όπως θα έλεγε ο Poulet, «τις σκέψεις ενός άλλου. Να ανταλλάξει την υποκειμενικότητά του μ’ εκείνη ενός άλλου».[1] Το λογοτεχνικό κείμενο με τα ιδιαίτερα αισθητικά χαρακτηριστικά του, το συμβολικό και πολύσημο λόγο του, με τα κενά της αφήγησης και με το στοιχείο της φαντασίας προκαλεί …

Διαβάστε τη συνέχεια  ΕΔΩ

 

Πηγή: http://www.philanagnosia.gr/epimorfoseis/epimorfotiko-yliko/1583-epimorfotiko-yliko2

Κατηγορία Φιλαναγνωσία | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΤΗΣ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ (1)

Σ’ ένα πέλαγο ανοιχτό…

Συγγραφέας: ΑΡΓΥΡΗΣ ΒΕΝΙΚΟΥΔΗΣ στις 23 Ιουνίου 2013

Δυο κοκόρια ζωηρά!!!

Ένα καβουράκι ολομόναχο κλαίει φοβισμένο, ενώ το φοβερό χταπόδι παραμονεύει. Ο σπάρος και η σπαρίνα το παίρνουν στο σπιτικό τους. Πώς θα αγκαλιάσει, όμως, τη μαμά του, που είναι όλο λέπια; Και πώς θα πηγαίνει «όλο ίσια και μπροστά», αφού τα καβουράκια προχωρούν λοξά… Και δύο ακόμα ιστορίες με κοκορόμυαλους πετεινούς, ευκολόπιστες γαλοπούλες και πονηρά αφεντικά.

transparentpixelΠηγή : Mικρός  Αναγνώστης

Κατηγορία "Ο ΜΙΚΡΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ", Τα παραμύθια μου..., Φιλαναγνωσία | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Σ’ ένα πέλαγο ανοιχτό…

«Έρχεσαι μαζί μου 1», «Το Παραμύθι με τα Παραμύθια» από την κυρία Κάρμεν Ρουγγέρη

Συγγραφέας: ΑΡΓΥΡΗΣ ΒΕΝΙΚΟΥΔΗΣ στις 20 Απριλίου 2013

Πηγή : YouTube

Κατηγορία Τα παραμύθια μου..., Φιλαναγνωσία | Δε βρέθηκαν σχόλια »

«Και οι κακοί έχουν ψυχή» της Σοφίας Παράσχου

Συγγραφέας: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΜΠΟΥΝΑΤΣΟΥ στις 13 Απριλίου 2013

Ένα βιβλίο που μπορείς να διαβάσεις αλλά και να ακούσεις.

Παράλληλα με την αφήγηση, ξεφύλλισε το βιβλίο είτε με τα βελάκια είτε πιάνοντας και γυρίζοντας τις σελίδες με το ποντίκι.

Μπορείς και να απενεργοποιήσεις τον ήχο.

Πηγή : «Mικρός Αναγνώστης»

Κατηγορία "Ο ΜΙΚΡΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ", Τα παραμύθια μου..., Φιλαναγνωσία | Δε βρέθηκαν σχόλια »

«Ο ΔΑΣΚΑΛΟΣ ΜΕ ΤΟ ΒΙΟΛΙ ΚΑΙ ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ» της Θέτης Χορτιάτη

Συγγραφέας: ΑΡΓΥΡΗΣ ΒΕΝΙΚΟΥΔΗΣ στις 8 Απριλίου 2013

Πηγή :  Μικρός Αναγνώστης

Κάνε κλικ στην εικόνα για να σου το  …αφηγηθούν !!!

Κατηγορία "Ο ΜΙΚΡΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ", Φιλαναγνωσία | Δε βρέθηκαν σχόλια »

The Fantastic Flying Books of Mr. Morris Lessmore. (Oscar a mejor cortometraje de animación 2012)

Συγγραφέας: ΑΡΓΥΡΗΣ ΒΕΝΙΚΟΥΔΗΣ στις 7 Απριλίου 2013

Κατηγορία Φιλαναγνωσία | Δε βρέθηκαν σχόλια »

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

Συγγραφέας: ΑΡΓΥΡΗΣ ΒΕΝΙΚΟΥΔΗΣ στις 2 Απριλίου 2013

Στο συγκεκριμένο επεισόδιο της σειράς «Η ΕΠΟΧΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ» η ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΥ ταξιδεύει στη ΔΑΝΙΑ και επισκέπτεται το χωριό ΟΔΕΣΕΝ, όπου βρίσκεται το Μουσείο «ΧΑΝΣ ΚΡΙΣΤΙΑΝ ΑΝΤΕΡΣΕΝ». Μέσα από τις συνεντεύξεις με τον Επιμελητή του Μουσείου «ΑΝΤΕΡΣΕΝ» και τον Διευθυντή του Κέντρου για τον ΑΝΤΕΡΣΕΝ, παρουσιάζεται το έργο και η προσωπικότητα του μεγάλου Δανού Παραμυθά. Προβάλλεται μια λιγότερο γνωστή πλευρά του ΧΑΝΣ ΚΡΙΣΤΙΑΝ ΑΝΤΕΡΣΕΝ, αυτή του Καλλιτέχνη, Ποιητή, Λογοτέχνη και Δημιουργού υπέροχων σχεδίων, χαρτοκοπτικών και κολλάζ. Η χριστουγεννιάτικη ατμόσφαιρα στο ΟΔΕΣΕΝ συνοδεύει το αφιέρωμα με όμορφες εικόνες.

Το Αρχείο της ΕΡΤ, με αφορμή τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Παιδικού Βιβλίου (2 Απριλίου), ψηφιοποίησε και παρουσιάζει μέσω των ιστοσελίδων, www.erτ-archives.gr  και www.ert.gr, το επεισόδιο της σειράς εκπομπών «Η ΕΠΟΧΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ», με αφιέρωμα στον  Χανς Κρίστιαν Άντερσεν.

Στο συγκεκριμένο επεισόδιο της σειράς «Η ΕΠΟΧΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ» η Κατερίνα Ζαχαροπούλου ταξιδεύει στη Δανία και επισκέπτεται το χωριό Όδεσεν, όπου βρίσκεται το Μουσείο «ΧΑΝΣ ΚΡΙΣΤΙΑΝ ΑΝΤΕΡΣΕΝ». Μέσα από τις συνεντεύξεις με τον Επιμελητή του Μουσείου «Άντερσεν» και τον Διευθυντή του Κέντρου για τον Άντερσεν, παρουσιάζεται το έργο και η προσωπικότητα του μεγάλου Δανού Παραμυθά.

Στην περιγραφή του βιογραφικού του σημειώματος  η εκπομπή μας παρουσιάζει τα παιδικά  χρόνια του συγγραφέα, τα βιώματά του και τις επιρροές που είχε το έργο του από τη φτώχεια και την αδικία των παιδικών του χρόνων, μέχρι  την κοινωνική του αποδοχή,  φτάνοντας στο απόγειο της αναγνωσιμότητας ως του μεγαλύτερου παραμυθά του κόσμου.

Ζούσε στα «χαμηλά στρώματα της κοινωνίας, είχε την εμπειρία της φτώχειας» … «ήταν ένα τέκνο του λαϊκού πολιτισμού», αναφέρει ο Ejnar Askgaard  Διευθυντής του Μουσείου Άντερσεν.  Η εκπομπή παρουσιάζει μια  λιγότερο γνωστή πλευρά του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν, αυτή του καλλιτέχνη, ποιητή, λογοτέχνη και δημιουργού υπέροχων σχεδίων, χαρτοκοπτικών και κολλάζ. Η χριστουγεννιάτικη ατμόσφαιρα στο Όδεσεν συνοδεύει το αφιέρωμα με όμορφες εικόνες, εμπνευσμένες από τις ίδιες τις ιστορίες των παραμυθιών.


Κατηγορία Τα παραμύθια μου..., Φιλαναγνωσία | Δε βρέθηκαν σχόλια »

«Σε δύο τρελά ημίχρονα» της Αγγελικής Βαρελλά

Συγγραφέας: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΜΠΟΥΝΑΤΣΟΥ στις 27 Μαρτίου 2013

Ένα βιβλίο που μπορείς να διαβάσεις αλλά και να ακούσεις.

Παράλληλα με την αφήγηση, ξεφύλλισε το βιβλίο είτε με τα βελάκια είτε πιάνοντας και γυρίζοντας τις σελίδες με το ποντίκι.

Μπορείς και να απενεργοποιήσεις τον ήχο,

αν θέλεις να το διαβάσεις μόνος σου.

Κάνε κλικ στον παρακάτω σύνδεσμο(url)

#mce_temp_url#

Κατηγορία "Ο ΜΙΚΡΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ", Τα παραμύθια μου..., Φιλαναγνωσία | Δε βρέθηκαν σχόλια »

«ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΠΟΥ ΔΕΝ ΗΘΕΛΕ ΝΑ ΔΙΑΒΑΣΤΕΙ» της Βασιλικής Κάργα

Συγγραφέας: ΑΡΓΥΡΗΣ ΒΕΝΙΚΟΥΔΗΣ στις 23 Μαρτίου 2013

Μήπως ήρθε η ώρα να σου διαβάσουν μια  ωραία ιστορία ?

Κάνε κλικ στον παρακάτω σύνδεσμο και  καλή ακρόαση!!!

#mce_temp_url#

Κατηγορία "Ο ΜΙΚΡΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ", Τα παραμύθια μου..., Φιλαναγνωσία | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο «ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΠΟΥ ΔΕΝ ΗΘΕΛΕ ΝΑ ΔΙΑΒΑΣΤΕΙ» της Βασιλικής Κάργα

«Η ΠΡΙΓΚΙΠΙΣΣΑ ΚΑΙ ΤΟ ΡΕΒΙΘΙ» (παραμύθι)

Συγγραφέας: ΑΡΓΥΡΗΣ ΒΕΝΙΚΟΥΔΗΣ στις 18 Μαρτίου 2013

Κάνε κλικ στον παρακάτω σύνδεσμο για να διαβάσεις το παραμύθι του Χανς Κρίστιαν ΄Αντερσεν

«Η ΠΡΙΓΚΙΠΙΣΣΑ ΚΑΙ ΤΟ ΡΕΒΙΘΙ«

#mce_temp_url#

Πηγή : paramithia.net

Κατηγορία "Ο ΜΙΚΡΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ", Τα παραμύθια μου..., Φιλαναγνωσία | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο «Η ΠΡΙΓΚΙΠΙΣΣΑ ΚΑΙ ΤΟ ΡΕΒΙΘΙ» (παραμύθι)