Ο πύργος του Κάστρου και εικόνες από τον Ξηριά
Εικόνες της Λιβαδειάς
17 Απρ 2008 από ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΜΠΑΡΛΑ - ΝΙΑΒΗ
Κοιλάδα των Μουσών
10 Απρ 2008 από ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΜΠΑΡΛΑ - ΝΙΑΒΗ
Η Κοιλάδα των “Ελικώνιων” Μουσών βρίσκεται στους ανατολικούς πρόποδες του Ελικώνα. Η ιστορία της αρχίζει τον 6ο αι. π.Χ. και φτάνει σε μεγάλη ακμή τον 3ο αι. και μετά, χάρη στη γιορτή των ” Μουσείων”.
Οι γιορτές αυτές ιδρύθηκαν από τους Θεσπιείς και γίνονταν κάθε πέντε χρόνια στο χώρο αυτό. Αγωνίζονταν στη σάλπιγγα, την επική ποίηση, τη ραψωδία, την κιθάρα, τον αυλό, τη σατυρική ποίηση, την υποκριτική τραγωδίας και κωμωδίας.
Το 2ο και 1ο π.Χ. προστέθηκαν ακόμη στον κατάλογο εγκώμια για το ρωμαίο αυτοκράτορα., ο οποίος χρηματοδοτούσε στο εξής τηνοργάνωση των αγώνων. Γι’ αυτό και ονομάζονταν πλέον “Μεγάλα Κεσάρεια “. Οι νικητές των αγώνων αφιέρωναν τα έπαθλά τους, κυρίως τρίποδες, στο ιερό. Ανάμεσά τους ήταν και ο τρίποδας του ποιητή Ησίοδου. Πολλά αγάλματα των Μουσών , διάσημαν ποιητών ή μουσικών ήτα στημένα στο ιερό άλσος.
Η πρώτη ανασκαφή του ιερού άλσους των Μουσών έγινε το 1883 από τον Π. Σταματάκη και αργότερα, το 1888-1890 από τη Γαλλική σχολή, που έφεραν στην επιφάνεια σημαντικά ευρήματα.που είχαν σχέση με τα Μουσεία και τις Μούσες.
Ο καταρράχτης της Πέτρας
10 Απρ 2008 από ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΜΠΑΡΛΑ - ΝΙΑΒΗ
Η χρησμοδότηση του Μαντείου
9 Απρ 2008 από ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΜΠΑΡΛΑ - ΝΙΑΒΗ
Το πως γινόταν η χρησμοδότηση το γνωρίζουμε από τον περιηγητά Παυσανία που πέρασε από τη Λιβαδειά γύρω στο 175 μ. Χ.Ο μαντευόμενος έκανε δίαιτα και έμενε για λίγες μέρες στο ιερό( ξενώνας) του Αγαθού Δαίμονα και της Αγαθής Τύχης.Επειδή έχουν βρεθεί, κατά τις ανασκαφές, μαγειρικά σκεύη στη θέση της εκκλησίας των Αγίων Αναργύρων υποθέτου ότι τα μαγειρεία του ξενώνα να βρίσκονταν εκεί.Ο μαντευόμενος έπρεπε καθημερινά να θυσιάζει σφάγια στον ίδιο τον Τροφώνιο και στα παιδιά του, Άλκανδρο και Έρκυνα., κι ακόμα στον Απόλλωνα, στον Κρόνο, στο Δία Βασιλέα, στην ηνιόχη Ήρα και στη Δήμητρα -Ευρώπη. Την τελευταία νύχτα έπρεπε να θυσιάσει ένα μαύρο κριάρι στο Βόθρο του Αγαμήδη, που ήταν υπόγειο θυσιαστήριο. Όταν τα σπλάχνα κάθε θυσίας φανέρωναν στον ιεροσκόπο ότι ο μαντευόμενος ήταν ευπρόσδεκτος , τότε οι ιερείς τον οδηγούσαν νύχτα στις πηγές της Έρκυνας. Εκεί τον έλουζαν στα κρύα νερά , τον άλειφαν με λάδι δυο παιδιά, 13 ετών περίπου , που τα έλεγαν ” Ερμάς”. Μετά του έδιναν να πιεί νερό από τη πηγή της Λήθης για να λησμονήσει τα εγκόσμια και αμέσως μεά του έδιναν να πιει νερό από την πηγή της Μνημοσύνης, για να θυμάται όσα θα έβλεπε ή άκουγε στο άδυτο.
Στην συνέχεια τον έντυναν με λινό χιτώνα , με ντόπια σανδάλια, τον πήγαιναν να προσευχηθεί στο ξόανο του Τροφώνιου, που το είχε φτιάξει ο Δαίδαλος. Ο μαντευόμενος πλήρωνε τον πελανό, αντίτιμο για τις δυο μελόπιτες που έπερνε μαζί του στο άδυτο. Ο πελανός καθοριζόταν από το ιερατείο και ήταν ανάλογος της οικονομικής κατάστασης του μαντεόμενου. Στη συνέχεια, αφού ξάπλωνε στο έδαφος, έβαζε τα πόδια του στη στενή τρύπα και μια αόρατη δύναμη τον τραβούσε μέσα. Το πόσο έμενε στο άδυτο δεν είναι γνωστό.Έβγαινε από τα άδυτο με τον ίδιο τρόπο που μπήκε.Μετά τον κάθιζαν στο θρόνο της Μνημοσύνης και έλεγε στους ιερείς ό,τι είδε και άκουσε Αυτοί τα ερμήνευαν και του έδειναν το χρησμό γραπτώς. Όταν όμως έβγαινε από το μαντείο ήταν αλαφιασμένος, μελαγχολικός και οι συγγενείς του τρόμαζαν να τον συνεφέρουν.
Από τα βιβλία “Λιβαδειά” του Θ. Δάλκα και “Λεβαδειακή Τριλογία ” του Σπ. Φλώρου.
Ντάλια, Κοντούλα, Ζούμπι
Το ιερό άλσος του Τροφωνίου
8 Απρ 2008 από ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΜΠΑΡΛΑ - ΝΙΑΒΗ
Στο ιερό άλσος του Τροφωνίου που ξεκινούσε λίγο πιο πάνω από τις όχθες του ποταμού Έρκυνα, οπως μας πληροφορεί ο Παυσανίας, βρισκόταν όλα τα άξια λόγου ιερά.Δέσποζε ο ναός του Τροφωνίου, με το αγάλμά του που έμοιαζε με τον Ασκληπιό.Το άγαλμα ήτα έργο του ξακουστού γλύπτη Πραξιτέλη. Υπήρχε επίσης το ιερό της θεάς Δήμητρας Ευρώπης και το υπαίθριο άγαλμα του Υετού Διός. Δίπλα στις όχθες της Έρκυνας υπήρχε το μνημείο του ήρωα Αρκεσίλαου, που σκοτώθηκε στην Τροία, υπήρχε το σπήλαιο των πηγών με τα αγάλματα. Ίσως τα αγάλματα του Ασκληπιού και της Υγείας, αλλά δεν αποκλείεται, κατά τον Παυσανία, να ήταν ο Τροφώνιος και η Έρκυνα σε όρθια στάση και κρατούσαν σκήπτρα τυλιγμένα με φίδια. Υπήρχε σκόμα και ναός με αγάλματα του Κρόνου και της Ήρας, ενώ εκεί κοντά ήταμ και το ιερό του Απόλλωνα. Eπάνω στο λόφο του Προφήτη- Ηλία είναι ο ημιτελής ναός του Διός Βασιλέως,η ” θήρα της Κόρης”.
Πηγές μας ήταν τα βιβλία “Λεβαδειακή τριλογία” του συγγραφέα Σπ. Φλώρου και “Λιβαδειά”του Θ. Δάλκα.
Πηγές μας ήταν τα βιβλία “Λεβαδειακή τριλογία” του συγγραφέα Σπ. Φλώρου και “Λιβαδειά”του Θ. Δάλκα.
Τουίτι και Ράπερ
Η εύρεση του Τροφώνιου Μαντείου
8 Απρ 2008 από ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΜΠΑΡΛΑ - ΝΙΑΒΗ
Πριν πολλά πολλά χρόνια είχε πέσει ανομβρία στην περιοχή της Βοιωτίας και δε φύτρωναν τα σπαρτά και οι κάτοικοι υπέφεραν.Τότε αποφάσισαν οι Βοιωτικές πόλεις να στείλουν αντιπροσώπους στο μαντείο των Δελφών, τους θεωρούς, για να ζητήσουν βοήθεια από το θεό Απόλλωνα. Η Πυθία τους είπε ότι μόνο το μαντείο του Τροφωνίου στη Λιβαδειά μπορεί να σας βοηθήσει. Πράγματι οι Βοιωτοί αντρόσωποι έφτασαν στη Λιβαδειά, αλλά δεν έβρισκαν το μαντείο. Ρωτούσαν τους κατοίκους, έψαχναν χωρίς αποτέλεσμα. Ο γεροντότερος εξ αυτών, ο Σάων, από το Ακραίφνιο, παρατήρησε ένα σμήνος μελισσών που πέρασε από μπροστά τοπυ και κατευθύνθηκε σε ένα σπήλαιο. Ο Σάων ακολούθησε τις μέλισσες μπήκε στο σπήλαιο και ανακάλυψε το ιερό του Τροφωνίου. Αφού θυσίασε πήρε το σωτήριο χρησμό από το μαντείο και αμέσως ο βοιωτικός ουρανός γέμισε σύννεφα. Έτσι ξανάρθε η χαμένη ζωή, τα γεννήματα και τα άλλα αγαθά πλυμμυρισαν και πάλι. Πρώτος ιερέας του μαντείου έγινε ο Σάων.Ο Σάων ήταν ο σωτήρας ων βοιωτών, όπως άλλωστε το λέει και το όνομά του, Σάων από το ρήμα σώζω και είναι συνώνυμο του Σωτήρ.
Η θέση του μαντείου σήμερα δεν είναι γνωστή. Πολλές υποθέσεις γίνονται. Άλλοι λένε ότι ήταν σε μια περιοχή μεταξύ Κάστρου και Ναού του Διός Βασιλέως, άλλοι στο λόφο του Προφήτη Ηλία και άλλοι κοντά στη δεξιά όχθη της Έρκυνας, καθώς ανεβαίνουμε προς το θέατρο. Το ιερό άλσος του Τροφωνίου άρχιζε από την Έρκυνα και έφτανε μέχρι το λόφο του Προφήτη Ηλία.
Η θέση του μαντείου σήμερα δεν είναι γνωστή. Πολλές υποθέσεις γίνονται. Άλλοι λένε ότι ήταν σε μια περιοχή μεταξύ Κάστρου και Ναού του Διός Βασιλέως, άλλοι στο λόφο του Προφήτη Ηλία και άλλοι κοντά στη δεξιά όχθη της Έρκυνας, καθώς ανεβαίνουμε προς το θέατρο. Το ιερό άλσος του Τροφωνίου άρχιζε από την Έρκυνα και έφτανε μέχρι το λόφο του Προφήτη Ηλία.
Στρουμφίτα , Γλυκούλα.
Έρκυνα – το ποτάμι Λιβαδειάς
4 Απρ 2008 από ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΜΠΑΡΛΑ - ΝΙΑΒΗ
Το ποτάμι της πόλης μας είναι η Έρκυνα. Το όνομά του το πήρε από την κόρη του Μάντη Τροφώνιου, την Έρκυνα, η οποία κρατούσε πάντα στα χέρια της μια χήνα. Ένας μύθος μας λέει ότι η Έρκυνα και η κόρη της Δήμητρας , η Περσεφόνη, καθώς έπαιζαν χαρούμενες έχασαν την χήνα.Ψάχνοντας για να τη βρούν μπήκαν σε ένα σπήλαιο. Τότε είδαν ότι η χήνα ήταν πίσω από μια πέτρα . Καθώς η Έρκυνα προσπαθούσε να σηκώσει την πέτρα για να πάρει τη χήνα της ξεπετάχτηκε νερό. Η Έρκυνα μεταμόρφωθηκε σε ποτάμι που πήρε το όνομά της.
Το όνομα Έρκυνα ετυμολογείται από το ρήμα είργνυμι = εμποδίζω την έξοδο. Αρχικά η Έρκυνα πρέπει να ήταν μια τοπική θεότητα που εμπόδιζε την άρδευση του άνυδρου τόπου. Κρατούσε στα χέρια της ένα πτηνό, τη χήνα, όπως ο Δίας είχε τον αετό, ο Απόλλωνας τον κύκνο, η Αθηνά τη γλαύκα…Όταν η χήνα έφυγε από τα χέρια της και εισήλθε στη σπηλιά η χήνα πέρασε στη δικαιοδοσία της Περσεφόνης , της θεάς του κάτω κόσμου. Χάθηκε για πάντα, Όμως η απώλεια αυτή έφερε στο προσκήνιο το νερό, που είναι εξ ίσου θεϊκό, πηγή ζωής. Οι άνθρωποι για εξευμενίσουν την Έρκυνα αλλά και για να εξασφαλίσουν την αέναη παρουσία του νερού στην περιοχή του ονόμασαν το ποτάμι Έρκυνα.
Έτσι η Έρκυνα από εμποδίζουσα την εμφάνιση των υδάτων έγινε θεότητα της γονιμότητας. Η γιορτή των Ερκυνίων που γίνονταν στη Λιβαδειά ήταντελετή κατά της ανομβρίας.
Πηγές για τα πιο πάνω υπήρξαν τα βιβλία : του Θ. Δάλκα– “Λειβαδειά” και του Σπ. Φλώρου -” Λεβαδειακή Τριλογία”
Στην πιο πάνω φωτ.το γλυπτό ” Έρκυνα -η παιδούλα του Ελικώνα”, είναι έργο του Σπύρου Γουργιώτη.
Λιθόκτιστα εργοστάσια της Λιβαδειάς με υδροκίνηση
ακουαρέλα του Πέτρου Μακρή
25 Μαρ 2008 από ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΜΠΑΡΛΑ - ΝΙΑΒΗ
Η Λιβαδειά είναι πρωτεύουσα το νομού Βοιωτίας. Έχει 25.000 περίπου κατοίκους. Βρίσκεται δυτικά της αποξηραμένης λίμνης Κωπαΐδας και διασχίζεται από τον ποταμό Έρκυνα. Βόρειοδυτικά έχει τον Παρνασσό και νότια τον Ελικώνα, το βουνό των Μουσών. Ο Δήμος, εκτός από ην πόλη της Λιβαδειάς, περιλαμβάνει και τους οικισμούς Πέρα Χωριό, Τζιμέϊκα, Ανάληψη, Τσουκαλάδες, Ελικώνα και Λαφύστι.
Κατά την παράδοση η αρχική ονομασία της πόλης ήταν Μίδεια και ήταν χτισμένη στο μικρό οροπέδιο του Αγίου Παντελεήμονα. Η Μίδεια ήταν πρωτεύουσα του κράτους των Αθαμάνων.Αργότερα,ονομάστηκε Λεβάδεια από τον οικιστή της Λέβαδο.
Ο Λέβαδος λέγεται ότι ήρθε στη Μίδεια από την παραλίμνια πόλη Αθήναι της Κωπαϊδας. Όταν μετά από μια πλημμύρα κατεστράφη η πόλη οι κάτοικοι έφυγαν από εκεί και κάποιοι με το Λέβαδο ήρθαν στην Μίδεια.
Ο Λέβαδος μαζί με τους Αθηναίους της Κωπαϊδας κατοίκησαν στην μικρή κοιλάδα που αρδρεύεται από την Έρκυνα και τον Προβασίη ποταμό γιατί ήσαν αγρότες. Οι κάτοικοι της Μίδειας ήταν κτηνοτρόφοι, αλλά με την παροδο του χρόνου άφησαν την κτηνοτροφία και ασχολήθηκαν με την γεωργία. Η Λεβάδεια πρέπει να κτίστηκε πριν την εκστρατεία στην Τροία. Ο Όμηρος την αναφέρει ως Μίδεια, αν και εγνώριζε το νεότερο όνομά της. Από τη Λεβάδεια ξεκίνησαν τα παλικάρια με αρχηγό τον Αρκεσίλαο. Σήμερα η Λεβάδεια λέγεται Λιβαδειά.