Πολύμνια

Οι “πόρτες” εισόδου του νερού από την ανατολική πεδιάδα στη δυτική και το αντίθετο. Πάνω από τις πόρτες περνά ασφαλτοστρωμένος δρόμος.
Οι πόρτες έχουν επισκευαστεί τρεις φορές από την κατασκευή τους και αυτό φαίνεται από τον τρόπο επισκευής και τα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν κάθε φορά.

Ο Παυσανίας γράφει : ” Η κοιλάδα ανάμεσα στα βουνά θα ήταν λίμνη εξαιτίας της ποσότητας των υδάτων, αν δεν είχαν κατασκευάσει ένα ισχυρό πρόχωμα στο μέσον. Κάθε δεύτερο χρόνο εκτρέπουν τα νερά στην άλλη πλευρά του προχώματος και καλλιεργούν την εδώ πλευρά“. Ο Παυσανίας πρόφτασε να δει το έργο σε λειτουργία Το ισχυρό πρόχωμα διατηρείται ακόμα και σήμερα. Ο δρόμος που πηγαίνει από Θίσβη στο λιμανάκι του Αι- Γιάννη  ένα μέρος του είναι στρωμένος στο πρόχωμα.(εικ. αριστ.)

Ο Γερμανός μελετητής Κnauss ( Κνάους) μας λέει ότι το πρόχωμα έχει μήκος 1200μ. και σταθερό ύψος 2,5 μ. Το πρόχωμα χώριζε την πεδιάδα σε ανατολική και δυτική. Και στις δυο πλευρές της πεδιάδας είχαν φτιάξει τεχνικές λίμνες, και μάζευαν τα νερά των ρεμάτων . Η λίμνη στη δυτική πεδιάδα, όπως μας λέει ο Παυσανίας λεγόταν Δόναξ , που σημαίνει “καλαμωτή σύραγξ“.
Υπήρχαν δυο “πόρτες” στο ανάχωμα από όπου διοχέτευαν το νερό από το ένα μέρος της πεδιάδας στο άλλο.

Προστάτης θεός της ήταν ο Αλεξάκης Ηρακλής, λατρευόταν επίσης η Άρτεμης, ο Ερμής και ο Ασκληπιός. Στη Θίσβη υπήρχε ναός του Ηρακλή με ένα αξιόλογο μαρμάρινο άγαλμα. Προς τιμήν του γίνονταν οι μεγαλοπρεπείς γιορτές τα Ηράκλεια. Χιλιάδες ήταν οι επισκέπτες τις ημέρες των γιορτών. Άλλος σημαντικός ναός ήταν της Άρτεμης της Ειλειθυΐας, προστάτισσα των τοκετών.
Υπάρχουν πολλοί μυκηναϊκοί θαλαμοειδείς τάφοι “οι σπηλιές” που λένε οι ντόπιοι κάτοικοι της Θίσβης.
Στα χρόνια της τουρκοκρατίας η Θίσβη εγκαταλείπεται και δημιουργούνται καινούριοι οικισμοί εκεί γύρω.
Μετάτην εγκατάλειψη της αρχαίας Θίσβης δημιουργήθηκε ο οικισμός Κακόσι, δηλ. κακός όσιος. Το όνομά του Κακόσι  οφείλεται σε ένα γεγονός, που εκτυλίχθηκε στη Θίσβη. Ανάμεσα στα δυο υψώματα της αρχαίας ΘίσβηςΚακόσιον ασκήτεψε ένας μοναχός που οι κάτοικοι τον εκτιμούσαν πολύ, γι’ αυτό τον έλεγαν όσιο. Κάποια μέρα ανακάλυψαν οι κάτοικοι ότι ο μοναχός ευθυνόταν για το σύνολο των κλοπών που είχαν γίνει. Οι κάτοικοι τον έδιωξαν και ο χώρος που ασκήτεψε ονομάστηκε ” “.

Η Θίσβη βρίσκεται στους νότιους πρόποδες του βουνού Μεγάλη Τσούκα (889 μ.).  Στη Θίσβη του σήμερα συνυπάρχουν αρμονικά οι τσιμεντένιες κατικοίες με τα μεγαλοπρεπή αρχοντικά του παρελθόντος, τα στολισμένα μαρμάρινα οικόσημα στην είσοδό τους, καθώς και τα ερείπια των καμένων σπιτιών της κατοχής.

Το ιστορικό της όνομα το έλαβε από μια νύμφη του Ασωπού ποταμού της οποίας το όνομα ήταν Θίσβη. Το λεξικό Σούδα διαβάζουμε τα εξής: Θίσβη όνομα κύριο που σημαίνει σορός αλλά ερμηνεύεται και ως σωρός. Ετυμολογικά ερμηνεύεται από θίσβη ή θίσβις που σημαίνει κιβώτιο από βύβλου πλεκτού, κοφίνι. Η ερμηνεία της λέξης Θίσβης ως σορός, δηλαδή νεκρός μας φέρνει στο νου τους λατρευτικούς χώρους των λαξευμένων βράχων που βρίσκονται στην περιοχή. Ο Όμηρος μας λέει ότι πήρε μέρος στον Τρωικό πόλεμο και την αναφέρει ως “πολυτρήτωνα τε Θίσβη“, δηλ. με τις πολλές περιστερές. Η οχυρωμένη ακρόπολης της Θίσβης, , βρίσκεται στο λόφο Παλαιόκαστρο, στο ΒΔ μέρος της πόλης και στο λόφο Νεόκαστρο, στο Ν_ΝΑ μέρος της πόλης.
Σήμερα σώζονται δυο πύργοι, στη νότια πλευρά ο ένας και στη βόρεια πλευρά ο άλλος. Το συνολικό μήκος του τείχους ήταν 2,5 χλμ και το πάχος τους 2,5 μέτρα.
Στα ιστορικά χρόνια η Θίσβη ήτα μια από τις σημαντικότερες πόλεις της Βοιωτίας. Το εμπόριο άνθισε στη Θίσβη γιατί βρισκόταν πάνω σε εμπορικό δρόμο. Αυτοί που ερχόντουσαν από το νότο, μέσω του Κορινθιακού Κόλπου χρησιμοποιούσαν τα δυο λιμάνια της, το ένα στον Άγιο Ιωάννη κα το άλλο στο Βαθύ.

  ΟΑθάμας είχε αποκτήσει δυο παιδιά από τη Νεφέλη, το Φρίξο και την Έλλη, που τα υπεραγαπούσε.. Όταν όμως παντρεύτηκε την Ινώ τα πράγματα άλλαξαν. Με την Ινώ απέκτησε άλλα δυο παιδιά το Λέαρχο και το Μελικέρτη. Ήθελε πολύ να γίνει ο πρωτότοκος γιος της βασιλιάς, αλλά τα σχέδιά της τα χάλαγε ο Φρίξος. Για να τον βγάλει από τη μέση κατέστρωσε σατανικό σχέδιο.

Διέταξε τις γυναίκες του Ορχομενού να φρυγανίσουν κρυφά το σιτάρι που ήταν για σπορά κι έτσι δεν φύτρωσε όταν οι άντρες τους το έσπειραν. Έπεσε λιμός και δυστυχία στη χώρα του Ορχομενού και ο Αθάμας έστειλε να ζητήσει συμβουλή στο μαντείο των Δελφών. Όταν οι αντιπρόσωποί του γύρισαν, η Ινώ τους ανάγκασε να αλλάξουν τον χρησμό και να πουν στον Αθάμα ότι η μάστιγα θα έπαυε αν θυσιαζόταν ο Φρίξος στο Δία.
Ο βασιλιάς πίστεψε τον ψεύτικο χρησμό κι αναγκασμένος από τους υπηκόους του, που δεινοπαθούσαν, δέχτηκε να θυσιάσει το γιο του. Τη στιγμή όμως που ο Φρίξο, πλησίαζε στο βωμό στο βουνό Λαφύστιο, τον άρπαξε με μυστηριόδη τρόπο μαζί με την αδελφή του, η μάνα του η Νεφλέλη. Η Νεφέλη είχε ένα κριάρι προικισμένο με λόγο, με τρίχωμα χρυσό που μπορούσε να πετάε, που της είχε δωρήσει ο Ερμής. Επάνω σε αυτό το κριάρι ανέβασε τα δυο παιδιά της για να τα γλυτώσει από την Ινώ. Στη μέση της διαδρομής όμως η Έλλη ζαλίζεται, γλιστράει και πέφτει στη θάλασσα, στο στενό που έχει το όνομά της Ελλήσποντος.
Ο Φρίξος πήγε στην Κολχίδα, στην πόλη του βασιλιά Αιήτη, γιος του Ήλιου. Εκεί ο Φρίξος θυσίασε το κριάρι στο Δία και δώρισε το “χρυσόμαλλο δέρας” στον Αιήτη. Επειδή υπήρχε κάποιος χρησμός που έλεγε ότι αν του πάρουν το χρυσόμαλλο δέρας αυτός θα πεθάνει, το πήρε και το κρέμασε σε μια βελανιδιά και έβαλε να το φυλάνε “πύρινοι” ταύροι κι ένας ακοίμητος δράκοντας. Αυτό αργότερα θα πάρει ο Ιάσονας, σύμφωνα με το μύθο της Αργοναυτικής εκστρατείας.
Πίσω στον Ορχομενό ο Αθάμας τρελάθηκε και σκότωσε το γιο του Λέαρχο γιατί τον πέρασε ελάφι. Η Ινώ φοβήθηκε και μαζί με τον άλλο της το γιο, τον Μελικέρτη, έφυγε. Όμως επειδή πέρασε πολλές κακουχίες κατά την φυγή της, έπεσε στις Σκυρωνίδες πέτρες, κοντά στον Ισθμό, μαζί με το γιο της. Αυτή πνίγηκε, ενώ ο γιος της σώθηκε γιατί έτυχε να περνά εκείνη τη στιγμή ένα δελφίνι.
Η Ινώ από τότε έγινε προστάτιδα των θαλασσοδαρμένων με τό όνομα Λευκοθέα και ο Μελικέρτης λατρεύτηκε σαν θαλάσσιος θεός με το όνομα Παλαίμων.