Εμείς ζούμε σε μια χώρα που έχει άφθονα νερά. Έτσι μπορούμε να καλύπτουμε όλες μας τις ανάγκες για ύδρευση και άρδευση.

Όμως στις εφημερίδες και στην τηλεόραση πολλές φορές γίνεται λόγος για την έλλειψη νερού σε διάφορες περιοχές της Γης.

Κυρίως σε κάποιες χώρες της Αφρικής η πρόσβαση σε καθαρό νερό είναι περιορισμένη. Ξοδεύουν πολύ χρόνο της ημέρας τους για να βρουν νερό.

Μας συγκλόνισε αυτό που μας διάβασε η κυρία μας από το βιβλίο «Έβενος, το χρώμα της Αφρικής », του δημοσιογράφου Καπισίνσκι, όπου ένα κοριτσάκι ήταν αναγκασμένο καθημερινά να περπατά 2 έως 3 ώρες για να βρει νερό και να κουβαλάει το δοχείο με τα αδύνατα χεράκια της στο σπίτι της για να πιουν και να μαγειρέψουν. Και ο αγώνας δε τέλειωνε εκεί, ήθελε μετά άλλες τρεις .ώρες για να βρεθούν τα ξύλα για να ανάψουν τη φωτιά για να μαγειρέψουν το ρύζι τους, που είναι η καθημερινή τους τροφή και η οποία θα είναι έτοιμη κατά το βράδυ, όπου όλοι γύρω από τη κατσαρόλα θα έτρωγαν από μια χούφτα ρύζι.

Σύμφωνα με μια έκθεση της UNICEF 6.000 παιδιά πεθαίνουν καθημερινά εξαιτίας της έλλειψης νερού και υγιεινής. 1.100.000.000 άνθρωποι εξακολουθούν να πίνουν νερό από μη ασφαλές πηγές, όπως ποτάμια λίμνες, ακάλυπτα πηγάδια, από πλανόδιους πωλητές.

Σύμφωνα με έρευνες που έχουν γίνει, αυτό το δώρο της φύσης σήμερα εμπορεύεται, η τιμή ενός γαλονιού νερού είναι μεγαλύτερη από την τιμή ενός γαλονιού πετρελαίου

Οι ωκεανοί, οι λίμνες οι ποταμοί, οι παγετώνες καλύπτουν το 70% της επιφάνειας της Γης. Από αυτό το 97% είναι αλμυρό .Το 2,15% είναι οι πολικοί παγετώνες, το 0,63% είναι το νερό των ποταμών και των λιμνών, το ο,60 % είναι τα υδροφόρα στρώματα, υπόγεια ύδατα, και το 0.001% υπάρχει στην ατμόσφαιρα .

Ο κύκλος του νερού είναι μια διαδικασία κατά τη διάρκεια της οποίας το νερό μετατρέπεται σε αέριο ( υδρατμοί στην ατμόσφαιρα), σε υγρό ( βροχές, ωκεανοί) ή σε στερεό (χιόνια, πολικοί παγετώνες).

Το νερό βρίσκεται σε διαρκή κίνηση εξαιτίας του Ήλιου. Οι ακτίνες που πέφτουν στο νερό προκαλούν εξάτμιση. Ο ατμός, ανεβαίνοντας στην ατμόσφαιρα, ψύχεται και σχηματίζει σταγονίδια. Αυτά, με τη σειρά τους, συγκεντρώνονται και δημιουργούν τα σύννεφα, τα οποία μετακινούνται από τον αέρα και προκαλούν τις βροχές. Το ίδιο φαινόμενο συμβαίνει όταν μία μάζα αέρα συναντά ένα βουνό: ανυψώνεται, ψύχεται και σχηματίζει σύννεφα από όπου αποσπώνται παγωμένες σταγόνες, δηλαδή νιφάδες.

ΤΟ ΝΕΡΟ ΠΗΓΗ ΖΩΗΣ

Οι άνθρωποι χρειαζόμαστε νερό για να πίνουμε, να ποτίζουμε τα φυτά και τα ζώα που αποτελούν την τροφή μας και για να διατηρούμαστε καθαροί. Επίσης νερό χρειάζονται και οι βιομηχανίες.

Η ζήτηση του νερού ολοένα αυξάνεται. Αυτό οφείλεται στο ότι ο πληθυσμός της γης αυξάνεται, αλλά και οι ανάγκες των ανθρώπων αυξάνονται. Παίρνουμε το μισό του νερού των ποταμών, λιμνών και ρυακιών για δική μας χρήση, αλλά εξίσου ανάγκη έχουν και τα άγρια φυτά και ζώα.

Εξαιτίας των κλιματικών αλλαγών οι επιπτώσεις στον τομέα του νερού είναι ποικίλες, όπως μείωση των υπόγειων υδάτων, μείωση του πόσιμου νερού, η δε αύξηση της θερμοκρασίας θα έχει ως αποτέλεσμα τη ζήτηση του νερού, τόσο για ύδρευση όσο και για άρδευση.

Τα 2/3 του νερού ο άνθρωπος το χρησιμοποιεί στη γεωργία για άρδευση.

Στο CD της wwf, « το κλιμα είναι στο χέρι σου»,διαβάσαμε τα πιο κάτω άρθρα:

Δεν είναι σωστό επίσης πως οι πάγοι στην Ανταρκτική λιώνουν. Μπορεί αυτό να συμβαίνει με λίγους, κοντά στα βόρεια άκρα. Στο κέντρο όμως της παγωμένης ηπείρου η μάζα του πάγου αυξάνεται. Και σε πολλά νησιά του Ειρηνικού η στάθμη του νερού χαμηλώνει, αντί να ανεβαίνει![…] Σε τελευταία ανάλυση, καλό είναι να ξεκαθαρίσουμε πως ο Πλανήτης δεν κινδυνεύει από τις όποιες υπερβολές των κατοίκων του. Ο Πλανήτης προσαρμόζεται στις όποιες ανακατατάξεις. Και καινούργια είδη ζωής πάντα εμφανίζονται. Αν οι δεινόσαυροι ήσαν οικολόγοι, και συντηρούσαν το περιβάλλον της εποχής τους όπως τότε ήταν, το ανθρώπινο είδος δεν θα είχε ποτέ εξελιχθεί. Εμείς δηλ. δεν θα υπήρχαμε σήμερα στη γη… Και ποιος είπε πως στο απώτερο μέλλον δεν θα μπορούσε να εμφανισθεί κάποιο είδος ανώτερο από το ανθρώπινο;» Πηγή: Ανδριανόπουλος, A., Αν οι δεινόσαυροι ήσαν οικολόγοι.

Ανακτήθηκε στις 7 Φεβρουαρίου 2007 από τον διαδικτυακό τόπο του Ανδρέα Ανδριανόπουλου http://www.andrianopoulos.gr/0010000025 .

15 μεγάλες ξηρασίες σε 150 χρόνια

Ανομβρίες και πλημμύρες εμφανίζονται με αυστηρή περιοδικότητα, αποδεικνύει πρόσφατη μελέτη. Άγνωστη η συμβολή του θερμοκηπίου

Ποιος είπε ότι οι ξηρασίες είναι καινούριο φαινόμενο στη χώρα μας; Τουλάχιστον 15 πολύ ισχυρές, κι άλλες τόσες μικρότερης έντασης, ανομβρίες και ξηρασίες, έχει ζήσει η Ελλάδα από τα χρόνια του Όθωνα έως σήμερα. Η χειρότερη από όλες δεν ήταν η φετινή, ούτε καν εκείνη του ’89-90, αλλά του 1898, ενώ ακολουθούν οι ξηρασίες του 1891, του 1876…

Ανομβρίες, ξηρές, καταστροφικές χρονιές, μεταξύ Οκτωβρίου και Ιανουαρίου, ζούμε συχνά στη χώρα μας, συνήθως έπειτα από βροχερές χρονιές και καταστροφικές πλημμύρες όπως εκείνες της περασμένης πενταετίας με αποκορύφωμα το 2002. Μια μέτρια μονοετή ξηρασία έχουμε κάθε 5 χρόνια. Μια ισχυρή μονοετή ξηρασία κάθε 10 χρόνια και μια ισχυρή διετή ξηρασία κάθε 25 χρόνια

Αυτό αποκαλύπτει μια ενδιαφέρουσα μελέτη του Ινστιτούτου Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων και Τεχνολογίας Δασικών Προϊόντων. Μετεωρολογικές μετρήσεις και στατιστικά στοιχεία του Αστεροσκοπείου Αθηνών στο οποίο υπάρχουν καταγραφές των ετήσιων βροχοπτώσεων από το 1860 ως σήμερα, αλλά και μετρήσεις του Ινστιτούτου Δασικών Ερευνών που επεξεργάστηκαν ερευνητές του, δείχνουν ότι η Ελλάδα εισήλθε σε μια νέα περίοδο ανομβρίας-ξηρασίας.

Πηγή: Καθημερινή, 20 Μαΐου 2007 (Θανάσης Τσιγγάνας)

Εμείς διαβάζοντας αυτά διαπιστώσαμε ότι υπάρχουν δυο τάσεις ερμηνείας των κλιματικών αλλαγών. Μία που θεωρεί ότι ο άνθρωπος με τις ενέργειές του ευθύνεται σε ένα βαθμό για τις κλιματικές αλλαγές και τα ακραία καιρικά φαινόμενα και μια άλλη όπου θεωρεί ότι αυτά έχουν συμβεί και στο παρελθόν, τότε που οι κλιματικές αλλαγές ήταν αποτέλεσμα φυσικών αιτιών. Βέβαια εμείς δεν μπορούμε να ξέρουμε πια είναι η σωστή, αλλά εκείνο που έχει για μας μεγάλη σημασία είναι η προστασία του πλανήτη μας.

Στην Ελληνική μυθολογία αναφέρονται τρεις κατακλυσμοί:

« Του Ωγύγου

« Του Δάρδανου

« Του Δευκαλίωνα

Οι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν ότι οι κατακλυσμοί ήταν μια τιμωρία των Θεών απέναντι στους ανθρώπους. Έτσι για να μπορέσουν να τους εξηγήσουν επινόησαν μύθους.

Ο κατακλυσμός του Ωγύγου, λέγεται, ήταν ο πιο μεγάλος κατακλυσμός στη γη και συνέβη το 25.000 Π.Ε.

Ο Ωγύγης ήταν βασιλιάς της Αττικής και Βοιωτίας.Γιος του Ποσειδώνα και πατέρας της Αυλίδας και της Αλαλκομενίας, από τις οποίες πήραν τα ονόματά τους οι πόλεις Αυλίς και Αλαλκομεναί. Ο κατακλυσμός έγινε στο τριακοστό έτος της βασιλείας του, γι’ αυτό και πήρε το όνομά του.

Εκείνη την εποχή έγινε μια μεγάλη έκρηξη στον ουρανό. Μεγάλη αναταραχή πραγματοποιήθηκε στο ηλιακό μας σύστημα. Μεγάλες ανακατατάξεις στους πλανήτες που βρίσκονταν κοντά και μακριά από τον Ήλιο..

Οι προαιώνιοι πάγοι που κάλυπταν ολόκληρο το βόρειο ημισφαίριο της γης σε μεγάλο μέρος έλιωσαν.

Ο κατακλυσμός επηρέασε ολόκληρο τον ελλαδικό χώρο αλλά περισσότερο κατάστρεψε τις πόλεις και τους περισσότερους κατοίκους της Αττικής. Εκείνη την εποχή καταποντίστηκαν οι πόλεις Αθήναι και Ελευσίς, πόλεις που βρίσκονταν στις όχθες της Κωπαϊδας. Πολλοί κάτοικοι έφυγαν για άλλα μέρη, ιδιαίτερα στη Αίγυπτο με τις μεγάλες εκτάσεις.

Ο δεύτερος μεγάλος κατακλυσμός ήταν του Δάρδανου που συνέβη το 14.550- 12.500 πριν από σήμερα.

Το μύθο του κατακλυσμού του Δάρδανου διέδωσε ο Διόδωρος Σικελιώτης όταν επισκέφτηκε τη Σαμοθράκη, τον 1^ο π.Χ. αι.

« Οι Σαμοθράκες αφηγούνταν ότι, πριν γίνουν οι κατακλυσμοί στους υπόλοιπους λαούς, στην περιοχή τους έγινε ένας μεγάλος κατακλυσμός. Η στάθμη στη θάλασσα του Πόντου ανέβηκε από τα νερά των ποταμών που χύνονταν εκεί με αποτέλεσμα να πλημμυρίσει μεγάλη παραθαλάσσια περιοχή της Ασίας και να κάνει θάλασσα το πεδινό τμήμα της Σαμοθράκης. Οι κάτοικοι που πιάστηκαν στον κατακλυσμό, έτρεξαν να σωθούν στα ψηλότερα σημεία του νησιού. Καθώς η θάλασσα συνέχισε να ανεβαίνει, προσευχήθηκαν στους Θεούς και έτσι σώθηκαν. Σε ανάμνηση της σωτηρίας τους οριοθέτησαν με πέτρες το νησί, έφτιαξαν βωμούς και έκαναν θυσίες. Ο Δάρδανος, γιος του Δία και της κόρης του Άτλαντα, Ηλέκτρας πέρασε στην Ασία πάνω σε μια σχεδία και ίδρυσε το βασίλειο που αργότερα ονομάστηκε Τροία».

Ο τρίτος μεγάλος κατακλυσμός ήταν του Δευκαλίωνα ο οποίος συνέβη το 14.000Π.Ε.

Σύμφωνα με το μύθο, οι άνθρωποι είχαν γίνει τόσο κακοί, που ο Δίας αποφάσισε να τους εξαφανίσει με κατακλυσμό. Τότε ο προμηθέας συμβούλεψε το γιο του, το Δευκαλίωνα, να κατασκευάσει μια κιβωτό για να σωθεί. Όταν άρχισε να βρέχει ασταμάτητα κλείστηκε, μαζί με τη γυναίκα του την Πύρα, εκεί. Ο Δίας έριξε τόση πολλή βροχή που στο τέλος μόνο μερικές βουνοκορφές φαίνονταν.

Η κιβωτός του Δευκαλίωνα έπλεε πάνω στα νερά εννιά μερόνυχτα και ύστερα κάθισε στην κορυφή της Όθρης ή κατά άλλους στον Παρνασσό, τον Άθω ή τη Δωδώνη.

Ο Θεός δέχτηκε την προσφορά τους και τους είπε να ζητήσουν όποια χάρη θέλουν. Τότε του ζήτησαν η γη να ξανακατοικηθεί από ανθρώπους Σκέπασαν τα πρόσωπά τους, σύμφωνα με τις οδηγίες του Δία, και καθώς προχωρούσαν έριχναν πίσω τους πέτρες χωρίς να κοιτάζουν. Όπου έπεφταν οι πέτρες του Δευκαλίωνα η γη έβγαζε άντρες και όπου έπεφταν της Πύρας, γυναίκες.

Ο Δευκαλίωνας και η Πύρα απέκτησαν και δικά τους παιδιά. Ένα από αυτά ήταν και ο πρωτότοκος γιος τους ο Έλληνας, ο οποίος έχτισε την πόλη Ελλάδα. Από την πόλη αυτή πήρε το όνομά της η χώρα μας.

Παρόμοιος με τον κατακλυσμό του Δευκαλίωνα, στη μυθολογία, αναφέρεται και στη θρησκεία μας ο κατακλυσμός του Νώε.

· Στην ιστορία μάθαμε ότι τα παλιρροϊκά κύματα έπνιξαν το νησί Κρήτη γύρω στο 1500 π.Χ. ήταν μια φυσική καταστροφή της ιστορίας. Η καταστροφή αυτού του βασιλείου σχετίζεται με την έκρηξη του ηφαιστείου της Θήρας.

.

Στις μυθολογίες των λαών υπάρχουν μύθοι που μας δείχνουν περιόδους ξηρασίας και κατακλυσμών.

Δυο τέτοια παραδείγματα είναι τα πιο κάτω:

1.Στην Παλαιά διαθήκη γίνεται αναφορά για το όνειρο που είδε ο Φαραώ της Αιγύπτου και το εξήγησε ο Ιωσήφ. Το όνειρο λέει ότι :επτά ωραίες αγελάδες ανέβαιναν από το Νείλο και από πίσω άλλες 7 ελεεινές και σκελετωμένες αγελάδες. Στη συνέχεια 7 ωραία στάχυα και άλλα 7 ατροφικά, ανεμοδαρμένα και χτυπημένα από τον καυστικό αέρα.

Σε αυτό το όνειρο οι επτά ισχνές αγελάδες και τα 7 ατροφικά στάχυα είναι τα 7 χρόνια έντονης λειψυδρίας, όπως λένε οι επιστήμονες.

2. Υλοποιώντας φέτος το περιβαλλοντικό πρόγραμμα «Γεωπεριβαλλοντικά– Γεωμυθολογικά μονοπάτια: Ακολουθώντας τα χνάρια του Ηρακλή», βρήκαμε ότι ο Ηρακλής περνώντας από τη Αίγυπτο σκότωσε το Βούσιρι, ο οποίος για να λύσει το πρόβλημα της ξηρασίας, που βασάνιζε τη χώρα του για εννέα χρόνια, θυσίαζε κάθε ξένο που ερχόταν στη χώρα του, όπως του είχε πει ο μάντης Φράσιος.

Το μεθάνιο είναι ένα αέριο του θερμοκηπίου 20 φορές πιο ισχυρό από το διοξείδιο του άνθρακα. Προέρχεται από βακτήρια που ζουν σε ελώδεις περιοχές, όπως οι ορυζώνες για παράδειγμα που το ρύζι καλλιεργείται μέσα στο νερό. Αλλά και οι αγελάδες παράγουν πολύ μεθάνιο μέσω της ζύμωσης του χορταριού κατά τη διάρκεια της πέψης τους. Λιγότερες αγελάδες ισούται με μικρότερο ποσότητα μεθανίου στην ατμόσφαιρα.

Αλήθεια αυτό μπορεί να γίνει όταν όλο και περισσότερο ο πληθυσμός αυξάνεται και όταν όλο και περισσότερο μοσχαρίσιο κρέας καταναλώνουμε;

Πριν 20 χρόνια (στις αρχές της δεκαετίας του 80) εντοπίστηκε από τον σπηλαιολόγο κ.  Νίκο Λελούδα μετά από πολύ ψάξιμο και επιμονή η τεχνητή καταβόθρα των Μινύων, μήκους 2200 μέτρων. Σύμφωνα με πολλούς αρχαιολόγους αυτό είναι το μεγαλύτερο τεχνικό έργο της αρχαιότητας. Κατ΄αυτούς ούτε ο Παρθενώνας το φτάνει γιατί, εκτός των άλλων είναι κατασκευασμένο την εποχή του χαλκού (2500- 1100 π.Χ.), δηλαδή εποχή ασύγκρητα αρχαιότερη από τη λεγόμενη κλασσική αρχαιότητα.

 Η σήραγγα είναι εξ ολοκλήρου λαξευμένη στον βράχο και από την επιφάνεια του εδάφους είχαν οι Μινύες  κατασκευάσει 16 τετράγωνα κάθετα πηγάδια, ανά 150 μέτρα περίπου, για να κατεβαίνουν και να καθαρίζουν το εσωτερικό της από τα φερτά υλικά του νερού, και αντοίστοιχα για  τον εξαερισμό όσων δούλευαν στο εσωτερικό της για τη συντήρησή της και τον καθαρισμό της.

Η είσοδός της βρίσκεται κάτω από το σημερινό χωριό Νέο Κόκκιο ή Άγιος Ιωάννης, το οποίο χτίστηκε για να στεγάσει του μεταλλορύχους της εταιρείας ΛΑΡΚΟ. Δυστυχώς η λειτουργεία της εταιρείας έγινε η αιτία που, δεν υπάρχει πια, στο σύνολό του, αυτό το θαυμαστό τεχνκό έργο, το οποίο λειτουργούσε για 2.000 χρόνια, τουλάχοστον, μέχρι την εποχή των Ρωμαίων, με ελάχιστη συντήρηση.  Κάποια στιγμή η σήραγγα προφανώς έφραξε, λόγω της ολοκληρωτικής έλλειψης συντήρησης, και σαν αποκορύφωμα τα τελευταία 50 -60 χρόνια επειδή από πάνω της λειτουργούν οι στοές και οι επιφανειακές εργασίες της εταιρείας, με την ανάλογη χρήση ερηκτικών και βαρέων μηχανημάτων, έχει καταρρεύσει σε μεγάλο μήκος της , με αποτέλεσμα, αυτή τη στιγμή να σώζονται λιγότερα από 350 μ. οριζόντιας σήραγγας από την είσοδό της.  

Σήμερα εξωτερικά συναντάμε πια, γύρω στα 8  πηγάδια της μόνο, ακολουθώντας μια νοητή γραμμή από τη είσοδό της προς τη θάλασσα.Είναι αξιοθαύμαστο, με πόση ακρίβεια είχαν υπολογίσει τη θέση των πηγαδιών ώστε να πέσουν στην υπόγεια στοά. Από αυτά μόνο τα 4 δεν είναι βουλωμένα και μπορεί κανείς να κατεβεί μέχρι τον πάτο τους. Το βάθος τους κυμαίνεται από 15 μέχρι 60 μέτρα. Μέσω των πηγαδιών αυτών βλέπουμε “καθαρά” τμήματα της σήραγγας από κάτω, εντελώς απείραχτα από κατακρημνίσεις, που έχουν τριγωνική διάνειξη – δηλαδή η οροφή τους έχει τριγωνική διατομή, το λεγόμενο ανακουφιστικό τρίγωνο,για να αντισταθμίζει ισογενές πιέσεις της γης.

Άλλος ένας λόγος που έχουν διασωθεί ελάχιστα πηγάδια  της τεχνητής καταβόθρας είναι ότι διάνοιξη του σύχρονου δρόμου από το Νέο Κόκκινο προς τη Λάρυμνα έχει κατασκευαστεί σχεδόν επάνω και, εντελώς παράλληλα και σε απόσταση 2-3 μέτρων μόλις από τη νοητή γραμμή των πηγαδιών ( και φυσικά και της σήραγγας από κάτω τους), με αποτέλεσμα όλα τα μπάζα από την διάνοιξη του δρόμου να έχουν πέσει ή ριχτεί σκόπιμα ( η εύκολη λύση) μέσα στα πηγάδια, βουλώνοντας τα, φυσικά εντελώς…!    

Τα πρώτα 350 μ. της τεχνητής καταβόθρας που σώζονται, ειδικά τον χειμώνα και την άνοιξη – λόγω της υπερβολικής λάσπης πάχους 1,5 μέτρο, καθιστούν αδύνατη την είσοδο. Για όποιον τα καταφέρι περνάει κάτω από τα τρία πηγάδια  της, τα οποία, ναι μεν τα βλέπει αλλά είναι βουλωμένα! Μάλιστα, σε ένα από αυτά, μετά από αναρρίχηση συναντάμαι δυο τρεις πολύ μικρούς θαλάμους, στους οποίους, μάλλον έμεναν οι εργάτες για να ξεκουραστούν! Είναι δωματιάκια λαξευμένα στον βράχο, όπως και ολόκληρη η τενητή καταβόθρα, βέβαια.

Η Τεχνητή σήραγγα έδιωχνε τα νερά προς τη θάλασσα και κατέληγα μετά από 2200μ. κοντά στην σημερινή Λάρυμνα.

Οι πληροφορίες για την Τεχνητή καταβόθρα των Μινύων είναι από το βιβλίο του κ. Νίκου Λελούδα ” Εξερευνώντας την υπόγεια Ελλάδα– τα σπήλαια – μύθοι και πραγματικότητα”.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                

Στη μινυακή Κωπαϊδα δεν υπήρχε μόνον η μεγαλύτερη και μακρύτερη τεχνική υπόγεια σήραγγα της εποχής αλλά κι η μεγαλύτερη τεχνητή λίμνη της πρώιμης Ελλάδας, σύμφωνα με την έρευνα του Γερμανού καθηγητή Κνάους (Knauss).

Στο βορειοανατολικό όρμο της λεκάνης της Κωπαϊδας, κοντά στον Ορχομενό, είχε δημιουργηθεί πρόχωμα μήκους 1,3 χλμ., ύψους 2μ., στερεωμένο με τείχος, μεγάλη τεχνιτή λίμνη 12 κυβ. χιλμ. Με το αποθηκευμένο νερό Μέλανα ποταμού βελτιώνοταν τα χαμηλότερα στρώματα νερού στη μεγάλη διώρυγα, που εξυπηρετούσε κατά κύριο λόγο την ύδρευση των οικισμών και των καλλιργειών, στα βορειοανατολικά της Κωπαϊδας και η διώρυγα συνέχιζε να χρησιμοποιείται ως ποτάμια οδός. που τροφοδοτούνταν όλο το χρόνο από τις πηγές του

Σύμφωνα με το Θεόφραστο, τον μαγάλο φυσιοδίφη του 4ου αι. π.χ., η λίμνη θα μπορούσε να είναι η Βοηδρία. Στη λίμνη ευδοκιμούσαν θρεπτικά υδρόβια φυτά και καλαμιές, από τις οποίες κατασκευάζαν αυλούς. Είναι μάλιστα πιθανόν, η λίμνη να προσφερόταν και για ιχθυοκαλλιέργειες.

Βιβλιογραφία: “Υστεροελλαδικά υδραυλικά έργα” Jost Knauss

Τα αίτια της αλλαγής του κλίματος, σύμφωνα με τους επιστήμονες διακρίνονται σε δυο καταγηρίες: σε φυσικά αίτια και ανθρωπογενή αίτια
Τα φυσικά αίτια:

1. εκρήξεις ηφαιστείων και η ηλιακή δραστηριότητες
2. Η άνοδος της θερμοκρασίας των ωκεανών επηρεάζει το κλίμα
3. ανθρώπινες δραστηριότητες, αύξηση των αερίων του φαινόμενου του θερμοκηπίου.

1. Ηλιακή δραστηριότητα

Οι ηλιακές ακτίνες θερμαίνουν τη Γη διαφορετικά σε κάθε περιοχή , ανάλογα με το που βρισκόμαστε.

Χτυπούν κατακόρυφα στον ισημερινό και περνούν ξυστά στους πόλους. Ο θερμός ισημερινός αέρας ανεβαίνει στην ατμόσφαιρα και ψύχεται όσο μεγαλώνει το υψόμετρο. Εκεί η υγρασία του αέρα πυκνώνει και επιστρέφει με τη μορφή βροχών. Οι θερμές περιοχές έλκουν τον ψυχρό αέρα που τύπους κλίματος του πλανήτηαναζητούν. Τα ρεύματα του αέρα στον ισημερινό είναι η αιτία για τους διαφορετικούς

2. Εκρήξεις ηφαιστείων

Ηφαίστειο ονομάζονται οι τόποι όπου οι λάβα βγαίνει στην επιφάνεια της Γης.

Η ηφαιστειακή σκόνη που καλύπτει την περιοχή της έκρηξης του ηφαιστείου μπορεί να παίξει κάποιο ρόλο στη δημιουργία παγετώνων, Η εμφάνιση παγετώνων συμβαίνει σε περιόδους με αυξημένη ηφαιστειακή δραστηριότητα.

3. Τα θαλάσσια ρεύματα των ωκεανών

Τα θαλάσσια ρεύματα βοηθούν στο ισομοίρασμα της θερμοκρασίας των ωκεανών. Θερμότητα από τους τροπικούς κύκλους μεταφέρεται στο Βόρειο Ατλαντικό, βοηθώντας στη θέρμανση της Ευρώπης. Ψυχρά θαλάσσια ρεύματα κινούνται σε θερμότερες περιοχές με αποτέλεσμα να μειώνεται η θερμοκρασία των περιοχών.

4. Το φαινόμενο του Θερμοκηπίου

Οι υδρατμοί, το διοξείδιο του άνθρακα, το μεθάνιο και κάποια άλλα αέρια της ατμόσφαιρας απορροφούν τη θερμότητα και την ξαναστέλνουν πίσω στη Γη. Δηλαδή συμβαίνει κάτι ανάλογο με αυτό που συμβαίνει όταν σκεπαζόμαστε με μια κουβέρτα ή όταν φοράμε το χειμώνα μάλλινα ρούχα. Η θερμότητα του σώματός μας δεν διαφεύγει αλλά απορροφάτε από την κουβέρτα. Ένα μέρος της επιστρέφει σε μας και σιγά σιγά ζεσταινόμαστε και ένα άλλο μέρος της θερμότητας διαφεύγει στον αέρα έτσι η ζέστη δεν κορυφώνεται ώστε να μην μπορούμε να την ανεχτούμε.

Από τα πιο πάνω καταλαβαίνουμε ότι το φαινόμενο του θερμοκηπίου είναι αυτό που δημιουργεί τις κατάλληλες συνθήκες για τη διατήρηση της ζωής στη Γη.

Τα πιο γνωστά σε μας αέρια του φαινόμενου του θερμοκηπίου που έχουν αυξηθεί είναι το διοξείδιο του άνθρακα και το μεθάνιο.