Άρθρα με ετικέτα “Πανεπιστήμιο Ορέων”

oreon.jpgAνοικτή επιστολή προς την υπουργό Παιδείας του Γιάννη Παλλήκαρη, πρύτανη του Πανεπιστημίου Κρήτης. Δημοσιεύτηκε στα Νέα

Αξιότιμη κυρία υπουργέ, Στο παλιό σχολείο της δεκαετίας του ΄60, το πρώτο πράγμα που μας έμαθαν οι δάσκαλοι ήταν ότι ένα κλαδί το σπας εύκολα, ένα δεμάτι όμως δεν μπορείς ούτε καν να το λυγίσεις. Αυτό αποτελούσε την πιο βιωματική προσέγγιση της κοινωνικής συνοχής.

Η διάλυση του κοινωνικού ιστού που βιώνουμε παγκοσμίως στις μέρες μας σε συνδυασμό με τα εξαιρετικά δύσκολα οικονομικά δεδομένα της χώρας, «ξυπνάνε» μέσα μας περισσότερο το ζώο παρά τον άνθρωπο. Ο αγώνας για την επιβίωση μετατρέπει πλέον την πολυσυζητημένη υγιή ανταγωνιστικότητα σε αλληλοσπαραγμό. Σήμερα, περπατώντας στους δρόμους συναντάς μια κοινωνία όχι μόνο θλιμμένων αλλά κυρίως θυμωμένων πολιτών. Συνακόλουθη αυτής της στρεβλής ανταγωνιστικότητας στον βωμό της επιβίωσης είναι η περιθωριοποίηση ευαίσθητων κοινωνικών ομάδων, η απομόνωση των κοινωνιών της περιφέρειας και η αύξηση της παραβατικότητας.

Βεβαίως, τη χαμένη κοινωνική συνοχή δεν την αποκαθιστάς με τρόπους μαγικούς αλλά την καλλιεργείς μέσα από τον πολιτισμό, την οικογένεια αλλά και τα σχολείο, και βέβαια την υπηρετείς μέσα από τη στάση ζωής σου.

Εν αρχή λοιπόν η παιδεία, όχι μόνο η βιωματική αλλά και αυτή που αναγγείλατε με τον θεσμικό σας ρόλο, των σχολείων χωρίς «τοίχους»… Στην Κρήτη εδώ και δύο χρόνια ξεκίνησε και πορεύεται με θέρμη το Πανεπιστήμιο των Ορέων. Πρόκειται για ένα ολιστικό σχολείο, ένα πανεπιστήμιο χωρίς αίθουσες και αμφιθέατρα, το οποίο χαιρετίζει τα σχολεία χωρίς «τοίχους», όπως έγραψαν πολλά ΜΜΕ. Σχολεία όχι βέβαια μόνο στην ηλεκτρονική τους μορφή (δεδομένου ότι ένα πρόγραμμα που υποβάλαμε είναι τα «ψηφιακά καφενεία») αλλά κυρίως σχολεία χωρίς «διαχωριστικούς τοίχους» ανάμεσα σε μαθητές που προέρχονται από διαφορετικά κοινωνικά μοντέλα, με εντελώς διαφορετικές αναφορές και προσλαμβάνουσες.

Προς την κατεύθυνση αυτή και χαιρετίζοντας την προσπάθεια αυτή του υπουργείου Παιδείας, «σαν έτοιμοι από καιρό» προτείνομε:

1. Σε άμεσο πειραματικό στάδιο, ώρες αλληλοδιδασκαλίας μεταξύ μαθητών διαφορετικών κοινοτήτων σε «σχολεία της κοινωνικής προσέγγισης», υπό την εποπτεία ειδικών διδασκάλων- ψυχολόγων, σε μια προσπάθεια να γνωρίσουν και να συν-βιώσουν οι μαθητές μέσα στην τάξη και σε μικρή ηλικία με τα παιδιά μιας άλλης κοινωνίας, με τα οποία θα κληθούν από κοινού να αποτελέσουν αύριο τον κοινωνικό ιστό αυτής της χώρας. Η πρόταση είναι πολύ συγκεκριμένη: κοινές τάξεις παιδιών διαφορετικών προσλαμβανουσών και κοινωνικών στρωμάτων, και κυρίως παιδιών αστικών και περιφερειακών κοινωνιών, με ελεύθερη θεματική επιλογή αντικειμένου αλληλοδιδασκαλίας και υπό την επίβλεψη έμπειρων διδασκάλων- ψυχολόγων. Ανάπτυξη συν-βιωματικής παιδείας με συνδυασμό βιωματικής και επιστημονικής γνώσης και με παράλληλο συγκερασμό της αστικής με την περιφερειακή αντίληψη. Πρόκειται για ένα πρόγραμμα που ήδη εφαρμόζεται πειραματικά με εξαιρετική επιτυχία στην Κρήτη.

2. Η επαναφορά του δασκάλου και καθηγητή, κυρίως στην περιφέρεια, στον ρόλο «καταλύτη» στις σχέσεις παιδιού- γονέων. Αυτό συνεπάγεται υποχρεωτική διαμονή και, κατά το δυνατό, ένταξη κυρίως του δασκάλου στο κοινωνικό περιβάλλον του παιδιού με στόχο την αμφίδρομη παρέμβαση. Αυτό το έργο είναι εξόχως σημαντικό, ιδιαίτερα σε περιβάλλοντα όπου υπάρχει μεγάλο χάσμα μεταξύ γονέων και παιδιών κυρίως ως προς την τεχνολογική γνώση.

Το στοίχημα είναι να αποφευχθεί μια ακόμη ευρύτερη κοινωνική διάσπαση από αυτήν που υπάρχει σήμερα, όπως και η «μαθησιακή αποξένωση» του παιδιού από τον γονιό που θα έχει ως συνεπακόλουθο την όξυνση της ήδη παρατηρούμενης πολιτισμικής ασυνέχειας μεταξύ των γενεών. Η επόμενη κρίση, εάν επιβιώσουμε απ΄ αυτήν, χρειάζεται μια άλλη κοινωνία, πιο συντεταγμένη, πιο ενωμένη και πιο ανθεκτική και πρέπει να είναι το πρώτο μέλημα της «Νέας Παιδείας» στην οποία στοχεύει το «Νέο Σχολείο».

Comments 0 σχόλια »

oreon.jpgΣήμερα στα σεμινάρια της Ερμούπολης παρακολούθησα μία παρουσίαση για το Πανεπιστήμιο των Ορέων. Μένει να αποδειχθεί αν θα είναι και των ωραίων. Πρόκειται ουσιαστικά για μία κραυγή αγωνίας για το μέλλον των ορεινών περιοχών της Κρήτης που εγκαταλείπονται εξαιτίας των οξυμμένων προβλημάτων και την εκπέμπει η πανεπιστημιακή κοινότητα της μεγαλονήσου.

Η νέα αυτή οργάνωση, η οποία σκοπό έχει να παρέμβει στη βάση της κοινωνίας αλλάζοντας τα πρότυπα ευημερίας, προστατεύοντας παράλληλα το ανθρώπινο και φυσικό περιβάλλον, και προβάλλοντας την ενίσχυση της παραδοσιακής οικονομίας και τον επαναπροσδιορισμό της ανθρώπινης ευτυχίας, αποτελείται τόσο από πανεπιστημιακούς όσο και από απλούς Κρήτες.

Αυτή η ομάδα λοιπόν επιχειρεί να πάρει την κατάσταση στα χέρια της, διεισδύοντας στον πυρήνα των προβλημάτων των κατοίκων των ορεινών περιοχών της Κρήτης, ώστε να ανακόψουν το κύμα φυγής του πληθυσμού και την έξαρση της παραβατικότητας ιδιαίτερα ανάμεσα στους νέους.

Στην κατεύθυνση αυτή, ιδρύθηκε το «Πανεπιστήμιο των Ορέων», το οποίο θα υλοποιεί το πρόγραμμά του βασιζόμενο στον συνδυασμό της επιστημονικής γνώσης και θα παράγει βιωματική γνώση για την ανάπτυξη προϋποθέσεων για βιώσιμη ανάπτυξη στην ορεινή και νησιωτική περιφέρεια.

Το πρόγραμμα του Πανεπιστημίου των Ορέων περιλαμβάνει τέσσερις παράλληλες δράσεις. Η πρώτη θα είναι τα ελεύθερα μαθήματα για το ευρύ κοινό με έμφαση στη λαϊκή παράδοση. Η δεύτερη αφορά τα παραδοσιακά επαγγέλματα και τις δεξιοτεχνίες. Η τρίτη θα επικεντρωθεί στην υγεία, στο δημογραφικό πρόβλημα και στη διατροφή, ενώ η τέταρτη δράση θα αφορά τη βιώσιμη ανάπτυξη, τον επαγγελματικό προσανατολισμό των νέων, την οικιστική πολιτική και το περιβάλλον. Στόχος είναι οι δράσεις αυτές να μην περιορίζονται στην απλή διδασκαλία, αλλά να υπάρχει αλληλεπίδραση, ώστε ο διδάσκων να διδάσκεται και ο διδασκόμενος να διδάσκει.

Σε μια εποχή που το Πανεπιστήμιο με την κλασική του δομή αμφισβητείται, η δράση αυτή φιλοδοξεί να αποτελέσει την «κοινωνική επέκταση» του πανεπιστημιακού ιδρύματος Κρήτης και να εξελιχθεί. Το εγχείρημα έχει ήδη αρχίσει να λειτουργεί πιλοτικά στο Οροπέδιο Λασιθίου, στον ορεινό Μυλοπόταμο και στο Οροπέδιο του Ομαλού στα Χανιά.

Περισσότερα: www.mountainsuniversity.gr

Είναι ενδιαφέρον να παρακολουθήσουν οι κοινωνιολόγοι τα δύο διαφορετικά μοντέλα ανάπτυξης που έχουν αναπτυχθεί στη μεγαλόνησο. Από τη μία έχουμε την περίπτωση Ζωνιανών που έχουν δημιουργήσει το δικό τους καπετανάτο. Εδώ και πολλά χρόνια, η Κρήτη ταλαιπωρείται από μιαν αρρωστημένη μετάλλαξη της λεβεντιάς σε μιαν ανεξήγητη αποδοχή της ανομίας και της κυριαρχίας οργανωμένων νταήδων. Τα Ζωνιανά, όπου ακόμη δοκιμάζεται η αποφασιστικότητα του κράτους, είναι η πιο κραυγαλέα απόδειξη μιας κατάστασης η οποία θέτει σε κίνδυνο την κοινωνία του νησιού. Μετά την κατάρρευση της κτηνοτροφίας άρχισαν να ζουν με τις επιδοτήσεις των Ε.Ε. αλλά όταν ήρθε ο έλεγχος από την Ένωση φυσικά αναγκάστηκαν να τους διώξουν. Μετά ήταν σχετικά εύκολο να διώξουν όλες τις αρχές. Λίγα χιλιόμετρα πιο πέρα τα Ανώγεια έχουν αναπτύξει δημοτικούς μηχανισμούς απορρόφησης των κοινοτικών κονδυλίων και σημειώνουν αναπτυξιακή πρόοδο.

Το Πανεπιστήμιο των Ορέων είναι μία προσπάθεια να αξιοποιηθεί το ανθρώπινο κεφάλαιο και να αλλάξει το πρότυπο ευημερίας. Κάτι που σε λίγο θα το έχουμε ανάγκη σε όλη τη χώρα με το πρότυπο «μεζονέτα -πισίνα- τζιπ – ραχάτι» που έχουμε ενσωματώσει. Ισως λοιπόν μία πολιτική ανοησία, αυτή της διασποράς 70 πανεπιστημιακών τμημάτων σε κάθε χωριό της Ελλάδας να μετατραπεί σε συγκριτικό πλεονέκτημα και να γίνει μοχλός ανάπτυξης. Χρειαζόμαστε περισσότερες τέτοιες πρωτοβουλίες. Θέλουμε π.χ. το πανεπιστήμιο του γιαλού για τη Μύκονο και τη Ρόδο…

Comments 0 σχόλια »

Top
 
Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων