απ` το πεδίο της σχολικής πράξης – Αναστάσιος Τασινός

ΜΙΑ ΑΠΑΓΓΕΛΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΓΙΟΡΤΗ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ

ΜΙΑ ΑΠΑΓΓΕΛΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΓΙΟΡΤΗ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ
Αναστάσιος Αγ. Τασινός
Ιωάννινα 19 Μαΐου 2015

Για να δείτε το βίντεο πατήστε επί της οθόνης

43ο Δημοτικό Σχολείο Αθηνών, Λόφος Στρέφη, σχολικό έτος 1985-1986
Τη χρονιά αυτή δίδασκα σε ένα τμήμα της Ε` τάξης και ήμουν υπεύθυνος για την οργάνωση και τη σκηνοθεσία όλων των γιορτών του σχολείου.
Στη γιορτή του Πολυτεχνείου, οι δώδεκα μαθητές που απήγγειλαν τα ποιήματα, ήταν από τα έξι τμήματα της Ε` και ΣΤ` τάξης (δύο από κάθε τμήμα) και τους επέλεξα αξιοκρατικά. Σε κάθε γιορτή επέλεγα διαφορετικούς μαθητές, με εξαίρεση τη Δέσποινα, μαθήτρια της Ε` τάξης, (όχι του δικού μου τμήματος) που απήγγειλε σε δύο συνεχόμενες γιορτές, κατόπιν απαίτησης των συμμαθητών της.
Η εκπληκτική απαγγελία της Δέσποινας ηχογραφήθηκε στην πρόβα τζενεράλε και είναι η μοναδική που έχω στο αρχείο μου απ` την εκδήλωση αυτή. Έντονα χαράχτηκε στη μνήμη μου το παρατεταμένο χειροκρότημα του κόσμου την ημέρα της γιορτής!
Το ποίημα της Δέσποινας ήταν μια επιλογή στίχων, από το «Γράμμα στο Ζολιό Κιουρί» του Γιάννη Ρίτσου. Στους επιλεγμένους αυτούς στίχους, έβαλα τον τίτλο «Το γράμμα ενός αγωνιστή» και όπου υπήρχε το όνομα «Ζολιό», το αντικατέστησα με τη φράση «αδέλφια μου». Παραφράζοντας τη ρήση «ποιητική αδεία» σε «σκηνοθετική αδεία», ας μου συγχωρεθούν οι αλλαγές που έκανα τότε, αλλά τις θεώρησα αναγκαίες για το καλύτερο δέσιμο της γιορτής.
ΜΕΡΙΚΑ ΣΧΟΛΙΑ ΠΕΡΙ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
Η γιορτή του Πολυτεχνείου, είναι γιορτή της δημοκρατίας και εξ αντικειμένου υπάρχει πολιτικός λόγος. Με αφορμή το περιεχόμενο του ποιήματος, θα ήθελα να εκφράσω μερικά σχόλια περί δημοκρατίας. Στον πανανθρώπινο στίχο του ποιητή, «να` ναι όλος ο κόσμος ασβεστωμένος με τη βούρτσα του ήλιου», θα ήθελα να αντιπαραθέσω το ρεαλισμό της ζωής, ότι η «βούρτσα του ήλιου» στις χώρες του πρώην υπαρκτού σοσιαλισμού ποτέ δεν υπήρξε, παρά μόνον η υποδούλωση του πολίτη. Όταν ομιλούμε περί δημοκρατίας, να μη μας διαφεύγει η άλλη όψη του νομίσματος της τυραννίας, για να μην ενοχληθούν μερικοί που αγωνίστηκαν κατά της δικτατορίας των συνταγματαρχών, την περίοδο 1967-1974. Από τη συνέντευξη του Κορνήλιου Καστοριάδη στην εφημερίδα «Ουνιτά» (αναδημοσιεύτηκε και στην «Ελευθεροτυπία» στις 13 Οκτωβρίου 1991), παραθέτω το εξής σχετικό απόσπασμα: «Ο κουμμουνισμός είναι καταδικασμένος να λέει κάτι και να κάνει το αντίθετο: Μιλά για δημοκρατία και εγκαθιστά την τυραννίδα, διακηρύσσει την ισότητα και πραγματώνει την ανισότητα, επικαλείται την επιστήμη και την αλήθεια, ασκώντας το ψεύδος και τον παραλογισμό».
Όσο για τις χώρες του λεγόμενου «τρίτου κόσμου» για ποια δημοκρατία να μιλήσει κανείς εκεί, όταν ο «ήλιος» για τους περισσότερους δεν ανέτειλε ποτέ.
Στην πατρίδα μας οι συνταγματάρχες την περίοδο 1967-1974, είχαν ονομάσει ως «ελληνική δημοκρατία» την εφτάχρονη τυραννία, που με τον τρόμο και το ψεύδος επέβαλαν στον Ελληνικό λαό. Το αποτέλεσμα ήταν κι εδώ το ίδιο: Η υποδούλωση του πολίτη.
Με αυτή τη διπλή αναφορά, στη δικτατορία των συνταγματαρχών και στη δικτατορία του προλεταριάτου, σε καμιά περίπτωση δεν υπονοώ ότι στην κοινοβουλευτική δημοκρατία είναι όλα ρόδινα. Κι εδώ έχουμε παρεκτροπές υπέρ των ολίγων και σε βάρος των πολλών, μερικές εκ των οποίων αντισυνταγματικές, που μπορούν όμως να περιορίζονται με την ενίσχυση των θεσμών, με τη χειραφέτηση του πολίτη, με τις εκλογές, με την ενίσχυση της Παιδείας, με την αλλαγή νόμων, με τη λαϊκή στήριξη, με την αντικειμενική πληροφόρηση των πολιτών από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, με τη δικαιότερη κατανομή του πλούτου κ.τ.λ. Η πολύπλευρη κρίση που περνά σήμερα η πατρίδα μας, έχει σχέση και με αυτές τις παρεκτροπές. Για παράδειγμα, όσο θα υπάρχει ο προκλητικός νόμος «περί ευθύνης υπουργών», θα βγάζει τη γλώσσα στη δημοκρατία! Η συνοχή του κοινωνικού ιστού απαιτεί και την ισονομία των πολιτών.
Παρόλες όμως τις αδυναμίες, η κοινοβουλευτική δημοκρατία παρέχει στον πολίτη την περισσότερη ελευθερία έκφρασης. Αντίθετα, τα ολοκληρωτικά καθεστώτα, παρόλες τις μεταξύ τους διαφορές – θα το γράψω άλλη μια φορά – οδηγούν στο ίδιο αποτέλεσμα: Την υποδούλωση του πολίτη. Αυτή την ιστορική αλήθεια πρέπει να τη λέμε ευθέως, χωρίς περιστροφές και υπονοούμενα, ώστε οι ιδεοληψίες περί δημοκρατίας να υποχωρήσουν.
Ακόμη, θα ήθελα να επισημάνω ότι στην εποχή της Παγκοσμιοποίησης που ζούμε, η δημοκρατία δεν κινδυνεύει απ` τα όπλα και τα τανκς, αλλά απ` τις αγορές των δανειστών και τις τράπεζες, που με μοχλό πίεσης την «οικονομική βοήθεια» επιχειρούν να γίνουν ρυθμιστές της πολιτικής κυρίαρχων κρατών, με απώτερο στόχο τη μετατροπή τους σε αποικίες χρέους. Τότε, το πολιτικό σύστημα μαζί με τους πολίτες καλούνται να αντισταθούν και να υπερασπιστούν την ανεξαρτησία της χώρας και τη δημοκρατία, από το πραξικόπημα των τραπεζών και των δανειστών.
Επιπροσθέτως, να αναφέρω ότι ουσιαστική συμμετοχή των πολιτών στο Δήμο είχαμε, μόνον εκεί, όπου εφαρμόστηκε η άμεση δημοκρατία. Κι αυτός ο τόπος δεν ήταν άλλος, παρά οι δημοκρατικά οργανωμένες πόλεις-κράτη της Αρχαίας Ελλάδας, όπου οι αποφάσεις παίρνονταν στην Εκκλησία του Δήμου απ` τους πολίτες.
Γενικά, θα λέγαμε ότι ο Δήμος σήμερα είναι ανύπαρκτος στην πολική σκηνή. «Η εποχή δεν ανέχεται αυτούς που θέτουν εκ βάθρων υπό ερώτηση την τεχνική και τη δημοκρατία όπως λειτουργεί», γράφει ο Κώστας Αξελός στο βιβλίο του «Από το εργαστήρι της σκέψης». Και πιο κάτω στο ίδιο βιβλίο γράφει: «Θεωρητικά και πρακτικά, και η δεξιά και η αριστερά έκαναν ό,τι τους περνούσε από το χέρι – και με άδειο το κεφάλι – για να μετατρέψουν τον άνθρωπο σ` ένα οικονομικό κτήνος. Από “ζώον λόγον έχον” και “ζώον πολιτικόν”, που είχε οριστεί ο άνθρωπος, από τον Αριστοτέλη και πέρα, κατάφερε να γίνει επιτέλους το “οικονομικό κτήνος” λες και η μοίρα του ανθρώπου – αν υποτεθεί πως ο άνθρωπος έχει μοίρα – τον υποτάσσει τελεσίδικα στην οικονομία».
Εν κατακλείδι, η ουσιαστική δημοκρατία, η κοινωνική δικαιοσύνη, η προστασία του περιβάλλοντος, τα ανθρώπινα δικαιώματα, η ειρηνική συνύπαρξη των λαών και γενικά οι ανθρώπινες αξίες, θα ζητούν πάντα περισσότερη δικαίωση στις κοινωνίες των πολιτών, που σήμερα σφυροκοπούνται ανελέητα από το δίδυμο της «ανάπτυξης – κατανάλωσης», που έχει μετατρέψει τη Γη σ` έναν απέραντο σκουπιδότοπο και την ανθρώπινη ύπαρξη έρμαιο της οικονομίας! Σε αυτό το τοπίο, αν προστεθεί και ο πολιτικός και θρησκευτικός φονταμενταλισμός, τότε το κλίμα αγριεύει ακόμη περισσότερο! Παρόλα αυτά, βλέπω φως στο τούνελ, γι` αυτό και κλείνω τις σκέψεις μου περί δημοκρατίας, με τους αισιόδοξους στίχους του Γιάννη Ρίτσου: «Πιστεύω στον άνθρωπο. Όλους μας μια κοινή μοίρα μας ενώνει: η πάλη κατά του πολέμου, κατά της δυστυχίας και του θανάτου, η πάλη κατά της φτώχιας και του φόβου, η πάλη κι ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο.»
Ιωάννινα 19 Μαΐου 2015

Αφήστε μια απάντηση

Top
 
Αλλαγή μεγέθους γραμματοσειράς
Αντίθεση
Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων