Αναστοχασμός για τις διδακτικές πρακτικές
(με βάση τη διδακτική παρέμβαση στο ΓΕΛ Δοξάτου, Τρίτη 28 Ιανουαρίου 2025)
ο αναστοχασμός για τη διδακτική παρέμβαση και σε αρχείο pdf
Αρχαία Γ Λυκείου, Φάκελος Υλικού 4η ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ, Ο άνθρωπος ανάμεσα στους ανθρώπους – η ηθική αρετή. ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 12 Η ηθική αρετή
Διττῆς δὴ τῆς ἀρετῆς οὔσης, τῆς μὲν διανοητικῆς τῆς δὲ ἠθικῆς…
Συνειδητά χαρακτηριστικά
- Εστίαση στη σκέψη, τα συναισθήματα, τις εμπειρίες τον κόσμο των μαθητών/τριών
(Ως αφετηρία οι μαθητές/τριες ενθαρρύνθηκαν να απαντήσουν με βάση τον κόσμο τους στα ερωτήματα:
ποια είναι η διττή φύση της αρετής;
και με ποιον τρόπο καλλιεργείται σήμερα;
- Εστίαση κατά πρώτο λόγο στον φιλοσοφικό χαρακτήρα του κειμένου και όχι στον γλωσσικό. Εμμέσως, δηλαδή αξιοποιήθηκε η έννοια του κειμενικού είδους, της επιχειρηματολογίας.
Για ποιον λόγο τα κείμενα του Αριστοτέλη δεν εντάσσονται στον γλωσσικό κανόνα της αττικής διαλέκτου.
Ο φιλοσοφικός λόγος στην αρχαία γραμματεία χωρίς το εμπόδιο της αρχαίας γλώσσας.
- Εστίαση στο κείμενο με σκοπό να τοποθετηθεί αδιαμεσολάβητα η μαθητική οπτική απέναντι στον λόγο του Αριστοτέλη. Οι μαθητές/τριες καλούνταν να τεκμηριώνουν την οπτική τους σε συγκεκριμένα σημεία του κειμένου, να δείχνουν ότι το αντιλαμβάνονται ως πόρο νοημάτων.
Οι εισαγωγές, τα σχόλια, οι σημειώσεις, οι μεταφράσεις που δίνονται ως ερμηνεία του κειμένου δεν πρέπει να υποκαθιστούν το κείμενο.
Αρνητικά
α. Θα έπρεπε, επίσης, να ζητηθεί από τους/τις μαθητές/τριες να ανακαλέσουν ή να σκεφτούν το σύνολο του συλλογισμού που αναπτύσσεται στην πρώτη παράγραφο.
Αυτό θα βοηθούσε την πορεία του μαθήματος, καθώς θα ήταν πορεία του συλλογισμού που εξελίσσεται.
Αποτέλεσμα ήταν να μην ολοκληρωθεί η διδακτική παρέμβαση με συστηματικό τρόπο μέχρι το τέλος της πρώτης παραγράφου και το συμπέρασμα «Οὔτ’ ἄρα φύσει… δὲ διὰ τοῦ ἔθους».
(Δεν λήφθηκαν υπόψη παράγοντες όπως ο χρόνος και η έλλειψη παιδαγωγικού υπόβαθρου μεταξύ διδάσκοντα και μαθητών/τριών, δεν υπήρχε σαφής σχεδιασμός και προετοιμασία).
β. Θα έπρεπε να διευκρινιστούν σαφώς οι στόχοι της διδακτικής παρέμβασης (μια ενδεικτική διδακτική πρακτική, όπως ορίζεται στα 1, 2 και 3 σημεία παραπάνω).
γ. Άστοχος σχολιασμός της επαγγελματικού προσανατολισμού μαθήτριας, καθώς έλειπε υο παιδαγωγικό και εκπαιδευτικό υπόβαθρο που θα έκανε αποτελεσματική μια συζήτηση. για τις σπουδές που επιθυμούν.
Υπό συζήτηση
- i. Αν η προσέγγιση του κειμένου με την εστίαση στα διόπερ, ὅθεν και ἐξ οὗ βοήθησε τους/τις μαθητές/τριες να καταλάβουν ότι θα πρέπει να προσεγγίζουν και να κατανοούν το αρχαίο κείμενο αδιαμεσολάβητα.
- ii. Ίσως θα έπρεπε να υπάρχει μια συστηματική εστίαση στα γλωσσικά διαρθρωτικά στοιχεία του κειμένου, τη λειτουργία τους και τη μορφολογία τους. Δηλαδή, φάνηκε η ανάγκη σαφούς προετοιμασίας που θα εξυπηρετεί τους σκοπούς της διδασκαλίας.
- iii. Ο τρόπος με τον οποίο μπορεί να αξιοποιηθεί γλωσσικά το κείμενο αναφοράς (όπως με τη μορφή που έχουν τα ρήματα ἐγγίνεται, ἐγγίνονται παραγίνεται και τα «διαρθρωτικά» διόπερ, ὅθεν, ἐξ οὗ, οὐδεμία, οὐθὲν, οὐδὲ, οὐδὲν, οὔτε.
