Αρχείο κατηγορίας: Διδακτική

Μαΐ 15 2019

Η νέα απόφαση για το Λύκειο (Μαθήματα, εξετάσεις, βαθμολόγηση, διατύπωση των θεμάτων κλπ)



Λήψη αρχείου

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/4619

Σεπ 25 2011

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Ν.Ε ΓΛΩΣΣΑΣ Α’ ΛΥΚΕΙΟΥ 2011-2012

programma-spoudwn-nea-elliniki-glwssa-a-lykeiou-klimaka

ΠΗΓΗ : http://edu.klimaka.gr/

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/1551

Σεπ 25 2011

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Α’ ΛΥΚΕΙΟΥ 2011-2012

programma-spoudwn-nea-ellhniki-logotexnia-a-lykeiou-klimaka

ΠΗΓΗ : http://edu.klimaka.gr/

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/1549

Σεπ 25 2011

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΡΧΑΙΩΝ Α’ ΛΥΚΕΙΟΥ 2011-2012

programma-spoudwn-arxaia-ellhniki-logotexnia-a-lykeiou-klimaka

ΠΗΓΗ : http://edu.klimaka.gr/

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/1547

Σεπ 11 2011

Οδηγίες κατά μάθημα για την αντιμετώπιση της καθυστερημένης αποστολής των σχολικών βιβλίων

ΡΕΠΟΡΤΑΖ:esos.gr

Ο Σχολικός Σύμβουλος της 26ης Περιφέρειας Αθηνών Αχιλλέας Μανδρίκας απέστειλε στους εκπαιδευτικούς τις εξής οδηγίες για την αντιμετώπιση της καθυστερημένης αποστολής των σχολικών βιβλίων:

Με το πρώτο σχετικό έχουν προταθεί τρόποι για να αντιμετωπιστεί η καθυστέρηση της αποστολής των σχολικών βιβλίων με την έναρξη του διδακτικού έτους 2011-12. Με το δεύτερο σχετικό δίνονται οδηγίες για το λειτουργικό χειρισμό του θέματος. Σε κάθε περίπτωση, ζητείται από τους Σχολικούς Συμβούλους να στηρίξουν παιδαγωγικά τις σχολικές μονάδες σε αυτή την προσπάθεια. Λαμβάνοντας υπόψη ως ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της 26ης Περιφέρειας α) την περιορισμένη οικονομική δυνατότητα των σχολείων β) την άνιση πρόσβαση των μαθητών σε ηλεκτρονικά μέσα μάθησης γ) την ανυπαρξία διαδραστικών πινάκων δ) την περιορισμένη διαθεσιμότητα σε βιντεοπροβολείς ε) την αγωνία των εκπαιδευτικών να ανταποκριθούν στα καθήκοντά τους προτείνουμε μέχρι την αποστολή των σχολικών βιβλίων τα εξής:

Γενικές οδηγίες

α) προμήθεια ενός αντιτύπου ανά μάθημα για τον εκπαιδευτικό ως οδηγό της διδακτέας ύλης από τη σχολική βιβλιοθήκη, από περσινά περισσεύματα βιβλίων, από χρησιμοποιημένα βιβλία ή από εκτύπωση μέσω του Ψηφιακού Σχολείου (http://digitalschool.minedu.gov.gr ), της ηλεκτρονικής βιβλιοθήκης του ΟΕΔΒ (http://www.oedb.gr:8080/oedvLibrary/user ) και του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου (http://www.pi-schools.gr/books ).

β) δαπάνη χρόνου για διαμόρφωση του συναισθηματικού κλίματος στην τάξη, ειδικά στην περίπτωση που ο εκπαιδευτικός αναλαμβάνει νέα τάξη. Για το σκοπό αυτό ενδείκνυνται βιωματικά παιχνίδια και ασκήσεις, ομαδικά παιχνίδια εντός και εκτός τάξης, επιτραπέζια παιχνίδια και ποικιλόμορφοι τρόποι έκφρασης, όπως πολλοί εκπαιδευτικοί βίωσαν κατά την πιλοτική φάση του Μείζονος Προγράμματος Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών. Παραδείγματα μπορούν να αντλήσουν οι εκπαιδευτικοί και από το 2ο περσινό σεμινάριο της Περιφέρειας.

γ) χρήση ασκήσεων φιλαναγνωσίας, όπως βιώσαμε στο 1ο περσινό σεμινάριο της Περιφέρειας. Η αξιοποίηση της σχολικής βιβλιοθήκης και εξωσχολικών βιβλίων από το σπίτι θα ενεργοποιούσε τους μαθητές σε αυτό τον τομέα εξυπηρετώντας στόχους του γλωσσικού μαθήματος και όχι μόνο. Προωθήθηκε ήδη στα σχολεία σχετική εγκύκλιος και προτάσεις του ΕΚΕΒΙ.

δ) υλοποίηση σχεδίων εργασίας σε ενότητες που προσφέρονται από τη διδακτέα ύλη (π.χ. ενότητα «Το Σχολείο μου» ή «Η Γειτονιά μου» στη Μελέτη Περιβάλλοντος Α΄και Β΄τάξης, ενότητα «Ζούμε σε κοινότητες» στη Μελέτη Περιβάλλοντος Γ΄τάξης ενότητα «Το νερό» στη Γλώσσα Δ΄τάξης κλπ)

Γλώσσα

α) χρήση του Ανθολογίου (Β΄, Δ΄, ΣΤ΄τάξεις το έχουν, Γ΄και Ε΄τάξεις μπορούν να φέρουν το περσινό) για εξάσκηση στην ανάγνωση με παράλληλη διδασκαλία των γραμματικών φαινομένων από τα προβλεπόμενα εγχειρίδια που καθυστέρησαν

β) αφιέρωση χρόνου στη γραπτή έκφραση των μαθητών ή στη διαπίστωση του επιπέδου ικανότητάς τους

γ) φωτοτύπηση κειμένου μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις και εφόσον ο εκπαιδευτικός κρίνει ότι αυτό εξυπηρετεί πολλαπλούς σκοπούς της διδασκαλίας και θα χρησιμοποιηθεί αρκετές μέρες

δ) η Α΄τάξη μπορεί να προχωρήσει στη διδασκαλία του προγραφικού σταδίου μόνο με τη χρήση τετραδίων και αργότερα με την αναγραφή του βασικού κειμένου στον πίνακα

Μαθηματικά

α) δαπάνη χρόνου για επανάληψη βασικών εννοιών και διαπίστωση βασικών ικανοτήτων των μαθητών

β) χρήση του πίνακα και τετραδίου μαθηματικών, όπου οι μαθητές θα αντιγράφουν και θα επιλύουν ασκήσεις, οι οποίες θα έχουν προηγουμένως διδαχθεί με τη χρήση αντικειμένων, υλικών και βιωματικών προσεγγίσεων ανάλογα με την τάξη και το θέμα

γ) η Α΄τάξη μπορεί να προχωρήσει κανονικά τη διδακτέα ύλη μόνο με τη χρήση αντικειμένων και τετραδίου

Μελέτη Περιβάλλοντος

α) χρήση βιωματικών προσεγγίσεων και παρουσιάσεις με τη χρήση πολύμορφης έκφρασης (εξορμήσεις και καταγραφές στην αυλή του σχολείου και στη γειτονιά, κατασκευή αφίσας ανά ομάδα, επισκέψεις σε υπηρεσίες του δήμου κλπ)

β) χρήση εξωσχολικών βιβλίων που φέρνουν οι μαθητές ή υπάρχουν στη σχολική βιβλιοθήκη (φυτά, ζώα, επαγγέλματα κλπ)

γ) υλοποίηση συνθετικών εργασιών κάθε μορφής ή υλοποίηση σχεδίων εργασίας

Γεωγραφία

α) χρήση του χάρτη ή σχολικού άτλαντα

β) αξιοποίηση άλλου έντυπου υλικού (εφημερίδες, περιοδικά, ταξιδιωτικοί οδηγοί κλπ)

γ) προβολή βιντεοταινιών που υπάρχουν στη σχολική βιβλιοθήκη

Φυσικά

α) προσπάθεια για προμήθεια 4-5 σχολικών βιβλίων, τα οποία θα χρησιμοποιούνται ανά ομάδα στο πλαίσιο ομαδοσυνεργατικής διδασκαλίας (αν και δεν είναι τελείως απαραίτητο)

β) πειραματικές προσεγγίσεις με απλά υλικά

γ) χρήση εξωσχολικών βιβλίων ανάλογα με το θέμα (ενέργεια, οικοσυστήματα, ήχος, ανθρώπινο σώμα κλπ)

Ιστορία

α) δαπάνη χρόνου για σύνδεση με την περσινή ιστορία κάθε τάξης

β) αφήγηση στο κεφάλαιο της μυθολογίας στη Γ΄τάξη χωρίς καμία απαίτηση αποστήθισης με παράλληλη χρήση εξωσχολικών βιβλίων

γ) φειδωλή χρήση φωτοτυπίας του βασικού κειμένου του μαθήματος (ένα την εβδομάδα) με παράλληλη χρήση και άλλων πηγών σε Δ΄, Ε΄, ΣΤ΄τάξη

Θρησκευτικά

α) συζητήσεις στο πνεύμα των κειμένων του σχολικού βιβλίου χωρίς καμία απαίτηση αποστήθισης

Θεωρούμε ότι οι εκπαιδευτικοί διαθέτουν την ευελιξία, τη δημιουργικότητα και την ικανότητα εύρεσης ποικιλίας λύσεων για την αντιμετώπιση του προβλήματος της έλλειψης σχολικών βιβλίων. Η υπευθυνότητα, η αξιοπρέπεια και ο αυτοσεβασμός που έχει επιδείξει ο καθένας χωριστά και όλοι μαζί ως εκπαιδευτική κοινότητα, εξασφαλίζουν τη βεβαιότητα ότι οι εκπαιδευτικοί της Περιφέρειας θα αντεπεξέλθουν στην έκτακτη αυτή κατάσταση για την οποία δεν φέρουν ευθύνη αντιμετωπίζοντάς την ως παιδαγωγική και διδακτική πρόκληση.

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/1519

Σεπ 10 2011

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ Α’ ΤΑΞΗΣ ΛΥΚΕΙΟΥ 2011-2012

ΦΕΚ 1562/2011 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ και ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΣ, ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ, Α’ ΤΑΞΗΣ ΛΥΚΕΙΟΥ 2011-2012.

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/1511

Σεπ 06 2011

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/1488

Σεπ 05 2011

Οδηγίες για τη διδασκαλία της Ερευνητικής Εργασίας της Α΄ τάξης Γενικού Λυκείου για το σχ. έτος 2011-2012

1. Καθιέρωση των Ερευνητικών Εργασιών στην Α΄ τάξη Γενικού Λυκείου

Από το σχολικό έτος 2011-2012 εισάγονται στην Α΄ τάξη Γενικού Λυκείου οι Ερευνητικές Εργασίες (project) ως διακριτή ενότητα του Προγράμματος Σπουδών, που υλοποιεί βασικές αρχές του Νέου Σχολείου, όπως αυτές εξειδικεύονται στο βιβλίο εκπαιδευτικού με τίτλο «Η Καινοτομία των Ερευνητικών Εργασιών στο Νέο Λύκειο», που είναι ήδη διαθέσιμο σε ψηφιακή μορφή στην πλατφόρμα του ψηφιακού σχολείου
Στην εποπτεία και καθοδήγηση των Ερευνητικών Εργασιών μπορούν κατ’ αρχήν να συμμετέχουν, οι καθηγητές Λυκείου όλων των ειδικοτήτων και προς τούτο η Ερευνητική Εργασία ορίζεται ως «πρώτη ανάθεση» όλων των ειδικοτήτων. Ωστόσο η ειδικότητα ή οι ειδικότητες (σε περίπτωση συν-επίβλεψης) που θα αναλάβουν την εποπτεία και την καθοδήγηση της κάθε ερευνητικής εργασίας θα πρέπει να είναι συναφής κάθε φορά με το υπό πραγμάτευση θέμα. Τη συνάφεια αυτή την κρίνει ο σύλλογος διδασκόντων.


2. Πρόταση και Έγκριση Ερευνητικών Θεμάτων

Κατά την έναρξη του σχολικού έτους, εντός του πρώτου δεκαπενθήμερου του Σεπτεμβρίου συνέρχεται ο Σύλλογος Διδασκόντων σε ειδική συνεδρία για να εγκρίνει τα θέματα των Ερευνητικών Εργασιών, τα οποία στη συνέχεια θα προταθούν στους μαθητές της Α΄ Λυκείου για να επιλέξουν εκείνο που τους ενδιαφέρει. Τα προτεινόμενα θέματα θα πρέπει να ανταποκρίνονται κατά το δυνατόν περισσότερο στα ενδιαφέροντα των μαθητών και να τους εμπλέκουν σε διαδικασίες διερεύνησης, αξιοποιώντας το περιεχόμενο, τα εννοιολογικά σχήματα και τις μεθοδολογικές προσεγγίσεις των διδασκόμενων μαθημάτων.
Επομένως, η συσχέτιση πραγματικών καταστάσεων που βιώνουν οι μαθητές με ενότητες των μαθημάτων που διδάσκονται είναι βασικό κριτήριο για την επιλογή θεμάτων. Οι προτάσεις των θεμάτων πρέπει να γίνονται από έναν ή το πολύ δύο καθηγητές διαφορετικών μαθημάτων (σε περίπτωση θέματος που απαιτεί διεπιστημονική διερεύνηση) οι οποίοι ταυτόχρονα με την πρότασή τους αναλαμβάνουν την υποχρέωση της επίβλεψής του εφόσον τελικά εγκριθεί η πρότασή τους από το Σύλλογο Διδασκόντων και συγκεντρώσει τον οριζόμενο παρακάτω ελάχιστο αριθμό προτιμήσεων από τους μαθητές. Τουλάχιστον μια από τις προτεινόμενες εργασίες θα πρέπει να ανατίθεται (συμπεριλαμβάνεται η περίπτωση της συν-επίβλεψης) σε εκπαιδευτικούς από τους κλάδους ΠΕ02, ή ΠΕ03, ή ΠΕ04. Επιπλέον θα πρέπει απαραιτήτως τα θέματα που θα προταθούν να εμπίπτουν τουλάχιστον σε τρεις από τους επόμενους κύκλους: α) «Ανθρωπιστικές και Κοινωνικές Επιστήμες», β) «Τέχνη και Πολιτισμός», γ) «Μαθηματικά, Φυσικές Επιστήμες και Τεχνολογία» και δ) «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» ή να συνδυάζουν κάποιους από αυτούς. Αυτό διασφαλίζει τη διασπορά της θεματολογίας και τον αποκλεισμό της θεματικής μονομέρειας των προτεινόμενων θεμάτων.
Στις προτάσεις κάθε επόμενου τετραμήνου προτείνονται και εγκρίνονται εκ νέου διαφορετικά θέματα, κρατώντας ωστόσο πάντοτε την ίδια διαδικασία κατανομής, ώστε κατά τη διάρκεια της φοίτησής τους στο Λύκειο οι μαθητές να έχουν την ευκαιρία να εμπλακούν σε όσο το δυνατόν περισσότερο διαφορετικής φύσης και στόχευσης θέματα.
Ο σύλλογος συζητά, τροποποιεί και εγκρίνει τον αναγκαίο αριθμό θεμάτων και ορίζει τους εκπαιδευτικούς που θα υλοποιήσουν καθένα από αυτά, προσδιορίζοντας και τις διδακτικές ώρες εκάστου (σε περίπτωση συν-επίβλεψης από δυο εκπαιδευτικούς π.χ. 1 ώρα στον ένα και 2 ώρες στον άλλο). Σε περίπτωση περισσότερων προτάσεων από αυτές που μπορούν να προσφερθούν, ο σύλλογος διδασκόντων επιλέγει κατά πλειοψηφία τα επικρατέστερα σε ικανοποιητικό αριθμό, ώστε να δημιουργηθούν λειτουργικές ομάδες κοινού ενδιαφέροντος, που δεν θα ξεπερνούν τους 20 μαθητές και δεν θα είναι μικρότερες από 16 μαθητές. Έτσι εάν για παράδειγμα ένα Λύκειο έχει 65 μαθητές στην Α΄ Λυκείου μπορεί να προτείνει έως τέσσερα το πολύ θέματα (ένα από κάθε θεματικό κύκλο). Αντίθετα σε περίπτωση που ο αριθμός των προτεινόμενων θεμάτων δεν επαρκεί συμπληρώνεται με ανάθεση σε εκπαιδευτικό ή εκπαιδευτικούς (ως συν-επίβλεψη) οι οποίοι αναλαμβάνουν να διαμορφώσουν σχετική πρόταση.
Σε περίπτωση μικρών Λυκείων ή ύπαρξης σε μια σχολική μονάδα μόνο Λυκειακών τάξεων με λίγους μαθητές (λιγότερους από 16) προσφέρονται ως επιλογές δυο μόνο θέματα και υλοποιείται μόνο ένα, αυτό που πλειοψηφεί με βάση τις προτιμήσεις των μαθητών.
Η εισήγηση των θεμάτων προς το Σύλλογο Διδασκόντων από τους προτείνοντες εκπαιδευτικούς γίνεται εγγράφως με τη συμπλήρωση του συνημμένου εντύπου.


3. Ορισμός Συντονιστή των Ερευνητικών Εργασιών

Στην ίδια συνεδρία ο Σύλλογος Διδασκόντων ορίζει τον Υποδιευθυντή ή άλλον έμπειρο καθηγητή ως συντονιστή των πραγματοποιούμενων ανά τετράμηνο Ερευνητικών Εργασιών, με κύριο ρόλο τον προγραμματισμό χρήσης χώρων, εργαστηρίων και λοιπών πόρων που διαθέτει η σχολική μονάδα από τις διάφορες ερευνητικές ομάδες. Ο συντονιστής απαλλάσσεται από την υποχρέωση ανάληψης άλλων εξωδιδακτικών καθηκόντων. Για τις πιθανές εκτός σχολείου επισκέψεις των ερευνητικών μαθητικών ομάδων, κατά τις ώρες λειτουργίας του σχολείου, ισχύουν οι σχετικές με τις υπόλοιπες επισκέψεις προϋποθέσεις. Η ανάλογη διαδικασία για την επιλογή θεμάτων του δευτέρου τετραμήνου γίνεται έως την 20η Δεκεμβρίου.


4. Επιλογή Θέματος από τους Μαθητές

Οι μαθητές αφού ενημερωθούν για τα προτεινόμενα θέματα, με όποιο τρόπο ο Σύλλογος Διδασκόντων κρίνει προσφορότερο δηλώνουν το θέμα της πρώτης και της δεύτερης προτίμησής τους. Καλό είναι να ενθαρρυνθούν οι μαθητές να δηλώσουν το σύνολο των προτεινόμενων θεμάτων ανάλογα με τα ενδιαφέροντά τους, ώστε να αποφευχθούν φαινόμενα υπερσυγκέντρωσης σε ορισμένα μόνο θέματα. Ο συντονιστής που έχει ορισθεί από το Σύλλογο Διδασκόντων (βλέπε παραπάνω) φροντίζει ώστε η πλειοψηφία των μαθητών να κατανεμηθεί στην εργασία της πρώτης ή το πολύ της δεύτερης προτίμησής τους.
Ενδεικτικά μπορεί να ακολουθηθεί η εξής διαδικασία. Εάν κάποια εργασία συγκεντρώσει την πρώτη προτίμηση περισσοτέρων από 20 μαθητών τότε οι πλεονάζοντες προσδιορίζονται με κλήρωση και ανακατανέμονται σε εργασία της δεύτερης προτίμησής τους. Αυτοί οι μαθητές το ερχόμενο τετράμηνο έχουν προτεραιότητα στην επιλογή της εργασίας με την οποία θέλουν να ασχοληθούν. Εάν κάποιο θέμα συγκεντρώσει το ενδιαφέρον (ως πρώτη επιλογή) αρκετών μαθητών ώστε να δημιουργηθούν δυο τμήματα (δηλαδή 32 μαθητές) για αυτο τότε επιλέγονται 20 μαθητές με τη διαδικασία της κλήρωσης και οι υπόλοιποι αντιμετωπίζονται ως υπεράριθμοι που πρέπει να ανακατανεμηθούν στα θέματα της δεύτερης επιλογής τους. Τέλος, εάν ορισμένοι μαθητές επιλέξουν θέμα το οποίο δεν καταστεί δυνατό να πραγματοποιηθεί λόγω του ορίου του ελάχιστου αριθμού μαθητών (16 μαθητές ανά εργασία) καλούνται να επιλέξουν μεταξύ των θεμάτων στα οποία δεν έχει καλυφθεί ο μέγιστος αριθμός θέσεων. Και σε αυτή την περίπτωση οι εν λόγω μαθητές έχουν προτεραιότητα (και μάλιστα μεγαλύτερη από ότι η προηγούμενη κατηγορία) στην επιλογή θέματος κατά το δεύτερο τετράμηνο. Ωστόσο ο συντονιστής μπορεί να επιλέξει εναλλακτικά σενάρια κατανομής που να ικανοποιούν την αρχή που προ-αναφέρθηκε, δηλαδή η συντριπτική πλειοψηφία των μαθητών να τοποθετηθεί σε θέμα της πρώτης ή της δεύτερης επιλογής της.
Η διαδικασία κατανομής των μαθητών στις ερευνητικές εργασίες θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί το αργότερο μέχρι το τέλος της δεύτερης εβδομάδας από την έναρξη του διδακτικού έτους.


5. Καθιέρωση Ζώνης Ερευνητικών Εργασιών στο Ωρολόγιο Πρόγραμμα

Οι Ερευνητικές Εργασίες πραγματοποιούνται στο πλαίσιο συνεχόμενου τρίωρου. Όπου τούτο δεν είναι εφικτό, ορίζεται συνεχόμενο δίωρο και μία ώρα την ίδια ή διαφορετικές ημέρες, ανάλογα, με τις δυνατότητες του Ωρολογίου Προγράμματος. Σε κάθε περίπτωση η ρύθμιση των ζωνών κατά τη διάρκεια των οποίων υλοποιείται η ερευνητική εργασία εναπόκειται στο Σύλλογο Διδασκόντων.


6. Δημόσια παρουσίαση Ερευνητικών Εργασιών από Μαθητικές Ομάδες


Όταν ολοκληρωθούν οι Ερευνητικές Εργασίες, στο τέλος του τετραμήνου, οι μαθητές παρουσιάζουν σε ειδική εκδήλωση που οργανώνεται από το σχολείο στη σχολική κοινότητα με τη συμμετοχή εξωτερικών προσκεκλημένων (π.χ. ειδικούς επιστήμονες, φορείς της τοπικής κοινωνίας, κλπ), όπου τούτο κρίνεται σκόπιμο από τον Σύλλογο Διδασκόντων. Μετά την παρουσίαση της εργασίας τους και των αποτελεσμάτων της, είναι δυνατόν να υποβληθούν στα μέλη της ομάδας ερωτήσεις από μαθητές, εκπαιδευτικούς και επισκέπτες. Κατά την ημέρα παρουσίασης των Ερευνητικών Εργασιών μπορεί να γίνει και σχετική έκθεση στο σχολείο.

7. Αξιολόγηση Ερευνητικών Εργασιών

Μετά και την παρουσίαση, οι μαθητικές ομάδες κάθε ερευνητικού θέματος υποβάλλουν προς αξιολόγηση τον ομαδικό φάκελο της Ερευνητικής τους Εργασίας, που περιλαμβάνει (α) ερευνητική έκθεση για το θέμα που μελέτησαν, τις ερευνητικές διαδικασίες που ακολούθησαν και τα συμπεράσματα της έρευνας, (β) ένα σχετικό με το θέμα και τα συμπεράσματά τους τέχνημα (αφίσα, ιστοσελίδα, βίντεο, πόστερ, φυλλάδιο, κατασκευή, κλπ) και (γ) ό,τι άλλο συμπληρωματικό υλικό σχετικό με την όλη εργασία τους κρίνουν τα μέλη της ερευνητικής ομάδας.
Συγκεκριμένες οδηγίες για την αξιολόγηση παρέχονται στο βιβλίο εκπαιδευτικού «Η Καινοτομία των Ερευνητικών Εργασιών στο Νέο Λύκειο», όπου αναφέρονται αναλυτικά οι διαδικασίες και τα κριτήρια αξιολόγησης του ερευνητικού έργου κάθε μαθητικής ομάδας σε ό,τι αφορά (α) στην ερευνητική διαδικασία που ακολούθησε η ομάδα, (β) στο περιεχόμενο της ερευνητικής εργασίας, (γ) στη γλώσσα και τη δομή της ερευνητικής έκθεσης και (δ) στον τρόπο της δημόσιας παρουσίασης της ομαδικής εργασίας. Οι τομείς της «ερευνητικής διαδικασίας» και του «περιεχομένου» αξιολογούνται με συντελεστή βαρύτητας 30% ο καθένας, ενώ οι δύο επόμενοι («Γλώσσα/δομή» και «παρουσίαση») με συντελεστή 20% ο καθένας. Το βιβλίο εκπαιδευτικού κάνει αναλυτική αναφορά στις διαδικασίες, τα κριτήρια και τους τομείς αξιολόγησης, καθώς επίσης και στα κριτήρια και τις διαδικασίες αξιολόγησης της ατομικής συμβολής κάθε μαθητή στο ομαδικό έργο χωριστά και την ατομική του βαθμολόγηση.
Η γενική βαθμολογία του κάθε μαθητή στο μάθημα της «Ερευνητικής Εργασίας» προκύπτει ως ο μέσος όρος της αντίστοιχης βαθμολογίας του στα δυο τετράμηνα.
Σε περίπτωση που κάποιος μαθητής δεν προάγεται στην επόμενη τάξη και δεν έχει προβιβάσιμο βαθμό στην ερευνητική εργασία, επιλέγεται το θέμα στο οποίο υστέρησε περισσότερο (από τα δυο με τα οποία ασχολήθηκε συνολικά κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς) και ο επιβλέπων εκπαιδευτικός του ορίζει τμήματα της ερευνητικής εργασίας που κρίνει ότι πρέπει να επεξεργαστεί εκ νέου. Το Σεπτέμβριο υποβάλλει διορθωμένη την εργασία του μαζί με το προσωπικό του ημερολόγιο και τον ατομικό του φάκελο προς επανα-αξιολόγηση.


8. Ανάρτηση στο Διαδίκτυο των Ερευνητικών Εργασιών

Για ευρύτερη διάχυση των μαθητικών εργασιών, μετά τη δημόσια παρουσίαση τους, αναρτώνται στο διαδίκτυο (στην ιστοσελίδα του σχολείου), αναγράφοντας τα ονόματα όλων των συντελεστών, μαθητών και επιβλεπόντων καθηγητών. Μια εργασία μπορεί να συγγραφεί, μερικώς ή/και ολόκληρη στα Αγγλικά.
Την εξειδίκευση και την εφαρμογή των παραπάνω γενικών αρχών στις συνθήκες των δυνατοτήτων και αναγκών της σχολικής μονάδας κάνει ο σύλλογος διδασκόντων, φροντίζοντας πρωτίστως να διασφαλίζονται οι προϋποθέσεις για την ακώλυτη διεξαγωγή και στήριξη των Ερευνητικών Εργασιών.


9. Πιλοτική Εφαρμογή το Πρώτο Τετράμηνο του Σχολικού Έτους 2011-2012


Το πρώτο τετράμηνο του σχολικού έτους 2011-2012, που είναι το πρώτο τετράμηνο εφαρμογής των Ερευνητικών Εργασιών, ορίζεται ως πιλοτικό. Αυτό σημαίνει ότι ακολουθούνται όλες οι διαδικασίες, όπως προβλέπονται, μέχρι τη γενική αξιολόγηση της ομαδικής εργασίας, αλλά δεν προβαίνουν οι εκπαιδευτικοί στην ατομική αξιολόγηση των μαθητών. Επομένως μόνο για το πρώτο τετράμηνο του σχολικού έτους 2011-2012 ως ατομικός βαθμός του μαθητή λογίζεται η ομαδική βαθμολογία της ομάδας εργασίας του. Από το δεύτερο τετράμηνο του 2011-2012 εφαρμόζονται όλα κανονικά και πραγματοποιείται κανονικά η ατομική αξιολόγηση των μαθητών σύμφωνα με τα παραπάνω προβλεπόμενα.


Πηγή: http://dimichri65.blogspot.com

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/1481

Αυγ 07 2011

“Η ενεργός συμμετοχή του μαθητή στη διαδικασία της μάθησης”

Στέλλα Βοσνιάδου, Καθηγήτρια Γνωστικής Ψυχολογίας του Τμήματος Μεθοδολογίας, Ιστορίας και Θεωρίας της Επιστήμης (ΜΙΘΕ) του Πανεπιστημίου Αθηνών

Η μάθηση απαιτεί την ενεργό και εποικοδομητική συμμετοχή του μαθητή.

Ερευνητικά δεδομένα

Η μάθηση στο σχολείο απαιτεί την προσοχή των μαθητών, την παρατήρηση, την απομνημόνευση, την κατανόηση, τη θέση στόχων και την ανάληψη ευθύνης για την ίδια τη μάθησή τους. Αυτές οι γνωστικές δραστηριότητες δεν είναι δυνατές χωρίς την ενεργό συμμετοχή και εμπλοκή του μαθητή.

Οι εκπαιδευτικοί πρέπει να βοηθούν τους μαθητές να είναι ενεργοί στην τάξη και να θέτουν στόχους αξιοποιώντας τη φυσική τους διάθεση για διερεύνηση, για κατανόηση νέων πραγμάτων και για μάθηση.

Εφαρμογή

Η πρόκληση για τους εκπαιδευτικούς είναι να δημιουργήσουν ενδιαφέροντα και απαιτητικά περιβάλλοντα μάθησης, στα οποία ενθαρρύνεται η ενεργή συμμετοχή των μαθητών. Παραθέτουμε κάποιες από τις προτάσεις για τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να γίνει κάτι τέτοιο:

1.  Αποφύγετε τις καταστάσεις όπου οι μαθητές παραμένουν παθητικοί ακροατές για πολλή ώρα.

2.  Εμπλουτίστε την παράδοση με πρακτικές δραστηριότητες, όπως πειράματα, παρατηρήσεις, συνθετικές εργασίες, κλπ.

3.  Ενθαρρύνετε τη συμμετοχή σε συζητήσεις μέσα στην τάξη και σε άλλες συνεργατικές δραστηριότητες.

4.  Οργανώστε εκπαιδευτικές επισκέψεις σε μουσεία και τεχνολογικά πάρκα.

5.  Αφήστε τους μαθητές να αναλάβουν κάποιον έλεγχο της δικής τους μάθησης. Αυτό σημαίνει ότι ο εκπαιδευτικός σε ορισμένες στιγμές πρέπει να αφήσει τον μαθητή να αποφασίσει για το τι πρέπει να μάθει και πώς να το μάθει.

6.  Βοηθήστε τους μαθητές να δημιουργήσουν μαθησιακούς στόχους που είναι συναφείς με τα ενδιαφέροντά τους και τα σχέδιά τους για το μέλλον.

Προτεινόμενη βιβλιογραφία

·      Elmore, R.F., Peterson, P.L., & McCarthy, S.J. (1996). Restructuring in the classroom: Teaching, learning and school organization. San Francisco: Jossey-Bass

·      Piaget, J.(1978). Success and understanding. Cambridge, MA: Harvard University Press

·      Scardamalia, M., & Bereiter, C. (1991). Higher levels of agency for children in knowledge-building: A challenge for the design of new knowledge media. Journal of the Learning Science, 1: 37-68

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/1319

Αυγ 06 2011

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ


ΘΕΜΑΤΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ «ΠΑΙΔΕΙΑ-ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ»
Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

(Για τέσσερα 80λεπτα μαθήματα)
Θεματικοί Άξονες
• Η αξία της παιδείας (οι φορείς και ο ρόλος τους) – Δια βίου μάθηση.
• Διάκριση των όρων παιδεία – εκπαίδευση.
• Η εκπαίδευση και ο ρόλος της ειδικά στην εποχή μας.
• Ο ρόλος του εκπαιδευτικού και η σχέση του με το μαθητή.
• Παγκοσμιοποίηση και εκπαίδευση– Ευρωπαϊκή διάσταση.
• Το σημερινό εκπαιδευτικό σύστημα.
• Το όραμα για ένα ιδανικό σχολείο – Ισότητα ευκαιριών στη μόρφωση.

Το σχέδιο μαθήματος αποτελεί μια διδακτική πρόταση με βάση κυρίως τα κείμενα που περιέχονται στα βιβλία «Έκφραση Έκθεση» Γ΄ Λυκείου και «Θεματικοί Κύκλοι», εκδόσεις ΟΕΔΒ. Γίνεται χρήση της διερευνητικής-συνεργατικής μεθόδου για την άντληση πληροφοριών από τους μαθητές και για την παραγωγή γραπτού λόγου μέσα στην τάξη. Το σχέδιο μπορεί να αξιοποιηθεί από τους εκπαιδευτικούς αυτούσιο ή με τροποποιήσεις. Μπορεί επίσης να γίνει αξιοποίηση των ΤΠΕ, παράλληλων σχετικών
κειμένων, φύλλων εργασίας κλπ. Μετά από την εφαρμογή της διδακτικής πρότασης, οι συνάδελφοι μπορούν να καταγράψουν τις παρατηρήσεις και εισηγήσεις τους, για σκοπούς προβληματισμού και
συζήτησης.

1ο Μάθημα
1. ΣΤΟΧΟΙ
:

Οι μαθητές :
α) να αποκτήσουν σαφή εικόνα των πτυχών που θα διερευνηθούν στα πλαίσια της θεματικής ενότητας «Παιδεία – Εκπαίδευση»
β) να είναι σε θέση να αναφέρουν τους φορείς της παιδείας και το
ρόλο τους
γ) να μπορούν να διακρίνουν τη διαφορά μεταξύ παιδείας και εκπαίδευσης
δ) να μπορούν να δικαιολογούν την αναγκαιότητα της συνεχούς μάθησης μέσα στις σύγχρονες συνθήκες
ε) να παρουσιάζουν τις απόψεις τους σχετικά με την προσωπικότητα του εκπαιδευτικού και τις σχέσεις του με το μαθητή
στ)να συνεργάζονται για την άντληση και καταγραφή πληροφοριών.
ζ) να ασκηθούν στη συγγραφή παραγράφου.

2. ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ:
– Διδακτικό εγχειρίδιο: Έκφραση – Έκθεση για το ενιαίο λύκειο, Θεματικοί Κύκλοι
Κείμενο : «Η αισθητική παιδεία του ελληνικού λαού», Κων/νου Τσάτσου, σελ.278.
– Πίνακας ή ανακλαστικό διασκόπιο ή Ηλεκτρονικός Υπολογιστής.

3. ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΑΞΗΣ:

α) Ενιαία
β) Σε ομάδες μικτής ικανότητας

4. ΜΕΘΟΔΟΣ: Διαλογική, Διερευνητική-Συνεργατική

5. ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ:
α) Ο εκπαιδευτικός γράφει στον πίνακα το θέμα «Παιδεία – Εκπαίδευση» και στη συνέχεια χρησιμοποιώντας τη μέθοδο της ιδεοθύελλας καλεί τους μαθητές να αναφέρουν έννοιες που σχετίζονται με το θέμα.
β) Τις καταγράφει σε μια στήλη και τις αξιοποιεί, ώστε να καταλήξουν όλοι μαζί στους θεματικούς άξονες που θα εξεταστούν. Τους γράφει στον πίνακα.
γ) Ο εκπαιδευτικός παραπέμπει τους μαθητές στο κείμενο «Η αισθητική παιδεία του ελληνικού λαού» του Κων/νου Τσάτσου και γράφει στον πίνακα τα θέματα που θα διερευνήσουν όλοι οι μαθητές στις ομάδες τους:
1. Διάκριση των όρων παιδεία – εκπαίδευση
2. Ο ρόλος της παιδείας
3. Οι φορείς της παιδείας και ο ρόλος τους.
4. Τη σημασία των όρων αυτοπαιδεία και δια βίου μάθηση.
Στη συνέχεια δίνει οδηγίες στις ομάδες για τον τρόπο εργασίας και παρουσίασης των
πληροφοριών που θα αντλήσουν (αξιοποίηση πίνακα, ανακλαστικού διασκόπιου, Η/Υ).

δ) Οι μαθητές εργάζονται στις ομάδες τους, αντλούν και καταγράφουν τις πληροφορίες που τους έχουν ζητηθεί σε κύρια σημεία, ενώ παράλληλα τις σχολιάζουν και τις επεκτείνουν. Ο εκπαιδευτικός παρακολουθεί τον τρόπο εργασίας των ομάδων και παρεμβαίνει εκεί που χρειάζεται.
ε) Ακολουθεί παρουσίαση των πληροφοριών από τους μαθητές (για εξοικονόμηση χρόνου μπορεί να γίνει με διασκόπιο ή Η/Υ) και συζήτηση. Κάθε ομάδα μπορεί να παρουσιάζει ένα θέμα και γίνεται συμπλήρωση και συζήτηση από τις υπόλοιπες. Ο εκπαιδευτικός παρακολουθεί και σημειώνει στον πίνακα τις βασικές πληροφορίες (π.χ.: Ρόλος Παιδείας: μετάδοση γνώσεων, ηθική καλλιέργεια, κοινωνική συνείδηση, αυτόνομη βούληση, αισθητική καλλιέργεια, επαγγελματική αποκατάσταση κλπ, Φορείς Παιδείας: σχολείο, οικογένεια, πολιτεία, κοινωνικό περιβάλλον, πολιτιστικό περιβάλλον
κλπ). Φροντίζει να διαχωριστεί η συστηματική σχολική παιδεία (εκπαίδευση) και να αξιολογηθεί σωστά ο ρόλος των φορέων μέσα στις σημερινές συνθήκες. Ξεχωριστή αναφορά πρέπει να γίνει στο ρόλο της εκπαίδευσης, του εκπαιδευτικού και τις σχέσεις του με τους μαθητές. Ο εκπαιδευτικός κατευθύνει στη συνέχεια τους μαθητές με ερωτήσεις στο θέμα της συνεχούς μάθησης και της αυτομόρφωσης. Οι μαθητές ήδη γνωρίζουν το ρόλο της παιδείας και πρέπει να αναρωτηθούν ποιοι παράγοντες στη
σύγχρονη κοινωνία καθιστούν αυτό το ρόλο κυρίαρχο για όλη τη ζωή μας (γρήγορη απαξίωση των γνώσεων, ανάπτυξη τεχνολογίας, εγκατάλειψη επαγγελμάτων κλπ).
Ξεχωριστή θέση σε αυτή την πορεία κατέχει η αυτοπαιδεία. Τέλος, οι μαθητές με τις κατάλληλες ερωτήσεις του καθηγητή μπορούν να οδηγηθούν στη διάκριση της παιδείας σε ανθρωπιστική και τεχνοκρατική, πτυχές απαραίτητες για τη διαμόρφωση του ολοκληρωμένου ανθρώπου.

Άσκηση στην τάξη
Κάθε ομάδα αναπτύσσει ένα στόχο του εκπαιδευτικού συστήματος σε μια παράγραφο.
Κατά τη διάρκεια της άσκησης, ο εκπαιδευτικός παρέχει ατομική βοήθεια, προβαίνει σε γενικές υποδείξεις και διορθώσεις.


Άσκηση για το σπίτι
Οι μαθητές να μελετήσουν από τους θεματικούς κύκλους το κείμενο «Η φυσιογνωμία του δασκάλου» του Ε. Π. Παπανούτσου, σελ. 285 και να αναπτύξουν σε δύο χωριστές παραγράφους τα θέματα:
α) Ποια είναι τα σπουδαιότερα γνωρίσματα που πρέπει να έχει ο δάσκαλος;
β) Σε τι διαφέρει ο δάσκαλος από τους άλλους επαγγελματίες;

2ο Μάθημα
1. ΣΤΟΧΟΙ :

Οι μαθητές :
α) να μπορούν να αναφέρουν το περιεχόμενο των όρων:«Παγκοσμιοποίηση στην εκπαίδευση» «Ευρωπαϊκή Διάσταση στην Εκπαίδευση»
β) να μπορούν να διατυπώνουν απόψεις για τις αρχές και αξίες που πρέπει να διαπνέουν ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό εκπαιδευτικό σύστημα
γ) να μπορούν να αντιλαμβάνονται τη σχέση ανάμεσα στην πραγματικότητα της πολυπολιτισμικότητας και στο ζητούμενο της διαπολιτισμικής προσέγγισης της εκπαίδευσης
δ) να συνεργάζονται για την άντληση, καταγραφή και συνένωση πληροφοριών.

2.ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ:
Διδακτικό εγχειρίδιο Έκφραση – Έκθεση για το ενιαίο λύκειο, Θεματικοί Κύκλοι
Κείμενα (επισυνάπτονται):
«Η παγκοσμιοποίηση στη διαπολιτισμική διάσταση της εκπαιδευτικής διαδικασίας»,
Γεώργιος Ε. Αραβανής (απόσπασμα).
«Η Ευρωπαϊκή διάσταση της εκπαίδευσης», Αντ. Κ. Δανασσής-Αφεντάκης
(απόσπασμα συντομευμένο και διασκευασμένο).
Πίνακας ή ανακλαστικό διασκόπιο ή Ηλεκτρονικός Υπολογιστής.

3.ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΑΞΗΣ:

α) Ενιαία
β) Σε ομάδες μικτής ικανότητας

4. ΜΕΘΟΔΟΣ: Διαλογική, Διερευνητική-Συνεργατική

5. ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ:
α) Ο εκπαιδευτικός ξεκινά το μάθημα με αναφορά στην πραγματικότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και καλεί τους μαθητές να προσθέσουν τι το καινούριο έφερε ή μπορεί να φέρει η ΕΕ στην εκπαίδευση. (Για αφόρμηση επίσης ο εκπαιδευτικός μπορεί να χρησιμοποιήσει υλικό από την ιστοσελίδα της ΕΕ
http://www.europa.eu/pol/educ/index_el.htm )
β) Στη συνέχεια καλεί τους μαθητές να σκεφτούν αν μπορεί να υπάρξει ένα παγκόσμιο ή ευρωπαϊκό κοινό σύστημα εκπαίδευσης και αν ναι ποιο πρέπει να είναι το περιεχόμενο του.
γ) Ο εκπαιδευτικός παραπέμπει τους μαθητές στα κείμενα:
• «Η παγκοσμιοποίηση στη διαπολιτισμική διάσταση της εκπαιδευτικής διαδικασίας», Γεώργιος Ε. Αραβανής (απόσπασμα).
• «Η Ευρωπαϊκή διάσταση της εκπαίδευσης», Αντ. Κ. Δανασσής-Αφεντάκης (απόσπασμα συντομευμένο και διασκευασμένο). και γράφει στον πίνακα τα πιο κάτω θέματα που θα διερευνήσουν οι μαθητές στις ομάδες τους:
1) Παγκοσμιοποίηση στην εκπαίδευση: επεξήγηση της έννοιας, περιεχόμενο.
2) Η ευρωπαϊκή διάσταση στην εκπαίδευση: τρόπος πραγμάτωσής της.
δ) Οι μαθητές εργάζονται στις ομάδες τους, αντλούν και καταγράφουν τις πληροφορίες που τους έχουν ζητηθεί σε κύρια σημεία ενώ παράλληλα τις σχολιάζουν και τις επεκτείνουν. Ο εκπαιδευτικός παρακολουθεί τον τρόπο εργασίας των ομάδων και παρεμβαίνει εκεί που χρειάζεται.
ε) Ακολουθεί παρουσίαση των πληροφοριών από τους μαθητές και συζήτηση. Τα θέματα παρουσιάζονται ξεχωριστά και κάθε ομάδα αναπτύσσει τις απόψεις της. Ο εκπαιδευτικός παρακολουθεί και σημειώνει στον πίνακα τις βασικές πληροφορίες (για εξοικονόμηση χρόνου αυτό μπορεί να γίνει με διασκόπιο ή Η/Υ). Στο πρώτο θέμα (παγκοσμιοποίηση και εκπαίδευση) φροντίζει να γίνει εκτενής αναφορά και να συζητηθεί η δυνατότητα σύγκλισης των εκπαιδευτικών συστημάτων -ως αποτέλεσμα της παγκοσμιοποίησης- αναφορικά με την οργάνωση, τη λειτουργία, τους στόχους, το
περιεχόμενο κλπ. Να τονιστούν ιδιαίτερα οι στόχοι μιας κοινής εκπαιδευτικής πολιτικής που πρέπει να είναι η πολυμορφία και η διαπολιτισμικότητα (αλληλεπίδραση, αμοιβαιότητα, αλληλεγγύη, συνεργασία, αναγνώριση, αποδοχή ομάδων και της διαφορετικότητας). Στο δεύτερο θέμα φροντίζει να τονιστεί ότι ένα κοινό ευρωπαϊκό σύστημα πρέπει να σέβεται τις παραπάνω αρχές αλλά και να εξασφαλίζει τη διατήρηση της ιδιαιτερότητας κάθε λαού. Η ευρωπαϊκή διάσταση δεν είναι απλή υπόθεση και δεν υλοποιείται με την καθιέρωση ενός ξεχωριστού μαθήματος στο σχολείο. Πρέπει να
διαχέεται σε όλα τα γνωστικά αντικείμενα με στόχο τη διαμόρφωση της κοινής ευρωπαϊκής συνείδησης. Οι μαθητές μπορούν να εισηγηθούν πρακτικούς τρόπους υλοποίησης αυτής της πολιτικής.

Άσκηση στην τάξη
Οι μαθητές χρησιμοποιώντας την επαγωγική συλλογιστική πορεία διερευνούν αν το σημερινό Λύκειο (στόχοι, προγράμματα, βιβλία, διδακτική πράξη) συμβάλλει στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής συνείδησης των μαθητών. Ο εκπαιδευτικός παρέχει ατομική βοήθεια κατά τη διάρκεια της άσκησης, προβαίνει σε γενικές υποδείξεις και διορθώσεις. Υπενθυμίζει, αν χρειαστεί, τους τρόπους ανάπτυξης των συλλογισμών.

Άσκηση για το σπίτι
Οι μαθητές συμπληρώνουν την άσκηση που είχαν στην τάξη. Στο επόμενο μάθημα οι μαθητές παρουσιάζουν τις εργασίες τους, γίνεται αξιολόγηση και ανατροφοδότηση.

3ο Μάθημα
1. ΣΤΟΧΟΙ :

Στο τέλος του μαθήματος οι μαθητές:
• α) να είναι σε θέση να αναφέρουν τα προβλήματα του σημερινού εκπαιδευτικού συστήματος
β) να συνεργάζονται για την άντληση και καταγραφή πληροφοριών
γ) να έχουν ασκηθεί στη ανάπτυξη του νοήματος μιας θέσης του συγγραφέα και στη διατύπωση της άποψής τους.

2. ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ:
Διδακτικό εγχειρίδιο Έκφραση – Έκθεση για το ενιαίο λύκειο, Τεύχος Γ΄
Κείμενο : «Ανώτατη παιδεία . Πώς φθάσαμε στο αδιέξοδο» του Γ. Μ. Σηφάκη
Πίνακας ή ανακλαστικό διασκόπιο ή Ηλεκτρονικός Υπολογιστής.

3.ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΑΞΗΣ: α) Ενιαία
β) Σε τετραμελείς ομάδες μικτής ικανότητας

4. ΜΕΘΟΔΟΣ: Διαλογική, Διερευνητική-Συνεργατική

5. ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ:
α) Ο εκπαιδευτικός διατυπώνει ερωτήματα σχετικά με τις τρεις βαθμίδες της εκπαίδευσης όπως: ποιες είναι και ποιες ηλικιακές ομάδες φοιτούν σε αυτές, ποιο το περιεχόμενο των σπουδών τους κλπ.
β) Στη συνέχεια καλεί τα παιδιά να αναφέρουν προβλήματα που νομίζουν ότι υπάρχουν σε αυτές τις βαθμίδες της εκπαίδευσης. Τα καταγράφει στον πίνακα (για εξοικονόμηση χρόνου μπορεί να γίνει με διασκόπιο ή Η/Υ).
γ) Ο εκπαιδευτικός παραπέμπει τους μαθητές στο κείμενο «Ανώτατη παιδεία. Πώς φθάσαμε στο αδιέξοδο» του Γ. Μ. Σηφάκη και δίνει οδηγίες στις ομάδες για άντληση πληροφοριών σε σχέση με τα προβλήματα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης από το κείμενο, την επισήμανση των πιο σημαντικών και τα αίτια που επισημαίνει ο συγγραφέας.
δ) Ακολουθεί παρουσίαση των πληροφοριών από τους μαθητές και συζήτηση. Ο εκπαιδευτικός παρακολουθεί και φροντίζει να καταγραφούν όλα τα προβλήματα για τα οποία γίνεται αναφορά ανεξάρτητα από την αξιολόγηση που τυγχάνουν από το συγγραφέα, όπως η έλλειψη πόρων, η στενότητα χώρων, οι φτωχές βιβλιοθήκες, η κακή οργάνωση, η ανύπαρκτη έρευνα, η έλλειψη προσωπικού, ο γιγαντισμός, η χαμηλή ποιότητα. Εστιάζει ιδιαίτερα στα δύο τελευταία εξετάζοντας μαζί με τους μαθητές τα ιστορικά-κοινωνικοπολιτικά αίτια που επισημαίνει ο συγγραφέας.
ε) Οι μαθητές καλούνται με βάση τις εμπειρίες τους και τις πληροφορίες που έχουν αντλήσει για την τριτοβάθμια εκπαίδευση να συμπληρώσουν τον πίνακα και για τη βαθμίδα τους. Ακολουθεί παρουσίαση των πληροφοριών από τους μαθητές και συζήτηση. Ο πίνακας τροποποιείται ή συμπληρώνεται.
ε) Οι μαθητές καλούνται στις ομάδες τους έχοντας μπροστά τους τα προβλήματα της εκπαίδευσης να προτείνουν τρόπους αντιμετώπισης.


Άσκηση στην τάξη
«Η διάκριση μεταξύ χειρωνακτικής και μη χειρωνακτικής εργασίας είναι, γενικά, σε όλες τις καπιταλιστικές χώρες, το σαφέστερο τεκμήριο της κοινωνικής θέσης».
Να αναπτύξουν οι μαθητές το νόημα της πιο πάνω παραγράφου και να τη σχολιάσουν σε 10-12 γραμμές. Ο εκπαιδευτικός παρέχει ατομική βοήθεια κατά τη διάρκεια της άσκησης.

Άσκηση για το σπίτι
Οι μαθητές αξιοποιώντας τις γνώσεις τους από τα προηγούμενα μαθήματα καλούνται να προβληματιστούν, να ερευνήσουν και να αναπτύξουν α)τους παράγοντες που δημιουργούν ανισότητες στην εκπαίδευση, β)τρόπους πρόληψης-αντιμετώπισης των ανισοτήτων αυτών. Στο επόμενο μάθημα παρουσιάζονται οι εργασίες, γίνεται αξιολόγηση και ανατροφοδότηση.


4ο Μάθημα
(Αν δεν υπάρχει ικανοποιητικός χρόνος για το 4ο μάθημα μπορεί να ενσωματωθεί στα προηγούμενα ή μέρος της δουλειάς να ανατεθεί στο σπίτι)

1. ΣΤΟΧΟΙ :

Στο τέλος του μαθήματος οι μαθητές να έχουν ασκηθεί
α) στην κατασκευή διαγράμματος
β) στη συγγραφή επιστολής.

2. ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΑΞΗΣ:

α) Ενιαία
β) Σε τετραμελείς ομάδες μικτής ικανότητας

3. ΜΕΘΟΔΟΣ: Διαλογική, Διερευνητική-Συνεργατική

5. ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ:
α) Ο εκπαιδευτικός γράφει το θέμα για επιστολή στον πίνακα:
Το θέμα αφορά επιστολή προς τον Υπουργό Παιδείας από τους μαθητές με βασικό άξονα το όραμά τους για ένα ριζικά καλύτερο εκπαιδευτικό σύστημα.
β) Οι μαθητές εργάζονται σε ομάδες για κατασκευή του διαγράμματος της επιστολής. Μπορούν να ανατρέχουν σε πληροφορίες που έχουν συγκεντρώσει στα τετράδια τους από προηγούμενα μαθήματα ή τα βιβλία τους. Ο εκπαιδευτικός παρακολουθεί και καθοδηγεί τις ομάδες σε σχέση με το περιεχόμενο της επιστολής και την τεχνική της, την οποία έχουν ήδη διδαχθεί. Μπορεί να δώσει επιπρόσθετο υλικό (όχι έτοιμες σημειώσεις) ή να οργανώσει ιστοεξερεύνηση αν υπάρχει δυνατότητα.
γ) Οι μαθητές παρουσιάζουν τα διαγράμματά τους. Ακολουθεί συζήτηση, διόρθωση και συμπλήρωση των διαγραμμάτων.
δ) Οι μαθητές γράφουν την επιστολή. Ο εκπαιδευτικός επιβλέπει και παρέχει ατομική βοήθεια όπου χρειαστεί. Μπορεί επίσης να υπενθυμίζει σε όλους βασικές αρχές της επιστολής.

Άσκηση για το σπίτι
Ολοκλήρωση της επιστολής που οι μαθητές έχουν αρχίσει στην τάξη.

Παγκοσμιοποίηση και Εκπαίδευση
Αν οι προηγούμενες αρνητικές διαπιστώσεις είναι ορθές, οι συνέπειες για τη διαμόρφωση των εκπαιδευτικών πραγμάτων και γενικότερα των πολιτισμικών και μορφωτικών διαδικασιών στο σύγχρονο κόσμο προδιαγράφονται τεράστιες.
Συγκεκριμένα: Ο περιορισμός των εξουσιών του κράτους θα έχει ως συνέπεια την απώλεια του ουσιαστικού ελέγχου της εκπαίδευσης από αυτό. Επίσης, η σύγκλιση των εκπαιδευτικών συστημάτων αναφορικά με την οργάνωση, τη λειτουργία, τους στόχους, το μορφωτικό περιεχόμενο των προγραμμάτων διδασκαλίας θα έχει ως βάση μια παγκόσμια κοινή κατεύθυνση. Αν γίνει όμως κάτι τέτοιο, πού πάει η πολιτισμική φυσιογνωμία κάθε χώρας; Σε κάθε κοινωνία, ως γνωστόν, υπάρχουν διαφορετικά πολιτισμικά στοιχεία για την εκπαίδευση κάθε λαού και οι δομές και οι λειτουργίες κάθε
εκπαιδευτικού συστήματος ποικίλουν. Οι διαφορές, για παράδειγμα, ανάμεσα σε συγκεντρωτικά και αποκεντρωτικά συστήματα, ανάμεσα σε εθνικά και ομοσπονδιακά είναι σημαντικές.
Η παραπάνω άποψη ενισχύεται και από το γεγονός ότι ακόμη και στην Ενωμένη Ευρώπη δεν υπάρχει κοινή Ευρωπαϊκή Εκπαιδευτική Πολιτική. Υπενθυμίζεται ότι στη συνθήκη της Ενωμένης Ευρώπης από το 1992 συμπεριλαμβάνεται και η εκπαίδευση, ωστόσο δεν κατέστη δυνατή ακόμη η διαμόρφωση κοινής Ευρωπαϊκής Εκπαιδευτικής Πολιτικής. Με βάση τα παραπάνω στοιχεία δεν μπορεί να υποστηριχθεί σοβαρά η παγκοσμιοποίηση στην εκπαίδευση υπό την έννοια της παγκόσμιας εξομοίωσης και του εξισωτισμού σ’ όλο το φάσμα της εκπαιδευτικής διαδικασίας.
Τονίζεται ακόμη με έμφαση ότι και οι τάσεις διαμόρφωσης κρατικών συμμαχιών είναι αδύναμη και αντιφατική (Γρόλλιος 1999, σελ. 88-90).
Θα μπορούσε να προσθέσει κανείς ότι και στην Ανώτατη Εκπαίδευση η παγκοσμιοποίηση υπό τη μορφή, με την οποία αναφέρεται, είναι πολύ αμφίβολο αν μπορεί να γίνει εφικτή. Πρόσφατες μελέτες υποστηρίζουν ότι οι πολιτικές για την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση είναι εθνικά προσδιορισμένες (Yelland 2000, σελ. 297-298), κι ακόμη ότι τα πανεπιστήμια παραμένουν εθνικά ή περιφερειακά αλλά όχι διεθνή (Deem 2001, σελ. 18 / Γρόλιος 2001, σελ. 73-79)
Επίσης, άλλες μελέτες οι οποίες αναφέρονται σε διαφορετικά εκπαιδευτικά συστήματα δείχνουν ότι το κράτος είναι υπεύθυνο για τις εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις (Mok 2000, σελ. 656-657), ελέγχει τις εκπαιδευτικές διαδικασίες (Vandenberghe 1999, σελ. 273- 275), και παραμένει ρυθμιστής της κατάστασης της εκπαίδευσης παρά τις τάσεις αποκέντρωσης (Levievre 2000, σελ. 8-9).
Αν τα αποτελέσματα των ερευνών αυτών συνδυαστούν με όσα αναφέραμε προηγουμένως θα καταλήγαμε στο συμπέρασμα ότι η παγκοσμιοποίηση δεν μπορεί να διαμορφώνει τα εκπαιδευτικά συστήματα σ’ ένα σχήμα που θα τείνει να επιβληθεί παγκόσμια. Με άλλα λόγια μέσα σε ένα παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον δεν θα μπορέσει η εκπαίδευση να αναπτύξει τα χαρακτηριστικά εκείνα των ατόμων που καθιστούν τη μοναδικότητα κάθε λαού.
Έχουμε τη γνώμη ότι στην εκπαίδευση παγκοσμιοποίηση σημαίνει κάθε εκπαιδευτική προσπάθεια, η οποία έχει ως στόχο την ενδυνάμωση του διεθνούς προσανατολισμού της γνώσης και της συμπεριφοράς. Η εκπαίδευση δηλαδή θα πρέπει να αποβλέπει στη δημιουργία μιας πολυπολιτισμικής προσέγγισης, η οποία θα προωθεί την αναγνώριση των πολιτισμικών ιδιαιτεροτήτων των διάφορων λαών και θα διαμορφώνει ένα κοινωνικό πλαίσιο μέσα στο οποίο τα άτομα θα μπορούν να συνυπάρχουν και να αποδέχονται με ευρύτερη ανεκτικότητα κάθε πολιτισμική διαφοροποίηση. Αυτό
συνεπάγεται ότι η εκπαιδευτική πολιτική θα πρέπει να εξετάζεται σε διεθνές επίπεδο με στόχο την πολυμορφία και τη διαπολιτισμικότητα στο πλαίσιο της αυτονομίας και της ακαδημαϊκής ελευθερίας των ενδιαφερομένων φορέων της εκπαίδευσης.
Η διαπολιτισμική διάσταση στην εκπαίδευση υπονοεί την αλληλεπίδραση, την αμοιβαιότητα, την αλληλεγγύη, τη συνεργασία, την αναγνώριση και την αποδοχή των ατόμων και των ομάδων, του τρόπου με τον οποίο ενεργούν και της διαφοράς την οποία έχουν. Σύμφωνα με αυτά η διαπολιτισμική διάσταση δίνει σοβαρές προεκτάσεις στη διαδικασία της πολυπολιτισμικής προσέγγισης της παιδείας σε παγκόσμιο επίπεδο.
Είναι γενικά παραδεκτό ότι τα άτομα παγκόσμια προέρχονται από διαφορετικό κοινωνικο-πολιτισμικό περιβάλλον κατά συνέπεια εκτιμούν και ερμηνεύουν με διαφορετικό τρόπο την πραγματικότητα. Με αυτή τη διαφορετικότητα θα πρέπει να μάθει να ζει ο σύγχρονος άνθρωπος σε μια κοινωνία με εμφανείς πολιτισμικές τάσεις.
Αυτήν την προσέγγιση ο G. Holf την περιγράφει ως μια νέα μορφή συμβίωσης στην οποία «ξένες συνήθειες αναγνωρίζονται, η πολυγλωσσία θεωρείται αυτονόητη και επιδιώκεται η επαφή των ανθρώπων με διαφορετικό πολιτισμικό υπόβαθρο» (Κανακίδου – Παπαγιάννη 1997, σελ. 22).
Ο ρόλος της εκπαίδευσης μέσα σε ένα διεθνοποιημένο περιβάλλον υπ’ αυτήν την οπτική γωνία, αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την προώθηση μιας παιδείας της πολυμορφίας με διαπολιτισμικές διαστάσεις. Η δυναμική μιας τέτοιας παιδείας έχει ως στόχο «να αφυπνίσει και να καλλιεργήσει τη συνείδηση και τον αναστοχασμό για την κοινωνική πολυμορφία» (Γκόβαρη 2001, σελ. 79-80) και να αναχαιτίσει την τάση της παγκοσμιοποίησης για πολιτισμική εξομοίωση. Η διατήρηση εθνικής και πολιτισμικής ιδιαιτερότητας κάθε λαού, θα πρέπει να παραμείνει βασική αρχή της παγκοσμιοποίησης, ο βασικός ρυθμιστής πράξεων και ενεργειών.
Συμπερασματικά θα λέγαμε ότι η παγκοσμιοποίηση δεν θα πρέπει να πάρει το χαρακτήρα του εξισωτισμού των πάντων και της ισοπεδωτικής ενσωμάτωσης ειδικότερα στο χώρο της εκπαίδευσης.
Για την Ελληνική Παιδεία πιστεύουμε ότι, πέρα από την παγκόσμια συνεργασία των λαών στο πλαίσιο της οικονομίας και της επιστήμης, θα πρέπει να διατηρήσει την καλλιέργεια των πολιτιστικών της χαρακτηριστικών (γλώσσα, κουλτούρα, παραδόσεις) και να προστατεύσει τις πολιτιστικές της ιδιαιτερότητες, οι οποίες την κάνουν μοναδική στην μακραίωνη πορεία της.


Του Γεωργίου Ε. Αραβανή Αναπληρωτή Καθηγητή του Πανεπιστημίου Κρήτης

Η Ευρωπαϊκή διάσταση της εκπαίδευσης.

Η νέα Ευρώπη χρειάζεται νέα μορφή εκπαίδευσης. Η όλο και στενότερη ένωση των λαών της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο αν οι πολίτες κατανοήσουν την πολιτική, πολιτιστική κοινωνική και οικονομική ζωή στα άλλα κράτη – μέλη. Η ευρωπαϊκή διάσταση της εκπαίδευσης αποτελεί, επομένως, αναπόσπαστο τμήμα της παιδείας των αυριανών Ευρωπαίων πολιτών. Ωστόσο, η προσπάθεια προσέγγισης λαών οι οποίοι έχουν τις ίδιες πολιτιστικές καταβολές, αλλά διαφοροποιούνται, λόγω ποικίλων συνθηκών, στον τρόπο έκφρασής τους, πρέπει να γίνει λαμβάνοντας υπόψη κάποιες βασικές παραμέτρους.
Μια βασική παράμετρος είναι εκείνη του εθνικού χαρακτήρα κάθε χώρας. Το κοινό πρότυπο που αναζητά η Ευρώπη για να ενωθεί μέσω αυτού, δεν πρέπει να βρίσκεται σε αντίθεση μ’ εκείνο που υπαγορεύεται από τις ιδιαίτερες πολιτιστικές, ηθικές, θρησκευτικές και κοινωνικές αξίες του κάθε λαού. Άρα, η ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής διάστασης στη διδακτική πράξη πρέπει να γίνει διακριτικά και όχι σε βάρος των αρχικών σκοπών και στόχων που θέτει ένα εκπαιδευτικό σύστημα.
Μια άλλη, εξίσου βασική παράμετρος, σχετίζεται με τη διδακτική πράξη. Οι επιζητούμενοι διδακτικοί στόχοι θα πρέπει να υλοποιηθούν σεβόμενοι αφενός τα σύγχρονα παιδαγωγικά δεδομένα και αφετέρου τις κοινωνικές ανάγκες της εποχής. Η Ευρώπη, ως όλον, ως σύστημα αρχών και αξιών και όχι μόνο ως νομικό πρόσωπο ή οικονομικό όργανο, θα πρέπει να μελετηθεί μέσω διαφόρων πτυχών θεώρησής της. Μια τέτοια θεωρητική θεμελίωση παραπέμπει σ’ ένα μοντέλο εισχώρησης και εφαρμογής της
έννοιας «ευρωπαϊκή διάσταση» στη διδακτική πράξη και πρακτική, το οποίο βασίζεται κυρίως στη διάχυση όρων και ειδών που σχετίζονται με το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα, στα προγράμματα διαφόρων γνωστικών αντικειμένων. Η ευρωπαϊκή διάσταση, ως γνώση τόσο των κοινοτικών οργάνων και θεσμών όσο και των ιστορικών, πολιτιστικών, θρησκευτικών και γλωσσικών εκείνων στοιχείων που συνδέουν τα ευρωπαϊκά κράτη, δεν μπορεί να νοηθεί ως αυτόνομα διδασκόμενο γνωστικό αντικείμενο. Σε μια τέτοια
περίπτωση η διάσταση αυτή θα έχανε την έννοια και τη λειτουργικότητά της. Η διαμόρφωση ευρωπαϊκής συνείδησης δεν μπορεί να αποτελέσει θέμα ιδιαίτερης διδασκαλίας. Η συνείδηση δεν διδάσκεται. Διαμορφώνεται. Η διαμόρφωση αυτή προκύπτει από την ευαισθητοποίηση διαφόρων πτυχών της προσωπικότητας και την προβολή των κατάλληλων παραμέτρων και θεωρείται επιτυχημένη, όταν συντρέχει και το ανάλογο διδακτικό κλίμα. Άρα, η ευρωπαϊκή διάσταση θεωρείται ως λειτουργικότερη και αποδοτικότερη, αν παρουσιαστεί και διδαχθεί ως σύνθετη έννοια μέσω διαφόρων γνωστικών αντικειμένων. Η διάχυση της ευρωπαϊκής διάστασης στα αναλυτικά προγράμματα των μαθημάτων τα οποία διδάσκονται οι νέοι της Ευρώπης, φαίνεται να είναι ο πιο ασφαλής και αποτελεσματικός τρόπος δημιουργίας μιας κοινής ευρωπαϊκής ταυτότητας. Παρέχοντας στους μαθητές γνώσεις σχετικές με την Ευρωπαϊκή Ένωση, τα κράτη – μέλη και τις κοινές καταβολές τους μέσα από μαθήματα όπως η Ιστορία, η Γεωγραφία, η Γλώσσα, οι Κοινωνικές Επιστήμες, πετυχαίνεται η προβολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως «όλου». Η κατανόηση της αδιαίρετης ενότητας του «όλου» θα οδηγήσει στη διαμόρφωση συνειδητοποιημένων Ευρωπαίων πολιτών. Σημαντικό παράγοντα στη διαδικασία προετοιμασίας των πολιτών αυτών αποτελεί ο εκπαιδευτικός. Μόνο ο άρτια επιστημονικά καταρτισμένος εκπαιδευτικός, ο οποίος διακατέχεται από τις αξίες της ελευθερίας και της ισότητας, θα μπορέσει να θέσει γερά θεμέλια για την Ενωμένη Ευρώπη και να «μυήσει» τους μαθητές του στους πνευματικούς θησαυρούς της.

(Απόσπασμα συντομευμένο κα διασκευασμένο από το βιβλίο του Αντ. Κ. Δανασσή –
Αφεντάκη, «Εισαγωγή στην Παιδαγωγική, τ. Γ’ Σύγχρονες τάσεις της Αγωγής», Αθήνα
1995, σς. 217-219)

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/1305

Παλαιότερα άρθρα «

Top
 
Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων