spetsiotou blog Δάσκαλε … τον ήρωά μου!

Μια συνέντευξη για τον ΣΕΠ (2000)

1. Ποιες σχολές επιλέγουν συνήθως τα παιδιά και για ποιους λόγους; Υπάρχει αντιστοιχία ικανοτήτων και επαγγελματικών αξιών;

Απάντηση: Συνήθως τα παιδιά επιλέγουν σχολές που -τους εξασφαλίζουν γρήγορη πρόσβαση στο χώρο εργασίας,

-που έχουν κοινωνικό αντίκρισμα, αναγνωρίζονται δηλαδή από την κοινωνία σαν σχολές-elite και οι οποίες δημιουργούν επαγγελματίες-elite,

-που αποφοιτώντας θα έχουν την οικογενειακή υποστήριξη με «έτοιμο» επαγγελματικό υπόβαθρο,

– που ανταποκρίνονται στις κλίσεις τους και αισιοδοξούν ότι θα υπερπηδήσουν τις όποιες δυσκολίες συναντήσουν.

2. Πώς σχολιάζετε το γεγονός ότι υπήρχαν μαθητές που ως πρώτη επιλογή δήλωναν την Ιατρική και ως δεύτερη σχολές πληροφορικής;

Απάντηση: Είναι αναπόφευκτο να συμβαίνει, αφού εξάλλου επιδιώκεται από το σύστημα πρόσβασης στα τριτοβάθμια εκπαιδευτικά ιδρύματα και δηλώνεται ως τεχνική που διασφαλίζει την ελευθερία των επιλογών, η δυνατότητα, δηλαδή, να δηλώνονται διαφορετικά επιστημονικά πεδία. Επιδιώκεται δηλαδή κατά κάποιο τρόπο να δίνεται και μια διέξοδος στα αιώνια διλήμματα των υποψηφίων, ώστε όταν δεν γνωρίζει κάποιος από αυτούς τελικά τι θέλει, ορίζει κατ΄αρχήν κατευθύνσεις-προτιμήσεις και ανάλογα με τα αποτελέσματα, δηλαδή τη βαθμολογία που συγκεντρώνει, αποφασίζει. Είναι εύκολο να αντιληφθεί καθένας ποια είναι τα κριτήρια επιλογής των σχολών από τους συγκεκριμένους υποψηφίους και ότι είναι μάλλον ορατή η σύγχυση του νέου.

3. Θα θέλαμε να μας καταθέσετε την εμπειρία σας ως καθηγήτριας μαθημάτων ΣΕΠ. Είναι τοις πάσι γνωστό ότι οποιοδήποτε μάθημα δεν βαθμολογείται, ουσιαστικά δεν γίνεται. Οι ώρες επαγγελματικού προσανατολισμού είναι ώρες διαλείμματος;

Απάντηση: Πρώτον: Ο Σχολικός Επαγγελματικός Προσανατολισμός περιλαμβάνεται ως αντικείμενο και θεματική ενότητα ψυχοπαιδαγωγικών δραστηριοτήτων στο ωρολόγιο πρόγραμμα της Τρίτης Γυμνασίου και της Πρώτης Λυκείου, αλλά δεν είναι μάθημα και αλίμονο αν αντιμετωπίζεται έτσι. Επομένως ο ΣΕΠ εφαρμόζεται στο σχολείο δεν διδάσκεται. Οι συνθήκες όμως είναι αντίξοες και το κλίμα είναι μάλλον αρνητικό, επομένως οι εντυπώσεις που αποκομίζουν τα παιδιά δεν είναι οι επιδιωκόμενες από τους σκοπούς ή και τους στόχους της εφαρμογής του θεματικού αντικειμένου στο σχολείο, αφού

-ο χώρος που καθηγητής και μαθητές συναντώνται είναι η αίθουσα διδασκαλίας στην οποία πχ την προηγούμενη ώρα ακούγονταν μαθηματικά και την επόμενη του ΣΕΠ, αρχαία ή βιολογία,

– το σκηνικό δεν βελτιώνεται, υπάρχει η διάταξη των θρανίων που υποβάλλει όλους σε μια σχέση «μετωπική» και διόλου συνεργατική,

– δεν υπάρχει ειδικό εποπτικό υλικό στην αίθουσα (π.χ. υπολογιστές, που θα προσεγγίσουν οι ενδιαφερόμενοι μαθητές με στόχο τη συλλογή πληροφοριών-στοιχείων για τις επαγγελματικές τους αναζητήσεις, ειδικά περιοδικά που θα καθοδηγηθούν από τον καθηγητή του ΣΕΠ πώς να «ξεφυλλίσουν» για να αναζητήσουν πληροφορίες και στη συνέχεια να «μάθουν» πώς να τις διαχειρίζονται),

– ο καθηγητής δεν είναι μόνο και πάντοτε εκείνος που επιθυμεί από καρδιάς να ασχοληθεί με τον ΣΕΠ ή εκείνος που με δαπάνη του κράτους στα πλαίσια της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης το περασμένο σχολικό έτος έτυχε ειδικής επιμόρφωσης. Αλλά είναι και εκείνος που υποχρεώνεται να τον αναλάβει για να συμπληρώσει το ωράριό του. Και σε αυτή την περίπτωση πρέπει να επισημανθεί ότι ή αγωνίζεται να κάνει το καθήκον του και προσπαθεί να ενημερωθεί διαβάζοντας ειδικότερα βιβλία, επικοινωνεί με τον υπεύθυνο ΣΕΠ της εκπαιδευτικής περιφέρειας στην οποία ανήκει και χάρις στο φιλότιμό του γίνεται ευρηματικός ή θεωρώντας πάλι ότι κάνει το καθήκον του «συμπληρώνει» με την ώρα του ΣΕΠ το ωράριο των δικών του μαθημάτων στο συγκεκριμένο τμήμα μαθητών προσφέροντας έτσι στους μαθητές του με τη συναίνεσή τους μια ώρα ακόμη μαθηματικών ή αρχαίων ή φυσικής κ.λ.π.. Συνέπεια αυτής της κατάστασης είναι να μη μπορέσει ποτέ ο καθηγητής να αλλάξει «ρόλο». Να ξεχάσει τη βασική του ειδικότητα, να μεταβάλλει το ύφος του και να αποκαλύπτει στα παιδιά-ομάδα του ΣΕΠ μια διαφορετική προσωπικότητα που δεν «διδάσκει» αλλά ανακαλύπτει, πληροφορεί, αναγνωρίζει, δεν κατασκευάζει ετικέττες (καλός, ανήσυχος, απρόσεχτος, επιμελής) και κυρίως που «ακούει» τους άλλους να μιλούν ώστε με την ψυχοπαιδαγωγική κατάρτισή του να βοηθήσει τον μαθητή να αποκτήσει αυτογνωσία, με άλλα λόγια να αναγνωρίσει στον εαυτό του ικανότητες αλλά και δεξιότητες και να αναγνωρίσει και διακρίνει τα διαφέροντά του.

Σας ανέφερα μόνο κάποιους από τους λόγους εξαιτίας των οποίων η ώρα που διατίθεται στον Σχολικό Επαγγελματικό Προσανατολισμό έχει τις προϋποθέσεις να είναι κάτι σαν «ώρα διαλείμματος» όπως το εννοείτε σεις. Και θα συνεχίζονται οι εντυπώσεις αυτές όσο Πολιτεία και Καθηγητές «αυτοσχεδιάζουν» και μάλιστα με τρόπο πολυδάπανο. Και η δαπάνη είναι ψυχική και οικονομική. Η πρώτη αφορά στους μαθητές και τους ευσυνείδητους Καθηγητές και η δεύτερη το Κράτος.

4. Έχει πετύχει ο θεσμός του επαγγελματικού προσανατολισμού στα σχολεία και αν όχι, ας μας εκθέσετε τους λόγους και πώς έπρεπε να λειτουργεί.

Απάντηση: Δεν μπορώ να απαντήσω με ένα ναι ή με ένα όχι. Μια τέτοια απάντηση θα υπονόμευε κάθε καλό που αυτή τη στιγμή επιδιώκεται μέσα από την επανεξέταση και αναβάθμιση του θεσμού του ΣΕΠ στα σχολεία έτσι όπως αυτή προσδιορίζεται από τον Νόμο 2525/1997 στα πλαίσια της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης. Από την τρέχουσα σχολική περίοδο ολοκληρώνονται όσα σχεδιάστηκαν σε επίπεδο σχολείου και σχολικής περιφέρειας. Δηλαδή οι 200 περίπου Καθηγητές που έτυχαν ειδικής επιμόρφωσης το α΄εξάμηνο της περασμένης χρονιάς αναλαμβάνουν τον ΣΕΠ στο σχολείο όπου ανήκουν οργανικά σύμφωνα με τη δέσμευση που έχουν στελεχώνοντας έτσι τα αντίστοιχα Γραφεία Σχολικού Επαγγελματικού προσανατολισμού που ιδρύθηκαν και στεγάζονται στους σχολικούς χώρους εξοπλισμένα με υπολογιστές, τηλεόραση, video, έπιπλα. Τα Κέντρα Συμβουλευτικής και Προσανατολισμού, 68 σε όλη την Ελλάδα αποτελούν εποπτευόμενα από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο και το ΥΠΕΠΘ την επόμενη βαθμίδα και έχουν την ευθύνη της εφαρμογής του ΣΕΠ στα σχολεία της ευρύτερης περιοχής που ελέγχουν. Τα Κέντρα Συμβουλευτικής και Προσανατολισμού σύμφωνα με τη νομοθεσία στελεχώνονται με εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό, τους Υπευθύνους ΣΕΠ- Συμβούλους Επαγγελματικού Προσανατολισμού, οι οποίοι είναι μόνιμα στελέχη, εκπαιδευτικοί της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης με μεταπτυχιακού επιπέδου ειδίκευση στον Προσανατολισμό και τη Συμβουλευτική και τους Ειδικούς της Πληροφόρησης και της Τεκμηρίωσης Πληροφοριακού Υλικού, που είναι και αυτοί στελέχη της εκπαίδευσης με ειδικότητα την Πληροφορική και επιμόρφωση στο ίδιο αντικείμενο.

Είναι ανάγκη να επισημανθεί ότι τα ΚΕ.ΣΥ.Π και ΓΡΑ-ΣΕΠ σχεδιάστηκαν για να καλύψουν τις διαπιστωμένες ανάγκες των μαθητών και των γονέων τους καθώς και των καθηγητών των σχολείων στους οποίους ανατίθεται ο ΣΕΠ και θεωρήθηκε πως με την καλή λειτουργία τους θα μπορέσουν να αναβαθμίσουν και να διευρύνουν τον θεσμό και να καλύψουν με τα επιμορφωθέντα στελέχη τους τις ανάγκες της σχολικής κοινωνίας αλλά και της τοπικής που αλληλοεπηρεάζονται και αλληλοεξαρτώνται. Ειδικότερα επιδιώκεται να συνδέονται και να συνεργάζονται με τους επαγγελματικούς φορείς της τοπικής κοινωνίας με στόχο την ενημέρωση των μαθητών των σχολείων αλλά και να υποστηρίζουν με κάθε τρόπο την ενημέρωση και των ενηλίκων που είναι υπεύθυνοι, ανάλογα με το ρόλο του ο καθένας, για τον σχεδιασμό της ζωής των νέων κάθε τοπικής κοινωνίας. Έχουν την υποχρέωση ακόμη να βοηθούν και να στηρίζουν τους Καθηγητές ΣΕΠ στο έργο τους μέσα και έξω από τη σχολική αίθουσα και να μετέχουν ή και διοργανώνουν εκδηλώσεις με σκοπό την πληροφόρηση και την ομαλή μετάβαση του νέου από το στάδιο της ονειροπόλησης στο στάδιο της λήψης αποφάσεων. Φυσικά οι σύλλογοι Γονέων και Κηδεμόνων θεωρούνται σε αυτή τη μεγάλη προσπάθεια οι σημαντικότεροι εταίροι.

Όλα αυτά όμως για τα οποία δαπανήθηκαν πολλά χρήματα χρειάζεται να παρακολουθούνται συστηματικά για να υλοποιούνται αποτελεσματικά. Θα μπορούσε κανείς να επισημάνει πλήθος λεπτομερειών που καταστρέφουν και τις καλλίτερες ιδέες. Μια- μια ίσως να μη κάνουν εντύπωση, όμως «ρυθμίζουν» τη σχολική ζωή και καταστρέφουν τη δημιουργική διάθεση, όχι μόνο προς την ομάδα αλλά και προς τον εαυτό μας.

Δεν είναι δίκαιο για παράδειγμα να υπάρχουν Λύκεια στα οποία να μην εφαρμόζεται ο ΣΕΠ ελλείψει Καθηγητή, όπως δεν είναι δίκαιο να μη γίνονται τμήματα μαθημάτων επιλογής με το επιχείρημα του Διευθυντή «δεν έχουμε καθηγητή». Έτσι επιβάλλεται στους μαθητές να επιλέξουν μάθημα που μπορεί να διδαχθεί από καθηγητή του σχολείου, ο οποίος με τη σειρά του θα συμπληρώσει το ωράριό του και δεν θα χρειαστεί να απασχοληθεί και σε άλλο σχολείο. Πόσος σεβασμός αλήθεια στην επαγγελματική ανάπτυξη του κάθε νεαρού μαθητή υποψήφιου που του επιβάλλουν να αντικαταστήσει στις επιλογές του το Σχέδιο με τις «Αρχές Οικονομικής Θεωρίας» στο όνομα μιας πιθανής επαγγελματικής διεξόδου;;

5. Πού οφείλεται κατά τη γνώμη σας το γεγονός ότι είχαμε αριστούχους μαθητές που έμειναν έξω από τα πανεπιστήμια;

Απάντηση: Οι αριστούχοι «σκόπευσαν» σε Σχολές προτίμησης. Και στην πρώτη σας ερώτηση προσπάθησα να σας αναλύσω τη θέση μου για την έννοια της προτίμησης. Συγκεντρώθηκαν πολλοί και προκάλεσαν συνωστισμό στην κορυφή. Οι μέτριοι «στόχευσαν» σε σχολές με μικρή ζήτηση και ελλείψει συναγωνισμού από αριστούχους, πέτυχαν! Έτσι ο επιτυχών 195 μονάδες στις 200 μπορεί να απέτυχε και ο επιτυχών 140 μπορεί να πέτυχε και σε καλή σειρά εισαγωγής! Συγχωρήστε μου την πικρία, αλλά σ’ αυτή την αναμέτρηση η έννοια της «επιτυχίας» και η έννοια της «διακρίσεως» επλήγησαν καίρια. ..

(για την εφημ. Καθημερινή, 4-10-2000)

1 Σχόλιο

Ένα Σχόλιο μέχρι τώρα ↓

Αφήστε μια απάντηση

Top