sntoumanis's blog

Από www.tanea.gr

Του Κώστα Γεωργουσόπουλου

Ο παλιός, αρχαίος μύθος που διασώζει ο Λουκιανός και έγινε για χρόνια, κανόνας ζωής (τώρα δεν ξέρω αν τολμάει κανένας ν’ αναφερθεί), μιλούσε για το δίλημμα του Ηρακλή. Οταν έγινε έφηβος και ετοιμαζόταν να μπει στον αγώνα και το άθλημα του βίου, λέει το παιδαγωγικό παραμύθι, βρέθηκε σε σταυροδρόμι, σε μια διχάλα δρόμου. Εκεί τον υποδέχτηκαν η Αρετή και η Κακία και καθεμιά με εύφορη ρητορική και περίτεχνα επιχειρήματα προσπαθούσε να τον πείσει ν’ ακολουθήσει το μονοπάτι που αυτή υποδείκνυε ως το προσφορότερο και εγγυημένο για την εξασφάλιση ευτυχούς βίου. Η Κακία, λέει ο μύθος, υποσχόταν εύκολη οδοιπορία, με ηδονές και χάριτες, πλούσια κέρδη, σταθμούς με εκπλήξεις, δώρα και παιχνίδια, ξεκούραστες διαμονές, ανάπαυλες περισσότερες από τις ημέρες δουλειάς, ανοχή των πάσης φύσεως ορέξεων, επιβράβευση των στρεβλών λύσεων, μια ζωή χωρίς ενοχές, χωρίς θλίψεις, χωρίς αμφιβολίες, χωρίς τύψεις και χωρίς τιμωρία. Η Αρετή, λέει ο αφελής αρχαίος μύθος, υποσχόταν βίο αγωνιώδη, ακατάστατο, μίζερο, φτωχό, οδοιπορία μέσα σε καταιγίδες, χαλάζι, τρικυμίες, καύσωνα, ξηρασία, αρρώστιες, προδοσίες, αμφισβητήσεις, σπιουνιές, παγίδες, άστεγο βίο, γυμνό, ξυπόλητο, πένητα, στεγνό.
Ο έφηβος Ηρακλής έπρεπε να διαλέξει και ο μύθος μάς πληροφορούσε πως επέλεξε τον δρόμο της Αρετής και είδε προκοπή. Εγινε δούλος του Ευρυσθέα, κατόρθωσε άθλους από τους οποίους ο πάτρωνάς του εισέπραττε τα κέρδη και τέλος έπεσε θύμα της ζήλειας της γυναίκας του, φόρεσε τον δηλητηριασμένο χιτώνα που κόλλησε πάνω του αποκολλώντας τις σάρκες του και μέσα σε ουρλιαχτά πόνου εκλιπαρούσε τους περαστικούς στην Οίτη να βάλουν φωτιά στον σωρό με τα φρύγανα και να τον λυτρώσουν διά της πυράς από τα βάσανά του. Αυτό ήταν το τέρμα του μονοπατιού της Αρετής.
Τον ίδιο παιδαγωγικό μύθο τροποποιεί και ο Αριστοφάνης στις «Νεφέλες» του, όπου παρουσιάζει στη σκηνή ως πρόσωπα τον Δίκαιο και τον Αδικο Λόγο που καθένας προσπαθεί να πείσει έναν ανερμάτιστο έφηβο πάλι με περίτεχνα ρητορικά σχήματα (έξοχες μιμήσεις σοφιστικών ασκήσεων πειθούς) να επιλέξει εύκολο και δύσκολο βίο. Τα επιχειρήματα παρουσίαζαν την έναρξη του βίου εύκολη από τη μια με θλιβερά τάχα αποτελέσματα στο τέρμα και δύσκολη από την άλλη με τέρμα ζωή χαρισάμενη.
Δεν άλλαξαν πολύ οι συμβολισμοί και οι παραβολές στα Ευαγγέλια. Ο δρόμος μακριά από τον Θεό μοιάζει ευχάριστος, ηδονικός, ευφρόσυνος, γεμάτος εμπορεία φοινικικά κ.τ.λ., αλλά στο τέλος κατακρημνίζεται στον ζόφο της Κολάσεως και της αιώνιας τιμωρίας. Ο δρόμος της σωτηρίας τραχύς, ασκητικός, νήστις, οδοιπορία πάνω σε καρφιά, με εμπτυσμούς, φραγγελώματα, διαπομπεύσεις, ίσως και σταυρώσεις. Αλλά με προσδοκία αναστάσεως και βίο στην αιωνιότητα μεταξύ Χερουβείμ και Σεραφείμ.
Ωραία όλα αυτά, θα έλεγε κι ο ποιητής, μια περιδιάβαση, μια εκδρομή στην ωραιότητα των λόγων και της φαντασίας. Η πείρα έδειξε, θα έλεγε ο ορθολογιστής, πως εν τέλει οι περισσότεροι διάλεξαν το μονοπάτι της Κακίας, ακολούθησαν τις υποσχέσεις του Αδικου Λόγου και πλησίστιοι ταξίδεψαν με τα άλλα παιδιά και τον Πινόκιο στον τόπο όπου μεταμορφώνονται όλοι σε γαϊδούρια, ζώα ιθυφαλλικά, ακόρεστα και άκρως απαιτητικά. Οι περισσότεροι, γνωρίζοντας το τέλος του Ηρακλέους, απέφυγαν την εμπειρία του φλεγόμενου χιτώνα και άλλοι προτίμησαν τα καζάνια της Κολάσεως μαζί με διάσημους αμαρτωλούς, παρά τα ήρεμα ακρογιάλια μιας παραδείσιας ερημιάς που ψάχνεις να βρεις συντροφιά κρατώντας το φανάρι του Διογένη.
Οι περισσότεροι μοιάζουν σαν έναν άλλο διαβόητο οδοιπόρο που ξεκινάει από τους Δελφούς πεπεισμένος πως ακολουθεί τον ακριβώς αντίθετο δρόμο από εκείνον που πάει στην Κόρινθο, όπου ένας χρησμός απειλεί να τον καταστήσει φονιά του πατέρα του και ομόκλινο της μητέρας του. Κατηφορίζοντας προς τα πεδινά της Φωκίδας σ’ ένα σταυροδρόμι, μια διχάλα αμαξιτής οδού που η μια οδηγούσε στους Δελφούς, η άλλη στη Δαύλεια, επέλεξε τυχαία(;) αυτή που οδηγούσε στη Θήβα για να πέσει πάνω σ’ έναν γέροντα τον οποίο θυμωμένος δολοφονεί (που ήταν ο προγονικός του πατέρας) και για να φτάσει στη Θήβα, να λύσει ένα τρομερό αίνιγμα και να παντρευτεί τη χήρα βασίλισσα (που ήταν η πραγματική του μητέρα).
Ποια από τις δύο παιδαγωγικές εκδοχές είναι η πλησιέστερη στη μαύρη αλήθεια;
Και τι να πεις σήμερα σ’ έναν έφηβο, με ποια επιχειρήματα να τον πείσεις ν’ ακολουθήσει ποιο μονοπάτι;
Οταν πάλι η πείρα καθημερινά τεκμηριώνει την άποψη πως όσοι ακολούθησαν τον εύκολο δρόμο της Αδικίας και της Κακίας, της Αμαρτίας, διαπίστωσαν πως οι δύο δρόμοι συναντιούνται. Αφού ο δρόμος της Κακίας συχνά, θα έλεγα σχεδόν πάντα, έχει στο τέρμα του βάθρο με απονομή μεταλλίων θριάμβου και στο τέρμα του δρόμου της Αρετής, της Ασκητικής και του Δίκαιου Λόγου σε περιμένουν η αδιαφορία, η φτώχεια, η περιφρόνηση και ο εξ ασιτίας θάνατος.
Εν τέλει, θέλοντας ή μη θέλοντας, όλοι μας ακολουθώντας ψευδαισθήσεις, παρεξηγήσεις και παρανοήσεις απομακρυνόμαστε από την ανέμελη Κόρινθο και αναζητώντας σωτηρία λύνοντας αινίγματα δεν γλιτώνουμε την πραγματική ή συμβολική πατροκτονία, αιμομιξία και την τύφλα μας.
Μήπως δηλαδή είχε δίκιο ο είρων γέροντας Μιλήσιος Ηράκλειτος που δογμάτιζε πως η οδός άνω και κάτω μία και αυτή;

Από www.kathimerini.gr

Tου Αποστολου Λακασα

Ο έρωτας για την… Κατερίνα και τον Αστέρα Ηλιούπολης καταγεγραμμένος δίπλα στα κατορθώματα του Κολοκοτρώνη ή τις ασκήσεις της Αλγεβρας; Ολοι ξέρουμε πως συμβαίνει. Αλλωστε, γιατί να μη μουτζουρώσει τα βιβλία του ο Ελληνας μαθητής όταν κανείς δεν του έχει διδάξει σεβασμό προς το «τζάμπα» βιβλίο και ευρύτερα προς το δημόσιο αγαθό; Ας είναι καλά ο κρατικός κορβανάς, που φροντίζει κάθε χρόνο να αναπαράγει τα σχολικά εγχειρίδια, διαιωνίζοντας μια στρεβλή κουλτούρα, αλλά και υπηρετώντας τα σκοτεινά σημεία του ελληνικού συστήματος έκδοσης διδακτικών βιβλίων. Το πρόβλημα με την εκτύπωση των σχολικών βιβλίων που παρουσιάστηκε φέτος αναδεικνύει μία ακόμη περίπτωση κρατικής σπατάλης και αβελτηρίας. Και όχι μόνο…

Στην Ελλάδα κάθε χρόνο μοιράζονται στους μαθητές από το δημοτικό έως και το λύκειο περίπου 40 εκαττ. καινούργια τεύχη βιβλίων. Ετήσιο κόστος έκδοσης και μεταφοράς τους: 35 εκατ. ευρώ. Στη Δύση, αντίθετα, οι χώρες αξιοποιούν τα βιβλία στον μέγιστο χρόνο ζωής που αυτά έχουν μετά την ετήσια καθημερινή τους χρήση από τους μαθητές. Τρία έως πέντε χρόνια και στην καλύτερη των περιπτώσεων επτά. Τόσα υπολογίζεται ότι μπορεί να «ζήσει» ένα επαναχρησιμοποιούμενο βιβλίο. Βέβαια, τα χρόνια ζωής συνδέονται και με την κουλτούρα των μαθητών, που προσέχουν τα βιβλία καθώς γνωρίζουν ότι στο τέλος της σχολικής χρονιάς θα πρέπει να επιστρέψουν τα βιβλία τους για να χρησιμοποιηθούν από τους επόμενους. Η διανομή των βιβλίων είναι, συνήθως, δωρεάν. Αυτό, για παράδειγμα, συμβαίνει στη Βρετανία και τη Γαλλία. Εάν οι μαθητές δεν τα επιστρέψουν σε καλή κατάσταση ή στην περίπτωση που επιθυμούν να τα κρατήσουν, οι γονείς τους είναι υποχρεωμένοι να καταβάλουν το αντίτιμο. Το ίδιο συμβαίνει στις ΗΠΑ και τη Γερμανία, όπου η διαχείριση των σχολικών βιβλίων ανήκει στους δήμους. Με τον τρόπο αυτόν, οι μαθητές αναπτύσσουν μία στάση σεβασμού για το δημόσιο αγαθό που καλούνται να χρησιμοποιήσουν. Την ίδια στιγμή, καλλιεργείται η περιβαλλοντική τους συνείδηση, αλλά και το αίσθημα της προσφοράς στο δημόσιο καλό. Πόσω μάλλον που σε αρκετές περιπτώσεις τα βιβλία δίνονται τους μικρότερους μαθητές του ίδιου σχολείου, ενώ το ίδιο συμβαίνει και με τα αδέλφια με διαφορά ενός έτους. Στην Ελλάδα, βέβαια, τα βιβλία «σπαταλιούνται» στο τέλος της σχολικής χρονιάς. Στην καλύτερη περίπτωση σκονίζονται σε κάποιο πατάρι, στη χειρότερη γίνονται αποκαΐδια, καθώς καίγονται από τους μαθητές σε μία κανιβαλική γιορτή για το τέλος του έτους.

Ολα αυτά θα μπορούσαν να αποδοθούν σε μία απλοχεριά του ελληνικού προϋπολογισμού προς τη μαθητιώσα νεολαία. Θα ήταν μόνο έτσι, εάν πίσω από την ετήσια ανανέωση των σχολικών βιβλίων δεν κρύβονταν διαφόρων ειδών συμφέροντα. Οπως αυτά που υπηρετούνται από την ανά τακτά διαστήματα εγγραφή νέων βιβλίων με τα σχολικά βοηθήματα που τα συνοδεύουν, όπως αυτά που υποκρύπτουν οι ετήσιοι διαγωνισμοί για την απόκτηση χαρτιού. Πρόκειται για μία φάμπρικα, που διόλου δεν την ενδιαφέρει το δημόσιο συμφέρον. Μία φάμπρικα που όλοι γνωρίζουν και το υπουργείο Πα

Aπό www.kathimerini.gr
Του Πάσχου Μανδραβέλη

Παρασκευή, 09 Σεπτέμβριος 2011 07:16
Οταν λαλούν τρία υπουργεία, φυσικό είναι να αργούν οι μαθητές να δουν βιβλία.

Η ελληνική επικαιρότητα έχει κάποιες σταθερές, οι οποίες είναι κάτι σαν τα έθιμα του Δεκαπενταύγουστου. Με ημερολογιακή ακρίβεια, κάθε χρόνο, τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων γεμίζουν με γνωστά θέματα. Το πρώτο είναι «πού θα πάνε οι βάσεις των εισαγωγικών εξετάσεων». Το δεύτερο, αν θα κλείσει η Εθνική Οδός, εξαιτίας των χιονοπτώσεων. Το τρίτο είναι τα σκουπίδια παραμονές Χριστουγέννων και Πάσχα και το τέταρτο, αν θα δοθούν στην ώρα τους τα σχολικά βιβλία ή αν επαρκούν οι υπεράριθμοι δάσκαλοι και καθηγητές για να στελεχώσουν ένα σχολικό σύστημα που είναι κάτι σαν τη Λερναία Υδρα: δέκα διορίζεις, πενήντα κενά προκύπτουν.
Τα σχολικά βιβλία, βέβαια, μπορεί να προκύψουν ως θέμα και σε άλλες στιγμές. Είναι κάτι σαν κινητές εορτές της επικαιρότητας. Ολο και κάποια «κακή λέξη» -όπως ο «συνωστισμός» – θα ανακαλύψει κάποιος σε ένα blog· αυτό θα γίνει θέμα σε περιθωριακές εφημερίδες, θα το κάνουν ερώτηση οι ευαίσθητοι βουλευτές του ΛΑΟΣ, θα αρχίσει το πανηγύρι των αντεγκλήσεων και στο τέλος μένουμε με την απορία: τι ακριβώς ήθελε να επιτύχει ο ελληνοφάγος Τζορτζ Σόρος;

Φέτος με τα σχολικά βιβλία ασχολήθηκαν τρία υπουργεία, καμιά δεκαριά υπηρεσίες, συν το Ελεγκτικό Συνέδριο, και πάλι προκοπή δεν είδαμε. Μάθαμε πως το πρόβλημα ήταν η δαπάνη του χαρτιού, αλλά πάλι… Τα χαρτιά που διακινήθηκαν μεταξύ τόσων υπουργείων και υπηρεσιών πιθανώς να έφταναν για τα μισά τουλάχιστον σχολικά βιβλία.

Το βασικό πρόβλημα δεν είναι η ασυνεννοησία. Οταν λαλούν τρία υπουργεία, φυσικό είναι να αργούν οι μαθητές να δουν βιβλία. Το θέμα είναι ότι για να πάρει βιβλίο ένας μαθητής στην Αμφισσα, στην Αθήνα γίνεται χαλασμός: πρέπει να σώσει πράσινο φως το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο στην Αγία Παρασκευή, να βγει προκήρυξη εκτύπωσης στο Μαρούσι, να υπογράψει το υπουργείο Οικονομικών στο Σύνταγμα, κάπου μπλέκει και το υπουργείο Εσωτερικών στη Βασιλίσσης Σοφίας, να εγκρίνει τη δαπάνη το Ελεγκτικό Συνέδριο στους Αμπελόκηπους, να πληρώσει το Γενικό Λογιστήριο του κράτους στην Κάνιγγος και να γίνουν καμιά δεκαριά άλλες ενέργειες σε αντίστοιχες περιοχές.

Δεν θα ήταν πιο απλό και παραγωγικό να αποφασίζουν οι γονείς και οι καθηγητές των παιδιών στην Αμφισσα ποια βιβλία Φυσικής θα δώσουν στα παιδιά τους και μετά η πολιτεία να τους αποζημιώνει με κάποιους κανόνες; Δι’ αυτού του τρόπου δεν θα μειώναμε απλώς την απίστευτη γραφειοκρατία· δεν θα εξασφαλίζαμε μόνο ότι τα παιδιά θα έχουν βιβλία στην ώρα τους. Θα είχαμε καλύτερα βιβλία, διότι γονείς και καθηγητές θα φρόντιζαν να εξασφαλίσουν ό, τι προσφορότερο για τα παιδιά τους. Δεύτερον, θα ξεμπερδεύαμε με το άγος της παπαγαλίας στις εξετάσεις. Τα παιδιά δεν θα εξετάζονται σε συγκεκριμένες σελίδες συγκεκριμένων βιβλίων, για να περνούν εκείνα που τις αποστηθίζουν καλύτερα, αλλά σε περιοχές γνώσης που θα έπρεπε να κατανοούν για να γράψουν.

Παρά τις διαδικασίες αποκέντρωσης που ξεκίνησαν πρόσφατα, το μεγαλύτερο πρόβλημα της ελληνικής παιδείας παραμένει η σοβιετική λογική της. Σύμπτωμα αυτής είναι οι καθυστερήσεις στην παράδοση βιβλίων, που διαβάζουμε τώρα πρωτοσέλιδα. Οι πληγές όμως που αφήνει είναι πολύ πιο βαθιές.

Από www.tanea.gr

Βρετανικό σχολείο μετέθεσε το πρώτο κουδούνι κατά μία ώρα με θεαματικά αποτελέσματα

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ: Τρίτη 30 Αυγούστου 2011

Το παιδί σας είναι 13 χρόνων και το πρωί δεν θέλει να σηκωθεί από το κρεβάτι για να πάει στο σχολείο. Εσείς το κατηγορείτε ότι είναι τεμπέλης και ότι δεν πάει να κοιμηθεί το βράδυ την ώρα που πρέπει. Κάνετε όμως λάθος. Σύμφωνα με έναν καθηγητή Νευρολογικών Επιστημών της Οξφόρδης, οι έφηβοι ζουν σε μια διαρκή κατάσταση τζετ-λαγκ επειδή η μελατονίνη, η ορμόνη που ενθαρρύνει τον ύπνο, εμφανίζεται σε αυτούς δύο ώρες αργότερα από το κανονικό. Δηλαδή, ο εγκέφαλός τους λειτουργεί καλύτερα νωρίς το απόγευμα. Και, αν τους υποχρεώνεις να σηκώνονται καθημερινά νωρίς από το κρεβάτι, μπορεί να γίνουν ευερέθιστοι, να μην μπορούν να συγκεντρωθούν, να νυστάζουν.
Δεν πρόκειται απλώς για μια θεωρία. Πέρυσι ο Πολ Κέλι, ο πρόεδρος του σχολείου Μονκσίτον, στο Ουίτλι Μπέι του Βόρειου Τάινσαϊντ, κοντά στο Νιουκάσλ, αποφάσισε να μεταθέσει την έναρξη των μαθημάτων από τις εννέα στις δέκα το πρωί, ακριβώς για να συντονιστούν καλύτερα με το εσωτερικό ρολόι των παιδιών. Τα αποτελέσματα των εξετάσεων ανακοινώθηκαν την περασμένη εβδομάδα και ήταν εντυπωσιακά, τα καλύτερα των τελευταίων 30 ετών, καθώς οι βαθμοί ήταν 21% έως 34% υψηλότεροι. «Η επιστήμη», εξήγησε ο Κέλι στους λονδρέζικους «Τάιμς», «έδειξε ξεκάθαρα ποιος είναι ο κιρκαδιανός ρυθμός των παιδιών (σ.σ.: κιρκαδιανός ρυθμός είναι το «ρολόι» του εσωτερικού μας μηχανισμού, που καθορίζει τις φάσεις της δραστηριότητας των κυττάρων και των οργάνων μας σε όλη τη διάρκεια της ημέρας). Τώρα πρέπει να κάνουν κάτι τα σχολεία και τα πανεπιστήμια. Το διακύβευμα είναι η ευεξία των παιδιών».
Τη θέση υπέρ της αλλαγής των σχολικών ωραρίων των εφήβων υποστηρίζει ο Ράσελ Φόστερ του Κολεγίου Μπρέιζνοουζ του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης. «Οι έφηβοι έχουν βιολογική προδιάθεση να κοιμούνται αργά και να ξυπνούν αργά», εξήγησε στο BBC. «Αρχίζοντας τα μαθήματα πιο αργά και μεταθέτοντας τα πιο δύσκολα μαθήματα αργά το πρωί ή το απόγευμα, επιτυγχάνουμε καλύτερα αποτελέσματα και έχουμε λιγότερα κρούσματα κατάθλιψης. Οι γονείς όμως πρέπει να θυμούνται πως οι έφηβοι είναι απαραίτητο να κοιμούνται τουλάχιστον 8-9 ώρες τη νύχτα, για να έχουν καλή απόδοση στο σχολείο».