Τα φύλα στη Λογοτεχνία
Φύλλα εργασίας
Α ομάδα
1) Από τα γνωρίσματα της Αρετής που προβάλλονται στους πέντε πρώτους στίχους σε τι συμπεράσματα καταλήγετε για τον ιδανικό τύπο γυναίκας της εποχής;
2) Αφού μελετήσετε τα γνωρίσματα των παραλογών (βλ. εισαγωγή), να εντοπίσετε ποια απ΄ αυτά ισχύουν στο κείμενο.
3) Ποιες γυναικείες μορφές παρουσιάζονται στο τραγούδι; Είναι πρωταγωνιστικές ή όχι και γιατί; Ποια φαίνεται να έχει δυναμικότερο ρόλο; Να συγκρίνετε τον ρόλο αυτόν με τον αντίστοιχο της δικής μας εποχής.
Β ομάδα
1) Τι φανερώνει η συζήτηση στο οικογενειακό συμβούλιο για τον τύπο της οικογένειας; Ποια η θέση της Αρετής σε αυτή;
2) α. Να εντοπίσετε στο τραγούδι τα σημεία όπου υπάρχει αφήγηση. Ποιος είναι ο τύπος του αφηγητή;
β. Εκτός από την αφήγηση ποιους άλλους αφηγηματικούς τρόπους ανιχνεύετε; Τι προσφέρουν στο κείμενο;
3) Ποιος είναι ο ρόλος του όρκου;
4) Να συγκρίνετε τον τύπο της οικογένειας που παρουσιάζεται στο κείμενο με αυτόν της σύγχρονης εποχής.
Γ ομάδα
1) α. Να ανιχνεύσετε στα επιχειρήματα που διατυπώνει η μάνα κατά του γάμου της Αρετής και στα επιχειρήματα που διατυπώνει ο Κωνσταντής υπέρ του γάμου τις αξίες που καθορίζουν τη στάση τους. Τι προσδοκά ο καθένας από την Αρετή;
β. Πιστεύετε ότι η σχέση που έχει ο καθένας με την Αρετή καθώς και το φύλο τους είναι παράγοντες που καθορίζουν τη στάση τους;
2)Ένα από τα χαρακτηριστικά του δημοτικού τραγουδιού είναι ότι εμμένει στο ουσιώδες παραλείποντας τις λεπτομέρειες. Να αναφέρετε δύο σημεία που επαληθεύουν αυτό το σχόλιο.
3)Να συγκρίνετε τη σχέση που περιγράφεται (1β) με την αντίστοιχη στη σημερινή εποχή λαμβάνοντας υπόψη το ιστορικοκοινωνικό πλαίσιο.
Δ ομάδα
1) Πώς αντιδρά η Αρετή μόλις βλέπει τον Κωνσταντή; Ποια άλλα στοιχεία μας δίνονται για τον κοινωνικό της ρόλο;
2) Ποια σημάδια βοηθούν την Αρετή να συνειδητοποιήσει σταδιακά ότι ο αδελφός της είναι πεθαμένος;
- Ποια είναι η θέση του Κωνσταντή ως αδερφού; Ποια ευθύνη φαίνεται πως έχει; Ποια συμπεράσματα μπορείτε να βγάλετε για τις υποχρεώσεις του αδελφού απέναντι στην ανύπαντρη αδελφή την εποχή που θεωρείται ότι δημιουργήθηκε το τραγούδι (πριν τον 9ομ.Χ αι.). Ισχύει κάτι ανάλογο στην εποχή μας;
Ε ομάδα
1) Το τραγούδι αρχίζει με μια κατάσταση ευτυχίας. Με ποιες λέξεις προσδιορίζεται; Τι εξυπηρετεί, κατά τη γνώμη σας, αυτό το στοιχείο στην πλοκή του τραγουδιού;
2) Ποιες από τις τεχνικές της αφήγησης (περίληψη, σχόλιο, επιβράδυνση, αναδρομή) μπορείτε να επισημάνετε στο τραγούδι; Να δώσετε συγκεκριμένους στίχους.
3)Ποιος είναι ο ρόλος του όρκου στο τραγούδι;
- Ποια είναι τα συναισθήματα της μάνας απέναντι στην κόρη της, όπως διαφαίνονται στην αρχή και το τέλος του τραγουδιού; Με ποιους τρόπους δηλώνονται;
Εργασία για το σπίτι
- Ποιες αντιλήψεις για τη θέση της γυναίκας διαφαίνονται στο κείμενο και ποιος ο ρόλος των αφηγηματικών τρόπων στην ανάδειξη αυτών των αντιλήψεων; Πιστεύετε ότι αυτές οι αντιλήψεις έχουν ισχύ στη δική μας εποχή; Να δικαιολογήσετε τις απόψεις σας.(100-200 λέξεις)
- Υποθέστε πως είστε η Αρετούσα και μαθαίνετε ότι θα παντρευτείτε στα ξένα. Τι θα γράφατε στο ημερολόγιό σας στο τέλος αυτής της δραματικής μέρας; (100-200 λέξεις)
πηγή: http://wwwmyprecious.blogspot.com/2013/10/blog-post_16.html
