Αρχική » Εκπαιδευτικά άρθρα » Νεοελληνική γλώσσα Πανελλαδικών εξετάσεων 2015 για ΕΠΑ.Λ. Ομάδα Α΄

Νεοελληνική γλώσσα Πανελλαδικών εξετάσεων 2015 για ΕΠΑ.Λ. Ομάδα Α΄

Στο τεύχος 131 του περιοδικού Φιλολογική, για πρώτη φορά από τότε που οι μαθητές/τριες των Επαγγελματικών Λυκείων εξετάζονται με το σύστημα των Πανελλαδικών Εξετάσεων της Ομάδας Α΄ (όσοι δηλαδή επιλέγουν να εξεταστούν σε τέσσερα μαθήματα, δύο γενικής παιδείας –Νεοελληνική Γλώσσα και Μαθηματικά- και δύο ειδικότητας), έγινε μια προσπάθεια από την κα Χριστίνα Βέκιου, επίτημη σύμβουλο του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, να αξιολογηθούν τα κείμενα και τα ζητούμενα στα οποία εξετάστηκαν οι υποψήφιοι/ες στις φετινές εξετάσεις (2015) στο μάθημα της Νεοελληνική Γλώσσας τόσο των Ημερησίων όσο και των Εσπερινών Λυκείων. Η ενέργεια αυτή είναι αξιέπαινη, επειδή προσπαθεί να αναιρέσει μια αδικία σε βάρος των μαθητών/τριων των ΕΠΑ.Λ. οι οποίοι/ες αντιμετωπίζονται ως δεύτερης κατηγορίας με αποτέλεσμα να μη γίνεται συζήτηση, σχολιασμός ή κριτική των θεμάτων στα οποία εξετάζονται ισότιμα με εκείνη που γίνεται για τους/τις υποψηφίους/ες των ΓΕΛ.

Ως διδάσκων σε Ημερήσιο ΕΠΑ.Λ. τα τελευταία τέσσερα χρόνια, αυτό που κίνησε την περιέργειά μας ήταν τα σχόλια σχετικά με το κείμενο στο οποίο εξετάστηκαν κάποιοι/ες από τους/τις μαθητές/τριες μου. Επρόκειτο για ένα διασκευασμένο απόσπασμα από το βιβλίο του Γ. Γραμματικάκη Ένας αστρολάβος του Ουρανού και της Ζωής (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο, 2013). Συγκεκριμένα, για την κα Βέικου: «Το κείμενο έχει νοηματική σαφήνεια και ενότητα, η δομή του είναι ευκρινής, και ο προβληματισμός που αναπτύσσει είναι οικείος και προσιτός στους μαθητές, καθώς αναφέρεται σε γνωστά δημόσια προβλήματα και ο λόγος είναι σαφής και ρεαλιστικός. Θα το χαρακτήριζα ως ένα εύκολο στην κατανόηση και στην επεξεργασία του κείμενο, εφόσον πρόκειται για τελειόφοιτους μαθητές, και κατάλληλο για γλωσσική εξέταση».

Κυρίως ο προβληματισμός μας ήταν αν το κείμενο ήταν πράγματι εύκολο στην κατανόηση κι αν ήταν κατάλληλο για γλωσσική εξέταση, επειδή ο κος Γραμματικάκης χρησιμοποιεί την ποιητική λειτουργία της γλώσσας. Αυτός είναι ένας παράγοντας που σαφέστατα επηρεάζει την απόδοση των μαθητών στην εργασία της περίληψης η οποία βαθμολογείται με άριστα τις 25 μονάδες. Δευτερευόντως, απορούσαμε κατά πόσο το θέμα του κειμένου (η τουριστική υπερκμετάλλευση της Ελλάδας) είναι εντός των ενδιαφερόντων των μαθητών/τριων των ΕΠΑ.Λ.

Αρχικά κάναμε έλεγχο της αναγνωσιμότητας χρησιμοποιώντας το λογισμικό αναγνωσιμότητας που παρέχει ο κος Διον. Παρούτσας σύμφωνα με δύο μοντέλα που έχουν αναπτυχθεί από θεωρητικούς μελετητές (των  Flesh–Kincaid και του Gunning) και έχουν προσαρμοστεί στα ελληνικά δεδομένα. Ανάλογη θεωρητική θεμελίωση μπορεί κάποιος να βρει και στην «πύλη για την ελληνική γλώσσα» και στην ιστοσελίδα του ΕΚΦΕ Χαλανδρίου Αττικής.

Από την ανάλυση του κειμένου με βάση το λογισμικό του κου Παρούτσα προέκυψε το δεδομένο ότι το κείμενο απευθύνεται σε αποφοίτους Α΄-Β΄ Γυμνασίου.

Αποτελέσματα ανά παράγραφο (§1-4)
Αποτελέσματα ανά παράγραφο (§1-4)
Αποτελέσματα ανά παράγραφο (§5-7) και έλεγχος αξιοπιστίας
Αποτελέσματα ανά παράγραφο (§5-7) και έλεγχος αξιοπιστίας
Συνοπτικά αποτελέσματα
Συνοπτικά αποτελέσματα

Δυστυχώς, δεν είναι δυνατό να διασταυρωθεί αυτό το δεδομένο με τη χρήση ενός δεύτερου λογισμικού. Παρόλο που στην «πύλη για την ελληνική γλώσσα» εμφανίζεται να υπάρχει ένα αντίστοιχο λογισμικό, δεν κατέστη δυνατό να δώσει αποτελέσματα.

Από αυτό συνάγεται ότι το κείμενο ήταν εύκολο στην κατανόηση. Εξετάζοντας όμως το θεωρητικό πλαίσιο του υπολογισμού της αναγνωσιμότητας, θεωρούμε ότι στηρίζεται περισσότερο σε μορφικές δομές (αριθμό προτάσεων ανά παράγραφο, αριθμό λέξεων ανά πρόταση, αριθμός συλλαβών ανά λεξη), ενώ δεν μπορεί να υπολογίσει την ποιητική χρήση της γλώσσας, η κατανόηση της οποίας απαιτεί υψηλό αναγνωστικό επίπεδο.

Έπειτα στραφήκαμε στους/στις μαθητές/τριες που παρακολουθούν την τρέχουσα σχολική χρονιά τα μαθήματα της Γ΄ Λυκείου. Ετοιμάστηκε ένα σύντομο ερωτηματολόγιο που εστιάζεται περισσότερο στην κατανόηση του κειμένου και στο βαθμό που τους/τις ενδιαφέρει το θέμα του κειμένου. Από τους/τις 80 περίπου μαθητές/τριες της Γ΄ Λυκείου συμμετείχαν οι 33. Οι απαντήσεις τους έχουν ως εξής:

Στο ερώτημα πόσο κατανοητό ήταν κείμενο, το 73% το χαρακτήρισε αρκετά κατανοητό, ενώ πλήρως κατανοητό ήταν για το 9%. Λίγο κατανοητό το θεώρησε το 18%.

Όταν ζητήθηκε να προσδιορίσουν τι τους/τις δυσκόλεψε (θέμα, δομή, λεξιλόγιο, προβληματισμός συγγραφέα), το 42,5% αναφέρθηκε στο λεξιλόγιο, ενώ η δομή και ο προβληματισμός του συγγραφέα κατέλαβαν 18% αντίστοιχα. Το θέμα δυσκόλεψε το 12%. 30,5% δήλωσε ότι δεν αντιμετώπισε την παραμικρή δυσκολία, κάτι που έρχεται σε αντίφαση με το υψηλό ποσοστό κατανόησης (επαρκούς και πλήρους) που δηλώθηκε στην προηγούμενη ερώτηση.

Στη συνέχεια ζητήθηκε  να υποδείξουν σημεία του κειμένου που τους/τις δυσκόλεψαν, είτε παραγράφους είτε φράσεις. Η πλειονότητα υπέδειξε τις §3-5 και 7 και φράσεις, όπως «τοπία ενταφιάζονται σε μπετόν», «παραδίδονται στην ευτέλεια», «φθηνή μαζικότητα», «μάζες μετακινούμενες που ψάχνουν τον πλαστικό ήλιο». Αναφέρθηκαν και λέξεις, όπως «ασυδοσία», «αλόγιστη», «διαύγεια», γεγονός που δείχνει το χαμηλό λεξιλογικό πλούτο των μαθητών/τριων.

Στο ερώτημα κατά πόσο θεωρούν το κείμενο ενδιαφέρον, 36,5% δήλωσε κάπως, 27,5% αρκετά κια 18% πλήρως. Ως αδιάφορο ή αρκετά αδιάφορο χαρακτήσαν το κείμενο το υπόλοιπο 18% ισότιμα.

Στο ερώτημα αν γνώριζαν και τους προβλημάτιζε το εν λόγω θέμα από πριν, κάπως δήλωσε το 33,5%, αρκετά το 15% και πολύ το 12%. Καθόλου ή λίγο δήλωσαν το 18% και το 21,5% αντίστοιχα.

Στο ερώτημα αν θα ήταν σε θέση να δώσουν περίληψη του συγκεκριμένου κειμένου, η πλειονότητα 57,6% απάντησε θετικά και 42,4% αρνητικά.

Συνδυάζοντας όλα αυτά, πιστεύουμε ότι το κείμενο είναι κατανοητό σε μία πρώτη και απλή ανάγνωση, αλλά παρουσιάζει δυσκολίες κατά την επεξεργασία του από τους/τις μαθητές/τρις για την παραγωγή περίληψης. Αυτό οφείλεται σε δύο κυρίως λόγους:

  1. Η εξοικείωση των μαθητών/τριων των ΕΠΑ.Λ. με την ποιητική λειτουργία της γλώσσας δεν είναι επαρκής, ώστε να τους επιτρέψει το χειρισμό τέτοιων κειμένων.
  2. Δεν εμπίμπτει μέσα στα άμεσα ενδιαφέροντα των μαθητών/τριων των ΕΠΑ.Λ., κάτι που οφείλεται στο κοινωνικό και οικονομκό πλαίσιο δραστηριότητάς τους.

CC BY-NC-SA 4.0 Αυτή η εργασία έχει άδεια χρήσης Creative Commons -Αναφορά Δημιουργού – Μη Εμπορική Χρήση – Παρόμοια Διανομή4.0.


Σχολιάστε

Top
 
Αλλαγή μεγέθους γραμματοσειράς
Αντίθεση
Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων