Πάνος Βασιλόπουλος

Ευγένιος Αρανίτσης Ελευθεροτυπία

 Τραγούδια ή χορευτικά Θεάματα που πάσχουν από παντελή έλλειψη ζωής μοιάζουν, σε αντιστάθμισμα, να επιζητούν την ενσάρκωσή τους σ’ έναν πρωταγωνιστή όσο το δυνατόν πιο «ζωντανό». Για να μεταχειριστώ μια τεχνική μεταφορά, όταν η αυθεντικότητα ενός πράγματος αγγίζει το μηδέν, το περίβλημα τον πράγματος διογκώνεται, σαν απ’ την υποπίεση τον περιβάλλοντος, ώσπου ανατινάζεται, οπότε έχουμε τα ξέφρενα νούμερα τσίρκου τύπου Ρουβά. Έχουμε επίσης, διεθνώς, την παρέλαση της κραυγαλέας εμποροπανήγυρης της Γιουροβίζιον, που ο παλμός της ενισχύεται όσο περνούν τα χρόνια, ακριβώς για τον λόγο ότι τα αποθέματα μουσικής πρωτοτυπίας φθίνουν αποκαρδιωτικά. Εν κατακλείδι, όταν η ψυχική ζωντάνια της παράστασης αποσύρεται εξ ολοκλήρου, η επιθυμία επαναφοράς κάποιον υπολείμματος ζωντάνιας πυροδοτεί βεγγαλικά και κροτίδες.

Αυτό εξηγεί κατ’ αρχάς την πολεμική ατμόσφαιρα πάνω στο πλατύ. H πυρετώδης νευρικότητα και ο καταιγισμός βάρβαρων οπτικοακουστικών ερεθισμάτων, οι ενέσεις αδρεναλίνης και η αποσβολωτική κακογουστιά των σκηνικών και των κοστουμιών, η εκτίναξη των ντεσιμπέλ στα ύψη και τα ακροβατικά που συνοδεύουν τα στριγκλίσματα και τούς βρυχηθμούς, όλ’ αυτά ρίχνονται στο παιγνίδι σαν εφεδρείες προκειμένου να εξισορροπηθεί, παρήγορα, η αποκρουστική κενότητα της ατραξιόν. Συν τω χρόνω, όσο πιο αισθητή γίνεται η εξαφάνιση τον ανθρώπινου όντος από τη μουσική επικαιρότητα αυτού τον ελεεινού είδους, τόσο πιο φανταχτερή πρέπει να είναι η υποτιθέμενη απόδειξη τον ότι υπάρχουν ακόμη άνθρωποι στον πλανήτη και ότι κάνουν αυτό που έκαναν πάντοτε άπαξ και τούς κυρίευε ο φόβος ότι θα περάσουν στο ντούκου: χτυπάνε κατσαρολικά. Το πλησιέστερο παράδειγμα είναι εκείνο των ναυαγών που χοροπηδούν, ανάβουν φωτιές ή δοκιμάζουν οποιαδήποτε παλαβομάρα ώστε να τραβήξουν την προσοχή τον πληρώματος κάποιον πλοίου που περνάει στον ορίζοντα.

Ο ίδιος συλλογισμός εξηγεί τον παραληρηματικό τόνο που προσλαμβάνει η διαφημιστική εκστρατεία τέτοιων διοργανώσεων, μ’ έναν υπερθετικό βαθμό δημοσιότητας σε όλους τούς ορόφους τον επικοινωνιακού οικοδομήματος, από την άσκηση διπλωματίας στα Βαλκάνια μέχρι το lifestyle της υψηλής κομμωτικής. Ετσι, δεν είναι παράξενο που η Γιουροβίζιον κατέληξε να αποτελεί μια συγχώνευση των τομέων, δηλαδή κάτι που ανήκει ταυτόχρονα στη μουσική, στο θέατρο, στον αθλητισμό, στην τηλεόραση, στην πολιτική, στη δορυφορική τεχνολογία, στην πλαστική χειρουργική, στην οικονομία, στον τουρισμό, στις δημόσιες σχέσεις και στη μόδα. Φυσικά, για να εξασφαλιστεί η συγχώνευση, προϋποτίθεται ένας οριακά ελαχιστοποιημένος κοινός παρονομαστής των διαφορών, κατ’ ουσίαν μηδενικός. H Γιουροβίζιον εκφράζει αυτή την προϋπόθεση με μεγαλοπρεπή έμφαση, ώστε τα εκατό εκατομμύρια των τηλεθεατών να αντιληφθούν, πέραν πάσης αμφιβολίας, ότι για να είσαι τα πάντα, αρκεί, ή μάλλον επιβάλλεται, να είσαι τίποτα.

Αυτό εναρμονίστηκε με την εντελώς καινούρια κατεύθυνση που έχει πάρει η δυναμική της πλύσης εγκεφάλου, η οποία δεν είναι πλέον φασιστική αλλά εννοεί την καλλιεργούμενη συναίνεση, εν ολίγοις τη συναποδοχή ότι δεν μας απέμεινε παρά να αδιαφορούμε. Έκτοτε, όσο πιο έντονα συνειδητοποιεί κανείς το αναπόφευκτο αυτής της αδιαφορίας, τόσο πιο πεισματικά αγωνίζεται να προσποιηθεί το αντίθετο. Το αποτέλεσμα είναι ότι, αντί να αδιαφορούμε γυρνώντας την πλάτη, όπως πριν από 20 χρόνια, αδιαφορούμε μ’ αυτόν τον παράδοξο τρόπο: συμμετέχουμε σε κάτι που, εν επιγνώσει μας, είναι αδιάφορο.

Ανέκαθεν παρατηρούσα ανάλογες τακτικές στους ψυχαναγκαστικούς, των οποίων η συμπεριφορά υποστηριζόταν από αμετακίνητη ισχυρογνωμοσύνη ειδικά επειδή απουσίαζε το κίνητρο. Έβλεπα δηλαδή ότι, όσο πιο αυθαίρετες ήταν οι αποφάσεις που έπαιρναν, τόσο ισχυρότερος ο ζήλος με τον οποίο αμύνονταν για να τις εφαρμόσουν, συχνά σε βάρος κάθε λογικής.

Και όσο πιο φανερά ξεκομμένες ήταν οι πράξεις τους από τον συναισθηματικό αυθορμητισμό, τόσο πιο βαθιά ρίζωνε η πεποίθησή τους ότι οι πράξεις αυτές ήταν αναγκαίες. Ας το πω με όρους διαλεκτικής: εάν μια οποιαδήποτε κατάσταση περιέχει μιαν ορισμένη αλήθεια, η υπεράσπισή της παραμένει σχετικά ανεκτική: επιτρέπεται να εγκαταλείψεις την αλήθεια στα πυρά των αντιπάλων ή να τη διαπραγματευτείς, κι εκείνη Θ’ αντέξει από μόνης της. Απεναντίας, όταν και το έσχατο ίχνος αλήθειας λείπει, η υπεράσπιση της τρύπας που αφήνει στη θέση τον πρέπει να εξελιχθεί σε μάχη μέχρι θανάτου, αφού δεν υπάρχει εκεί τίποτα άλλο που να αντιστέκεται.

Εδώ λοιπόν, στο λεγόμενο μεταμοντέρνο Θέαμα, και εις επίρρωσιν της άποψης που διατυπώνεται συχνά, ήδη από την εποχή της μόδας του τζόκινγκ, ότι οι δυτικές κοινωνίες γίνονται όλο και πιο ψυχαναγκαστικές, όλο και πιο υπάκουες στους αυτοματισμούς, φαινόμενα όπως η Γιουροβίζιον θα είναι, με τη σειρά τους, όλο και πιο δημοφιλή στον βαθμό, ακριβώς, που δεν προσφέρουν την παραμικρή ικανοποίηση. Μη έχοντας παρά μόνον αυτό (το να είναι δημοφιλή), πρέπει να το υπερασπίσουν πάση Θυσία κι εμείς μαζί τους. Όπως αγνοούμε τώρα πια την αιτία για την οποία γίνεται κανείς «επώνυμος», έτσι αγνοούμε την αιτία της επιτυχίας ενός θεάματος  και το μυστικό που απομένει να αποκαλυφθεί είναι ότι δεν υπάρχει καμία αιτία, υπάρχουν απλώς συνέπειες που τα συντρίμμια τούς επιπλέουν στον ωκεάνειο ΙΡίθυρο των SΜS κατά ην ψηφοφορία.

Τότε κάνει την εμφάνισή τον και ο σερ Τέρι Γουόγκαν, παλαίμαχος τον BBC, και αποφαίνεται ότι «αυτό (η Γιουροβίζιον) δεν μπορεί πλέον (ΝΟ longer) να θεωρηθεί μουσικός διαγωνισμός διότι κ.λπ. κ.λπ.» Με δεδομένο το «ΝΟ longer, να υποθέσουμε άραγε άτι ο προαναφερθείς εκτιμούσε μέχρι πέρσι ότι «αυτό» ήταν όντως μουσικός διαγωνισμός;;; Δύσκολες μέρες για το BBC που εξακολουθεί να παλεύει με τις αιτίες! Σε ό,τι με αφορά, εκείνο πού θέλω να υπογραμμίσω σήμερα φωτίζει μια ιστορική κι ωστόσο λεπτή διάκριση, που είναι η εξής: η γιγαντιαία κλίμακα της ακροαματικότητας παρόμοιων εκδηλώσεων δεν οφείλεται στο ότι η κοινωνία έχει αποβλακωθεί, όπως συνήθως λέγεται ή υπονοείται (ποτέ η κοινωνία δεν είχε βαθύτερη συναίσθηση τον ότι της πουλάνε σκουπίδια), αλλά στο ότι έχει μετακινηθεί ψυχικά σε μια αντιφατική Θέση, απ’ όπου ενθαρρύνει τον εαυτό της να τρέφεται, οικειοθελώς, με αυτό παν περιφρονεί. Συγκριτικά με μια τέτοια διαστροφή, η παλιά καλή περίοδος της λατρείας των πρώτων απορρυπαντικών είναι μια εποχή που θα νοσταλγήσουμε.

…ή και τα Μαθηματικά της θετικής κατεύθυνσης, μου μπαίνει στο μυαλό:

Πως είναι δυνατόν να καλούνται να απαντήσουν οι μαθητές θέματα που προβληματίζουν επιστήμονες;

Είναι τα θέματα αυτά , αλλά και όλα τα άλλα, βασισμένα στην εκπαιδευτική δυνατότητα των Γενικών Λυκείων ή διαφημίζουν την ανάγκη της φροντιστηριακής εκπαίδευσης;

Είναι οι επιτροπές στο υπουργείο ενημερωμένες για τις μαθησιακές δυσκολίες ιδιαίτερα σε επαρχιακά Λύκεια , που μένουν χωρίς καν φροντιστηριακή “κάλυψη” και ενώ δείχνουν υπερβάλλοντα ζήλο για το ψεγάδι μη τυχόν και δεν το καταλάβουν οι μετανάστες, αδιαφορούν για τις συναρτήσεις ή το κωδικόνιο που δεν καταλαβαίνουν ούτε οι ειδικοί;

Η πρεμούρα των εξετάσεων είναι ένα παιχνίδι να καλύπτει την ανεργία μέσω της παραπαιδείας,να αυξάνει λίγο το κομπόδεμα των εκπαιδευτικών μέσω των 200-300 ευρώ στις επιτροπές, να βαθμολογούνται γραπτά ένα στο δίφραγκο κι οποιος προλάβει, και να κουκουλώνει -όπως η γαλή τα κόπρανά της- την αδυναμία όχι της αξιολόγησης των μαθητών για την τριτοβάθμια εκπαίδευση αλλά της ίδιας της επάρκειας των Γενικών Λυκείων που τάχα παρέχουν γενική μόρφωση.

Ροπή, λεξιπενία, ευθύνες

Αρκετό μελάνι καταναλώθηκε τις τελευταίες ημέρες για το γεγονός ότι n Επιτροπή Εξετάσεων έδωσε στους ε­ξεταζόμενους μαθητές την ερμηνεία ορισμένων λέξεων από ένα κείμενο του Σεφέρη. Δεν ξέρω αν n ενέργεια αυτή υπέκρυπτε κάτι. Και μπορεί να μην έπρεπε να δοθεί n ερ­μηνεία για λέξεις όπως «ψεγάδι» και «παρωχημένος». Ομως, n Ένωση Φιλολόγων, που διαμαρτυρήθηκε, ξέρει πολλούς (όχι μαθητές, αλλά και καθηγητές), οι οποίοι γνωρίζουν ότι n λέξη «ροπή» (όπως τη χρησιμοποιεί ο Σε­φέρης) σημαίνει «άποψη»; Aς κάνει μια πρόχειρη έρευνα και θα δει. Άλλωστε, για τη λεξιπενία των μαθητών δεν φταίνε και όσοι τους διδάσκουν;

του Γιώργου Καρέλια “Ελευθεροτυπία 24-5-2008”

«Το ανωφελές μού έμεινε»…

ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ Γ. ΞΥΔΑΚΗ Από την «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ»

«…Το σχολείο ασθενεί, το σχολείο δεν διδάσκει, δεν διαπλάθει. Τα παιδιά δεν μαθαίνουν να μελετούν, να ρωτάνε, να αναρωτιούνται· δεν μαθαίνουν καν γράμματα: παρά τα φιλόδοξα αναλυτικά προγράμματα, αποφοιτούν στα δεκαοκτώ τους χωρίς βασικές γνώσεις γεωγραφίας ή ιστορίας, χωρίς αίσθηση φυσικομαθηματικών οι θεωρητικής κατεύθυνσης, χωρίς αίσθηση αρχαίων και νέων ελληνικών οι θετικής κατεύθυνσης. Γιατί από την τελευταία τάξη ήδη του Γυμνασίου, ο μαθητής επιλέγει – μαύρη επιλογή: ποια πανεπιστημιακή σχολή σκοπεύει. Και σπαταλάει όλο το Λύκειο, τις πλούσιες εφηβικές του δυνάμεις, τη λάμψη του νου, την τρομερή αφομοιωτική του ικανότητα, προγυμναζόμενος για τις πανελλήνιες σε δυο-τρία μαθήματα επιλογής.

Είναι θλιβερό. Οταν το σχολείο αποτυγχάνει να συνεγείρει τον έφηβο με ένα ποίημα, ένα τραγούδι, ένα ιστορικό επεισόδιο, ένα χωρίο του Θουκυδίδη, μια συναρπαστική άσκηση μαθηματικών, όταν αποτυγχάνουμε να συγκινήσουμε τον 17χρονο και τον 18χρονο με κάτι τύποις ανωφελές, κάτι υπερβαίνον τα όρια της εξεταστέας ύλης, τότε αποτυγχάνουμε όλοι, γονείς, δάσκαλοι, πολιτεία, κοινωνία.

Από όλο το εξατάξιο κλασικό θυμάμαι τους ανωφελείς Θουκυδίδη, Πλάτωνα, Σολωμό, Κάλβο και Παπαδιαμάντη. Δεν έμαθα Φυσική, δεν έμαθα Χημεία, δεν έμαθα Εκθεση, ό,τι μου ζητήθηκε στις εξετάσεις ιατρικού κύκλου – τα έμαθα αργότερα στο φροντιστήριο, σε λίγους μήνες. Αλλά ό,τι ανωφελές μου χάρισε ο υπέροχος μονομανής μας φιλόλογος, εμένα του θρασύτατου και ατίθασου, αυτό έχω τώρα· αν δεν μου τα ‘δινε εκείνο το ταπεινό, συντηρητικό σχολείο, δεν θα τα έπαιρνα ποτέ. Το ανωφελές μού έμεινε, προίκα και φυλαχτό».

…μέσα σε αυτή την πανομοιότυπη με προαιώνια εκπαιδευτική διαδικασία, να μπαίνουν τα ελάχιστα αγχωμένα παιδιά στις αίθουσες και να περιμένουν τα θέματα από τους βαθυγνώστες εξεταστές τους, σε μια παιδαγωγική διαδικασία που θα κρίνει τάχα το μελλον τους.

Λες και το μελλον του καθενός το κρίνει πια η ελλειπής μόρφωση, οι σπουδές στα πανεπιστήμια της χώρας ή η δυνατότητα επιτυχίας στις υπερεξετάσεις του ΑΣΕΠ.

Λες και σέβεται κανένας σήμερα αυτούς που διαβάζουν και αυτούς που αγωνίζονται να μάθουν.Λες και τους δίνει δουλειά, φαί , σπίτι το να γνωρίζουν τις εξισώσεις της φυσικής, των μαθηματικών ή τους νόμους της Χημείας.

Λες και η ελληνική λογοτεχνία, η ιστορία, οι ποιητές στρίβουν το μονοπάτι προς τη δόξα.

Λες και το αρχαίο πνεύμα αθάνατο θα οδηγήσει σε αθλητισμό χωρίς ντόπα.

Ας τα παιδιά χωρίς άχρηστες σπουδές να πάρουν παράδειγμα τον Δρυμωνάκο ή τους αρσιβαρίστες , τον Κόκκαλη ή τον Ριβάλντο, τον Κούγια, την Πάνια, Τις εκδιδόμενες στα τιβισόου και μαγκαζιν , την προπαγάνδα του λόττο ή του πάμε στοίχημα.

Επειδή το σχολείο δεν μπορεί πια να αντισταθεί σε όλα αυτά είναι άχρηστο.Και πιο άχρηστες οι εξετάσεις πάνω σε άχρηστα υλικά.Η αναμόρφωση της εκπαίδευσης θα είναι καλή μόνο αν την κάνει να μπορεί να αντιστέκεται και να επιβάλλει τους όρους του πολιτισμού στην απολίτιστη προοπτική των ευημερευόντων προτύπων της άρχουσας τάξης.

αν δούμε τα “χάλια” στα φιλολογικά μαθήματα από έλειψη ενιαίας βάσης βαθμολόγησης, τότε τα τεστ σαν τις αγγλόφωνες εξετάσεις είναι μονόδρομος.Η πιθανότητα του ένας μαθητής να βαθμολογηθεί φυσιολογικά από δύο καλούς ή δύο αυστηρούς φιλόλογους βαθμολογητές ταυτόχρονα στην έκθεση ας πούμε έχει μέσα της και πολύ μεγάλο ποσοσστό “αδικίας” χωρίς δυνατότητα αναβαθμολόγησης.

Τώρα το κερασάκι στην τούρτα της βαθμολογικής δικαιοσύνης είναι να μετράει ο βαθμός οπωσδήποτε του επιεικέστερου βαθμολογητή. Από τη μια προφυλάσσει ένα γραπτό που αδικείται, από την άλλη όμως δικαιώνει απόλυτα όσους βαθμολογητές(;;;) πάνε για το δίφραγκο και βιαστικά σκορπούν κατοστάρια για να μην έχουν τύψεις αλλά να μαζεύουν πακέτα.

Για το τελευταίο μάλλον θα άξιζε να μπει ένα όριο γραπτών ανά καθηγητή, και να μη τελειώνει πρώτα η πρώτη βαθμολόγηση για να αρχίσει η δεύτερη.Έτσι θα εντοπίζονται γρήγορα από τις επιτροπές των βαθμολογικών κέντρων οι “χαλαροί” που καλό θα είναι να απομακρύνονται από τα βαθμολογικά κέντρα.

…οικονομικός πανικός για τα ξενόγλωσσα φροντιστήρια το ότι πια συμπίπτουν οι εξετάσεις του κρατικού πτυχίου με αυτές του Μίσιγκαν στις 10 Μάη.
Φυσικά και οι μεν και οι δε αγνοούν το ότι τα σχολεία μπαίνουν σε περίοδο εξετάσεων , αγνοούν ότι οι μικροί επί το πλείστον μαθητές αναγκάζονται επί διήμερο πρωί βράδυ να εξετάζονται σε παράβασαη κάθε παιδαγωγικής πρακτικής.
Άσε που σε σημαντικό αριθμό φροντιστηρίων οι καθηγητές -εξεταστές είναι απλά απόφοιτοι Λυκείου με κάποιο προφίσιενσυ και ανταγωνίζονται τους πτυχιούχους των Ελληνικών Ξενόγλωσσων Πανεπιστημίων σε διδακτικές εμπειρίες!
Ο τζίρος των ευρώπουλων κάνει το ΥΠΕΠΘ να σφυρίζει αδιάφορα μπροστά στο διαιωνιζόμενο φαινόμενο οι ξένες γλώσσες να διδάσκονται ουσιαστικά εκτός σχολείου.
Κατά τα άλλα τρα λαλά κλπ!

…τα σχολεία μας μετά από έντονες διαβουλεύσεις με μαθητές , γονείς , καθηγητές και τουριστικά πρακτορεία συμμετέχουν στο πρόγραμμα ενίσχυσης του λαϊκού τουρισμού επιλεγμένων περιοχών της χώρας (Ρόδος, Κρήτη, Κέρκυρα) για να ενισχύσουν το πενιχρό εισόδημα των τουριστικών επιχειρήσεων σε αυτές τις περιοχές.

Επίσης στο πνεύμα της εποχής συνεισφέρουν στο αντιαλκοολικό, αντικαπνιστικό κίνημα και τον προσανατολισμό των τελειοφοίτων στον μοναδικό αληθινό τρόπο ζωής:Αυτόν που τόσα χρόνια τους διδάσκουν πατρίς, θρησκεία, σχολείο και οικογένεια.

Ιδιαίτερα ένα μήνα πριν τις εξετάσεις το μήνυμα είναι όπως πρέπει:γράφτε τα όλα!

Εμπρός λοιπόν όλο το Λύκειο μια διαρκής 5ήμερη!