ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ

Ορισμός: Με τον όρο παγκοσμιοποίηση εννοούμε, καταρχάς, τη σύνθετη διαδικασία
υπέρβασης των εθνικών συνόρων μέσα από τα δίκτυα επικοινωνίας και την ανάπτυξη
οικονομικών, πολιτικών και γενικότερα πολιτισμικών σχέσεων σε έναν ενιαίο,
παγκόσμιας εμβέλειας, χώρο. Η παγκοσμιοποίηση στηρίζεται ουσιαστικά στην
τεχνολογική εξέλιξη, υλοποιείται στην οικονομία και επηρεάζει καταλυτικά τον
πολιτισμό.

Αίτια
Τα αίτια που οδήγησαν στην παγκοσμιοποίηση εντοπίζονται:
-Στην τεχνολογική εξέλιξη και ιδιαίτερα στην εξέλιξη των ηλεκτρονικών δικτύων
(τηλεπικοινωνίες, Μ.Μ.Ε., διαδίκτυο).
-Στην ανάγκη για ελεύθερη διακίνηση κεφαλαίων χωρίς τη διαμεσολάβηση κρατικών
φορέων.
-Στην υλοποίηση εμπορικών ανταλλαγών χωρίς δασμολογικούς και άλλους εθνικούς
περιορισμούς.
– Στην ελεύθερη διάδοση γνώσεων, ιδεών, τρόπων ζωής, αξιών, έργων, προϊόντων σε
έναν ενιαίο χώρο.
-Στη δημιουργία και ανάπτυξη νέων κέντρων εξουσίας αυτόνομων, ως ένα βαθμό,
από την πολιτική των κρατών. Εκπρόσωποι των νέων εξουσιών είναι τα Μ.Μ.Ε. και
οι μεγάλες πολυεθνικές επιχειρήσεις.

Θετικά της Παγκοσμιοποίησης

Οικονομία:
• οικονομικός ανταγωνισμός που συμβάλλει στη μείωση των τιμών και στη βελτίωση
της ποιότητας των προϊόντων
• ανταλλαγή οικονομικών μεθόδων και εμπειριών
• παροχή τεχνογνωσίας σε υπανάπτυκτες χώρες
• εκσυγχρονισμός βιοτεχνίας – βιομηχανίας
• διεύρυνση εμπορικών δραστηριοτήτων.
Κοινωνία:
• επικοινωνία πολιτών

Έκφραση – Έκθεση Γ’ Λυκείου – Σχεδιαγράμματα

114

• απαλλαγή από στερεότυπα και προκαταλήψεις για τους άλλους λαούς
• συνεργασία σε διακρατικό επίπεδο για καταπολέμηση φαινομένων, όπως τα
ναρκωτικά, το έγκλημα κ.ά.
Πολιτική:
• ενίσχυση δημοκρατικών πολιτευμάτων σ” όλες τις χώρες
• έλεγχος σε ανελεύθερα καθεστώτα μέσω διεθνών οργανισμών και παγκόσμιου
χαρακτήρα οργανώσεων.
Πολιτισμός:
• ανάπτυξη παιδείας και επιστήμης μέσω της συνεργασίας και των ανταλλαγών.
• πολιτιστικές ανταλλαγές (συμβολή στη διεύρυνση του αισθητικού κριτηρίου)
• συνειδητοποίηση της πολιτιστικής και εθνικής ιδιοπροσωπίας μίας χώρας.
Παγκόσμια συνεργασία :
• ευχερέστερη η αντιμετώπιση των παγκόσμιων προβλημάτων (οικολογικό, πυρηνικό
κ.ά.)
• απαλλαγή από ρατσισμό, προκαταλήψεις, εθνικισμό
• ανάπτυξη πνεύματος οικουμενικής συνείδησης.

Αρνητικά της Παγκοσμιοποίησης

Οικονομία:
• αδυναμία μικρών επιχειρήσεων και χωρών να αντεπεξέλθουν στο διεθνή
ανταγωνισμό
• η παγκόσμια επιχείρηση επιδιώκει τη μεγιστοποίηση των κερδών της με την
επιβολή ισχνών αμοιβών και την ελάχιστη κοινωνική ασφάλιση
• εξάρτηση μικρών χωρών από ισχυρές μέσω των πολυεθνικών εταιριών
• φτηνό εργατικό δυναμικό, περιορισμός εργασιακών δικαιωμάτων
• κυριαρχία οικονομετρικού μοντέλου ανάπτυξης σε βάρος των ανθρώπινων
δικαιωμάτων.
Πολιτική:
• εξάρτηση από ισχυρές χώρες, δορυφοροποίηση μικρών χωρών
• αδυναμία άσκησης αυτόνομης πολιτικής.
Πολιτισμός:
• κίνδυνοι πολιτιστικής αλλοτρίωσης
• ξενομανία, μιμητισμός.

Κοινωνία:
• υιοθέτηση αρνητικών κοινωνικών προτύπων και αξιών (ατομικισμός, ανταγωνισμός
κ.ά.).
Έθνος:
• κίνδυνος έξαρσης εθνικιστικών αντιλήψεων λόγω της απειλής αφομοίωσης από
άλλους πολιτισμούς.
Αισθητική:
• αισθητική ομοιομορφία, ομογενοποίηση, (επίδραση της παγκόσμιας πολιτιστικής
βιομηχανίας: κινηματογράφος, τέχνη, μορφές διασκέδασης), κατάργηση
ιδιαιτερότητας.
Διεθνείς σχέσεις:
• αποδυνάμωση διεθνών οργανισμών εξαιτίας της κυριαρχίας ισχυρών οικονομικών
συμφερόντων που δρουν ανεξέλεγκτα.