Παράλληλο κείμενο στην «Πολιτεία» του Πλάτωνα

Η άποψη του Πλάτωνα ότι ο νόμος πρέπει να φροντίζει ώστε η ευδαιμονία να διασφαλίζεται για ολόκληρη την πόλη, και όχι μόνο για μια ομάδα πολιτών, βρίσκεται στην ίδια γραμμή σκέψης με την άποψη που διατυπώνει ο Περικλής (Θουκ. ΙΙ 60): «γ γρ γομαι πόλιν πλείω ξύμπασαν ρθουμένην φελεν τος διώτας καθ’ καστον τν πολιτν επραγοσαν, θρόαν δ σφαλλομένην. Καλς μν γρ φερόμενος νρ τ καθ’ αυτν διαφθειρομένης τς πατρίδος οδν σσον ξυναπόλλυται, κακοτυχν δ ν ευτυχούσ πολλ μλλον διασζεται».

Ποια είναι η γνώμη σας γι’ αυτόν τον προβληματισμό;       

 (ερώτηση από το σχολικό εγχειρίδιο στη σελίδα 122)

Μετάφραση αποσπάσματος: 

Εγώ νομίζω ότι μια πολιτεία εξυπηρετεί πιο πολύ το συμφέρον των πολιτών, αν στο σύνολό της βρίσκεται σε ακμή, παρά αν ευτυχεί σ’ αυτήν ο κάθε πολίτης, αλλά στο σύνολό της η ίδια δυστυχεί. Γιατί όσο κι αν ευτυχεί ένας πολίτης στις ιδιωτικές του υποθέσεις, αν καταστρέφεται η πατρίδα, μαζί της ίδια χάνεται, ενώ, αν δυστυχεί σε πατρίδα που ευημερεί, έχει πολλές ελπίδες να σωθεί.

 Σύμφωνα με την άποψη του Περικλή, η ατομική ευδαιμονία είναι συνάρτηση της ευδαιμονίας του συνόλου. Αν μια πόλη ευτυχεί και οι πολίτες της δυστυχούν, θα τους βοηθήσει ευκολότερα να σωθούν. Αν, αντίθετα, οι πολίτες ευτυχούν και η πόλη δυστυχεί, εύλογα θα τους παρασύρει μαζί της στη δυστυχία και θα χαθούν. Πολλοί είναι αυτοί που συμφωνούν με την άποψη του Περικλή:

α. αρχικά, την άποψη αυτή τη συναντάμε και στη γνωστή στην αρχαία Ελλάδα αλληγορία της εικόνας του σκάφους της πολιτείας που ταξιδεύει σε τρικυμισμένη θάλασσα. Ενδεικτικά, βλέπε εισαγωγή σχολικού βιβλίου, την «Αντιγόνη» του Σοφοκλή και τα Πολιτικά του Αριστοτέλη (σχολικό βιβλίο σελ. 187). Η μοίρα του κυβερνήτη και του πληρώματος είναι αλληλένδετη με τη μοίρα του σκάφους: ή θα σωθούν όλοι ή θα αφανιστούν όλοι.

β. την ίδια άποψη συναντάμε και στον Μακρυγιάννη: «… αν είμαι στραβός, και η πατρίδα μου είναι καλά, με θρέφει˙ αν είναι η πατρίδα μου αχαμνά, δέκα μάτια να ‘χω, στραβός θανά είμαι».

Σε εποχές ατομικισμού και ευμάρειας, όταν το οικονομικό συμφέρον ιεραρχείται ως το σημαντικότερο, οι απόψεις αυτές ηχούν ξεπερασμένες και ακατανόητες. Σε περιόδους κρίσεων, όμως, όταν οι άνθρωποι αμφισβητούν τις αξίες και τις επαναπροσδιορίζουν, αυτός ο πολιτικός λόγος μπορεί να αναθερμάνει τον προβληματισμό για τη σχέση μας με τα σημαντικά και ασήμαντα της ζωής μας. Γιατί έχουμε μερίδιο πολιτικής ευθύνης για την πορεία μας. Όμως, σε δύσκολες περιόδους, που η πολιτεία δοκιμάζεται, θα πρέπει και η ίδια να εμπνέει τον πολίτη με τα έργα της και έμπρακτα να προνοεί για την ευημερία του (ενδεικτική απάντηση σε ερώτηση που διερευνά μια άποψη).

(Οι σημειώσεις προέρχονται από το ψηφιακό βοήθημα του Υπουργείου Παιδείας)

Αφήστε μια απάντηση

Top
 
Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων