- Τι είναι η πρόσθεση των φυσικών αριθμών;
ΑΠ: Είναι η πράξη με την οποία από δύο φυσικούς αριθμούς α και β, τους προσθετέους, βρίσκουμε ένα τρίτο φυσικό αριθμό γ, που είναι το άθροισμά τους και γράφουμε: α+β=γ (ΣΕΛ.15)
2. Ποιες είναι οι ιδιότητες της πρόσθεσης των φυσικών αριθμών;
ΑΠ: α) Το μηδέν, όταν προστεθεί σε ένα φυσικό αριθμό, δεν τον μεταβάλλει. α+0=0+α=α (Ουδέτερο στοιχείο το μηδέν)
β) Μπορούμε να αλλάξουμε τη σειρά των προσθετέων ενός αθροίσματος.
(Αντιμεταθετική ιδιότητα) α+β=β+α
γ) Μπορούμε να αντικαθιστούμε προσθετέους με το άθροισμά τους ή να αναλύουμε ένα προσθετέο σε άθροισμα. (Προσεταιριστική ιδιότητα)
α+(β+γ)=(α+β)+γ (ΣΕΛ.15)
3. Τι είναι η αφαίρεση; Πότε μπορεί να εκτελεστεί η πράξη της αφαίρεσης στους φυσικούς αριθμούς;
ΑΠ: Είναι η πράξη με την οποία, όταν δίνονται δύο αριθμοί, Μ(μειωτέος) και Α(αφαιρετέος) βρίσκουμε ένα αριθμό Δ(διαφορά), ο οποίος όταν προστεθεί στο Α δίνει το Μ. Δηλαδή: Μ-Α=Δ μόνο αν Α+Δ=Μ
Ειδικά στους φυσικούς αριθμούς, ο αφαιρετέος πρέπει να είναι πάντα μικρότερος ή ίσος του μειωτέου. Σε αντίθετη περίπτωση, η πράξη της αφαίρεσης δεν είναι δυνατό να εκτελεστεί. (ΣΕΛ.15)
4. α) Τι είναι ο πολλαπλασιασμός των φυσικών αριθμών;
β) Ποιες είναι οι ιδιότητες του πολλαπλασιασμού φυσικών αριθμών;
ΑΠ: α) Είναι η πράξη, με την οποία από δύο φυσικούς αριθμούς α και β που τους λέμε παράγοντες, βρίσκουμε ένα τρίτο φυσικό αριθμό γ, που είναι το γινόμενό τους και γράφουμε: α·β=γ .
β) i) Η μονάδα, όταν πολλαπλασιαστεί με ένα φυσικό αριθμό, δεν τον μεταβάλλει. (Ουδέτερο στοιχείο το 1) α·1= 1·α= α
ii) Μπορούμε να αλλάξουμε τη σειρά των παραγόντων ενός γινομένου.
(Αντιμεταθετική ιδιότητα) α·β = β·α
iii) Μπορούμε να αντικαθιστούμε παράγοντες με το γινόμενό τους ή να αναλύουμε ένα παράγοντα σε γινόμενο.
(Προσεταιριστική ιδιότητα) α·(β·γ)=(α·β)·γ
iv) Επιμεριστική ιδιότητα του πολλαπλασιασμού ως προς την πρόσθεση: α·(β+γ)=α·β+α·γ
v) Επιμεριστική ιδιότητα του πολλαπλασιασμού ως προς την αφαίρεση: α·(β-γ)=α·β – α·γ (ΣΕΛ.15)
5. α) Τι ονομάζεται νιοστή δύναμη ενός φυσικού αριθμού α, πώς συμβολίζεται και πώς ονομάζονται τα μέρη της;
β) Πώς αλλιώς διαβάζονται η δεύτερη και η τρίτη δύναμη ενός φυσικού αριθμού α;
γ) Με τι ισούται η πρώτη δύναμη ενός φυσικού αριθμού α; Με τιείναι ίση κάθε δύναμη με βάση το 1;
ΑΠ:α) Το γινόμενο α·α·α…·α, που έχει ν παράγοντες ίσους με το α, λέγεται δύναμη του α στη ν ή νιοστή δύναμη του α και συμβολίζεται αν.
Ο αριθμός α λέγεται βάση της δύναμης και ο ν λέγεται εκθέτης.
β) Η δύναμη α2 διαβάζεται και τετράγωνο του α, ενώ η δύναμη α3 λέγεται και κύβος του α.
γ) α1=α και 1ν=1. (ΣΕΛ.20)
6. α) Τι ονομάζεται αριθμητική παράσταση;
β) Με ποια σειρά γίνονται οι πράξεις σε μια αριθμητική παράσταση(προτεραιότητα των πράξεων).
ΑΠ: α) Αριθμητική παράσταση λέγεται κάθε σειρά αριθμών που συνδέονται μεταξύ τους με τα σύμβολα των πράξεων.
β) Η σειρά με την οποία πρέπει να κάνουμε τις πράξεις σε μια αριθμητική παράσταση είναι η εξής:
1. Υπολογισμός δυνάμεων.
2. Εκτέλεση πολλαπλασιασμών και διαιρέσεων.
3. Εκτέλεση προσθέσεων και αφαιρέσεων.
Αν υπάρχουν παρενθέσεις, εκτελούμε πρώτα τις πράξεις μέσα στις παρενθέσεις, με την παραπάνω σειρά. (ΣΕΛ.21)
7. α) Τι ονομάζεται Ευκλείδεια Διαίρεση;
β) Πότε η ευκλείδεια διαίρεση λέγεται τέλεια;
γ) Ποιες ιδιότητες έχει η ευκλείδια διαίρεση;
ΑΠ: α) Όταν δοθούν δύο φυσικοί αριθμοί Δ και δ, τότε υπάρχουν δύο άλλοι φυσικοί αριθμοί π και υ, έτσι ώστε να ισχύει: Δ=δ·π+υ .
Ο αριθμός Δ λέγεται διαιρετέος, ο δ λέγεται διαιρέτης, ο αριθμός π λέγεται πηλίκο και το υ υπόλοιπο της διαίρεσης.
Το υπόλοιπο είναι πάντα αριθμός μικρότερος του διαιρέτη (υ<δ).
Η διαίρεση της παραπάνω μορφής λέγεται Ευκλείδεια διαίρεση.
β) Αν το υπόλοιπο σε μια ευκλείδεια διαίρεση είναι μηδέν, τότε λέμε ότι έχουμε μια τέλεια διαίρεση.
γ) Ο διαιρέτης δ μιας διαίρεσης δεν μπορεί να είναι 0. (δ≠0)
Επίσης, α:α=1, α:1=α, 0:α=0 . (ΣΕΛ.25)
8. α) Τι είναι τα πολλαπλάσια ενός φυσικού αριθμού α;
β) Ποιες ιδιότητες ισχύουν για τα πολλαπλάσια ενός φυσικού αριθμού;
γ) Τι λέγεται ελάχιστο κοινό πολλαπλάσιο δύο ή περισσότερων φυσικών αριθμών που δεν είναι μηδέν; Να βρείτε το ΕΚΠ(2, 3, 9).
ΑΠ: α) Οι αριθμοί που προκύπτουν από τον πολλαπλασιασμό του α με όλους τους φυσικούς αριθμούς, είναι τα πολλαπλάσια του α. Δηλαδή: 0, α, 2α, 3α, 4α…
β) Κάθε φυσικός αριθμός διαιρεί τα πολλαπλάσιά του.
Κάθε φυσικός αριθμός που διαιρείται από έναν άλλο είναι πολλαπλάσιό του.
Αν ένας φυσικός αριθμός διαιρεί έναν άλλο, τότε διαιρεί και τα πολλαπλάσιά του.
γ) Το μικρότερο από τα κοινά πολλαπλάσια δύο ή περισσότερων αριθμών που δεν είναι μηδέν, ονομάζεται ελάχιστο κοινό πολλαπλάσιο (Ε.Κ.Π.) των αριθμών αυτών.
Πολλαπλάσια του 2: 0, 2, 4, 6, 8, 10, 12, 14, 16, 18, 20,…..
Πολλαπλάσια του 3: 0, 3, 6, 9, 12, 15, 18, 21, 24, 27, ….
Πολλαπλάσια του 9: 0, 9, 18, 27, 36,…… Άρα ΕΚΠ(2,3,9)=18 (ΣΕΛ.27)
9. α) Ποιοι ονομάζονται διαιρέτες ενός φυσικού αριθμού α;
β) Ποιοι αριθμοί ονομάζονται πρώτοι και ποιοι σύνθετοι;
γ) Τι ονομάζεται μέγιστος κοινός διαιρέτης δύο φυσικών αριθμών;
δ) Πότε δύο φυσικοί αριθμοί ονομάζονται πρώτοι μεταξύ τους;
ΑΠ: α) Διαιρέτες ενός φυσικού αριθμού α λέγονται όλοι οι αριθμοί που τον διαιρούν.
β) Ένας αριθμός που έχει ως μοναδικούς διαιρέτες το 1 και τον εαυτό του λέγεται πρώτος αριθμός.
Ένας φυσικός αριθμός που δεν είναι πρώτος λέγεται σύνθετος.
γ) Ο μεγαλύτερος από τους κοινούς διαιρέτες δύο φυσικών αριθμών α και β λέγεται μέγιστος κοινός διαιρέτης αυτών και συμβολίζεται ΜΚΔ(α,β).
δ) Δύο αριθμοί α και β λέγονται πρώτοι μεταξύ τους αν ΜΚΔ(α,β)=1.
(ΣΕΛ.27)
10. α) Τι είναι τα κριτήρια διαιρετότητας;
β) Να γράψετε τα κριτήρια διαιρετότητας με το 2, 3,4, 5, 9, 10, 25.
γ) Δίνεται ο αριθμός 3656_750. Να αντικαταστήσετε την παύλα με ένα ψηφίο, έτσι ώστε ο αριθμός να διαιρείται συγχρόνως με το 2, 3, 5 και 9.
δ) Ποιοι από τους παρακάτω αριθμούς διαιρούνται με το 4;
258738 125882 369836 9897452
ε) Ποιοι από τους παρακάτω αριθμούς διαιρούνται συγχρόνως με το 10 και με το 25; 154925 1548650 654800 35653275
ΑΠ: α) Κριτήρια διαιρετότητας λέγονται οι κανόνες με τους οποίους μπορούμε να συμπεραίνουμε, χωρίς να κάνουμε τη διαίρεση, αν ένας φυσικός αριθμός διαιρείται με κάποιον άλλο φυσικό αριθμό.
β) Ένας φυσικός αριθμός διαιρείται με το 2, αν το τελευταίο ψηφίο του είναι 0, 2, 4, 6, 8.
Ένας φυσικός αριθμός διαιρείται με το 3, αν το άθροισμα των ψηφίων του διαιρείται με το 3.
Ένας φυσικός αριθμός διαιρείται με το 4, αν το τελευταίο διψήφιο τμήμα του είναι αριθμός που διαιρείται με το 4.
Ένας φυσικός αριθμός διαιρείται με το 5, αν το τελευταίο ψηφίο του είναι το 0 ή το 5.
Ένας φυσικός αριθμός διαιρείται με το 9, αν το άθροισμα των ψηφίων του διαιρείται με το 9.
Ένας φυσικός αριθμός διαιρείται με το 10, αν λήγει σε μηδέν.
Ένας φυσικός αριθμός διαιρείται με το 25, αν το τελευταίο διψήφιο τμήμα του είναι αριθμός που διαιρείται με το 25.
γ) Αντικαθιστούμε την παύλα με το ψηφίο 4.
δ) 369836 και 9897452 διαιρούνται με το 4.
ε) 1548650 και 654800 διαιρούνται συγχρόνως με το 25 και με το 10 (ΣΕΛ.28)