Η Φυσική στο Διαδίκτυο

Θέματα, Ασκήσεις, Πειράματα,… για το μάθημα της Φυσικής – του Παναγιώτη Παζούλη

Αρχεία για 'Διάστημα'

Ελληνική σφραγίδα στην επιτυχία της Ροζέτας

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 23 Νοεμβρίου 2014

Πηγή: http://www.kathimerini.gr/791888/article/epikairothta/episthmh/ellh…

 

 

Ο Γιάννης Δαγκλής, καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρώην διευθυντής του Ινστιτούτου Διαστημικής του Αστεροσκοπείου Αθηνών, είναι ο Ελληνας που έβαλε και τη σφραγίδα της χώρας μας στην επιτυχία της «Ροζέτας», καθώς διευθύνει ένα από τα πειράματα του διαστημόπλοιου που κατόρθωσε για πρώτη φορά στην ιστορία της επιστημονικής εξερεύνησης να προσεγγίσει έναν κομήτη.

 

 

Ενα από τα πιο παράξενα φαινόμενα που αντιμετώπισαν οι επιστήμονες της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Διαστήματος κατά την προσεδάφιση της διαστημοσυσκευής Philae στον κομήτη 67P ή Τσουριούμοφ-Γκερασιμένκο, ήταν η καταγραφή μιας σειράς απροσδόκητων, όσο και μυστηριωδών μαγνητικών ταλαντώσεων. «Για να έχει ένα ουράνιο σώμα μαγνητικό πεδίο χρειάζεται να διαθέτει μάζα, αγώγιμο πυρήνα και να περιστρέφεται με ταχύτητα. Δεν περιμέναμε να συναντήσουμε τέτοια χαρακτηριστικά στους κομήτες» λέει ο Γιάννης Δαγκλής, καθηγητής του τμήματος Φυσικής του Πανεπιστημίου Αθηνών και επιστημονικός υπεύθυνος ενός από τα πειράματα της Ροζέτας, του διαστημοπλοίου που κατόρθωσε για πρώτη φορά στην ιστορία της επιστημονικής εξερεύνησης να φτάσει σε ένα κομήτη.

Ο επιστημονικός λόγος για τον οποίο οι επιστήμονες ξέσπασαν σε χειροκροτήματα και κραυγές χαράς, όταν το ρομπότ πάτησε στην επιφάνεια του 67Ρ, ήταν γιατί ελπίζουν ότι θα καταφέρουν να συλλέξουν και να αναλύσουν τη χημική σύσταση των υλικών που τον αποτελούν. Οι κομήτες θεωρούνται φορείς αρχέγονης ύλης με καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση των πλανητών. Η παρατήρηση για παράδειγμα οργανικών ενώσεων θα μπορούσε να δώσει πολύτιμα στοιχεία για τη δημιουργία της ζωής στη γη.

Η Ροζέτα όμως είναι και μια ιστορία εκπληκτικής τεχνολογικής επιτυχίας της Ευρώπης, η οποία για πρώτη φορά ξεπερνάει τη NASA σε τόλμη και πρωτοτυπία και ως τέτοια κρύβει μυστικά. Οπως μια ελληνική επιστημονική καινοτομία, η οποία έπαιξε καθοριστικό ρόλο στο να βρίσκεται μια ελληνική ομάδα σήμερα ανάμεσα στους επιστήμονες που πανηγυρίζουν την επιτυχία.

Το 2008 η ESA προκήρυξε διαγωνισμό για την κατασκευή ενός ανιχνευτή σωματιδίων υψηλών ενεργειών, ο οποίος κατά παράβαση των ειωθότων, θα κατασκευαζόταν και θα λειτουργούσε από την ίδια και ο σκοπός του θα ήταν να συστήσει ένα σύστημα προστασίας των πειραμάτων πάνω στον δορυφόρο. Από το καταστατικό της, η ESA παρέχει τον πύραυλο, τον δορυφόρο και τις εγκαταστάσεις παρακολούθησης της αποστολής, όμως τα πειράματα που φορτώνονται στα διαστημόπλοια εγκρίνονται μετά διαγωνισμούς με ανταγωνιστικό τρόπο και χρηματοδοτούνται από εθνικά κεφάλαια. «Η Ελλάδα βεβαίως αποφεύγει να κάνει τέτοια προγράμματα, αφού η κρίση έχει εξανεμίσει τα σχετικά κονδύλια, όμως η προκήρυξη του προγράμματος από την ESA μας έδωσε την ιδέα να αναπτύξουμε ένα λεπτομερέστερο πρόγραμμα διαχείρισης του ανιχνευτή, που θα επέτρεπε καλύτερη λειτουργία και επιστημονικές παρατηρήσεις» εξηγεί ο Γιάννης Δαγκλής.

Πράγματι, η ομάδα των ερευνητών που εργάστηκε στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και το Αστεροσκοπείο Αθηνών, έκανε ένα μικρό θαύμα, κατασκευάζοντας ένα σύστημα διαχείρισης τόσο καλό, ώστε χρησιμοποιείται τόσο για την ασφάλεια του διαστημοπλοίου, όσο και για τη διεξαγωγή επιστημονικών πειραμάτων. Κατάφερε δε, να μεταδίδει στις υπόλοιπες επιστημονικές ομάδες αυτά τα στοιχεία επεξεργασμένα σε πραγματικό χρόνο. Η ESA υιοθέτησε την τεχνολογία την οποία χρησιμοποιεί πλέον σε όλες της τις αποστολές! «Το σύστημά μας κέρδισε τον σχετικό διαγωνισμό και πλέον εφαρμόζεται σε άλλες τρεις αποστολές, ενώ περιμένουμε να ακολουθήσουν άλλες δύο», λέει ο Γιάννης Δαγκλής.

Εδώ πρέπει ίσως να εξηγήσουμε ότι ο Γιάννης Δαγκλής δεν είναι ένας «τυχαίος» επιστήμονας. Εχοντας διατελέσει επί σειρά ετών διευθυντής του Ινστιτούτου Διαστημικής του Αστεροσκοπείου Αθηνών, εθνικός εκπρόσωπος της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία και μέλος των επιτροπών εμπειρογνωμόνων, που σχεδιάζουν ή κρίνουν τα προγράμματα της ίδιας της Υπηρεσίας, ήξερε σε ποια κατεύθυνση να στρέψει την επιστημονική του ομάδα.

Μέχρι και σήμερα το διαστημικό ρομπότ μεγέθους πλυντηρίου, που έχει γραπωθεί στη σκιά ενός βράχου στον P67, με δύο πόδια πάνω του και το τρίτο να χάσκει, ανησυχεί τους επιστήμονες. Αν δεν καταφέρει να αγκιστρώσει, τότε ίσως δεν καταφέρει να χρησιμοποιήσει το τρυπάνι του και να συλλέξει υλικά, αφού η χρήση του μπορεί να το εκτοξεύσει μακριά από το ασθενές βαρυτικό του πεδίο. Ομως τόσο ο Γιάννης Δαγκλής, όσο και το σύνολο των επιστημόνων της ESA θεωρούν την αποστολή επιτυχημένη. «Δύσκολη ήταν η προσέγγιση, η προσεδάφιση θεωρούνταν αδύνατη. Το ότι φτάσαμε ώς εδώ δεν το περίμενε κανείς μας. Επειτα, ποτέ δεν σχεδιάζεται ένα διαστημικό πρόγραμμα με έναν αποκλειστικό σκοπό, όπως είναι η μελέτη των κομητών σε αυτή την περίπτωση. Αυτό είναι μόνο το κύριο επιστημονικό αντικείμενο. Πίσω από αυτό η ESA δοκιμάζει, μεταξύ άλλων, τεχνικές προσεδάφισης για μια αποστολή στον Αρη».

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ελληνική σφραγίδα στην επιτυχία της Ροζέτας

1o Θερινό Σχολείο Αστρονομίας

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 9 Ιουνίου 2013

Σας προσκαλούμε στο 1o Θερινό Σχολείο Αστρονομίας, που διοργανώνει ο σύλλογος Ερασιτεχνικής Αστρονομίας Δράμας «Ο Πήγασος», σε συνεργασία με τη Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Π.Ε. Δράμας. Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στο χώρο του Γυμνασίου Νικηφόρου Δράμας, την Παρασκευή 14-6-2013 στις 19:30.

      Θα διεξαχθούν πειράματα φυσικής, θα γίνει ηλιακή παρατήρηση με το ηλιακό τηλεσκόπιο του συλλόγου, μελέτη και επίδειξη  ηλιακών ρολογιών και τηλεσκοπίων, μαθήματα Ουρανογραφίας σε πραγματικές συνθήκες καθώς και αστροπαρατήρηση με τηλεσκόπια.

      Η παρακολούθηση είναι ελεύθερη για όλους.

 

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα, Φυσική | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο 1o Θερινό Σχολείο Αστρονομίας

To Διάστημα το 2012 σύμφωνα με το New Scientist

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 2 Ιανουαρίου 2013

Κοσμικός απολογισμός

To Διάστημα το 2012 σύμφωνα με το New Scientist

Η διάβαση της Αφροδίτης μπροστά από οτν δίσκο του Ηλιου που σημειώθηκε το 2012 θα επαναληφθεί ξανά το 2117
Η διάβαση της Αφροδίτης μπροστά από οτν δίσκο του Ηλιου που σημειώθηκε το 2012 θα επαναληφθεί ξανά το 2117   (Φωτογραφία:  NASA )
Λονδίνο

Ακολουθώντας πιστά την παράδοση αυτών των ημερών το περιοδικό «New Scientist» κάνει έναν απολογισμό της χρονιάς που πέρασε μέσα από τα σημαντικότερα γεγονότα που σημειώθηκαν σε διάφορους τομείς. Σας παρουσιάζουμε τις δέκα «στιγμές» που οι συντάκτες του επέλεξαν ως πλέον αξιομνημόνευτες στην πορεία της ανθρωπότητας προς την κατάκτηση – ή και απλώς την καλύτερη γνώση – του Διαστήματος.

Το Curiosity προσεδαφίζεται στον Αρη


Πηγή NASA

Υστερα από ταξίδι 8,5 μηνών το ρομποτικό όχημα της NASA προσεδαφίστηκε στον Κόκκινο Πλανήτη στις 6 Αυγούστου. Το γεγονός σηματοδοτεί πολλές «πρωτιές»: από τα όργανα που συνθέτουν το κινητό εργαστήριο του Curiosity ως τις συσκευές που χρησιμοποιήθηκαν για να το «βοηθήσουν», με κύρια τον γερανό που εξασφάλισε την ομαλή κάθοδό του στο έδαφος του Αρη. Όλα στην αποστολή εξελίσσονται ως τώρα ομαλά και ο εξερευνητής της αμερικανικής διαστημικής υπηρεσίας έχει ήδη σταθεί στο ύψος του τίτλου του ανακαλύπτοντας την κοίτη ενός αρχαίου ποταμού και ανιχνεύοντας ίχνη ενώσεων του άνθρακα. Περισσότερες εκπλήξεις – ελπίζουμε ευχάριστες – μας περιμένουν ίσως το 2013. Το ρόβερ συνεχίζει τον δρόμο του προς αναζήτηση στοιχείων που θα μαρτυρούν την ενδεχόμενη ύπαρξη ζωής στο παρελθόν του Κόκκινου Πλανήτη.

Η SpaceX «δένει» στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό


Πηγή NASA

«Φαίνεται ότι πιάσαμε έναν δράκο από την ουρά».: η θριαμβευτική φράση του αστροναύτη Ντον Πετίτ προς το κέντρο ελέγχου της NASA στις 25 Μαΐου σηματοδοτούσε μια νέα εποχή, αυτή των ιδιωτικών αποστολών σε έναν χώρο που ως τώρα ήταν αυστηρά «κρατικός». Ο «δράκος» που έπιασε ο αστροναύτης με τον ρομποτικό βραχίονα ήταν το διαστημόπλοιο Dragon της ιδιωτικής εταιρείας SpaceX, το πρώτο «εμπορικό» σκάφος που προσδέθηκε ποτέ στον Διεθνή Διατημικό Σταθμό (ISS). Η SpaceX συνέχισε τη «διαστημοπλοϊκή» εμπορική δραστηριότητά της μεταφέροντας το πρώτο ναυλωμένο φορτίο στον ISS (10 Οκτωβρίου) και φέρνοντας επιτυχώς πίσω στη Γη πολύτιμα δείγματα επιστημονικών πειραμάτων και βιολογικών δειγμάτων (28 Οκτωβρίου).

Εξωπλανήτης εντοπίζεται δίπλα μας


Πηγή ESO/L. Calçada

Οι ανακοινώσεις για την ανακάλυψη εξωπλανητών που, αν και κατά τι μεγαλύτεροι, μοιάζουν με τον δικό μας – οι λεγόμενες «υπερ-Γαίες» – πληθαίνουν τελευταία, κάποιες από αυτές όμως είναι πιο… κοντινές από τις άλλες. Στις 17 Οκτωβρίου μια ομάδα αστρονόμων ανακοίνωσε ότι εντόπισε έναν πλανήτη με μάζα παρόμοια με αυτή της Γης πραγματικά στη διπλανή μας γειτονιά – στο Αλφα του Κενταύρου, το πλησιέστερο σε μας αστρικό σύστημα, το οποίο απέχει περίπου 4,2 έτη φωτός από το δικό μας. Αν και βραχώδης, ο παρόμοιος με τη Γη εξωπλανήτης δεν υπάρχει πιθανότητα να φιλοξενεί ζωή: βρίσκεται τόσο κοντά στο άστρο του, το Β του Αλφα του Κενταύρου, ώστε το έτος του διαρκεί μόλις τρεις γήινες ημέρες ενώ η επιφάνειά του είναι υπερβολικά καυτή – πιθανότατα καλύπτεται πλήρως από λάβα.

Η διάβαση της Αφροδίτης


Πηγή NASA

Στις 5 και 6 Ιουνίου οι γήινοι παρατηρητές που έστρεψαν τα τηλεσκόπιά τους προς τον ουρανό μπόρεσαν να παρακολουθήσουν ένα περιοδικό μεν αλλά… αραιό φαινόμενο, την Αφροδίτη να διαβαίνει μπροστά από τον Ηλιο. Κανείς από εμάς δεν θα έχει την ευκαιρία να παρακολουθήσει ξανά κάτι τέτοιο «ζωντανά», αφού η επόμενη διάβαση του πλανήτη μπροστά από τον δίσκο του άστρου μας θα λάβει χώρα τον επόμενο αιώνα, και συγκεκριμένα τον Δεκέμβριο του 2117. Στο παρελθόν μόνο έξι διαβάσεις της Αφροδίτης έχουν παρατηρηθεί. Αυτή που σημειώθηκε εφέτος συγκέντρωσε το ενδιαφέρον των ερευνητών όχι μόνον εξαιτίας της σπανιότητάς της αλλά και επειδή οι μετρήσεις που επέτρεψε να γίνουν μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως «βάση» για την παρατήρηση των διαβάσεων εξωπλανητών μπροστά από το άστρο τους αλλά και για τη διερεύνηση της σύστασής της ατμόσφαιράς τους.

Αλεξιπτωτιστής σπάζει το φράγμα του ήχου


Πηγή Jay/Nemeth/Red Bull Stratos

Πέφτοντας σε ελεύθερη πτώση από τη στρατόσφαιρα στις 14 Οκτωβρίου ο αλεξιπτωτιστής και κασκαντέρ Φέλιξ Μπαουμγκάρτνερ έγραψε το όνομά του στην Ιστορία καταρρίπτοντας πολλά ρεκόρ: όχι μόνο έγινε ο πρώτος άνθρωπος που έσπασε το φράγμα του ήχου χωρίς να βρίσκεται στο εσωτερικό κάποιου σκάφους αλλά επίσης έσπασε τα παγκόσμια ρεκόρ ύψους για επανδρωμένη πτήση με αερόστατο και για πτώση με αλεξίπτωτο. Ο Μπαουμγκάρτνερ, με την υποστήριξη της Red Bull, ανέβηκε με αερόστατο σε ύψος 39 χλμ επάνω από το Νέο Μεξικό και, αφού βγήκε από την ειδική κάψουλα, έπεσε στο κενό. Κατά την ελεύθερη πτώση του η μέγιστη ταχύτητά του έφθασε τα 1.342,8 χλμ την ώρα.

Ο επαναπροσδιορισμός της αστρονομικής σταθεράς

Μια θεμελιώδης μονάδα μέτρησης των αποστάσεων στο Σύμπαν άλλαξε τιμή τη χρονιά που μας πέρασε. Υστερα από απόφαση που ελήφθη τον Σεπτέμβριο σε συνέδριο της Διεθνούς Αστρονομικής Ενωσης στο Πεκίνο, η Αστρονομική Μονάδα (AU) απέκτησε νέο, απλούστερο ορισμό, με αποτέλεσμα η τιμή της να ανέβει από τα περίπου 149.597.870.691 μέτρα στα ακριβώς 149.597.870.700 μέτρα. Ως τώρα η Αστρονομική Μονάδα οριζόταν ως η απόσταση της Γης από τον Ηλιο με έναν υπολογισμό ο οποίος εξαρτάτο από τη μάζα του άστρου μας, η οποία αλλάζει καθώς αυτό εκπέμπει ενέργεια. Ο νέος ορισμός, ο οποίος εξαρτάται μόνο από την ταχύτητα του φωτός στο κενό, είναι απλούστερος και απολύτως «σταθερός». Αν και η τιμή της μονάδας δεν αλλάζει πολύ, η νέα απλουστευμένη ακρίβεια θα διευκολύνει τη ζωή των αστροφυσικών αλλά και θα επιτρέψει καλύτερες μετρήσεις στο μέλλον.

Στον κατάλογο με τα σημαντικότερα «διαστημικά» γεγονότα του «New Scientist» περιλαμβάνονται επίσης:

Ο θάνατος (25 Αυγούστου) του Νιλ Αρμστρονγκ, του πρώτου ανθρώπου που πάτησε το πόδι του στη Σελήνη με την αποστολή Apollo 11 στις 20 Ιουλίου του 1969,

Η ανακοίνωση, τον περασμένο Απρίλιο, σχεδίων για την εξόρυξη πρώτων υλών από αστεροειδείς από δυο επιχειρηματίες, τους Ερικ Αντερσον και Κρις Λουίσκι,  με την υποστήριξη των ιδιοκτητών της Google. Η Planetary Resources, η εταιρεία που ίδρυσαν, θα αρχίσει όπως υποστηρίζουν τη διερεύνηση των διαστημικών πόρων μέσα στην επόμενη πενταετία.

Η ανακοίνωση της έναρξης τουριστικών πτήσεων για τη Σελήνη ως το 2020. Αυτή έγινε στις 6 Δεκεμβρίου από ένα πρώην διοικητικό στέλεχος της NASA, τον Αλαν Στερν, ο οποίος ίδρυσε την εταιρεία Golden Spike για να στείλει ανθρώπους στο φεγγάρι. Με το αστρονομικό κόστος των 1,4 δισ. για μια πτήση δυο ατόμων, ακόμη και ο ίδιος ο εμπνευστής του φιλόδοξου σχεδίου παραδέχεται ότι οι υποψήφιοι πελάτες θα είναι κυρίως οι ξένες διαστημικές υπηρεσίες.

Η παρουσίαση, τον περασμένο Νοέμβριο, της πιο ολοκληρωμένης ανάλυσης των ακτίνων γ στο Σύμπαν – της ακτινοβολίας που εκπέμπουν τα άστρα. Η μελέτη, η οποία έγινε από ερευνητές με βάση τα δεδομένα του διαστημικού τηλεσκοπίου ακτίνων γ Φέρμι, μέτρησε για πρώτη φορά το εξωγαλακτικό φως υποβάθρου (EBL) – τη συνολική ποσότητα του φωτός όλων των άστρων που έλαμψαν στο παρελθόν ή εξακολουθούν να λάμπουν σήμερα – και υπολόγισε την πυκνότητά του. Η ανάλυση των δεδομένων του τηλεσκοπίου Φέρμι αναμένεται να προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για τον σχηματισμό των άστρων ενώ ήδη «διέλυσε» με τις ακριβέστερες μετρήσεις της κάποιες ενδείξεις για την ύπαρξη σκοτεινής ύλης που είχαν αναφανεί τον Απρίλιο.

Βήμα Science

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα, Φυσική | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο To Διάστημα το 2012 σύμφωνα με το New Scientist

Η παρουσίαση της διάλεξης του κ. Γαζή

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 4 Μαΐου 2012

Σας επισυνάπτω το αρχείο με την παρουσίαση του κ. Ε. Γαζή από τη διάλεξη που έδωσε στη Δράμα στις 29-4-2012.

Το αρχείο με την παρουσίαση του κ. Γαζή

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα, Φυσική | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Η παρουσίαση της διάλεξης του κ. Γαζή

Διάλεξη στη Δράμα

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 20 Απριλίου 2012

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα, Φυσική | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Διάλεξη στη Δράμα

Ο κ. Γεώργιος Γραμματικάκης στη Δράμα

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 23 Φεβρουαρίου 2012

«ΕΝΑ ΦΩΣ ΣΤΑ ΣΚΟΤΑΔΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ».

Ομιλητής ο Ομότιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης

κ. Γιώργος Γραμματικάκης

Το Σάββατο 3 Μαρτίου 2012 στις 19:30 στην Αίθουσα Πολλαπλών Χρήσεων στο χώρο του Δημοτικού Σχολείου Νικηφόρου.

Παράλληλες Εκδηλώσεις στον ίδιο χώρο:

  • Το Πανηγύρι της Φυσικής 18:00 – 19:30

Παρουσίαση πειραμάτων Φυσικής και όχι μόνο από τους μαθητές του Γυμνασίου – Λ.Τ. Νικηφόρου.

  • Βράβευση των μαθητών του νομού Δράμας που διακρίθηκαν στον Πανελλήνιο Μαθητικό Διαγωνισμό  Αστρονομίας 2011-2012
  • Νυχτερινή Παρατήρηση μετά την Ομιλία

Οι Συνδιοργανωτές

Δήμος Παρανεστίου

Σύλλογος Ερασιτεχνικής Αστρονομίας Δράμας «Ο Πήγασος»

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα, Φυσική | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ο κ. Γεώργιος Γραμματικάκης στη Δράμα

Το φαινόμενο Sonic Boom και το φράγμα του ήχου

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 5 Φεβρουαρίου 2012

Ένα σύντομο βίντεο που παρουσιάζει το φαινόμενο «Sonic Boom» και το φράγμα του ήχου, με πολλές εικόνες, βίντεο και πολύ φυσική! Την επιμέλεια του βίντεο είχε ομάδα φοιτητών από το τμήμα φυσικής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.

Το Φράγμα του ήχου

Οι φοιτητές που δημιούργησαν αυτό το βίντεο είναι οι:

Νάκας Θεόδωρος, Δούσης Χρήστος και ο Γρηγοριάδης Αναστάσιος.

Κατηγορία Διάστημα, Φυσική | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Το φαινόμενο Sonic Boom και το φράγμα του ήχου

Έκλειψη Σελήνης

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 9 Δεκεμβρίου 2011

Το Σάββατο 10 Δεκεμβρίου θα έχουμε την ευκαιρία να παρατηρήσουμε μια
έκλειψη Σελήνης. Δυστυχώς, από τη χώρα μας θα είναι ορατό μόνο το
τελευταίο στάδιο της έκλειψης. Την ώρα που ανατέλλει η Σελήνη, λίγο μετά
τις 5 το απόγευμα, η ολική φάση θα έχει ήδη τελειώσει ωστόσο θα μπορούμε
να δούμε το μερικό στάδιο της έκλειψης έως και τις 6:18 το απόγευμα όταν
και ολοκληρώνεται το φαινόμενο. Παρόλο που οι συνθήκες δεν είναι
ιδανικές, παροτρύνουμε όλους να προσπαθήσουν καθώς ευκαιρία για
παρατήρηση έκλειψης Σελήνης από τη χώρα μας δε θα υπάρχει πάλι πριν τον
Απρίλιο του 2013.

Επειδή η Σελήνη θα βρίσκεται πολύ χαμηλά στον ανατολικό ορίζοντα, η
παρατήρηση γενικά θα είναι δύσκολη. Το ύψος της Σελήνης θα είναι μόλις
10 μοίρες στο υψηλότερο σημείο δηλαδή στο τέλος της έκλειψης. Συνεπώς,
είναι απαραίτητο να βρεθεί ένας χώρος παρατήρησης με καθαρό ανατολικό
ορίζοντα, χωρίς εμπόδια από κτίρια ή υψώματα και βουνά.

Η έκλειψη Σελήνης μπορεί να παρατηρηθεί ακόμα και δια γυμνού οφθαλμού.
Το φαινόμενο είναι εύκολα ορατό και εντυπωσιακό ακόμα και χωρίς βοήθεια
οπτικών οργάνων. Φυσικά ή χρήση οπτικών βοηθημάτων θα δώσει περισσότερες
λεπτομέρειες. Με κιάλια, ήδη πολλές περισσότερες λεπτομέρειες της
Σελήνης θα είναι ορατές, όρη, κρατήρες και θάλασσες, και ακόμα
περισσότερο με τη χρήση τηλεσκοπίου. Ακόμα και το μικρότερο τηλεσκόπιο
μπορεί να δώσει ωραίες εικόνες της Σελήνης καθώς αυτή είναι ένα
ιδιαίτερο λαμπρό και εκτεταμένο αντικείμενο. Η παρατήρηση ολικής
έκλειψης Σελήνης δεν κρύβει κάποιον κίνδυνο ούτε απαιτεί ειδικό εξοπλισμό.

Το Σάββατο ενδέχεται να υπάρχουν κάποια σύννεφα σε πολλές περιοχές της
Ελλάδας ωστόσο ελπίζουμε στον καλύτερο δυνατό καιρό για να μπορέσουμε
όλοι να δούμε έστω και ένα μέρος της έκλειψης.
Πηγή: www.astrovox.gr

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Έκλειψη Σελήνης

Καλή & Δημιουργική Σχολική Χρονιά!!!

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 12 Σεπτεμβρίου 2011

…. με μπόλικη αστρονομία και πολλά ηλιακά ρολόγια!

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα, Φυσική, Φυσική Α΄Λυκείου, Φυσική Β΄Λυκείου, Φυσική Γ΄ Λυκείου | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Καλή & Δημιουργική Σχολική Χρονιά!!!

Βραδιά Αστροπαρατήρησης

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 18 Αυγούστου 2011

Αγαπητοί φίλοι,

Σας προσκαλούμε την Παρασκευή 19 Αυγούστου 2011 στο χώρο του Γυμνασίου Νικηφόρου προκειμένου να πραγματοποιήσουμε Αστρονομική Παρατήρηση. Η Παρατήρηση μας θα ξεκινήσει γύρω στις 21:00 με τον Κρόνο, ενώ κοντά στα μεσάνυχτα θα έχουμε την ευκαιρία να παρατηρήσουμε τη Σελήνη, το Δία αλλά και διάττοντες αστέρες από τις Περσείδες που εξακολουθούν να είναι ορατές.

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα, Φυσική | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Βραδιά Αστροπαρατήρησης

Η μέτρηση της περιφέρειας της γης το μεσημέρι του θερινού ηλιοστασίου (21-6-2011)

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 26 Ιουνίου 2011

Η μέτρηση της περιφέρειας της γης το μεσημέρι του θερινού ηλιοστασίου (21-6-2011)

Τοποθεσία: 4ο ΓΕΛ Δράμας, Ελλάδα

Γεωγραφικό πλάτος: 41ο

Γεωγραφικό μήκος: 24ο

Ημερομηνία: 21-6-2011 (Θερινό ηλιοστάσιο)

Ώρα Ελλάδος που μεσουρανεί ο ήλιος στην Δράμα:  13:25:05

Ως κατακόρυφη ράβδος χρησιμοποιήθηκε ένα ομοίωμα του πύργου του Άιφελ, όπως φαίνεται στη διπλανή φωτογραφία.

Ύψος κατακόρυφης ράβδου: 13,2 cm ± 0,1 cm

Σκιά ράβδου: 4,4 cm ± 0,2 cm

εφ ω= 4,4 : 13,2 = 0,33

ω=18ο 15΄ ±  20΄

Απόσταση Δράμας – Συήνης κατά μήκος ενός μεσημβρινού (Google Earth), όπως φαίνεται στην παρακάτω φωτογραφία.

Απόσταση Δράμας – Συήνης = 1960 km

Περιφέρεια της γης = 360ο x 1960 / 18ο 15΄ = 38.700 km ± 1000 km

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα, Φυσική, Φυσική Β΄Λυκείου | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Η μέτρηση της περιφέρειας της γης το μεσημέρι του θερινού ηλιοστασίου (21-6-2011)

Το ηλιακό ρολόι της Βιβλιοθήκης του 1ου ΓΕΛ Δράμας

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 9 Ιουνίου 2011

Το ηλιακό ρολόι της βιβλιοθήκης του 1ου ΓΕΛ Δράμας.

Η φάση κατασκευής στο σιδηρουργείο του κ. Ανανιάδη υπό την αυστηρή επίβλεψη του κ. Βασιλειάδη.

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα, Φυσική, Φυσική Α΄Λυκείου, Φυσική Β΄Λυκείου | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Το ηλιακό ρολόι της Βιβλιοθήκης του 1ου ΓΕΛ Δράμας

Το ηλιακό ρολόι του ΓΕΛ Δοξάτου

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 8 Ιουνίου 2011

Το ηλιακό ρολόι του ΓΕΛ Δοξάτου.

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα, Φυσική, Φυσική Α΄Λυκείου, Φυσική Β΄Λυκείου | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Το ηλιακό ρολόι του ΓΕΛ Δοξάτου

Η Ομιλία του κ. Αντωνόπουλου για την Πυρηνική Τεχνολογία

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 11 Μαΐου 2011

Μια από τις πιο πετυχημένες εκδηλώσεις του «Συλλόγου Θετικών Επιστημόνων Δράμας», κατά γενική ομολογία, ήταν η ομιλία του κ. Αντωνόπουλου για την πυρηνική τεχνολογία και τα πυρηνικά ατυχήματα. Για όσους ενδιαφέρονται να δουν ξανά τις διαφάνειες από την ομιλία ας ακολουθήσουν τον παρακάτω σύνδεσμο.

Ομιλία_Αντωνόπουλου.pdf

Στην ομιλία του ο κ. Αντωνόπουλος δεν πρόλαβε να αναφερθεί στις μακροχρόνιες επιπτώσεις του ατυχήματος του Τσέρνομπιλ, γιαυτό μας στέλνει ένα σχετικό αρχείο.

Επιδράσεις_Τσέρνομπιλ.pdf

Επίσης, ο κ. Αντωνόπουλος μας έστειλε και ένα άρθρο του που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Το Βήμα» σχετικά με την ασφάλεια των πυρηνικών αντιδραστήρων.

Ασφάλεια_Αντιδραστήρων.pdf

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα, Φυσική, Φυσική Γ΄ Λυκείου | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Η Ομιλία του κ. Αντωνόπουλου για την Πυρηνική Τεχνολογία

Τα ηλιακά ρολόγια που υπάρχουν στον Νομό Δράμας

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 7 Μαΐου 2011

1. Το ηλιακό ρολόι των Φιλίππων που βρίσκεται στο αρχαιολογικό μουσείο των Φιλίππων.

2. Το ηλιακό ρολόι που βρίσκεται στο αρχαιολογικό μουσείο Δράμας.

«Τα μνημεία της βυζαντινής εποχής είναι λιγοστά, με πιο χαρακτηριστικά το πέτρινο ηλιακό ρολόι με εγχάρακτες τις ώρες (1069 μ.Χ.) από την περιοχή Παλαιοχωρίου»

3. Το νέο ηλιακό ρολόι στο Γυμνάσιο Νικηφόρου

4. Το κατεστραμμένο ηλιακό ρολόι στον κήπο της Δράμας.  (Ας κάνουμε μια προσπάθεια ως επιστημονικός σύλλογος για την επισκευή του και την επαναλειτουργία του)

5. Το αναλημματικό ηλιακό ρολόι στην αυλή του 3ου – 4ου ΓΕΛ

Δράμας

6. Χάρτινα μοντέλα ηλιακών ρολογιών που έχουμε δημιουργήσει στο 4ο ΓΕΛ Δράμας και περιμένουν κάποιο χορηγό ώστε να υλοποιηθούν

Οριζόντιο ηλιακό ρολόι

Κατακόρυφο ηλιακό ρολόι

Ισημερινό ηλιακό ρολόι

ι

Αναληματικό ηλιακό ρολόι

Το αναληματικό ηλιακό ρολόι.

Το αναλημματικό ηλιακό ρολόι είναι ένας τύπος ηλιακού ρολογιού όπου ο γνώμονας είναι κατακόρυφος, μετακινούμενος και το επίπεδο όπου χαράσσονται οι ώρες του ρολογιού είναι οριζόντιο. Ο τύπος αυτός του ηλιακού ρολογιού είναι ο κατάλληλος, κατά τη γνώμη μας, για την υλοποίηση στην αυλή ενός σχολείου μιας και το ρόλο του γνώνομα μπορεί να πάρει ένας μαθητής και οι γραμμές των ωρών μπορούν να σχεδιαστούν στο δάπεδο της αυλής.

Το αναλημματικό ρολόι του σχολείου έχει σχήμα ελλειπτικό όπου ο μεγάλος άξονας  επιλέχθηκε να έχει μήκος 4,86 m , ο μικρός άξονας μήκος 3,20 m. Οι διαστάσεις επιλέχθηκαν έτσι ώστε ένας μαθητής με ύψος 1,80 m να ρίχνει τη σκιά του στην περιφέρεια της έλλειψης.

Η έλλειψη τοποθετήθηκε στο χώρο έτσι ώστε ο μικρός άξονας της έλλειψης να προσανατολιστεί στη διεύθυνση Βορρά – Νότου. Σχεδιάστηκαν οι ώρες στην περιφέρεια της έλλειψης και οι θέσεις του γνώμονα ανάλογα με την ημερομηνία του έτους που θέλουμε να μετρήσουμε την ώρα. Τέλος σχεδιάστηκε και το διάγραμμα των διορθώσεων που πρέπει να γίνουν ώστε να μετατραπεί ο αληθής ηλιακός χρόνος της Δράμας που μετρά το ηλιακό μας ρολόι στην ώρα Ελλάδας που δείχνουν τα ρολόγια μας.

Άρα για να μετατρέψουμε την ώρα που δείχνει το ηλιακό ρολόι στην Ώρα Ελλάδος θα πρέπει να προσθέσουμε μια διορθωση στην ώρα που δείχνει το ηλιακό ρολόι. Αυτή η διόρθωση για την περιοχή της Δράμας είναι +23 min κατά μέσο όρο. Η ακριβής διόρθωση υπολογίζεται από το διάγραμμα διορθώσεων το οποίο έχει σχεδιαστεί στα δεξιά του ρολογιού. Όταν ισχύει η θερινή ώρα θα πρέπει να προσθέσουμε ακόμη μια ώρα.

Ένα ηλιακό ρολόι είναι μια μοναδική κατασκευή που ισχύει μόνο για το συγκεκριμένο τόπο για τον οποίο σχεδιάστηκε. Αν το μεταφέρουμε κάπου αλλού απλώς δεν θα δουλεύει σωστά. Το ηλιακό ρολόι δείχνει τον αληθή ηλιακό χρόνο του τόπου. Π.Χ. όταν το ηλιακό ρολόι μας δείχνει 12:00 τότε ο ήλιος πραγματικά μεσουρανεί στον ουρανό, σε αντίθεση με την επίσημη ώρα Ελλάδας που όταν είναι 12:00 ο ήλιος μεσουρανεί σε κάποια περιοχή της Τουρκίας μερικά χιλιόμετρα ανατολικά της Κων/λης. Για να μετατρέψουμε την ώρα του ηλιακού ρολογιού σε ώρα Ελλάδος θα πρέπει να προσθέσουμε τη διόρθωση που θα πάρουμε από το διάγραμμα.

Ένα πανέμορφο οριζόντιο ηλιακό ρολόι υπάρχει στον Δήμο Νικηφόρου. Το είδα μόνο από φωτογραφίες που μου έστειλε ο Μιχάλης Δογραματζίδης και είναι πραγματικό κομψοτέχνημα. Πάνω στην πλάκα των ωρών είναι χαραγμένο και το όνομα του μαθηματικού που το έφτιαξε.

Το κατακόρυφο ηλιακό ρολόι της Βιβλιοθήκης του 1ου ΓΕΛ Δράμας

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα, Φυσική, Φυσική Β΄Λυκείου | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Τα ηλιακά ρολόγια που υπάρχουν στον Νομό Δράμας

Το Αναλημματικό ηλιακό ρολόι του σχολείου μας

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 10 Απριλίου 2011

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα, Φυσική, Φυσική Β΄Λυκείου | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Το Αναλημματικό ηλιακό ρολόι του σχολείου μας

Εκδήλωση του συλλόγου Αστρονομίας

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 4 Απριλίου 2011

Πρόσκληση

Ο Σύλλογος Ερασιτεχνικής Αστρονομίας Δράμας «Ο ΠΗΓΑΣΟΣ» σας προσκαλεί το Σάββατο 9 Απριλίου 2011 στις 19:30, στην ομιλία που θα πραγματοποιήσει ο Καθηγητής Αστρονομίας του Α.Π.Θ.
κ. Γιάννης Σειραδάκης



στην Αίθουσα Πολλαπλών Χρήσεων, στο χώρο του Δημοτικού Σχολείου Νικηφόρου  Δράμας με θέμα:


«Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων
ένας αρχαίος ελληνικός αστρονομικός υπολογιστής
από τα βάθη της θάλασσας στο μικροσκόπιο της έρευνας
«.

Παράλληλες Εκδηλώσεις στον ίδιο χώρο:
– Παρατήρηση με ηλιακό τηλεσκόπιο που ξεκινά στις 17:00
Προβολές αστρονομικού περιεχομένου για τους νεαρούς μας φίλους με τοκινητό ΠΛΑΝΗΤΑΡΙΟ Θεσσαλονίκης, στις 18:00 και 18:45
– Βράβευση των μαθητών του νομού Δράμας που διακρίθηκαν στον Πανελλήνιο Μαθητικό Διαγωνισμό  Αστρονομίας
– Νυχτερινή παρατήρηση με τηλεσκόπια μετά την ομιλία

ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ

Σύλλογος Ερασιτεχνικής Αστρονομίας Δράμας «Ο ΠΗΓΑΣΟΣ»

Email: pegasusdrama@gmail.com

Συνδιοργανωτής: Δήμος Παρανεστίου
Χορηγός:  ΠΛΑΝΗΤΑΡΙΟ Θσσαλονίκης

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα, Φυσική | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Εκδήλωση του συλλόγου Αστρονομίας

Παρατήρηση του Ερμή

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 15 Μαρτίου 2011

Ελάχιστοι άνθρωποι έχουν καταφέρει να παρατηρήσουν τον Ερμή, μιας και είναι ο πιο κοντινός πλανήτης στον ήλιο.

Οι επόμενες τρεις με τέσσερις ημέρες μας προσφέρουν την μεγαλύτερη ευκαιρία, αυτό το έτος, για να παρατηρήσουμε τον πλανήτη Ερμή. Ψάξτε αυτόν τον παράξενο μικρό κόσμο στο δυτικό ουρανό 2 μόνο μοίρες δεξιά από το Δία μετά από το ηλιοβασίλεμα.

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα, Φυσική, Φυσική Β΄Λυκείου | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Παρατήρηση του Ερμή

Tο Discovery επιστρέφει από την τελευταία αποστολή της καριέρας του

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 9 Μαρτίου 2011

Το γράφημα που ετοίμασε η NASA ως φόρο τιμής στο Discovery. Στο βίντεο της NASA, μια αναδρομή στην καριέρα του σκάφους.   (Φωτογραφία:  NASA )

Ακρωτήριο Κανάβεραλ

Το απόγευμα της Τετάρτης 9 Μαρτίου, το πλέον ταξιδεμένο διαστημικό σκάφος του κόσμου επιστρέφει οριστικά στη Γη, έχοντας ολοκληρώσει τις αποστολές του στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Είναι το τέλος της ιστορικής διαδρομής του Discovery, το οποίο βοήθησε να εδραιωθεί η ανθρώπινη παρουσία στο Διάστημα και επέτρεψε στους αστρονόμους να κοιτάξουν πιο μακριά στο Σύμπαν.

Η διαδικασία εξόδου από τροχιά ξεκίνησε στις 13.52 ώρα Ελλάδας, ενώ η προσεδάφιση στο Διαστημικό Κέντρο Κένεντι της Φλόριντα προγραμματίζεται για τις 18.57, ανακοίνωσε η NASA.
Στην ένθετη αριστερά, το Discovery πάνω από το Μαρόκο, όπως φωτογραφήθηκε από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό λίγο μετά την αποσύνδεσή του.

Στην τελευταία πτήση της καριέρας του, το Discovery παρέδωσε στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS) μια νέα μονάδα αποθήκευσης, καθώς και το ανθρωποειδές ρομπότ R-2, το νέο μέλος του πληρώματος στο πολυεθνικό τροχιακό συγκρότημα.

Μετά την απόσυρσή του, το Discovery θα γίνει έκθεμα στο Εθνικό Μουσείο Αέρος και Διαστήματος του Ιδρύματος Smithsonian στην Ουάσινγκτον.

Το Endeavour και το Atlantis, τα δύο εναπομείναντα σκάφη της NASA, θα πραγματοποιήσουν από μία αποστολή το επόμενο εξάμηνο, πριν τελικά καθηλωθούν κι αυτά στο έδαφος.

Οι μεταφορές πληρωμάτων από και προς τον ISS θα ανατεθούν στα ρωσικά Soyuz, ενώ τις αποστολές φορτίων θα αναλάβουν ρωσικά, ευρωπαϊκά και ιαπωνικά φορτηγά, καθώς και σκάφη αμερικανικών ιδιωτικών εταιρειών που συνεργάζονται με τη NASA.



Οδύσσεια του Διαστήματος

Όταν πέταξε για πρώτη φορά το 1984, το Discovery ήταν το τρίτο διαστημικό λεωφορείο μετά το Columbia και το Challenger.

Σήμερα είναι το γηραιότερο σκάφος στο στόλο της NASA, μετά την τραγική απώλεια των προκατόχων του.

Με 39 αποστολές στο ενεργητικό του, και το κοντέρ να έχει γράψει σχεδόν 241 εκατομμύρια χιλιόμετρα, το Discovery είναι το διαστημικό σκάφος με τις περισσότερες αποστολές στην ιστορία της διαστημικής εξερεύνησης.

Το αποκορύφωμα της καριέρας του ήρθε τον Απρίλιο του 1990, όταν το σκάφος πέταξε στο μέγιστο ύψος των δυνατοτήτων του για να μεταφέρει σε τροχιά το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble, το όργανο που άλλαξε την εικόνα του ανθρώπου για το Σύμπαν.

Τον Φεβρουάριο του 1994, το Discovery έγινε το πρώτο αμερικανικό σκάφος που μετέφερε σε τροχιά έναν Ρώσο κοσμοναύτη, τον Σεργκέι Κρίκαλεφ που ταξίδεψε στον ρωσικό διαστημικό σταθμό MIR.

Τον Απρίλιο του 1988, το Discovery μετέφερε τον γηραιότερο μέχρι σήμερα αστροναύτη, τον 77χρονο τότε Αμερικανό γερουσιαστή Τζον Γκλεν, ο οποίος είχε γίνει το 1962 ο πρώτος Αμερικανός σε τροχιά γύρω από τη Γη.

Τον Μάιο του 1999, το σκάφος πραγματοποίησε την πρώτη πρόσδεση διαστημικού λεωφορείου στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, τον οποίο επισκέφθηκε αρκετές ακόμα φορές για να βοηθήσει στη συναρμολόγηση του.

Το Discovery ήταν επίσης το σκάφος με το οποίο οι Αμερικανοί επέστρεψαν στο Διάστημα μετά την καταστροφή του Challenger το 1986 και του Columbia το 2003.

Τον Οκτώβριο του 2000, ήταν το σκάφος με το οποίο πραγματοποιήθηκε η 100ή αποστολή διαστημικού λεωφορείου.

Όπως όλα τα διαστημικά λεωφορεία της NASA, το Discovery προοριζόταν να πραγματοποιήσει 100 αποστολές στη διάρκεια της ζωής του.

Τελικά πραγματοποίησε μόνο 39, κέρδισε όμως μια περίοπτη θέση στην ιστορία της εξερεύνησης του Διαστήματος.

Newsroom ΔΟΛ

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα, Φυσική, Φυσική Α΄Λυκείου, Φυσική Β΄Λυκείου | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Tο Discovery επιστρέφει από την τελευταία αποστολή της καριέρας του

Ακόμα μια έρευνα που υποστηρίζει ότι εντόπισε εξωγήινα μικρόβια σε μετεωρίτη

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 6 Μαρτίου 2011

Ένας από τους επίμαχους σχηματισμούς σε μετεωρίτη που βρέθηκε το 1938 στην Τανζανία (Πηγή: Richard Hoover/Journal of Cosmology)
Ένας από τους επίμαχους σχηματισμούς σε μετεωρίτη που βρέθηκε το 1938 στην Τανζανία (Πηγή: Richard Hoover/Journal of Cosmology)

Oυάσινγκτον

Μετά τα εξωγήινα μικρόβια που φέρεται να βρέθηκαν σε μετεωρίτη από τον Άρη, και τη μελέτη που ισχυριζόταν ότι εντόπισε εξωγήινους μικροοργανισμούς ψηλά στην ατμόσφαιρα, σειρά παίρνει ένας διακεκριμένος ερευνητής της NASA, ο οποίος υποστηρίζει ότι εντόπισε απολιθώματα εξωγήινων μικροοργανισμών σε μια κατηγορία εξαιρετικά σπάνιων μετεωριτών. Η ανακάλυψη μπαίνει τώρα στο μικροσκόπιο εκατοντάδων άλλων ειδικών.

O Δρ Ρίτσαρντ Χούβερ, αστροβιολόγος του Κέντρου Διαστημικής Πτήσης Marshall της NASA, εντόπισε τα επίμαχα μικροαπολιθώματα στο εσωτερικό μετεωριτών που ονομάζονται ανθρακούχοι χονδρίτες CI1 και περιέχουν οργανικές ενώσεις -μόνο εννέα μετεωρίτες αυτής της κατηγορίας έχουν βρεθεί ποτέ στη Γη.

Η επιθεώρηση Journal of Cosmology ανάρτησε τη μελέτη στο δικτυακό τόπο της και κάλεσε εκατοντάδες ειδικούς να κάνουν «φύλλο και φτερό» τα ευρήματα, πριν τα παρουσιάζει τελικά στην έντυπη έκδοσή της.

Αντιλαμβανόμενος ότι ο ισχυρισμός είναι πιθανό να προκαλέσει αντιδράσεις, ο αρχισυντάκτης της επιθεώρησης Ρούντι Σάιλντ, ερευνητής του Κέντρου Αστροφυσικής Harvard-Smithsonian, επισήμανε ότι ο Δρ Χούβερ είναι «έγκριτος επιστήμονας και αστροβιολόγος με αναγνωρισμένου κύρους προσφορά στη NASA».

Ο Δρ Χούβερ έσπασε τους μετεωρίτες σε στείρες συνθήκες και τους εξέτασε με ηλεκτρονικό μικροσκόπιο σάρωσης και ηλεκτρονικό μικροσκόπιο εκπομπής πεδίου. Στις εικόνες εντόπισε σχηματισμούς μήκους μερικών μικρομέτρων (εκατομμυριοστών του μέτρου) που θυμίζουν μικροοργανισμούς.

Ορισμένα από αυτά παρουσιάζουν εντυπωσιακή ομοιότητα με τα κυανοβακτήρια, μια κατηγορία βακτηρίων που φωτοσυνθέτουν όπως τα φυτά.

Ο ερευνητής εμφανίζεται βέβαιος ότι πρόκειται για απολιθώματα ζωντανών οργανισμών, και διαβεβαιώνει ότι δεν πρόκειται για γήινα μικρόβια που μόλυναν τα δείγματα.

«Το συναρπαστικό είναι ότι σε πολλές περιπτώσεις [οι σχηματισμοί] είναι αναγνωρίσιμοι και είναι δυνατό να συσχετιστούν με είδη εδώ στη Γη» γράφει ο Δρ Χούβερ.

Ορισμένες από τις επίμαχες δομές, πάντως, είναι εντελώς ασυνήθιστες: «Υπάρχουν μερικά που είναι πολύ παράξενα και δεν μοιάζουν με τίποτα που θα μπορούσα να ταυτοποιήσω» αναφέρει ο ερευνητής», ο οποίος πέρασε δέκα χρόνια ως κυνηγός μετεωριτών σε όλο τον κόσμο.

Το τελικό του συμπέρασμα θα μπορούσε δυνητικά να αλλάξει την εικόνα του ανθρώπου για το Σύμπαν: «Δίνω την ερμηνεία ότι η ζωή είναι πιο ευρέως διαδεδομένη από το να περιορίζεται στενά στον πλανήτη Γη».

Ο Δρ Χούβερ «καταλήγει στο συμπέρασμα ότι αυτά τα απολιθωμένα βακτήρια δεν είναι προϊόν μόλυνσης από τη Γη, αλλά είναι τα απολιθωμένα υπολείμματα ζωντανών οργανισμών που ζούσαν στο μητρικό σώμα αυτών των μετεωριτών, όπως για παράδειγμα κομήτες, δορυφόροι και άλλα ουράνια σώματα» σχολιάζει ο αρχισυντάκτης της επιθεώρησης.

»Η συνέπεια είναι ότι η ζωή υπάρχει παντού, και ότι η ζωή στη Γη μπορεί να ήρθε από άλλους πλανήτες».

Το Journal of Cosmology ανακοίνωσε ότι οι γνώμες όσων ερευνητών επιθυμούν να εξετάσουν τα ευρήματα θα δημοσιεύονται online μαζί με τη μελέτη του Δρ Χούβερ.

«Δεδομένης της αμφιλεγόμενης φύσης αυτής της ανακάλυψης, προσκαλέσαμε 100 ειδικούς και αποστείλαμε μια γενική πρόσκληση σε 5.000 μέλη της επιστημονικής κοινότητας να εξετάσουν το άρθρο και να προσφέρουν την κριτική τους ανάλυση» γράφει ο αρχισυντάκτης της επιθεώρησης.

«Καμία άλλη έρευνα στην ιστορία της επιστήμης δεν έχει υποβληθεί σε τόσο αυστηρό έλεγχο […] πριν δημοσιευτεί» επισημαίνει.

Τα σχόλια της επιστημονικής κοινότητας θα δημοσιευτούν το διάστημα 7 με 10 Μαρτίου.

Newsroom ΔΟΛ

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα, Φυσική | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ακόμα μια έρευνα που υποστηρίζει ότι εντόπισε εξωγήινα μικρόβια σε μετεωρίτη

Υπολογισμός της Διαμέτρου της Σελήνης

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 19 Φεβρουαρίου 2011

Μια άσκηση αστρονομίας από την αστροφυσκό Dr Βασιλική Παυλιδου

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα, Φυσική, Φυσική Α΄Λυκείου, Φυσική Β΄Λυκείου | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Υπολογισμός της Διαμέτρου της Σελήνης

Τα αποτελέσματα της 1ης φάσης του Πανελλήνιου Διαγωνισμού Αστρονομίας

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 31 Ιανουαρίου 2011

Ανακοινώθηκαν τα αποτελέσματα της 1ης φάσης του Πανελλήνιου Διαγωνισμού Αστρονομίας.

http://www.astronomos.gr/attachments/article/332/%CE%91%CF%80%CE%BF…

Συγχαρητήρια στους μαθητές του Νομού Δράμας που έλαβαν μέρος στο διαγωνισμό, και να τους ευχηθούμε καλή επιτυχία και στην επόμενη φάση.

Να μην ξεχάσουμε τα δώρα που προσφέρει ο Σύλλογος Ερασιτεχνικής Αστρονομίας Δράμας:

«Συγκεκριμένα, θα βραβευθούν όλοι οι μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου του νομού μας που θα ολοκληρώσουν τις δύο πρώτες φάσεις του Διαγωνισμού και θα κληθούν να συμμετάσχουν στην τρίτη.
Το πρώτο βραβείο, ένα τηλεσκόπιο Dobsonian 8 ιντσών, θα απονεμηθεί στο μαθητή Λυκείου του νομού μας ο οποίος θα συγκεντρώσει τη μεγαλύτερη βαθμολογία στην τρίτη φάση του διαγωνισμού.
Στους υπόλοιπους μαθητές θα απονεμηθούν αναμνηστικά διπλώματα μαζί με βιβλία αστρονομικού περιεχομένου.»

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα, Φυσική, Φυσική Β΄Λυκείου | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Τα αποτελέσματα της 1ης φάσης του Πανελλήνιου Διαγωνισμού Αστρονομίας

Συνεργασία σχολείων για να επαναλάβουμε τη μέτρηση του Ερατοσθένη

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 20 Ιανουαρίου 2011

Οι πρώτες μετρήσεις του πειράματος ολοκληρώθηκαν και η περίμετρος της γης υπολογίστηκε περίπου 45.000 Km !!!  (Δες εδώ)

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα, Φυσική, Φυσική Β΄Λυκείου | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Συνεργασία σχολείων για να επαναλάβουμε τη μέτρηση του Ερατοσθένη

Μερική έκλειψη ηλίου στις 4 Ιανουαρίου

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 22 Δεκεμβρίου 2010

Μερική έκλειψη ηλίου στις 4 Ιανουαρίου

Λίγες ημέρες μετά την έναρξη του νέου έτους, θα έχουμε την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε και από τη χώρα μας μια μερική έκλειψη Ηλίου. Το φαινόμενο θα συμβεί την Τρίτη 4 Ιανουαρίου 2011, από τις 9:00 το πρωί.

Εφόσον οι καιρικές συνθήκες το επιτρέψουν, στην είσοδο του Ψηφιακού Πλανηταρίου του Ιδρύματος Ευγενίδου (οδός Πεντέλης 11, Π. Φάληρο), θα εγκατασταθούν τηλεσκόπια της Ελληνικής Αστρονομικής Ένωσης, ενώ ερασιτέχνες αστρονόμοι θα βοηθούν τους ενδιαφερόμενους να δουν τη μερική έκλειψη του Ήλιου μέσα από το τηλεσκόπιο.

Σύμφωνα με το διευθυντή του Πλανηταρίου, Διονύση Σιμόπουλο, στην Ελλάδα θα δούμε μόνο τα δύο τρίτα του ηλιακού δίσκου να καλύπτονται από τη Σελήνη και αυτό θα συμβεί στη μέγιστη φάση της έκλειψης στις 10:23 π.μ. (ώρα Ελλάδος), εφόσον δεν θα υπάρχουν σύννεφα στον ουρανό.

Σχεδόν 12 ώρες νωρίτερα, η Γη θα βρίσκεται στο περιήλιό της, δηλαδή στην πλησιέστερη απόστασή της από τον Ήλιο (147.105.721 χλμ.). Η έκλειψη θα αρχίσει στη 8:40 π.μ. στη Βόρεια Αλγερία και θα είναι ορατή από τη Βόρεια Αφρική, το μεγαλύτερο τμήμα της Ευρώπης και την Κεντρική Ασία.

Οι ηλιακές εκλείψεις συμβαίνουν όταν η Σελήνη περνάει μπροστά από τον δίσκο του Ήλιου και τον καλύπτει είτε μερικώς είτε ολικώς με τη σκιά που αφήνει πάνω στον πλανήτη μας. Η σκιά αυτή αποτελείται από δύο διαφορετικές περιοχές: έναν εσωτερικό κώνο πλήρους σκιάς που λέγεται κύρια σκιά και μια περιοχή μερικής σκιάς που λέγεται παρασκιά.

Όταν παρατηρούμε μια έκλειψη του Ήλιου από μια περιοχή της Γης στην οποία πέφτει η παρασκιά, η Σελήνη καλύπτει ένα μόνο τμήμα του Ήλιου και τότε πρόκειται για μερική έκλειψη του Ήλιου. Όταν κοιτάζουμε τον Ήλιο από μια περιοχή που καλύπτει η πλήρης σκιά της Σελήνης, ο Ήλιος είναι τελείως αθέατος και τότε η έκλειψη του Ήλιου είναι ολική.

Σύμφωνα με τον κ. Σιμόπουλο, ο μεγαλύτερος αριθμός σεληνιακών και ηλιακών εκλείψεων που μπορεί να παρατηρηθούν στη διάρκεια ενός έτους είναι επτά και ο μικρότερος δύο (οπότε και οι δύο θα είναι οπωσδήποτε ηλιακές). Ο μεγαλύτερος αριθμός σεληνιακών εκλείψεων στη διάρκεια ενός ημερολογιακού έτους δεν υπερβαίνει τις τρεις, ενώ ο μέγιστος αριθμός των ηλιακών εκλείψεων μπορεί να φτάσει τις πέντε.

Υπολογίζεται ότι κάθε αιώνα συμβαίνουν κατά μέσο όρο 238 ηλιακές εκλείψεις, από τις οποίες οι 84 (35%) είναι μερικές, οι 77 (32%) είναι δακτυλιοειδείς, οι 11 (5%) είναι μικτές δακτυλιοειδείς και ολικές και οι 66 (28%).

Από την Ελλάδα κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα παρατηρήθηκε μία μόνο ολική ηλιακή έκλειψη στις 19 Ιουνίου του 1936 και δύο δακτυλιοειδείς στις 21 Μαΐου του 1966 και στις 29 Απριλίου του 1976. Στη διάρκεια του 21ου αιώνα στην Ελλάδα θα υπάρξουν δύο ολικές εκλείψεις (στις 29 Μαρτίου του 2006 ορατή μόνο στο Καστελόριζο και στις 21 Απριλίου του 2088 σε περισσότερες περιοχές) και μία δακτυλιοειδής (την 1 Ιουνίου του 2030).

Συνολικά, σε όλες τις περιοχές της Γης στον 21ο αιώνα θα συμβούν 226 ηλιακές εκλείψεις, από τις οποίες οι 74 θα είναι (για τμήμα τουλάχιστον της διάρκειάς τους) ολικές, ενώ την ίδια περίοδο, από τις 144 σεληνιακές εκλείψεις, οι 86 θα είναι ολικές.

www.kathimerini.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα, Φυσική | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Μερική έκλειψη ηλίου στις 4 Ιανουαρίου

Συνεργασία σχολείων για να επαναλάβουμε τη μέτρηση του Ερατοσθένη

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 17 Δεκεμβρίου 2010

Η συνεργασία του 4ου Λυκείου Δράμας με το 6ο Λύκειο Λάρισας έχει ως στόχο την επανάληψη της μέτρησης του Ερατοσθένη. Τα αποτελέσματα του πειράματος φαίνονται στους παρακάτω συνδέσμους.

Η επανάληψη του πειράματος από τους μαθητές μας

Μέτρηση Δράμας-Λάρισας κατα μήκος ενός μεσημβρινού

Πώς θα μετρήσουμε τη γωνία

Τι ώρα μεσουρανεί ο ήλιος σ’ έναν τόπο

Κατακόρυφος ενός τόπου

Χάρτινα ηλιακά ρολόγια

Οι πρώτες μετρήσεις

Ο Ερατοσθένης στη Βικιπαίδεια

Ερατοσθένης ο Κυρηναίος

Η μέτρηση της γης από τον Ερατοσθένη

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα, Φυσική, Φυσική Β΄Λυκείου | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Συνεργασία σχολείων για να επαναλάβουμε τη μέτρηση του Ερατοσθένη

Τρεις δεκαετίες μετά, το Voyager 1 πλησιάζει τo διαστρικό κενό

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 16 Δεκεμβρίου 2010

Το Voyager 1 πλησιάζει την ηλιόπαυση, το σημείο όπου η ροή του ηλιακού ανέμου σταματά εντελώς
Το Voyager 1 πλησιάζει την ηλιόπαυση, το σημείο όπου η ροή του ηλιακού ανέμου σταματά εντελώς   (Φωτογραφία:  NASA/JPL )
Πασαντίνα

H ιστορική αποστολή Voyager 1, που αναχώρησε το 1977 για να εξερευνήσει το εξώτερο Ηλιακό Σύστημα, έχει πλέον ξεφύγει από τη σφαίρα επιρροής του Ήλιου και πλησιάζει το διαστρικό διάστημα.

Όπως ανακοίνωσε η NASΑ, το σκάφος βρίσκεται πλέον κοντά στην ηλιόπαυση, το όριο στο οποίο το ιονισμένο αέριο που εκπέμπει ο Ήλιος αναχαιτίζεται από εισερχόμενα διαστρικά σωματίδια και παύει να κινείται προς τα έξω.

«Ο ηλιακός άνεμος κόπασε. Το Voyager 1 πλησιάζει το διαστρικό κενό» δήλωσε ο Εντ Στόουν, επιστημονικός υπεύθυνος της αποστολής στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Καλιφόρνιας (Caltech).

Ο Στόουν παρουσίασε τα συμπεράσματα της μελέτης του σε συνέδριο της Αμερικανικής Γεωφυσικής Εταιρείας που πραγματοποιείται στο Σαν Φρανσίσκο.

To Voyager 1 βρίσκεται τώρα σε απόσταση περίπου 17 δισ. χιλιομέτρων από τη Γη και συνεχίζει να απομακρύνεται με ταχύτητα 17 χιλιομέτρων την ώρα.

Η γεννήτρια ραδιενεργών ισοτόπων που το τροφοδοτεί με ενέργεια εκτιμάται ότι θα συνεχίσει να λειτουργεί ακόμα και για δεκαετίες.

Ηλιόπαυση

Ο Ήλιος εκπέμπει ένα συνεχές, υπερηχητικό ρεύμα ιονισμένων σωματιδίων που εξαπλώνεται σε όλες τις κατευθύνσεις και σχηματίζει μια νοητή φυσαλίδα που ονομάζεται ηλιόσφαιρα -μια ασπίδα που προστατεύει τη Γη από την κοσμική ακτινοβολία του Γαλαξία μας.

Το 2004, και ενώ βρισκόταν σε απόσταση 14 δισ. χιλιομέτρων, το Voyager 1 πέρασε το λεγόμενο «όριο κρουστικού κύματος», το σημείο όπου ο ηλιακός άνεμος επιβραδύνεται σε υποηχητικές ταχύτητες.

Πέρασε τότε στην εξώτερη ζώνη της ηλιόσφαιρας, μια περιοχή σε σχήμα οβάλ που ονομάζεται ηλιοσφαιρικός κολεός. Στην περιοχή αυτή, η ταχύτητα του ηλιακού ανέμου συνεχίζει να μειώνεται. Τελικά, η ροή του ηλιακού ανέμου σταματά εντελώς στο εξωτερικό όριο της ηλιόσφαιρας, που ονομάζεται ηλιόπαυση.

Το Voayger 1 έχει φτάσει στο σημείο όπου τα ηλιακά σωματίδια αναγκάζονται να αλλάξουν πορεία και να κινηθούν «πλάγια», ωστόσο οι ερευνητές της αποστολής εκτιμούν ότι δεν έχει περάσει ακόμα την ηλιόπαυση.

Το σκάφος πάντως απέχει πολύ από το τελικό σύνορο του Ηλιακού Συστήματος: είναι το Νέφος του Όορτ, ένας πληθυσμός από εκατομμύρια κομήτες που βρίσκονται σε απόσταση ενός έτους φωτός, δηλαδή το ένα τέταρτο της απόστασης μέχρι το πλησιέστερο άστρο.

Στο μεταξύ, προς την ηλιόπαυση κινείται και το Voyager 2, μέλος της ίδιας αποστολής, το οποίο εκτοξεύτηκε κι αυτό το 1977 αλλά ακολούθησε διαφορετική πορεία με μικρότερη ταχύτητα.

Newsroom ΔΟΛ

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα, Φυσική, Φυσική Α΄Λυκείου, Φυσική Β΄Λυκείου | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Τρεις δεκαετίες μετά, το Voyager 1 πλησιάζει τo διαστρικό κενό

Χάρτινα ηλιακά ρολόγια

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 2010

Στην προσπάθειά μου να υπολογίσω τη χρονική στιγμή που μεσουρανεί ο ήλιος σε ένα τόπο μελέτησα τα ηλιακά ρολόγια, μιας και αυτά όταν δείχνουν 12:00 τότε μεσουρανεί ο ήλιος σε αυτόν τον τόπο. Έτσι αποφάσισα να φτιάξω μερικά χάρτινα μοντέλα ηλιακών ρολογιών, για εκπαιδευτικούς κυρίως σκοπούς αλλά και για να τα χρησιμοποιήσουμε στη επανάληψη της μέτρησης του Ερατοσθένη που θα πραγματοποιήσει το τμήμα αστρονομίας του σχολείου μας σε συνεργασία με το 6ο Λύκειο Λάρισας. Τα ηλιακά ρολόγια τα δοκίμασα την Κυριακή 28-11-10 και τη Δευτέρα θα τα φέρω στο σχολείο. Θα ήταν ευχής έργο αν τα χάρτινα αυτά μοντέλα αποκτούσαν και πραγματική μορφή φτιαγμένα από ανθεκτικά υλικά, μάρμαρο, μέταλλα, ώστε να κοσμήσουν τις αυλές των σχολείων μας αλλά και τις όμορφες πλατείες των πόλεών μας. Η γνώση για να τα κατασκευάσουμε υπάρχει, πρέπει να βρεθεί και η βούληση για να υλοποιηθούν.

Το οριζόντιο ηλιακό ρολόι

Αποτελείται από μια οριζόντια πλάκα όπου χαράσσονται οι γραμμές των ωρών. Η γραμμή που δείχνει την ώρα 12:00 θα πρέπει να δείχνει προς την κατεύθυνση που γεωγραφικού Βορρά. Ο γνώμονας (δείκτης) σχηματίζει γωνία με την οριζόντια πλάκα ίση με το γεωγραφικό πλάτος του τόπου, δηλαδή δείχνει την κατεύθυνση προς τον Πολικό Αστέρα.

Το ισημερινό ηλιακό ρολόι.

Η πλάκα πάνω στην οποία χαράσσονται οι γραμμές των ωρών είναι παράλληλη με τον ισημερινό. Πάνω στη ισημερινή πλάκα σχεδιάζουμε ένα ημικύκλιο. Οι οριζόντιες ακτίνες αντιστοιχούν στις ώρες 6:00 και 18:00 ενώ η κάθετη στις οριζόντιες ακτίνες δείχνει την 12:00. Κάθε γραμμή ώρας σχηματίζει  με τη γραμμή της επόμενης ώρας γωνία 15ο (24×15=360). Η πλάκα των ωρών έχει δύο όψεις όμοιες. Η πάνω όψη μετρά το χρόνο από τις 22 Μαρτίου έως και τις 21 Σεπτεμβρίου, ενώ η κάτω πλάκα μετρά το χρόνο από τις 22 Σεπτεμβρίου μέχρι τις 21 Μαρτίου, μιας και ο ήλιος βρίσκεται πάνω από τον Ισημερινό και κάτω από τον Ισημερινό αντίστοιχα. Από το κέντρο του κύκλου περνά ο γνώμονας ο οποίος σχηματίζει γωνία με τον ορίζοντα ίση με το γεωγραφικό πλάτος του τόπου και προσανατολίζεται προς τον Πολικό Αστέρα.

Συνδυασμός Ισημερινού – Οριζοντίου ηλιακού ρολογιού

Ο συνδυασμός των δύο προηγούμενων ηλιακών ρολογιών δίνει το παρακάτω ρολόι όπου φαίνονται και συγκρίνονται οι αρχές λειτουργίας και των δύο τύπων ρολογιών. Ο κοινός γνώμονας σχηματίζει και στους δύο τύπους ρολογιού γωνία με τον ορίζοντα ίση με το γεωγραφικό πλάτος του τόπου και προσανατολίζεται προς τον Πολικό Αστέρα. Έτσι η σκιά του κοινού γνώμονα στην οριζόντια πλάκα δείχνει την αληθή ηλιακή ώρα στο οριζόντιο ρολόι ενώ η σκιά στην ισημερινή πλάκα δείχνει την αληθή ηλιακή ώρα στο ισημερινό ρολόι.

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα, Φυσική, Φυσική Β΄Λυκείου | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Χάρτινα ηλιακά ρολόγια

Συνεργασία σχολείων για να επαναλάβουμε τη μέτρηση του Ερατοσθένη

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 14 Νοεμβρίου 2010

Η ομάδα αστρονομίας και το τμήμα αστρονομίας του 4ου Λυκείου Δράμας συνεργάζεται με το τμήμα αστρονομίας του 6ου Λυκείου Λάρισας για να επαναλάβουμε το πείραμα του Ερατοσθένη για τη μέτρηση της περιμέτρου της γης.
Για την καλύτερη συνεργασία των δύο σχολείων έχει δημιουργηθεί ο δικτυακός τόπος εργασία:

http://peiramaeratosthenh.pbworks.com

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα, Φυσική, Φυσική Β΄Λυκείου | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Συνεργασία σχολείων για να επαναλάβουμε τη μέτρηση του Ερατοσθένη

Επιστημονική Διάλεξη

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 8 Οκτωβρίου 2010

Επιστημονική Διάλεξη

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα, Φυσική | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Επιστημονική Διάλεξη

Βρέθηκε η «Νέα Γη»

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 30 Σεπτεμβρίου 2010

Βρέθηκε η «Νέα Γη»
Αστρονόμοι εντόπισαν για πρώτη φορά έναν πλανήτη με συνθήκες που ευνοούν 100% την ύπαρξη ζωής.

Για πρώτη φορά στα χρονικά της αστρονομίας εντοπίστηκε πλανήτης με περιβαλλοντικές συνθήκες που βρίσκονται στη «ζώνη Goldilocks» – δηλαδή ευνοούν την ύπαρξη ζωής, καθώς βρίσκονται σχετικά κοντά στις αντίστοιχες της Γης.

Ο πλανήτης, ο οποίος βρίσκεται σε τροχιά γύρω από το άστρο Γκλιέζ 581, βρίσκεται σε απόσταση 195 τρισεκατομμυρίων χιλιομέτρων (20 ετών φωτός) από τη Γη (επομένως ένα σκάφος αποικισμού θα χρειαζόταν να αποτελεί «σκάφος γενεών» ή «σκάφος- κιβωτό», με τους επιβάτες σε κάποιου είδους κατάσταση καταστολής). Πιθανώς διαθέτει βραχώδη επιφάνεια, ατμόσφαιρα και νερό, έχει το μέγεθος περίπου του δικού μας, θα μπορούσε να είναι κατοικήσιμος λόγω της κατάλληλης θερμοκρασίας του.

Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι πάρα πολλοί, ίσως 20 έως 40 δισεκατομμύρια «γήινοι» εξωπλανήτες υπάρχουν μόνο στο γαλαξία μας και σιγά-σιγά θα ανακαλύπτονται, καθώς εντείνεται η σχετική αστρονομική έρευνα.

Ο πλανήτης κάνει μία περιστροφή γύρω από το άστρο του συστήματός του ανά 37 ημέρες, μαζί με άλλους πέντε εξωπλανήτες (είναι το μεγαλύτερο εξωπλανητικό ηλιακό σύστημα, μετά το δικό μας, που έχει ποτέ βρεθεί) ενώ ο ίδιος δεν περιστρέφεται πολύ γύρω από τον άξονά του, οπότε η μία πλευρά του βρίσκεται σχεδόν πάντα στο φως του άστρου του (πολύ αχνό, καθώς έχει μόλις το 1% της λαμπρότητας του δικού μας ήλιου), ενώ η άλλη σχεδόν πάντα στο σκοτάδι. Οι θερμοκρασίες στην επιφάνειά του υπολογίζεται ότι κυμαίνονται από -4 βαθμούς Κελσίου μέχρι +71.

Σύμφωνα με τον καθηγητή αστρονομίας και αστροφυσικής Στίβεν Βογκτ του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια- Σάντα Κρουζ, που, μαζί με τον Ρ. Πωλ Μπάτλερ του Ινστιτούτου Κάρνεγκι, εντόπισε τον πλανήτη, «οι πιθανότητες ζωής σε αυτό τον πλανήτη είναι 100%».

Ο πλανήτης φαίνεται να έχει τριπλάσια έως τετραπλάσια μάζα και διάμετρο μεγαλύτερη κατά 1,2 έως 1,4 φορές σε σχέση με τη Γη. Αν όντως είναι βραχώδης (αυτό είναι πολύ πιθανό λόγω της μάζας του, αλλά όχι ακόμα εξακριβωμένο), όπως η Γη, θα μπορούσε να έχει βαρύτητα και ατμόσφαιρα παρόμοια με του δικού μας πλανήτη (άρα θα μπορούσε ένας αστροναύτης να περπατήσει πάνω του), καθώς επίσης να διαθέτει υγρό νερό στην επιφάνειά του, αν και προς το παρόν κάτι τέτοιο δεν έχει ανιχνευθεί από τους αστρονόμους.

Μέχρι στιγμής έχουν βρεθεί περίπου 500 εξωπλανήτες, αλλά κανείς ως τώρα δεν φαινόταν να πληροί τις προϋποθέσεις για φιλοξενία ζωής. Όλοι σχεδόν είναι ουσιαστικά αέριοι γίγαντες (μερικοί πολύ μεγαλύτεροι και από τον Δία), χωρίς στερεή επιφάνεια και με θερμοκρασίες υπερβολικά ψηλές ή χαμηλές.

www.kathimerini.gr με πληροφορίες από ΑΡ, ΑΠΕ-ΜΠΕ

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα, Φυσική | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Βρέθηκε η «Νέα Γη»

Επιστημονική Διάλεξη

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 29 Σεπτεμβρίου 2010

Επιστημονική Διάλεξη

https://blogs.sch.gr/pazoulis/?p=566

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Επιστημονική Διάλεξη

Επιστημονική Διάλεξη

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 21 Σεπτεμβρίου 2010

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ
Σας προσκαλούμε το Σάββατο 9 Οκτωβρίου 2010 στις 19:30, στην ομιλία που θα πραγματοποιήσει ο Αναπληρωτής Καθηγητής του Πανεπιστήμιου Αθηνών κ. Θεοδοσίου Ευστράτιος, στην Αίθουσα Πολλαπλών Χρήσεων του Δήμου Νικηφόρου με θέμα:
«Οι μύθοι και οι θρύλοι του κόσμου των άστρων».
Μετά το πέρας της ομιλίας, εφόσον το επιτρέπουν οι καιρικές συνθήκες, θα πραγματοποιηθεί αστρονομική παρατήρηση.
Με τιμή
Οι συνδιοργανωτές
Δημοτική Κοινωφελής Επιχείρηση Νικηφόρου
Σύλλογος Ερασιτεχνικής Αστρονομίας Δράμας « Ο Πήγασος»

Η αίθουσα πολλαπλών χρήσεων βρίσκεται στο χώρο του Δημοτικού Σχολείου Νικηφόρου.

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα, Φυσική | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Επιστημονική Διάλεξη

1ο Μάθημα Αστρονομίας στο 4ο Λύκειο Δράμας

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 20 Σεπτεμβρίου 2010

Με αρκετή όρεξη και πολλές προσδοκίες ξεκίνησαν τα μαθήματα Αστρονομίας στο 4ο Λύκειο Δράμας. Το ενδιαφέρον των μαθητών απογειώθηκε, πραγματικά, όταν στήθηκε το 10-ιντσο τηλεσκόπιο του σχολείου μας και παρατηρήσαμε το ήλιο.
Αυτή την εποχή ο ήλιος αρχίζει να εμφανίζει έντονη δραστηριότητα, μιας και βρισκόμαστε στην αρχή του 11-ετούς κύκλου της ηλιακής δραστηριότητας, έτσι καταφέραμε να παρατηρήσουμε μια οικογένεια ηλιακών κηλίδων όπως φαίνεται και στην φωτογραφία που ακολουθεί.

O ήλιος στις 20-9-2010

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο 1ο Μάθημα Αστρονομίας στο 4ο Λύκειο Δράμας

Αδύναμοι «σαν ογδοντάρηδες» επιστρέφουν οι αστροναύτες από τον ISS

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 21 Αυγούστου 2010

Οι αστροναύτες του ΙSS γυμνάζονται μία με δύο ώρες την ημέρα
Οι αστροναύτες του ΙSS γυμνάζονται μία με δύο ώρες την ημέρα (Φωτογραφία:  NASA )
Ουάσινγκτον

Οι σαραντάρηδες αστροναύτες που περνούν έξι μήνες στο Διεθνή Διαστημικό Σταθμό επιστρέφουν στη Γη με παροδική αλλά σοβαρή μυική ατροφία που θυμίζει ογδοντάρηδες -η νέα μελέτη εντείνει τις ανησυχίες για τις μελλοντικές επανδρωμένες αποστολές σε αστεροειδείς ή στον Άρη.

Παρά την καθημερινή εξάσκηση σε ειδικά μηχανήματα, οι αστροναύτες που περνούν ένα εξάμηνο σε τροχιά χρειάζονται φυσικοθεραπεία όταν επιστρέφουν και, λόγω προβλημάτων ισορροπίας, δεν μπορούν να οδηγούν αυτοκίνητο για δύο με τέσσερις εβδομάδες. Οι μύες επιστρέφουν πάντως στην αρχική τους κατάσταση έπειτα από μερικούς μήνες.

Το φαινόμενο της απώλειας μυικής μάζας ήταν γνωστό εδώ και χρόνια, ωστόσο η τελευταία μελέτη είναι η πρώτη που το επιβεβαιώνει με βιοψίες των μυών πριν και μετά το πολύμηνο ταξίδι.

H έρευνα του Πανεπιστημίου Μαρκέτ στο Μίσιγκαν εγείρει ερωτηματικά για τις μελλοντικές αποστολές στον Άρη που θα διαρκούσαν το λιγότερο τρία χρόνια. Θα μπορούσε το πλήρωμα να αντεπεξέλθει σε έκτακτες καταστάσεις;

«Εγώ θα ανησυχούσα», σχολίασε ο βιολόγος Ρόμπερτ Φιτς, επικεφαλής της μελέτης που χρηματοδοτήθηκε από τη NASA. Τα ευρήματα δημοσιεύονται στο Journal of Physiology.

Ο μηχανισμός του φαινομένου παραμένει ασαφής, πιθανότατα όμως σχετίζεται με τις μειωμένες απαιτήσεις της διαβίωσης σε μηδενική βαρύτητα.

Το περίεργο είναι ότι αστροναύτες χάνουν μυική μάζα παρόλο που εξασκούνται για μία έως δύο ώρες κάθε μέρα σε ειδικά μηχανήματα -διαδρόμους, στατικά ποδήλατα και μηχανήματα αντίστασης.

Η NASA περιμένει τώρα τα αποτελέσματα των δοκιμών για ένα νέο σύστημα άσκησης που έφτασε στον ISS πέρυσι.

Βιοψίες στη γάμπα

Η μελέτη εξέτασε εννέα Αμερικανούς αστροναύτες και Ρώσους κοσμοναύτες που ταξίδεψαν στο σταθμό το διάστημα 2002-2005. Βιοψίες στους μύες της γάμπας πριν και μετά το ταξίδι έδειξαν μείωση 40% στη δύναμη των μυικών ινών βραδείας σύσπασης. Οι ίνες αυτές παίζουν κεντρικό ρόλο στην ισορροπία και τη στάση του σώματος και φαίνεται ότι πλήττονται περισσότερο από ό,τι οι ίνες ταχείας σύσπασης.

Προηγούμενες μελέτες στη Γη έχουν δείξει ότι οι εθελοντές που παραμένουν καθηλωμένοι στο κρεβάτι για μεγάλα χρονικά διαστήματα, προσομοιώνοντας τη διαβίωση σε μηδενική βαρύτητα, πρέπει να καταναλώνουν περισσότερες θερμίδες για να ωφεληθούν από την άσκηση.

«Όλα τα μέλη πληρώματος που εξετάστηκαν στη μελέτη […] δεν έτρωγαν αρκετά» επισήμανε ο Φιτς.

Το ίδιο είχε παρατηρηθεί στο ρωσικό σταθμό Mir, στον οποίο οι κοσμοναύτες κατανάλωναν λιγότερες θερμίδες από ό,τι χρειάζονταν και συχνά επέστρεφαν στη Γη πιο αδύνατοι.

Το φαινόμενο ίσως συνδέεται με το φορτωμένο πρόγραμμα του πληρώματος, που δεν αφήνει πολύ χρόνο για τα γεύματα, αλλά και με τις διαταραχές της γεύσης και της όσφρησης που αναφέρουν ορισμένοι αστροναύτες.

Για τη διατήρηση της μυικής μάζας, τονίζει ο Φιτς, οι αστροναύτες πρέπει να τρώνε αμέσως μετά την άσκηση στα ειδικά μηχανήματα.

Επιφυλακτικός ως προς τα συμπεράσματα της νέας μελέτης εμφανίστηκε πάντως ο Γκρέγκορι Άνταμς, φυσιολόγος του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια ο οποίος συνεργάζεται με τη NASA. Επισήμανε ότι οι μύες της γάμπας είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι στην ατροφία και δύσκολα γυμνάζονται στο διάστημα, οπότε τα αποτελέσματα της έρευνας ίσως δεν είναι ενδεικτικά για όλο το σώμα.

Παραδέχεται πάντως ότι η μυική ατροφία είναι πρόβλημα που συχνά είναι αδύνατο να αντιμετωπιστεί με την άσκηση.

Η παραμονή σε συνθήκες μηδενικής βαρύτητας προκαλεί και άλλες διαταραχές, όπως για παράδειγμα μετακίνηση του αίματος από τα πόδια στον κορμό και διόγκωση της καρδιάς.

Εκτός από τη μυική ατροφία, το πλήρωμα μιας μελλοντικής αποστολής στον Άρη θα είχε να αντιμετωπίσει και την παρατεταμένη έκθεση στη φονική κοσμική ακτινοβολία.

Newsroom ΔΟΛ, με πληροφορίες από Associated Press

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα, Φυσική | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Αδύναμοι «σαν ογδοντάρηδες» επιστρέφουν οι αστροναύτες από τον ISS

Σπάνιο άστρο νετρονίων αμφισβητεί τη θεωρία για τις μαύρες τρύπες

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 19 Αυγούστου 2010

Καλλιτεχνική απεικόνιση του μάγναστρου και των γραμμών του μαγνητικού πεδίου του
Καλλιτεχνική απεικόνιση του μάγναστρου και των γραμμών του μαγνητικού πεδίου του (Φωτογραφία:  ESO )
Ουάσινγκτον

Ξύνουν το κεφάλι τους οι αστρονόμοι για ένα σπάνιο, μαγνητικό άστρο νετρονίων, το οποίο δημιουργήθηκε από το βίαιο θάνατο ενός κανονικού άστρου με μάζα τουλάχιστον 40 φορές μεγαλύτερη από του Ήλιου.

Σύμφωνα με την κρατούσα άποψη, η κατάρρευση του άστρου θα έπρεπε να είχε γεννήσει όχι ένα άστρο νετρονίων, αλλά μια μαύρη τρύπα. Αυτό σημαίνει ότι, εφόσον τα αποτελέσματα της έρευνας ευσταθούν, οι αστροφυσικοί θα πρέπει να τροποποιήσουν τη θεωρία για το σχηματισμό μελανών οπών.

Το αντικείμενο που μελέτησαν ερευνητές του Ευρωπαϊκού Νότιου Παρατηρητηρίου (ESO) στη Χιλή είναι ένα «μάγναστρο» (magnetar), ένα είδος άστρου νετρονίων με εξαιρετικά ισχυρό μαγνητικό πεδίο.

Το μάγναστρο βρίσκεται σε ένα γιγάντιο αστρικό σμήνος (ονομάζεται Westerlund 1 και βρίσκεται στον αστερισμό του Βωμού) το οποίο είναι γνωστό ότι αποτελείται από άστρα που έχουν όλα την ίδια ηλικία. Δεδομένου ότι η διάρκεια ζωής ενός άστρου είναι αντιστρόφως ανάλογη της μάζας του, οι αστρονόμοι συμπεραίνουν ότι το μάγναστρο προέκυψε από την κατάρρευση ενός άστρου με μάζα πολύ μεγαλύτερη από τα γειτονικά του άστρα που λάμπουν ακόμα.

Μελετώντας τις κινήσεις αυτών των γειτονικών άστρων, οι ερευνητές υπολόγισαν ότι το άστρο από το οποίο γεννήθηκε το μάγναστρο είχε μάζα τουλάχιστον 40 φορές μεγαλύτερη από του Ήλιου.

Μέχρι σήμερα, οι επιστήμονες πίστευαν ότι οι αστέρες νετρονίων δημιουργούνται από την κατάρρευση άστρων με 10 έως 25 ηλιακές μάζες, ενώ οι εκρήξεις άστρων με μάζα πάνω από 25 φορές μεγαλύτερη από του Ήλιου δίνουν αναγκαστικά μαύρες τρύπες.

Η νέα έρευνα «εγείρει επομένως το ακανθώδες ερώτημα του πόση μάζα πρέπει να έχει ένα άστρο που σχηματίζει μαύρη τρύπα όταν καταρρεύσει, αν δεχτούμε ότι ένα άστρο 40 φορές βαρύτερο από τον Ήλιο δεν το καταφέρνει [να γίνει μαύρη τρύπα]» σχολιάζει ο Νόρμπερτ Λάνγκερ, μέλος της ερευνητικής ομάδας.

Οι ερευνητές διατυπώνουν πάντως μια υπόθεση που θα έδινε λύση στο κοσμικό μυστήριο: τη στιγμή του θανάτου του, το αρχικό άστρο πρέπει να είχε ήδη χάσει τα εννέα δέκατα της μάζας του.

Αυτό θα μπορούσε να συμβεί αν το άστρο βρισκόταν σε δυαδικό σύστημα -αν δηλαδή βρισκόταν σε τροχιά γύρω από ένα άλλο άστρο. Το δεύτερο αυτό άστρο απορρόφησε με το βαρυτικό του πεδίο μάζα από το πρώτο άστρο, και το «αδυνάτισε» έτσι αρκετά ώστε να μην μπορεί να μετατραπεί σε μαύρη τρύπα.

Ωστόσο το δεύτερο αυτό άστρο παραμένει άφαντο στις εικόνες των τηλεσκοπίων, ίσως επειδή εκτινάχθηκε μακριά όταν το πρώτο άστρο μετατράπηκε σε σουπερνόβα και έδωσε το μάγναστρο.

Δεδομένου όμως ότι τα πειστήρια απουσιάζουν από τις εικόνες, η υπόθεση των ερευνητών μπορεί να επιβεβαιωθεί μόνο με περαιτέρω μελέτες.

Η έρευνα έχει γίνει δεκτή για δημοσίευση στην επιθεώρηση Astronomy and Astrophysics.

Newsroom ΔΟΛ

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα, Φυσική | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Σπάνιο άστρο νετρονίων αμφισβητεί τη θεωρία για τις μαύρες τρύπες

Περσείδες: μια φαντασμαγορική νυχτερινή καλοκαιρινή βροχή!

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 14 Αυγούστου 2010

Οι Περσείδες (αρσενικό) είναι από τις πιο εντυπωσιακές βροχές μετεώρων (πιο σωστά βροχή διαττόντων αστέρων) που παρατηρούνται κάθε χρόνο από τα μέσα του Ιούλη μέχρι και τα τέλη Αυγούστου. Με βάση τις παρατηρήσεις του Διεθνούς Οργανισμού Μετεώρων (International Meteor Organization – ΙΜΟ) από τα πρόσφατα έτη, φέτος αναμένουμε την εμφάνιση του μέγιστου των 100 περίπου μετεώρων ανά ώρα, τη νύχτα μεταξύ της 12ης Αυγούστου και της 13ης Αυγούστου 2010.

Συνέχεια …….

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα, Φυσική | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Περσείδες: μια φαντασμαγορική νυχτερινή καλοκαιρινή βροχή!

Παρατήρηση των Περσείδων

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 14 Αυγούστου 2010

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα, Φυσική | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Παρατήρηση των Περσείδων

Φαντασμαγορική βροχή από αστέρια φωτίζει απόψε τον ουρανό

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 12 Αυγούστου 2010

Αυτό είναι το θέαμα που θα απολαύσουμε, ιδίως αν βρεθούμε σε εξαιρετικά σκοτεινό σημείο
Αυτό είναι το θέαμα που θα απολαύσουμε, ιδίως αν βρεθούμε σε εξαιρετικά σκοτεινό σημείο
Αθήνα

Για μια ακόμη χρονιά, οι «Περσείδες», οι πολυπληθείς διάττοντες αστέρες, δίνουν το ραντεβού με τους ουρανούς της Γης. Το μοναδικό υπερθέαμα της «βροχής από πεφταστέρια» θα κορυφωθεί τη νύχτα της Πέμπτης 12 Αυγούστου και της Παρασκευής 13 του μηνός.

Στην Ελλάδα το θέαμα θα είναι ορατό, ιδίως αν κοιτάξει κανείς στον ουρανό σε κατεύθυνση βορειοανατολική.

Όσο πιο καθαρός είναι ο νυχτερινός ουρανός, τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες για ένα πιο εντυπωσιακό θέαμα, αν και μερικές φορές διαψεύδονται οι προσδοκίες των θεατών που ξενυχτούν. Πρόβλεψη, πάντως, δεν γίνεται.

Φέτος το φαινόμενο συνδυάζεται με μια σύγκλιση πλανητών, που θα είναι ορατή μετά τη δύση του ηλίου και μέχρι τις 10 το βράδυ, όταν η Αφροδίτη, ο Κρόνος, ο Άρης και η Σελήνη (ένα μέρος της) θα βρίσκονται πολύ κοντά σε ένα κύκλο διαμέτρου περίπου 10 μοιρών.

Οι ειδικοί πάντως της NASA, σύμφωνα με τη βρετανική εφημερίδα Daily Mail, εκτιμούν ότι πρέπει να αναμένεται πτώση μετεώρων με μέσο ρυθμό 50-80 την ώρα.

Οι επιστήμονες θεωρούν ότι μετά το 2007 υπάρχουν καλύτερες συνθήκες από ποτέ για την παρακολούθηση του φαινομένου, κυρίως από σκοτεινές περιοχές στην εξοχή, ώστε να μην παρεμβάλλεται η φωταύγεια των πόλεων.

Οι Περσείδες ονομάστηκαν έτσι επειδή φαίνονται να προέρχονται από τον αστερισμό του Περσέα, αλλά αυτό είναι μια οπτική αυταπάτη.

Στην πραγματικότητα προκαλούνται από τα σωματίδια σκόνης και λοιπά υπολείμματα που αφήνει πίσω της η τεράστια ουρά (μήκους δεκάδων εκατομμυρίων χιλιομέτρων) του κομήτη 109Ρ/Σουίφτ-Τατλ, ο οποίος ανακαλύφθηκε το 1862 από τους αμερικανούς Λιούις Σουίφτ και Όρας Tατλ από τους οποίους και πήρε το όνομά του.

Ο κομήτης αρχίζει να συναντιέται με την τροχιά της Γης από τις αρχές του Αυγούστου και χρειάζεται περίπου 130 χρόνια για να πραγματοποιήσει μια πλήρη περιφορά γύρω από τον ήλιο.

Το πρώτο μετέωρο των Περσειδών της φετινής χρονιάς, μήκους περίπου 2,5 εκατοστών, εντοπίστηκε από τη NASΑ την προηγούμενη εβδομάδα πάνω από τον ουρανό της Αλαμπάμα στις ΗΠΑ.

Τα μετέωρα («πεφταστέρια») είναι μικροί διαστημικοί βράχοι που εισέρχονται στη γήινη ατμόσφαιρα υπό χαμηλή γωνία πρόσπτωσης και φαίνονται να καίγονται αργά.

Καθώς πλησιάζουν προς το έδαφος με ταχύτητα γύρω στα 60χλμ/δευτερόλεπτο και διαλύονται από την τριβή και την υπερθέρμανση, αφήνουν φωτεινά ίχνη.

Τα μετέωρα -που σπάνια φτάνουν στη Γη, καθώς καίγονται κατά την πτώση τους τελείως- μπορούν να εμφανιστούν οπουδήποτε στο νυχτερινό ουρανό, ιδίως στα πιο σκοτεινά τμήματά του, όταν δεν υπάρχει φεγγάρι.

Newsroom ΔΟΛ, με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα, Φυσική | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Φαντασμαγορική βροχή από αστέρια φωτίζει απόψε τον ουρανό

Φαντασμαγορικές εικόνες από την ολική έκλειψη Ηλίου στον Ειρηνικό

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 13 Ιουλίου 2010

Συσκότιση στο Νησί του Πάσχα

Φαντασμαγορικές εικόνες από την ολική έκλειψη Ηλίου στον Ειρηνικό

Τα πέτρινα αγάλματα μοάι στο Νησί του Πάσχα μοιάζουν να στρέφουν το βλέμμα σε έναν παράξενο ουρανό

H τελευταία ολική έκλειψη Ηλίου μέχρι το 2012 χάρισε μοναδικό θέαμα στους χιλιάδες αστρονόμους και τουρίστες που έσπευσαν στο Νησί του Πάσχα για να βρουν μια καλή θέση.Στο απομονωμένο Νησί του Πάσχα, 3.500 χλμ δυτικά της Χιλής, η μέρα έγινε νύχτα για 4 λεπτά και 40 δευτερόλεπτα, ξεκινώντας στη 1 το μεσημέρι της Κυριακής τοπική ώρα (10 το βράδυ ώρα Ελλάδας).

Αυτή ήταν η κορύφωση και για την ερευνητική ομάδα του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, η οποία πραγματοποίησε φασματικές μετρήσεις του ηλιακού στέμματος, με επικεφαλής τον καθηγητή Φυσικής και «κυνηγό εκλείψεων»  Γιάννη Σειραδάκη.Η ολική έκλειψη της 11ης Ιουλίου έγινε ορατή μόνο σε μια στενή λωρίδα που διατρέχει το νότιο ημισφαίριο.Το θέαμα ξεκίνησε την ώρα της ανατολής περίπου 1.900 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της Νέας Ζηλανδίας. Η σκιά της Σελήνης κινήθηκε στη συνέχεια στο Νότιο Ειρηνικό και σκοτείνιασε τον ουρανό στα νησιά Κουκ, το Νησί του Πάσχα και σε τμήματα της Χιλής και της Αργεντινής.
Newsroom ΔΟΛ

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα, Φυσική | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Φαντασμαγορικές εικόνες από την ολική έκλειψη Ηλίου στον Ειρηνικό

Αποστολή στο Νησί του Πάσχα για την έκλειψη

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 2 Ιουλίου 2010

Αποστολή στο Νησί του Πάσχα για την έκλειψη

Της Γιωτας MυρτσιωτηΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. Την ημέρα παρατηρεί τον ήλιο και κατασκευάζει αστρονομικά όργανα. Το βράδυ αφήνει τον τόρνο και με το βιολί του εκτελεί έργα κλασικής μουσικής. Μουσικός της Συμφωνικής Ορχήστρας του Δήμου και δάσκαλος βιολιού στο δημοτικό Ωδείο Θεσσαλονίκης είναι ο ερασιτέχνης αστρονόμος Αριστείδης Βούλγαρης, ένα από τα μέλη της ελληνικής επιστημονικής αποστολής που θα συμμετέχει στα αστρονομικά πειράματα κατά τη διάρκεια της φετινής ολικής έκλειψης ηλίου στο Νησί του Πάσχα στις 11 Ιουλίου.

Πρωτοποριακό όργανο

Η αποστολή, με επικεφαλής τον καθηγητή αστρονομίας του ΑΠΘ κ. Γιάννη Σειραδάκη, αναχωρεί την Κυριακή. Στις αποσκευές του ο ερασιτέχνης αστονόμος θα μεταφέρει τον «διαφορικό φασματογράφο», ένα πρωτοποριακό όργανο που κατασκεύασε ο ίδιος για να παρατηρεί τα στοιχεία της ηλιακής ατμόσφαιρας. Το πάθος του 35χρονου μουσικού για την αστρονομία ξεκίνησε τυχαία, αλλά όπως λέει ο ίδιος η σχέση τους δεν είναι τυχαία.   «Το κοινό ανάμεσα στα δύο είναι τα κύματα, ηλεκτρομαγνητικά στην αστρονομία, ακουστικά στη μουσική». Το ενδιαφέρον του για «τον ζωντανό οργανισμό που ορίζει τη ζωή στον πλανήτη» πυροδότησε αρχικά ένα βιβλίο τσέπης αστρονομίας. Η ενασχόλησή του ξεκίνησε το 1989, όταν αγόρασε το πρώτο τηλεσκόπιο. Στην πορεία απέκτησε δεύτερο και τρίτο, αλλά δεν αρκούσαν για τις αστρονομικές του ανησυχίες. Πλουτίζοντας τις γνώσεις του, έσκυψε πάνω από έναν τόρνο, πειραματίστηκε και κατάφερε να κατασκευάσει ένα όργανο ικανό να ανιχνεύσει χημικά στοιχεία στην ατμόσφαιρα του ήλιου. «Το όργανο αναλύει το φως του ήλιου στα χρώματα της ίριδας. Με βάση την ένταση των χρωμάτων μπορούμε να αντλήσουμε συμπεράσματα για τα στοιχεία στην ηλιακή ατμόσφαιρα», εξηγεί στην «Κ». Το πλεονέκτημα αυτού του οργάνου, διευκρινίζει, βρίσκεται στις δύο κάμερες που διαθέτει. «Με τη μια παρατηρούμε στοιχεία (μαγνήσιο) στην κατώτερη ατμόσφαιρα, ενώ το δεύτερο στοχεύει στο πιο διαδεδομένο στοιχείο στον ήλιο, το υδρογόνο.Οι δρόμοι τους με τον καθηγητή κ. Σειραδάκη συναντήθηκαν το 1991, όταν ένα τηλεσκόπιό του παρουσίασε βλάβη. Εκτοτε ξεκίνησε μια στενή συνεργασία που την ενίσχυσαν οι αποστολές για αστρονομικές παρατηρήσεις ολικής έκλειψης ηλίου (Καστελόριζο 2006, Νοβοσιμπίρσκ 2008, Σαγκάη 2009) και μια κοινή δημοσίευση.

Μετρήσεις

Στο Νησί του Πάσχα μαζί με τον Γρεβενιώτη, καθηγητή του Πανεπιστημίου του Σικάγου, τον Θανάση Οικονόμου (κατασκευάζει διαστημικές συσκευές για αποστολές της ΝΑSA) και τον «κκυνηγό εκλείψεων» Τζέι Πασάχοφ από τη Μασαχουσέτη θα προχωρήσουν σε φασματοσκοπικές μετρήσεις του ιονισμένου σιδήρου, του μαγνησίου και του υδρογόνου στο στέμμα του ήλιου στην πρώτη ολική έκλειψη που θα έχουν τη δυνατότητα να δουν λιγότεροι από 5.000 άνθρωποι, καθώς διέρχεται μόνο από νησάκια και ατόλες του Ειρηνικού Ωκεανού.

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα, Φυσική | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Αποστολή στο Νησί του Πάσχα για την έκλειψη

Έχει Πανσέληνο απόψε…. με έκλειψη σελήνης

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 26 Ιουνίου 2010

26 Ιουνίου, σήμερα, και η σελήνη βρίσκεται στη φάση της Πανσέληνου. Επιπλέον θα έχουμε και έκλειψη σελήνης η οποία, δυστυχώς, δεν θα είναι ορατή από την Ελλάδα. Τυχεροί οι κάτοικοι των νησιών του Ειρηνικού Ωκεανού  που θα έχουν τη δυνατότητα να παρατηρήσουν ένα από τα πιο εντυπωσιακά φαινόμενα της αστρονομίας.Στο χάρτη που ακολουθεί φαίνονται οι περιοχές στις οποίες θα είναι ορατή η έκλειψη σελήνης.  june_2010_lunar_eclipse_map.jpg

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα, Φυσική | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Έχει Πανσέληνο απόψε…. με έκλειψη σελήνης

Θερινό ηλιοστάσιο

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 24 Ιουνίου 2010

Στις 22-6-2010 είχαμε το θερινό ηλιοστάσιο, τη μέρα δηλαδή που ο ήλιος ανέρχεται στο ψηλότερο σημείο του ουρανού στις 12:00 το μεσημέρι για το βόρειο ημισφαίριο και που η μέρα έχει τη μεγαλύτερη διάρκεια καθ όλο το έτος. Στη συνέχεια ο ήλιος παίρνει την κατηφόρα, όπως φαίνεται και στη φωτογραφία, και στις 21 Σεπτεμβρίου έχουμε την φθινοπωρινή ισημερία και στις 22 Δεκεμβρίου το χειμερινό ηλιοστάσιο.

 sun.jpg

Τώρα ο ήλιος έφθασε στο απώτατο σημείο του στο  Βορρά για το έτος και αρχίζει την εξάμηνη επιστροφή του νότια. Είναι, δηλαδή, στο πιο πάνω μέρος του αναλήμματος, όπως φαίνεται στη φωτογραφία αυτή του Στράτου Κουφού.

 

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα, Φυσική | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Θερινό ηλιοστάσιο

Η αστροπαρατήρηση στο Φαλακρό Δράμας στις 19-6-2010 αναβάλλεται λόγω άσχημων καιρικών συνθηκών.

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 18 Ιουνίου 2010

Η αστροπαρατήρηση στο Φαλακρό Δράμας στις 19-6-2010 αναβάλλεται λόγω άσχημων καιρικών συνθηκών.

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα, Φυσική | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Η αστροπαρατήρηση στο Φαλακρό Δράμας στις 19-6-2010 αναβάλλεται λόγω άσχημων καιρικών συνθηκών.

Τι θα δούμε απόψε (17-6-2010) στην αστροπαρατήρηση στο Γυμνάσιο Νικηφόρου;

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 17 Ιουνίου 2010

Μετά τη δύση του ήλιου κοιτώντας δυτικά και κατά μήκος της εκλειπτικής θα δούμε χαμηλά στον ορίζοντα τους Δίδυμους Κάστωρ και Πολυδεύκη, την Αφροδίτη, τον Άρη και τη Σελήνη σε κοντινή απόσταση στον αστερισμό του Λέοντα, και τον Κρόνο.                                                                                                                                                                                     west.JPGΣτον Κρόνο θα δούμε τους δακτυλίους του και αρκετούς από τους δορυφόρους του όπως ο Τιτάνας, η Τήθυς και η Ρέα.saturn.JPG   Στον αστερισμό του Κύκνου θα παρατηρήσουμε το διπλό αστέρα β Κύκνου, γνωστό με το όνομα Albireo, που αποτελείται από 2 μέλη, το ένα μέλος με πρασινωπό χρώμα και το άλλο με πορτοκαλί.albireo.JPGΚαι φυσικά πλήθος ακόμη ουράνιων αντικειμένων……

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα, Φυσική | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Τι θα δούμε απόψε (17-6-2010) στην αστροπαρατήρηση στο Γυμνάσιο Νικηφόρου;

Βραδιά Αστροπαρατήρησης στο Γυμνάσιο Νικηφόρου Δράμας

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 16 Ιουνίου 2010

Σας προσκαλούμε στο Γυμνάσιο Νικηφόρου Δράμας στις 17-6-2010 στις 21:30 να παρατηρήσουμε τη Σελήνη, την Αφροδίτη, τον Άρη, τον Κρόνο και πλήθος άλλων αστρονομικών αντικειμένων. Η είσοδος είναι ελεύθερη για όλους. Διαβάστε την συνέχεια »

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα, Φυσική | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Βραδιά Αστροπαρατήρησης στο Γυμνάσιο Νικηφόρου Δράμας

Itokawa: Ένας αστεροειδής φτάνει στη Γη.

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 12 Ιουνίου 2010

Itokawa: Ένας αστεροειδής φτάνει στη Γη.

 

Την Κυριακή 13 Ιουνίου στις 5 το απόγευμα ώρα Ελλάδος κομμάτια από τον αστεροειδή Itokawa θα φτάσουν στην επιφάνεια της Γης. Δεν θα προκαλέσουν όμως καμμιά καταστροφή γιατί είναι ασφαλισμένα σε μια κάψουλα περισυλλογής δειγμάτων η οποία θα ακουμπήσει ομαλά στο έδαφος, στο πεδίο δοκιμών της αεροπορίας στην προστατευμένη περιοχή Woomera στην Αυστραλία.Η κάψουλα είναι μέρος της ιαπωνικής αποστολής Hayabusa, η οποία ξεκίνησε στις 9 Μαΐου 2003 και αφού πέρασε κοντά από την Γη τον Μάϊο του 2005 για μια βαρυτική ώθηση, έφτασε στον αστεροειδή Itokawa μετά από ένα ταξίδι 2 δισεκατομμυρίων χιλιομέτρων. Αφού τον εξέτασε λεπτομερώς, ακούμπησε στην επιφάνεια του δυο φορές και μέσω ενός βλήματος που έριξε, συνέλεξε σκόνη και πετρώματα τα οποία αποθηκεύτηκαν στην ειδική κάψουλα.

Το Hayabusa ρίχνει την σκιά του στον αστεροειδή πάνω από το σημείο προσεδάφισης

 

Κατά την διάρκεια της αποστολής του αντιμετώπισε αρκετά προβλήματα, όπως διακοπή λειτουργίας ενός από τους τέσσερις κινητήρες, απώλεια επικοινωνίας και βλάβη στα γυροσκόπια. Έτσι ενώ ήταν προγραμματισμένη η επιστροφή της κάψουλας το 2007, επανασχεδιάστηκε η τροχιά του και τελειώνει την αποστολή του 3 χρόνια αργότερα.Λόγω της βλάβης στους χημικούς κινητήρες, χρησιμοποιούνται οι τέσσερις κινητήρες ιόντων που διαθέτει, για να ολοκληρώσει την επιστροφή του.Οι κινητήρες ιόντων, αν και δίνουν μόνο ένα κλάσμα της ώθησης των χημικών κινητήρων, μπορούν να λειτουργούν για περισσότερο χρόνο και στην αποστολή αυτή λειτούργησαν συνολικά για 40.000 ώρες. Οι Ιάπωνες τεχνικοί για να ξεπεράσουν τα εμπόδια λόγω των βλαβών, χρησιμοποίησαν ακόμη και την ώθηση της ηλιακής ακτινοβολίας για να καθορίσουν την τροχιά του.

Ο αστεροειδής 25143 ItokawaΚατά την διάρκεια της καθόδου πρός τον αστεροειδή και λόγω της μεγάλης απόστασης από την Γη, το σκάφος λειτουργούσε αυτόνομα με δεδομένα από τον υψομετρητή λέιζερ και από την οπτική παρατήρηση μιας «σημαδούρας» που είχε αφεθεί στην επιφάνεια του Itokawa νωρίτερα. Μέρος της αποστολής ήταν και η προσεδάφιση στον αστεροειδή του Minerva, ενός μίνι ρόβερ διαστάσεων 10 εκατοστών, αλλά λόγω της βλάβης στο σύστημα διεύθυνσης, δεν βρήκε τον στόχο του και χάθηκε στο διάστημα.Οι Ιάπωνες ευελπιστούν ότι παρά τα πολλά τεχνικά προβλήματα, θα έχει συγκεντρωθεί υλικό στην κάψουλα, το οποίο μετά την εξέτασή του θα δώσει απαντήσεις σε πολλά ερωτήματα όπως η σύνθεση του αστεροειδούς, η ηλικία του, από τι αρχικά σώματα προήλθε, εάν έχει ξένα υλικά στην επιφάνειά του, πόσο έχει αλλάξει η σύνθεση του λόγω της ηλιακής και κοσμικής ακτινοβολίας κλπ.ΟΜΙΛΟΣ ΦΙΛΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣΑλεξανδρείας 113, περιοχή Μαρτίουτηλ 2310 423 133www.ofa.grhttp://www.astronomy.gr/main.cfm?module=news&id=1505&action=detail

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα, Φυσική | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Itokawa: Ένας αστεροειδής φτάνει στη Γη.

Mars500, Δεν είναι ριάλιτι

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 12 Ιουνίου 2010

Δοκιμασία: Έξι άνδρες περιορισμένοι σε ειδικά διαμορφωμένο κλειστό χώρο επί 18 μήνες.Τόπος: ΜόσχαΣτόχος: τα επιστημονικά συμπεράσματα από το πείραμα.Δεν είναι ριάλιτι, είναι η πρώτη πλήρους διάρκειας προσομοίωση ενός ταξιδιού στον πλανήτη Άρη. 

Μετάφραση-Επιμέλεια: Σίμος Οικονομίδης, Φυσικός, M.Sc.Πηγή: ESA Η πόρτα έκλεισε: Η 18μηνη αποστολή Mars500 άρχισεu;alakkaaa 3 Ιουνίου 2010Η Mars500, η πρώτη πλήρους διάρκειας προσομοίωση αποστολής στον Άρη άρχισε σήμερα στη Μόσχα στις 13:49 τοπική ώρα (11:49 CET), όταν το εξαμελές πλήρωμα μπήκε στο «διαστημόπλοιο» και η πόρτα πίσω τους έκλεισε. Το πείραμα θα διαρκέσει μέχρι τον Νοέμβριο του επόμενου έτους. Η ατμόσφαιρα ήταν φορτισμένη με σοβαρότητα και αποφασιστικότητα στις εγκαταστάσεις του Mars500 στο Ινστιτούτο Βιοϊατρικών Προβλημάτων στη Μόσχα σήμερα το μεσημέρι, την ώρα που τα μέλη του πληρώματος μιλούσαν στον Τύπο και τη στιγμή που μπήκαν στους θαλάμους που θα είναι το σπίτι τους για τις επόμενες 520 ημέρες.Οι Diego UrbΟ   Diego ελέγχει τον υπολογιστήina και Romain Charles από την Ευρώπη, οιSukhrob KamolovAlexey Sitev και Alexandr Smoleevskiy από τη Ρωσία και ο Wang Yue από την Κίνα βρίσκονται σε μια αποστολή που προσεγγίζει ένα πραγματικό διαστημικό ταξίδι στον μεγαλύτερο βαθμό που είναι δυνατόν πάνω στη Γη. Θα ζουν και θα εργάζονται σαν αστροναύτες, θα τρώνε ειδική τροφή και θα γυμνάζονται με τον ίδιο τρόπο που γυμνάζονται τα πληρώματα του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού. Η αποστολή τους είναι να «φτάσουν στον Άρη» σε 250 ημέρες, να «προσεδαφιστούν και να εξερευνήσουν τον Άρη επί έναν μήνα» και να «επιστρέψουν στη Γη» σε 230 ημέρες, χρησιμοποιώντας απομιμήσεις του διαστημοπλοίου, του σκάφους προσεδάφισης και της αριανής επιφάνειας. Η πόρτα θα μείνει κλειστή έως τον Νοέμβριο του 2011 και το πλήρωμα πρέπει να τα βγάλει πέρα με τις τροφές και τον εξοπλισμό που έχουν αποθηκευτεί στη μονάδα. Μόνο ηλεκτρισμός, νερό και αέρας θα παρέχονται στους θαλάμους από έξω. Προβλήματα που θα παρουσιαστούν Ο Romain στην καμπίνα του (ESA)Στην αποστολή Mars500 δεν θα δοκιμαστούν μόνο νέες τεχνολογίες, αλλά και η ανθρώπινη αντοχή στα άκρα. Η παραμονή επί σχεδόν 18 μήνες μέσα σε μεταλλικά κοντέινερ θα είναι δύσκολη, παρά την εκπαίδευση και την ενημέρωση που έγιναν από αστροναύτες και στελέχη υποβρυχίων.  Αναμφίβολα, τα μέλη του πληρώματος θα παρουσιάσουν ψυχολογικές διακυμάνσεις στη μακρά διάρκεια του ταξιδιού και αυτές οι διακυμάνσεις είναι ένα κρίσιμο μέρος του πειράματος. Οι «αστροναύτες» κατά κανόνα θα μοιράζουν ισομερώς τις ώρες των καθημερινών ημερών σε εργασία, ελεύθερο χρόνο και ανάπαυση, ενώ τα σαββατοκύριακα θα είναι συνήθως ελεύθερα. Έχουν μαζί τους πληθώρα ταινιών, βιβλίων, μουσικών οργάνων και άλλων μέσων ψυχαγωγίας. Τα σώματά τοΟι  βετεράνοι από την προηγούμενη μελέτη (ESA/IBMP - Oleg Voloshin)υς θα αρχίσουν να προσαρμόζονται στις νέες συνθήκες – ένα κλειστό περιβάλλον με περιορισμένο χώρο ευνοεί τη ραγδαία υποβάθμιση της φυσικής κατάστασης. Τα μέλη του πληρώματος πρέπει να γυμνάζονται έως και δύο ώρες κάθε μέρα, αλλά μπορούν να κάνουν ντους μόνο μία φορά την εβδομάδα. Τι ξέχασα; Η προετοιμασία όλων των εφοδίων, από σαπούνι και ρούχα μέχρι τροφή και εφεδρικές μπαταρίες για την κάμερα, ώστε να υπάρχει αυτάρκεια σε μια αποστολή 18 μηνών, είναι μια κρίσιμη και σύνθετη διαδικασία. Και, τέλος, η τεχνολογία: η μονάδα δεν είναι διαστημόπλοιο, αλλά χρησιμοποιεί πολλά συστήματα τα οποία θα υπάρχουν και σε ένα αληθινό διαστημόπλοιο που θα ταξιδέψει προς τον Άρη. Η δοκιμή αυτών σε ρεαλιστικές συνθήκες είναι σημαντική. Το πλήρωμα έχει εκπαιδευτεί ώστε να είναι σε θέση να επιδιορθώσει και την τελευταία βίδα του «σκάφους» και μόνο σε ακραίες καταστάσεις θα παρασχεθεί εξωτερική βοήθεια. Ο Sukhrob δίνει σήμα ετοιμότητας  (ESA)Τα λέμε σε 520 ημέρες! Καθ’ όλη τη διάρκεια της αποστολής οι Diego Urbinaκαι RomainCharles, τα μέλη του πληρώματος που ανήκουν στην ESA, θα στέλνουν ημερήσιες αναφορές και βίντεο στον ιστότοπο Mars500 της ESA. Η πρώτη αναφορά δημοσιεύτηκε σήμερα: «Αντίο Ήλιε, αντίο Γη, αναχωρούμε για τον Άρη!».

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα, Φυσική | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Mars500, Δεν είναι ριάλιτι

Ποτέ άλλοτε τα επιστημονικά βιβλία δεν είχαν τόση απήχηση στο κοινό

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 10 Ιουνίου 2010

 «Η επιστήμη είναι σέξι»

Σπάνια οι επιστημονικές ειδήσεις κατέληγαν στις πρώτες σελίδες των εφημερίδων και ακόμη πιο σπάνια σχηματίζονταν ουρές σε επιστημονικές εκθέσεις, όπως συνέβη πρόσφατα στη Ρώμη για την έκθεση «Δαρβίνος 1809-2009». «Η επιστήμη είναι σέξι», διαπιστώνει σε ένα σχετικό αφιέρωμα η βρετανική εφημερίδα «Guardian». Και οι λόγοι είναι πολλοί.

Το ενδιαφέρον του κοινού για την επιστήμη δεν είναι καινούργιο. Στις «Φιλοσοφικές επιστολές του» ο Βολτέρος διηγείται τις εντυπώσεις του από την κηδεία με τιμές αρχηγού κράτους που επιφύλαξαν οι Βρετανοί στον Νεύτωνα το 1727. «Θάφτηκε σαν ένας βασιλιάς που είχε κάνει καλό στους υπηκόους του», παρατηρούσε έκπληκτος ο Γάλλος φιλόσοφος, αφού δεν είχε δει ποτέ τη χώρα του να αποχαιρετά με τις ίδιες τιμές τους κορυφαίους της επιστήμονες. Αντίθετα με τις τιμές της Βρετανίας αλλά και την αδιαφορία της Γαλλίας, η Ιταλία ήταν εχθρική απέναντι στις δικές της ιδιοφυΐες. Το 1642, ο Γαλιλαίος θάφτηκε κρυφά στα υπόγεια του καθεδρικού ναού του Τιμίου Σταυρού στη Φλωρεντία για να μην δυσαρεστηθεί ο πάπας που τον είχε υποχρεώσει να αποκηρύξει δημόσια τις θέσεις του. Η Καθολική Εκκλησία χρειάστηκε περισσότερα από 300 χρόνια για να αποκαταστήσει τη μνήμη του.

 

Θα έπρεπε να έρθει ο 20ός αιώνας για να υποκλιθεί ο πλανήτης στον πρώτο «διεθνή σταρ» της επιστήμης. Το 1919 ο Αλμπερτ Αϊνστάιν γινόταν ένα αναγνωρίσιμο πρόσωπο σε ολόκληρο τον κόσμο, όταν οι εφημερίδες της εποχής αφιέρωσαν τα πρωτοσέλιδά τους στη Θεωρία της Σχετικότητας. Ο Γερμανοεβραίος φυσικός δικαίωσε σύντομα τη φήμη του σταρ με τις αντισυμβατικές πόζες του στον φωτογραφικό φακό και τις πικάντικες δηλώσεις του. «Θα λυπόμουν για τον Θεό γιατί η θεωρία μου είναι απολύτως σωστή», απάντησε σε μια φοιτήτρια που τον ρώτησε τι θα σκεφτόταν εάν ήταν αρνητικά τα αποτελέσματα της έρευνάς του.

Στα μέσα του 20ού αιώνα διαδέχθηκε τον Αϊνστάιν ο Τζέιμς Γουότσον, το «τρομερό παιδί» της Βιολογίας που στα 24 του χρόνια χαρτογράφησε με τον συνάδελφό του Φράνσις Κρικ τη δομή του DNA. Σαν ένας γνήσιος «αντιστάρ», ο Γουότσον δεν έδινε συνεντεύξεις και δεν εμφανιζόταν στην τηλεόραση. Αλλά ο «Διπλός Ελικας» έγινε μπεστ σέλερ το 1968.

Προς το τέλος της προηγούμενης χιλιετίας ήταν η ιδιοφυΐα του Ρίτσαρντ Φάινμαν που κατέκτησε την κοινή γνώμη και τα μέσα ενημέρωσης. Ο Τύπος μαγνητίστηκε από την προσωπικότητά του, όταν με αφορμή τη βράβευσή του με το Νόμπελ, ένας δημοσιογράφος του ζήτησε να εξηγήσει σε πέντε λεπτά τι είχε κάνει για να αξίζει το βραβείο. «Νεαρέ μου, εάν μπορούσε να εξηγηθεί σε πέντε λεπτά δεν θα άξιζε το Νόμπελ», ήταν η απάντησή του.

Ακολούθησαν το αυτοβιογραφικό «Σίγουρα θα αστειεύεστε, κύριε Φάινμαν» με ανεκδοτολογικές ιστορίες από την επαγγελματική και προσωπική του ζωή και μια «μυθική» εμφάνιση στην τηλεόραση, όπου με ένα κομμάτι λάστιχο κι ένα ποτήρι παγωμένο νερό εξήγησε την έκρηξη του διαστημόπλοιου «Τσάλεντζερ» 73 δευτερόλεπτα μετά την απογείωσή του στις 28 Ιανουαρίου του 1986.

Ο Αϊνστάιν, ο Γουότσον και ο Φράινμαν ήταν μεμονωμένες περιπτώσεις. Τις τελευταίες δεκαετίες, ωστόσο, κάτι έχει αλλάξει. Η επιστήμη και οι επιστήμονες τραβούν τα φώτα της δημοσιότητας όλο και περισσότερο και πέρα από τον στενό κύκλο των επιστημονικών επιθεωρήσεων και των συναδέλφων τους. Στις αρχές της δεκαετίας του 1990 η είδηση της απόδειξης του Τελευταίου Θεωρήματος του Φερμά από τον Αντριου Ουάιλς κατέληξε στην πρώτη σελίδα των «New York Times». Το 1994, η βράβευση με Νόμπελ του Τζον Νας, του ιδιοφυούς μαθηματικού που πάλευε για χρόνια με τη σχιζοφρένεια, κατέκτησε το ευρύτερο κοινό. Οι ιστορίες των δύο μαθηματικών ενέπνευσαν την τέχνη: Το θέατρο με το «Τελευταίο ταγκό του Φερμά», ένα μιούζικαλ που ανέβηκε στο Μπρόντγουεϊ. Και τον κινηματογράφο με την οσκαρική ταινία «Ένα υπέροχο μυαλό» και πρωταγωνιστή τον Ράσελ Κρόου. Τα μαθηματικά ξαναβρήκαν μια θέση στον κινηματογράφο με τον «Ξεχωριστό Γουίλ Χάντινκ» και το «Proof», ταινίες που χάρισαν βραβεία Οσκαρ στους δημιουργούς τους και είχαν εξαιρετική πορεία στις αίθουσες.

Σήμερα, βιβλία επιστημόνων όπως του Ρίτσαρντ Ντόνκινς και του Μπράιαν Γκριν γίνονται μπεστ σέλερ, ξεπερνώντας σε πωλήσεις το ένα εκατομμύριο αντίτυπα. Ο αστροφυσικός Στίβεν Χόκινγκ, καθηλωμένος στην αναπηρική καρέκλα από μια σπάνια νευρομυική ασθένεια, απέκτησε παγκόσμια φήμη για τη θεωρία που ανέπτυξε γύρω από τη δημιουργία του σύμπαντος και η περιπέτεια της υγείας του τον περασμένο χρόνο βρέθηκε στα πρωτοσέλιδα των μεγαλύτερων εφημερίδων του κόσμου. Τα τηλεοπτικά δίκτυα παραχωρούν ευχαρίστως τα στούντιό τους στους επιστήμονες και αναλαμβάνουν την παραγωγή πανάκριβων προγραμμάτων, όπως το «Πλανήτης Γη» του Ντέιβιντ Ατένμπορο, με τη βεβαιότητα ότι θα εξασφαλίσουν υψηλή τηλεθέαση.

Εάν η επιστήμη και οι ιδιοφυΐες έγιναν «σέξι», το οφείλουν εν πολλοίς στο Διαδίκτυο και στην ταχύτητα με την οποία μπήκαν οι νέες τεχνολογίες στη ζωή μας. «Μέσα σε λίγες δεκαετίες, οι υπολογιστές και η ψηφιακή επικοινωνία μέσω του Διαδικτύου ή της κινητής τηλεφωνίας άλλαξαν τόσο πολύ τη ζωή μας, που ήταν αναπόφευκτη μια αλλαγή στον τρόπο που βλέπουμε την επιστημονική κοινότητα», επισημαίνει ο Τιμ Ράντφορντ, αρχισυντάκτης στο επιστημονικό τμήμα της εφημερίδας «Guardian». Ενας άλλος λόγος είναι ότι, χάρη στο Διαδίκτυο, οι επιστημονικές θεωρίες διαδίδονται πολύ πιο γρήγορα και σε ένα πολύ πιο ευρύ περιβάλλον. «Οι επιστήμονες επικοινωνούσαν πάντοτε μεταξύ τους», αναφέρει ο Αλοκ Τζχα, επιστημονικός συντάκτης της βρετανικής εφημερίδας και συγγραφέας πολλών επιστημονικών δοκιμίων. «Σήμερα, όμως, μπορούν να κάνουν διάλογο με οποιονδήποτε ενδιαφέρεται για το έργο τους χάρη σε ένα κλικ στο ποντίκι του υπολογιστή τους. Υπάρχει μεγαλύτερη ανταλλαγή πληροφοριών, περισσότερη δημοκρατία και επαφή ιδεών», προσθέτει.

Για τον καθηγητή Φυσικής στο πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ, Μπράιν Κοξ, ένας άλλος λόγος για το αυξημένο ενδιαφέρον προς την επιστήμη βρίσκεται στο μεγαλύτερο επιστημονικό πείραμα στην ιστορία της ανθρωπότητας: την αναπαράσταση του μπιγκ μπανγκ, της μεγάλης έκρηξης, από τον επιταχυντή σωματιδίων του CERN στα σύνορα της Ελβετίας με τη Γαλλία. Πολλά οφείλονται ακόμη στις εκπληκτικές εικόνες που φτάνουν με πανίσχυρα τηλεσκόπια και ρομποτικά διαστημόπλοια από μακρινούς πλανήτες, στα πειράματα με τα βλαστοκύτταρα, στη συνειδητοποίηση ότι χωρίς την επιστήμη είναι αδύνατο να αντιμετωπισθεί η κλιματική αλλαγή. Ολοι αυτοί οι λόγοι συνηγορούν σε ένα γεγονός: Ζούμε τη χρυσή εποχή της επιστήμης.

Πηγή: ΑΠΕ – Guardian

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα, Φυσική | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ποτέ άλλοτε τα επιστημονικά βιβλία δεν είχαν τόση απήχηση στο κοινό

Η Αφροδίτη σε διπλό ραντεβού με τον Άρη και τον Κρόνο

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 7 Ιουνίου 2010

Ρομάντζο το απόβραδο

Η Αφροδίτη σε διπλό ραντεβού με τον Άρη και τον Κρόνο

Οι τρεις πλανήτες θα συνεχίσουν να πλησιάζουν ο ένας τον άλλο μέχρι τον Αύγουστο, οπότε ο Κρόνος θα βρεθεί στη μέση
Οι τρεις πλανήτες θα συνεχίσουν να πλησιάζουν ο ένας τον άλλο μέχρι τον Αύγουστο, οπότε ο Κρόνος θα βρεθεί στη μέση

  • 13

Ουάσινγκτον

Ένα θεαματικό κοσμικό τρίο ξεκινά αυτή την εβδομάδα, περίπου μία ώρα μετά από κάθε ηλιοβασίλεμα, καθώς η Αφροδίτη πλησιάζει τον Άρη και τον Κρόνο στον δυτικό ουρανό.Η λαμπερή Αφροδίτη, γνωστή ως Αποσπερίτης στις βράδυνες εμφανίσεις της και ως Αυγερινός όταν εμφανίζεται πρωί, θα παρουσιάζεται λίγο δεξιά από το σημείο όπου δύει ο Ήλιος.Ακριβώς από πάνω της θα βρίσκονται τα άστρα Πολυδεύκης και Κάστορας του αστερισμού των Διδύμων, αναφέρει το Space.com.Καθώς ο ουρανός σκοτεινιάζει, ο Άρης θα εμφανίζεται αριστερά της Αφροδίτης, εντός του αστερισμού του Λέοντα, ενώ ακόμα πιο αριστερά, στον αστερισμό της Παρθένου, θα κάνει την εμφάνισή του και ο Κρόνος. Τελικά οι τρεις πλανήτες θα φαίνονται να παρατάσσονται σχεδόν στην ίδια ευθεία.Η φαινόμενη απόσταση ανάμεσα στα τρία σώματα θα συνεχίσει να μειώνεται μέχρι τον Αύγουστο, οπότε ο Δίας και ο Κρόνος θα αρχίσουν να γίνονται δυσδιάκριτοι, καθώς απομακρύνονται από τη Γη. Μέχρι την πρώτη εβδομάδα του μήνα, ο Κρόνος θα φαίνεται να έχει μετακινηθεί ανάμεσα στους δύο άλλους πλανήτες.Η Αφροδίτη, ο Δίας και ο Κρόνος θα εμφανίζονται πολύ κοντά μεταξύ τους και για τους παρατηρητές στο νότιο ημισφαίριο, θα είναι όμως διατεταγμένοι σε μια σχεδόν κατακόρυφη γραμμή.

Newsroom ΔΟΛ

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα, Φυσική | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Η Αφροδίτη σε διπλό ραντεβού με τον Άρη και τον Κρόνο

Γαλαξίες σαν τους κόκκους της άμμου σε μια νέα εικόνα του μακρινού σύμπαντος

Συγγραφέας: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΖΟΥΛΗΣ στις 4 Ιουνίου 2010

Γαλαξίες σαν τους κόκκους της άμμου σε μια νέα εικόνα του μακρινού σύμπαντος

Η καταπληκτική εικόνα από το τηλεσκόπιο Herschel δείχνει αναρίθμητους γαλαξίες σαν κόκκους της άμμου, που ο καθένας τους περιέχει δισεκατομμύρια αστέρια. Είναι απομακρυσμένοι γαλαξίες που εκπέμπουν στο υπέρυθρο τμήμα της ακτινοβολίας. Πιστεύεται πως οι γαλαξίες ξεκίνησαν τη ζωή τους πριν 10 – 12 δισεκατομμύρια έτη πριν, ενώ σχημάτισαν μεγάλα σμήνη γαλαξιών λόγω της αμοιβαίας βαρυτικής δύναμης τους.

 

distant_universe

Γαλαξίες σε ένα νέο χάρτη του σύμπαντος από το διαστημικό τηλεσκόπιο Herschel της ESA από την περιοχή που λέγεται οπή του Lockman στον γνωστό βόρειο αστερισμό της Μεγάλης Άρκτου

Η νέα εικόνα του Herschel δείχνει μόνο μια γεύση του τι πρόκειται να ακολουθήσει, καθώς το Herschel συνεχίζει να ξεκλειδώνει τα μυστικά στα αρχικά στάδια της γέννησης των άστρων και των γαλαξιών στις πρώτες στιγμές του σχηματισμού του Σύμπαντος.

Οι γαλαξίες κωδικοποιούνται με μπλε, πράσινο και κόκκινο χρώμα, που αναπαριστούν τις τρεις περιοχές συχνοτήτων που χρησιμοποιούνται για την παρατήρηση τους από τα όργανα του Χέρσελ. Τα λευκά σημεία έχουν την ίδια ένταση σε όλες τις τρεις ζώνες και είναι οι γαλαξίες με τον πιο έντονο σχηματισμό νέων άστρων. Οι γαλαξίες που εμφανίζονται με κόκκινο χρώμα είναι πιθανόν να είναι οι πιο μακρινοί, ακόμα και, περίπου, 12 δισεκατομμύρια έτη φωτός.

Για πάνω από μια δεκαετία, οι αστρονόμοι ήταν προβληματισμένοι πάνω στους παράξενα λαμπρούς γαλαξίες στο μακρινό Σύμπαν. Αυτοί οι λαμπροί στο υπέρυθρο γαλαξίες φαίνεται να δημιουργούν αστέρια με ένα πρωτοφανές ρυθμό, που αψηφά τις συμβατικές θεωρίες σχηματισμού των γαλαξιών.

Τώρα όμως το υπέρυθρο διαστημικό παρατηρητήριο Herschel της ESA, με την ικανότητα που έχει να χαρτογραφεί με πολύ μεγάλη ευαισθησία εκτεταμένες περιοχές του διαστήματος, έχει δει χιλιάδες από αυτούς τους γαλαξίες, ενώ εντόπισε περιοχές τους που δείχνει για πρώτη φορά του πόσο ‘σαρδελοποιημένοι’ είναι – πάρα πολύ κοντά.

Όλες οι ενδείξεις δείχνουν ότι αυτοί οι γαλαξίες συγκρούονται μεταξύ τους σχηματίζοντας έτσι μεγάλες ποσότητες νέων άστρων, ως αποτέλεσμα αυτών των βίαιων συναντήσεων.

Αυτή η εικόνα είναι μέρος του πρότζεκτ που ονομάζεται Multi-tiered Extragalactic Survey (Hermes), που μελετά την εξέλιξη των γαλαξιών στο απόμακρο, αρχαίο Σύμπαν. Το πρόγραμμα ερευνά μεγάλες περιοχές του ουρανού, που σήμερα ανέρχονται σε 15 τετραγωνικές μοίρες, ή περίπου 60 φορές το φαινομενικό μέγεθος της Πανσελήνου.

Αυτή η συγκεκριμένη εικόνα λήφθηκε σε μια περιοχή του διαστήματος που ονομάζεται ‘τρύπα’ του Lockman, που βρίσκεται στον γνωστό βόρειο αστερισμό της Μεγάλης Άρκτου.

Πηγή: UniverseToDay     http://www.physics4u.gr/blog/?p=2204

Κατηγορία Αστροφυσική, Διάστημα, Φυσική | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Γαλαξίες σαν τους κόκκους της άμμου σε μια νέα εικόνα του μακρινού σύμπαντος