ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΙΕΡΕΑ

Προσκαλέσαμε τον π.Ιωάννη και μας έκανε τη τιμή να έρθει και να μας μιλήσει. Μας μίλησε για τον βασιλικό, το δενδρολίβανο κι άλλα βότανα που σχετίζονται με την θρησκεία μας. Τον ευχαριστούμε πολύ!

ΚΕΝΤΗΜΕΝΑ ΠΟΥΓΚΙΑ

Με τη βοήθεια μαμάδων και γιαγιάδων μάθαμε και κεντήσαμε αρωματικά φυτά και βότανα! Θα τα ράψουμε σε πουγκιά και θα φυλάξουμε τα βότανά μας!

Μπαίνουμε στη τελική ευθεία για την παρουσίαση του προγράμματός μας!

ΑΠΟΞΗΡΑΝΣΗ ΒΟΤΑΝΩΝ

Αποξηράναμε φύλλα αλόης, λεμονόχορτου, μαϊντανού, καυκαλύθρας, δάφνης…!
Βάλαμε μέσα σε μια εφημερίδα τα βότανά μας κι από πάνω βάλαμε δύο βαριά βιβλία. Τ΄αφήσαμε για δέκα μέρες…και ορίστε το αποτέλεσμα!

ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΟΝΟΜΑΤΩΝ ΒΟΤΑΝΩΝ

ΑΡΜΠΑΡΟΡΙΖΑ < ιταλική erba rosa
ΑΛΘΑΙΑ. Η λέξη Αλθαία ετυμολογείται από το ρήμα Αλθαίνω και ΄Αλθεξις ,που σημαίνει θεραπεία.
ΒΑΛΕΡΙΑΝΑ. Αρχική – Ριζική: βαλεριάνα < λατ. valeriana Ετυμολογία: [<valeriana < λατιν. valere “υγιαίνω”]
 ΓΛΥΚΑΝΙΣΟ. 1. από το λεξικό της κοινής νεοελληνικής ο Πετρούνιας δίνει: [ελνστ. γλυκάνισον < αρχ. γλυκ(ύς) + ἄνισον < αραβ. yansum].
2. από το μπαμπινιώτης: < μτγν. γλυκάνισον < γλυκύς + ανισον Ο τ. ἄνισον προέρχεται (πιθ. με ιωτακισμό) από την αρχ λ ἄν(ν)ηθον / ἄνησον (βλ. κ. άνηθο) Πρόκεται πιθανώς για δάνειο. Και άνηθος <αρχ. ἄνηθον, αγν. ετύμου, πιθ. δάνειο ασιατικής προέλ
ΔΙΚΤΑΜΟ. Από τη Δίκτη, όνομα βουνού της Κρήτης, όπου φύτρωνε το δίκταμο.
ΔΥΟΣΜΟΣ.  Ηδύοσμος, ηδύς: ευχάριστος, τερπνός + οσμή
ΘΥΜΑΡΙ. θύω = ευωδιάζω
ΛΕΒΑΝΤΑ Αρχική Ριζική: λεβάντα < lavande < lananda < λατ. lavare Ετυμολογία: [<ιταλ. lavanda]
ΜΑΪΝΤΑΝΟ.: Στην αρχή είχαμε ένα φυτό που λεγόταν πετροσέλινο. Το πήραν στα λατινικά και το έκαναν petroselinum και ύστερα οι άγγλοι το είπαν petersilie και οι γάλλοι peresil. Στο τέλος οι άγγλοι κατέληξαν στο parsley και οι γάλλοι στο persil. Πρόκειται για τον μαϊντανό. Στα ελληνικά πώς μετακινηθήκαμε από το πετροσέλινο στον μαϊντανό; Κάπου στους μέσους χρόνους το πετροσέλινο ονομάστηκε «μακεδονήσι». Η λέξη είναι αντιδάνειο από τα λατινικά, «makedonensis» δηλ. «μακεδονικός». Σε μερικές πηγές παρουσιάζεται ότι το μακεδονήσι είναι είδος μαϊντανού. Το μακεδονήσι το πήραν οι άραβες (مقدونس) magdanus, και ύστερα οι τούρκοι και το είπαν «maydanoz».
ΜΟΛΟΧΑ: μαλάσσω – μαλακός
ΡΙΓΑΝΗ. Η ελληνική λέξη ὀρίγανον είναι πιθανόν συνδυασμός του ουσιαστικού ὄρος και του ρήματος γανοῦσθαι, ίσως επειδή η ρίγανη προτιμάει να φυτρώνει στα υψόμετρα της Μεσογείου.
ΣΠΑΘΟΧΟΡΤΟ Αρχική – Ριζική: σπάθη < αρχ. Ετυμολογία: [<σπαθί + χόρτο]
ΤΙΛΙΟ.  (ιταλικό tiglio) ή Φλαμουριά ή Φιλύρα: φίλος + ύρον σμήνος = αυτό που προσελκύει μέλισσες.
ΤΣΟΥΚΝΙΔΑ. κνίδη ή κνίδωση
ΧΑΜΟΜΗΛΙ. Η ετυμολογία του όρου “χαμομήλι” είναι πολύ ενδιαφέρουσα. Λέγεται ότι οι αρχαίοι Έλληνες συνέδεαν το άρωμα του φυτού αυτού με τη γεύση των μήλων. Αυτή η ρίζα βρίσκεται επίσης σε άλλες γλώσσες: η λέξη για το χαμομήλι στα ισπανικά, για παράδειγμα, είναι «Manzanilla», δηλαδή «μικρό μήλο”. Ο όρος χαμομήλι αναφέρεται γενικά σε δύο διαφορετικά είδη φυτών: Χαμομήλι Matricaria και Ρωμαϊκό χαμομήλι.


ΦΑΣΚΟΜΗΛΟ< αρχαία ελληνική σφάκος / φάσκος / φάσκον + μῆλον

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ

      Δημοσιεύουμε τις ερωτήσεις του παιχνιδιού μας. Ετοιμαστείτε να παίξετε!!!
      Μπορείτε να δηλώσετε συμμετοχή στον δάσκαλο του τμήματος Π Καρατζά.
      Υπενθυμίζουμε ότι η σειρά των ερωτήσεων την ημέρα της παρουσίασης θα είναι διαφορετική. Επίσης το παιχνίδι απευθύνεται στους θεατές, ιδιαίτερα στους μεγάλους.
  ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ
1.        Με τι δουλεύουμε το έγχυμα για να δημιουργήσουμε μια αλοιφή;
2.        Πείτε τέσσερις τομείς στους οποίους χρησιμοποιούνται τα αιθέρια έλαια;
3.        Πότε είναι καλύτερη εποχή να φυτέψουμε δυόσμο;
4.        Η δάφνη είναι απαιτητική σε νερό;
5.        Είναι η μέντα απαιτητική σε νερό;
6.        Πότε φυτεύουμε το δενδρολίβανο;
7.        Σε πόσο ύψος φτάνει το δενδρολίβανο;
8.        Πότε  βγάζει άνθη η αλόη;
9.        Στο σκόρδο οι εξωτερικές ή οι εσωτερικές σκελίδες είναι πιο καυτερές;
10.     Συμπλήρωσε το στίχο:                                                                                                                                                                                                                                                          Μαραμένα τα γιούλια κι οι βιόλες
μαραμένα και τα…………………
        11.   Συμπλήρωσε το στίχο:
                Τώρα που θα φύγεις πάρε μαζί σου για φυλαχτό………………….
        12.   Συμπλήρωσε το στίχο:
                Στης……………τον ανθό έγειρα να αποκοιμηθώ
        13    Συμπλήρωσε το στίχο:
                 Στα παραθύρια τα…………..χαμογελούσε μια μυρτιά
        14.    Πότε ανθίζει ο βασιλικός;
        15.   Η δάφνη είναι: α) θάμνος β) δέντρο γ) και τα δύο
        16.   Ο κορίανδρος λέγεται και κάρυ;
        17.   Ο καρπός του κόλιανδρου είναι:  α) σφαιρικός β) οβάλ γ)και τα δύο
        18.    Ποιο δέντρο  μας «λιβανίζει» ;
        19.   Ποιες είναι οι δύο επιλογές αποξήρανσης;
        20.   Ποια ώρα της ημέρας μαζεύουμε τα βότανα;
        21.   Ποιο βότανα είναι αφιερωμένο στον Άγιο   Γεώργιο;
        22.   Ποιο βότανο ονόμασαν οι Κινέζοι ελληνικό βλαστάρι;
        23.   Ποιο αρωματικό φυτό διώχνει τα ποντίκια;
        24.   Ποιος μάγος πρόσφερε λιβάνι στο Θείο βρέφος;
        25.   Πότε γιορτάζει η Παναγία η Μυρτιδιώτισσα;
        26.   Τι είναι τα κυνόροδα;
        27.   Ποιο φυτό συνδέεται με τον θεό Απόλλωνα;
        28.   Πείτε δύο τρόπους με του οποίους παραλαμβάνονται τα αιθέρια έλαια από τα φυτά
        29.   Πόσες ποικιλίες βασιλικού υπάρχουν: α) 56 β)120 γ) πάνω από 160
        30.   Η ρίγανη απαιτεί συχνό πότισμα . Σωστό ή Λάθος;
        31.   Το βάλσαμο λέγεται αλλιώς και λειχηνόχορτο;
        32.   Η ρολογιά λέγεται και τεφερλίκι;
        33.   Το τίλιο και το φλαμούρι είναι το ίδιο ρόφημα;
        34.   Η λαψανοβρούβα είναι το γνωστό σινάπι;
        35.   Η χαλβαδόριζα και η αρμπαρόριζα είναι το ίδιο βότανο;
        36.   Ποιο φυτό έχει και την ονομασία « Πάθη του Χριστού»;
        37.   Ποιο αυτοφυή μοιάζει με το δυόσμο;
        38.   Φυτό που τόνομά του θυμίζει παππού
        39.   Το δενδρολίβανο λέγεται και χαμολίβανο;
        40.   Ποιο φυτό λέγεται και Λαμπρή;
        41.   Ο κρόκος αλλιώς ονομάζεται: α) Κουραμιά β) Μαμελούκος
        42.   Το δυόσμο το λέμε αλλιώς και Διοσμαρίνη;
        43.   Το κύμινο λέγεται και κινάμωμο;
        44.   Την κανέλα τη λέμε αλλιώς: α) κασσιά β) καλαμίθρα
        45.   Το σέλινο ονομάζεται και πετροσέλινο;
        46.   Το κουφάγκαθο και το αγιάγκαθο είναι το γαϊδουράγκαθο;
        47.   Φυτό που αγριεύει αλλά δεν μπορεί να «μιλήσει»
        48.   Αλλιώς λέγεται ιταλικό ηλίχρυσο
        49.   Τόπος καταγωγής του σκόρδου
        50.   Αλλιώς λέγεται σταυρολούλουδο
        51.   Το γαϊδουράγκαθο λέγεται και γαϊδουρόθυμος;
        52.   Τον ηλίανθο τον οναμάζουμε και: α) καρδαμύδα β) κονδυλόριζο
ΚΑΙ ΜΗΝ ΞΕΧΝΑΤΕ ΤΟ ΔΩΡΟ ΤΟΥ ΝΙΚΗΤΗ!
        53.   Ο μάραθος κατάγεται από τη Μεσόγειο;
        54.   Το μελισσόχορτο εμφανίστηκε αρχικά στη Βόρεια ή στη Νότια Ευρώπη;
        55.   Πότε ανθίζει το θρούμπι;
        56.   Η ρίγανη είναι πολυετές ή διετές φυτό;
        57.   Είναι τα μυρώνια προστατευόμενο είδος;
        58.   Από πού πήρε το όνομά του ο βασιλικός;
        59.   Τα μοσχοκάρφια είναι τα γνωστά μας……………
        60.   Η θεία μου η δρεπανόραχη τρυπά τη γη και βγαίνει. Τι είναι;
        61.   Πότε γιορτάζει η Αγία Αναστασία  η Φαρμακολυτρία;
        62.   Ποιος θεωρείται ο πατέρας της Βοτανολογίας;
        63.   Αν και ο θρόνος μου ταιριάζει, θέση μου είναι το περβάζι. Τι είναι;
        64.   Ποιο βότανο έτρωγαν τα άλογα του Μ. Αλεξάνδρου;
        65.   Η κράνα φυτρώνει κυρίως στην Κρήτη. Σωστό ή Λάθος;
        66.   Το ζαμπούκο τον ονομάζουμε αλλιώς: α) κουφοξυλιά β )λιβαντόδεντρο
        67.   Χίλια μύρια τρυπητήρια έχουνε τα φύλλα μου. Τι είναι;
        68.   Το λεμόνι είναι το αποτελεσματικότερο αντι……………..

69.   Θεωρείται από τους Κινέζους το φυτό της μακροζωίας
        70.   Σε ποιο όρος οφείλει το όνομά του ο δίκταμος;
        71.   Καμηλάκι είναι: α) το χαμομήλι β) η κανέλα
        72.   Ο κόλιαντρος  ονομάζεται αλλιώς: α) κακουλές β) κουτβαράς
        73.   Αλθαία και νερομολόχα είναι το ίδιο;
        74.   Μυρίζω ωραία, αγκάθια έχω, τσουκνίδα δεν είμαι, ξαδέρφη την έχω. Τι είναι;
        75.  Το θυμάρι βαφτίστηκε στην αρχαία Ελλάδα και προέρχεται από το ρήμα θύω που
                σημαίνει…………..
        76.   Ο βλαστός του κόλιανδρου είναι πράσινος. Ποια περίοδο γίνεται βιολετί ή κόκκινος;
        77.   Ο Όμηρος αναφέρει πως ο Αχιλλέας θεράπευσε το άλογό του με: α) αχιλλαία β) σέλινο
        78.   Από τι ήταν φτιαγμένο το στεφάνι των νικητών στους αγώνες των Ισθμίων και των
                 Νεμέων;
        79.   Ποιο φυτό θεωρούνταν φυτό της αθανασίας, κι ήταν αφιερωμένο στον Δία;
        80.   Το χελωνόχορτο ή το πηγαδόχορτο, είναι το αδίαντο;
        81.   Ρίανο και ρουχάθυμο είναι το ίδιο φυτό;
        82.   Ποιο φυτό οφείλει το όνομά του στην νίκη των Ελλήνων στον Μαραθώνα;
        83.   Άλλο όνομα του μάραθου είναι: α) φινόκιο β) κιτρίλος γ) αλφάλφα
        84.   Σε πήρα για τριαντάφυλλο και μου βγήκες ………………..
        85.    Χώνεται παντού σαν………………………………
        86.   Ποιο βότανο έδινε ο ήρωας Αχιλλέας στους  στρατιώτες του για  να σταματάει η
                αιμορραγία στις πληγές
        87.   Ο κρόκος άρχισε να καλλιεργείται στην Κοζάνη πριν: α) 2 β)3 ή γ) 5 αιώνες;
        88.   Η κάπαρη καταναλώνεται κατά προτίμηση νωπή. Σωστό ή Λάθος;
        89.   Το μποράγκο θεωρούνταν από τους αρχαίους «φυτό της χαράς». Σωστό ή Λάθος;
        90.   Το αγριμόνιο είναι ξαδέρφια με την τριανταφυλλιά. Σωστό ή Λάθος;
        91.   Ποιου φυτού το όνομα προέρχεται από το λατινικό ρήμα  lavare
        92.   Το βάλσαμο έχει γλυκιά γεύση. Σωστό ή Λάθος;
        93.   Ποιου θεού της μυθολογίας ήταν φίλος ο κρόκος;
        94.   Αγριάδα και αγροιμιά είναι το ίδιο φυτό;
        95.   Το ορίγανο είναι το φυτό μαντζουράνα ή η μολόχα;
        96.   Ο απήγανος λέγεται αλλιώς σκυλόχορτο ή σιδερόχορτο;
        97.   Ποιο είναι το πιο παλιό μπαχαρικό στην Ευρώπη; α) το αγριοκύμινο  β) η κανέλα
        98.   Το Αδίαντο λέγεται κόμη ή χτένι της Αφροδίτης;
        99.   Ο χυμός και κάθε υγρό με αρχαγγελική είναι ευεργετικό για τα μάτια. Σωστό ή Λάθος;
        100.  Ο μπαρμπα- Θόδωρος σακάκια εκατό φορεί κι απέξω το παλτό του. Τι είναι;
        101.  Δεν έχει ασπράδι ,έχει φύλλα και χρησιμοποιείται στη μαγειρική. Τι  είναι;
        102.  Ποιο βότανο λέγεται βότανο του Ιωάννη του Προδρόμου;
        103.  Ποιος θεός ήταν ερωτευμένος με την «Μέντα»;
        104.  Ούτε κρεμμύδι έφαγε ούτε ………………..μυρίζει
        105.  Δεν υπάρχουν τριαντάφυλλα χωρίς………………
        106.  Το Άγιο Μύρο παρασκευάζεται από μείγμα  λαδιού και  42, 65, ή 57 αρωματικών φυτών.
        107.  Δώσε μου δυόσμο να μυρίσω. Λουΐζα  και …………………………
        108.  Η αποξήρανση των βοτάνων πρέπει να γίνεται στον ήλιο ή σε σκιερό μέρος;
        109.  Ποιο βότανο, σύμφωνα με  την παράδοση, ανθίζει στις 8 Νοεμβρίου;
        110.  Καημένε ………………..κανείς νερό δεν σου βάνε
        111.  Έσφαξα την κατσίκα μου κι έφαγα την κατσίκα μου κι από το μερί της κατσίκας μου
                 έβγαλα την κατσίκα μου. Τι είναι;
        112.  Τριάντα φούστες φόρεσε και στο χορό πηγαίνει και τη λαμπρή του ομορφιά κανείς δεν
                 παραβγαίνει. Τι είναι;
(περισσότερα…)

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΤΟΝ ΚΗΠΟ

ΦΤΙΑΞΑΜΕ ΤΗΝ ΣΚΙΑΧΤΡΟΜΑΓΙΣΣΟΥΛΑ ΜΑΣ

Ο βοτανόκηπός μας σίγουρα χρειαζόταν ένα σκιάχτρο. Έτσι σήμερα δημιουργήθηκε η σκιαχτρομαγισσούλα μας! Μην σας θαμπώνει η ομορφιά της και ξεχνάτε να διαβάσετε το μήνυμα που φέρει. Είναι πολύ σημαντικό!

ΠΕΡ/ΚΗ ΕΚΔΡΟΜΗ

ΕΠΙΣΚΕΦΘΗΚΑΜΕ ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ KALUNA

Πρόκειται για ένα υπερσύγχρονο εργαστήριο όπου παρασκευάζονται φρέσκα βιολογικά καλλυντικά χωρίς ίχνος χημικών. Είναι πιστοποιημένα ως βιολογικά από τον φορέα ICEA. Το επίσης εγκεκριμένο από τον ICEA και αδειοδοτημένο από τον ΕΟΦ εργαστήριο βρίσκεται εγκατεστημένο σε ένα πιστοποιημένο βιολογικό βοτανικό κτήμα μέσα στην καρδιά του δάσους της Βόρειας Εύβοιας, έξω από το καταπράσινο χωριό Αχλάδι. Ολόκληρη η περιοχή μας φιλοξενεί ένα μεγάλο αριθμό αυτοφυών βοτάνων τα οποία μαζί με τα βότανα που καλλιεργούνται στο κτήμα αποτελούν τη βάση των καλλυντικών Kaluna. Εντυπωσιακό είναι ότι η ενέργεια που καταναλώνεται στην παραγωγή των προϊόντων προέρχεται κατά το μεγαλύτερο μέρος της από ιδιόκτητα φωτοβολταϊκά και ανεμογεννήτρια. Το νερό επίσης προέρχεται από ιδιόκτητη πηγή και επιστρέφει στη γη χωρίς χημικά. Γενικά η διαχείριση του εργαστηρίου και του κτήματος διέπεται από τις αρχές της αειφορίας.
Μας υποδέχθηκε ο ιδιοκτήτης του κτήματος και του εργαστηρίου κ. Παύλου προσφέροντάς μας παγωμένο τσάι με λουίζα και μέντα κάτω από το κιόσκι του κτήματος. Μας μίλησε για την χρησιμότητα των βοτάνων και μέσω ερωτοαπαντήσεων εμπλουτίσαμε τις γνώσεις μας. Στην συνέχεια περπατώντας στο κτήμα παρατηρήσαμε γνωστά αλλά και άγνωστα σε εμάς βότανα για τα οποία ο κ. Παύλου μας έδωσε πλούσιες πληροφορίες.
Έπειτα στο εργαστήριο μας παρουσίασε όλο τον εξοπλισμό με πολλές λεπτομέρειες και μας περιέγραψε την διαδικασία εκχύλισης, παραγωγής αιθέριων ελαίων, αλοιφών και σαπουνιού.
Εντυπωσιαστήκαμε τόσο από το κτήμα και το εργαστήριο όσο και από την φιλοξενία και την ξενάγηση από τον κ. Παύλου. Τον ευχαριστούμε πάρα πολύ για τα όμορφα και πλούσια δώρα που μας χάρισε, μία βιολογική κηραλοιφή βάλσαμο και βιολογικό αρωματικό σαπούνι στον καθένα μας.

ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΑΡΙ ΤΩΝ ΒΟΤΑΝΩΝ

ΣΗΜΕΡΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΑΜΕ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΑΡΙ ΤΩΝ ΒΟΤΑΝΩΝ!
Ήταν μια ευχάριστη και δημιουργική διαδικασία που ενθουσίασε τα παιδιά! Συνδυάσαμε ζωγραφική με ξυλομπογιές και μαρκαδόρους και κολάζ! Ήταν μια ευκαιρία να βρούμε πληροφορίες για ακόμη περισσότερα βότανα ψάχνοντας στα βιβλία με βάση το πρώτο γράμμα! Έτσι διαπιστώσαμε ότι αρκετά βότανα έχουν πολλές ονομασίες.