Η Πανελλήνια Ημέρα κατά της Ενδοσχολικής Βίας και του Σχολικού Εκφοβισμού (bullying) έχει καθιερωθεί στις 6 Μαρτίου. Αυτή η ημέρα δίνει την ευκαιρία σε σχολεία, εκπαιδευτικούς, γονείς και μαθητές να ευαισθητοποιηθούν και να δράσουν ενάντια στο φαινόμενο αυτό.

Είναι σημαντικό όλοι οι εμπλεκόμενοι να είναι ενημερωμένοι για τις μορφές του bullying, όπως είναι η λεκτική, συναισθηματική, σωματική βία, η κοινωνική απομόνωση κ.ά. Εξίσου σημαντική είναι η ευαισθητοποίηση τους για την πρόληψη και την αντιμετώπιση του bullying, την ενίσχυση της ενσυναίσθησης και του σεβασμού στις σχολικές κοινότητες, αλλά και την ενθάρρυνση των παιδιών να μιλούν αν βιώνουν ή παρατηρούν εκφοβισμό.

Προσοχή όμως, να μην γίνει σύγχυση του φαινομένου του Bullying με την Επιθετική Συμπεριφορά των νήπιων. Αυτές οι δύο καταστάσεις έχουν κάποιες βασικές διαφορές, αν και μπορεί φαινομενικά να μοιάζουν.

Η επιθετικότητα στα νήπια είναι συνήθως αποτέλεσμα της Ανωριμότητας στην Επικοινωνία και στη Διαχείριση των Συναισθημάτων. Μπορεί να περιλαμβάνει:

• Χτυπήματα, σπρωξίματα, δαγκώματα σε μια στιγμή έντασης.
• Λεκτικές εκρήξεις όπως “Δεν σε θέλω!”, “Είσαι κακός!” όταν είναι θυμωμένα.
• Αντίδραση σε απογοήτευση (π.χ., αν τους πάρουν ένα παιχνίδι).
• Σποραδική και αυθόρμητη συμπεριφορά χωρίς στόχο να πληγώσουν κάποιον.

Μην ξεχνάμε ότι τα παιδιά νηπιακής ηλικίας δεν έχουν ακόμα πλήρη αντίληψη της ενσυναίσθησης, δηλαδή της ικανότητας να “μπω” στη θέση του άλλου και πολλές φορές αντιδρούν ενστικτωδώς.

Εν αντιθέσει, το bullying είναι μια επαναλαμβανόμενη και στοχευμένη συμπεριφορά με σκοπό να βλάψει κάποιο άλλο παιδί. Σημάδια ότι μπορεί να συμβαίνει bullying σε νήπια:

• Συστηματικός αποκλεισμός (“Δεν θα παίξεις μαζί μας ποτέ!”).
• Συχνά επαναλαμβανόμενες κοροϊδίες (π.χ., “Είσαι μωρό!” κάθε μέρα).
• Εσκεμμένη πρόκληση στεναχώριας ή φόβου (π.χ., να παίρνουν συνεχώς τα παιχνίδια από ένα συγκεκριμένο παιδί).
• Σχηματισμός “ομάδας” εναντίον ενός παιδιού, όπου άλλα παιδιά ενθαρρύνονται να το αποφεύγουν ή να το ενοχλούν.

Πότε πρέπει οι ενήλικες να θορυβηθούμε και να αντιδράσουμε;

Όταν ένα παιδί:

• Δείχνει φόβο ή άγχος πριν πάει στο σχολείο.
• Αποφεύγει συστηματικά κάποιο άλλο παιδί.
•  Έχει ανεξήγητες αλλαγές στη διάθεση ή είναι θλιμμένο.
•  Αναφέρει συχνά ότι κάποιο άλλο παιδί το πειράζει ή το κάνει να νιώθει άσχημα.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί πρέπει να το διερευνήσουν, να μιλήσουν στο παιδί και να επέμβουν με τον κατάλληλο τρόπο.

Η επιθετικότητα στα νήπια είναι φυσιολογική και εξελικτική, ενώ το bullying είναι πιο οργανωμένο και εσκεμμένο. Η παρέμβαση των ενηλίκων είναι καθοριστική για τη διαχείριση και των δύο καταστάσεων.

Στο Νηπιαγωγείο μας έγινε συζήτηση με τα παιδιά σχετικά με το φαινόμενο αυτό, ενημερωθήκαμε για αυτό μέσα από σχετικά Βίντεο, είδαμε τρόπους αντιμετώπισης και δημιουργήσαμε μαζί μια σχετική κατασκευή.

Ακούστε εδώ το Ηχητικό με τα βήματα που ζητάμε από το παιδί να ακολουθήσει σε περίπτωση που βιώνει βία:

Διαβάσαμε το σχετικό με το θέμα παραμύθι “Τα Μπαλόνια της Φιλίας” και κάναμε σχετική ευχή και έπειτα δημιουργήσαμε τα δικά μας μπαλόνια, ευχόμενοι μόνο Αγάπη και Φιλία για όλους και όχι Διχόνοια.

Επίσης, συμμετείχαμε σε μια δραστηριότητα ενίσχυσης της ομάδας, δημιουργώντας τον “Ιστό της Καλοσύνης”. Κρατούσαμε τον σπάγκο μας και αρχίσαμε να “υφαίνουμε”. Ο καθένας που κρατούσε το κουβάρι το έδινε σε όποιον ήθελε και του έλεγε κάτι που αγαπά και εκτιμά σε αυτόν.

Στο Νηπιαγωγείο μας είμαστε Όλοι μια Ομάδα, Αγαπάμε και Σεβόμαστε ο ένας τον άλλον!