Μπροστά σε ανατρεπτικά γεγονότα ζωής, η ενίσχυση της αίσθησης ασφάλειας των παιδιών
αποτελεί τον πιο σημαντικό στόχο για την αποτελεσματική στήριξή τους. Για να νιώσουν ασφαλή,
είναι απαραίτητο να συζητήσουμε μαζί τους όσα συμβαίνουν την περίοδο της πανδημίας, να τα
ακούσουμε και να ανταποκριθούμε στις ανάγκες τους καθώς βιώνουν πρωτόγνωρες εμπειρίες στη
ζωή τους.
Μην περιμένετε να σας κάνουν ερωτήσεις τα παιδιά. Ρωτήστε εσείς τι έχουν καταλάβει για την
πανδημία του κορονοϊού και προσκαλέστε τα να μοιραστούν τις απορίες τους.
Ξεκινήστε τη συζήτηση κάνοντας ανοιχτές ερωτήσεις, όπως για παράδειγμα «Τι έχεις καταλάβει
ότι είναι ο κορονοϊός;». Ακούστε και εντοπίστε ενδεχόμενες λανθασμένες αντιλήψεις πριν τα
ενημερώσετε. Ενθαρρύνετε τα παιδιά να μοιραστούν τις απορίες τους, οι οποίες μπορεί να
μην αφορούν το κορονοϊό, αλλά τις ανατρεπτικές αλλαγές που έχει επιφέρει η πανδημία στην
καθημερινή τους ζωή.
Δώστε απλές απαντήσεις σε όσα τα απασχολούν και διορθώστε τυχόν παρανοήσεις.
Εξηγήστε με απλά λόγια και κατανοητά για την ηλικία τους. Τα παιδιά επηρεάζονται από αυτό
που τους λέτε και από τον τρόπο που τα ενημερώνετε. Ξεκινήστε την συζήτηση με ψυχραιμία
και απαντήστε σε αυτά που σας ρωτούν. Όσο μεγαλύτερα είναι τα παιδιά τόσο περισσότερες
πληροφορίες μπορείτε να δώσετε. Διορθώστε τυχόν παρερμηνείες που μπορεί να έχουν
δημιουργηθεί. Αναγνωρίστε ότι η πανδημία του κορονοϊού είναι πρωτόγνωρη για μικρούς και
μεγάλους και έχει επιφέρει αλλαγές στη ζωή των ανθρώπων σε όλον τον κόσμο. Τονίστε ότι τα
μέτρα προστασίας που λαμβάνονται αποβλέπουν στην προστασία όλων ώστε να αρρωστήσουν
όσο το δυνατόν λιγότεροι άνθρωποι.
Αποφύγετε τις φορτισμένες λέξεις και εκφράσεις.
Τον τελευταίο καιρό τα παιδιά ακούνε ότι είναι υπεύθυνα για τη διάδοση του κορονοϊού στους
παππούδες και τις γιαγιάδες τους που κινδυνεύουν να αρρωστήσουν εξαιτίας τους. Μην τα
αποκαλείτε «κινούμενες βόμβες» και φροντίστε να τα απενοχοποιήσετε στην περίπτωση που
νοσήσει κάποιο αγαπημένο τους πρόσωπο. Διαβεβαιώστε τα ότι δεν φταίνε για ό, τι συμβαίνει.
Αποφύγετε διατυπώσεις όπως «αυτός είναι πόλεμος!», που εύκολα παρερμηνεύονται. Εξηγήστε
στα μεγαλύτερα παιδιά την υπερβολή που χαρακτηρίζει τις εκφράσεις των ανθρώπων σε καιρό
κρίσης.
Αποφύγετε την υπερπληροφόρηση.
Μην κατακλύζετε τα παιδιά με πληροφορίες που δεν σας έχουν ζητήσει, και μην μοιράζεστε όλα
όσα γνωρίζετε. Αποφύγετε την διαρκή έκθεσή τους σε ειδήσεις, εικόνες και προγράμματα που
καλλιεργούν ένα κλίμα πανικού, καθώς αυξάνουν το άγχος τους. Κλείστε την τηλεόραση και το
ραδιόφωνο. Πληροφορηθείτε από τα μέσα ενημέρωσης για τις τελευταίες εξελίξεις σε στιγμές
που τα παιδιά δεν είναι παρόντα.
Δώστε χρόνο στα παιδιά ώστε να εκφράσουν τα συναισθήματα και τους προβληματισμούς τους.
Μην υποτιμάτε τις ανησυχίες και μην ασκείτε κριτική όταν μοιράζονται τα συναισθήματά τους
μαζί σας. Να είστε διαθέσιμοι και να τα ακούτε. Πολλά παιδιά εκφράζονται μέσα από το παιχνίδι,
τις ζωγραφιές ή αλλαγές στη συμπεριφορά τους: προσκόλληση σε σημαντικούς άλλους ή φόβο
αποχωρισμού, κλάμα, ανυπακοή, επιθετικότητα, δυσκολίες στον ύπνο, παλινδρόμηση (π.χ.
μωρουδίζουν) ή απόσυρση. Οι έφηβοι μπορεί να συμπεριφέρονται σαν να μην συμβαίνει τίποτα,
να γίνονται κυνικοί ή/και υπερβολικοί στις αντιδράσεις τους. Αποφύγετε τις νουθεσίες και τον
καταιγισμό των «πρέπει». Δείξτε κατανόηση και αναγνωρίστε το άγχος που μπορεί να κρύβουν
παρόμοιες συμπεριφορές.
Λειτουργήστε ως πρότυπο για τα παιδιά σας.
Τονίστε ότι όλοι μπορούμε να προστατεύσουμε τον εαυτό μας και τους άλλους. Μιλήστε για τους
κανόνες υγιεινής και την ανάγκη να είμαστε προσεκτικοί, χωρίς πανικό και υπερβολές. Εξηγήστε
τους γιατί δεν μπορούν να επισκεφτούν συγγενείς και φίλους αυτήν την περίοδο.
Εδραιώστε μια νέα ρουτίνα.
Η ρουτίνα παρέχει ένα αίσθημα ασφάλειας στα παιδιά ώστε να προσαρμοστούν στις νέες
συνθήκες για όσο καιρό διαρκέσουν. Διαβεβαιώστε τα ότι μερικά πράγματα θα παραμείνουν ίδια
(π.χ. παραμύθι πριν κοιμηθούν) ακόμα και εάν πολλά έχουν αλλάξει στη ζωή τους. Διατηρείστε
σταθερές κάποιες συνήθειες, όπως την ώρα των γευμάτων και του ύπνου. Διαμορφώστε ένα νέο
πλάνο δραστηριοτήτων με τα παιδιά σας και συνεννοηθείτε με άλλους γονείς για «διαδικτυακή
επικοινωνία» με φίλους και συμμαθητές.
Αφουγκραστείτε τις ανησυχίες των παιδιών όσον αφορά το μέλλον.
Αν και δεν μπορούμε να προβλέψουμε πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα, διαβεβαιώστε τα παιδιά
ότι η κρίση αγγίζει όλους μας και πως οι επιστήμονες σε όλο τον κόσμο, εργάζονται σκληρά για
να αντιμετωπίσουν τον κορονοϊό και να βρουν το κατάλληλο φάρμακο και εμβόλιο.
Απευθυνθείτε στη Μέριμνα για το πώς θα στηρίξτε τα παιδιά σας εάν μέλος της οικογένειάς
σας χρειαστεί να νοσηλευτεί, κινδυνεύσει η ζωή του ή πεθάνει από τον κορονοϊό.

Γραμμές Ψυχολογικής Στήριξης της Μέριμνας
210-64.63.62.2 (Αθήνα)
2310-510.010 (Θεσσαλονίκη)