Στη σύγχρονη κοινωνία, παρατηρούμε ότι πολλοί πολίτες μένουν αδιάφοροι απέναντι στα προβλήματα που ανακύπτουν. Η αδιαφορία αυτή οφείλεται, είτε στο ότι έχουν απογοητευτεί από την κατάσταση που επικρατεί, είτε στο ότι θεωρούν πως δεν έχει νόημα να προσπαθήσουν, διότι, κατά τη γνώμη τους, η κατάσταση αυτή δεν πρόκειται να βελτιωθεί.
Ευτυχώς, όμως, υπάρχουν πάντα οι άνθρωποι εκείνοι, οι οποίοι θέτουν ως προτεραιότητα το κοινό καλό και την πρόοδο του συνόλου, αλλά και των ίδιων και, κατ’ επέκταση, προβαίνουν σε πράξεις με στόχο τη βελτίωση της καθημερινότητας και την ευημερία τους. Βάζοντας στην άκρη τον εγωισμό τους και το προσωπικό τους όφελος, μεριμνούν για τη φροντίδα των συμπολιτών τους και των προβλημάτων που ταλανίζουν το κοινωνικό σύνολο.
Ο ενεργός πολίτης γνωρίζει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του και, φυσικά, συμμετέχει ενεργά στο κοινωνικό γίγνεσθαι. Στη σημερινή εποχή, η κατάσταση είναι τέτοια, που ο κάθε πολίτης αναλαμβάνει πρωτοβουλίες, ώστε να βρεθούν λύσεις στα ζητήματα που απασχολούν το σύνολο της κοινωνίας. Ενεργός πολίτης δεν είναι μόνο αυτός ο οποίος εμπλέκεται με τα κοινά, διαμορφώνει την άποψή του βασιζόμενος στην κριτική του σκέψη και συμμετέχει στον δημόσιο διάλογο. Ο ενεργός πολίτης βοηθά στην επίλυση των τρεχόντων προβλημάτων, αλλά και αυτών που ενδέχεται να προκύψουν μελλοντικά. Οφείλει να στηρίζει τόσο τον εαυτό του όσο και τους ανθρώπους γύρω του, ανεξάρτητα από τη φυλή, το κοινωνικό υπόβαθρο, ή άλλους παράγοντες. Είναι εκείνος που οραματίζεται το μέλλον και προσπαθεί να φέρει την αλλαγή, ακόμη κι αν στην αρχή μοιάζει ουτοπία.
Αυτά και άλλα ζητήματα πραγματεύεται το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Ενεργώ ως πολίτης» , το οποίο απευθύνεται σε μαθητές και μαθήτριες όλων των τάξεων (από το νηπιαγωγείο μέχρι το λύκειο) και όλων των τύπων σχολείων και αποτελεί μία πρόταση προσέγγισης θεμάτων που συνδέονται με τη συμμετοχή στη δημοκρατία και στη δημόσια πολιτική ως πολίτες.
Στο άρθρο αυτό γίνεται μια προσπάθεια να βοηθήσουμε τους εκπαιδευτικούς που διατίθενται να εκπονήσουν δράσεις του Προγράμματος Σπουδών Ενεργού Πολίτη..
Το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ) εισήγαγε το νέο Πρόγραμμα Σπουδών «Δράσεις Ενεργού Πολίτη», το οποίο εφαρμόζεται από το Νηπιαγωγείο έως και το Λύκειο.
Αυτό το πρόγραμμα στοχεύει στην καλλιέργεια δεξιοτήτων ενεργού πολιτειότητας, ενισχύοντας την κριτική σκέψη, τη συνεργασία και την κοινωνική υπευθυνότητα των μαθητών/τριών.
Κύρια σημεία του προγράμματος:
• Οριζόντια εφαρμογή: Το πρόγραμμα δεν αποτελεί ένα επιπλέον μάθημα, αλλά μια ολιστική εκπαιδευτική παρέμβαση που διατρέχει όλη τη σχολική ζωή των μαθητών/τριών, προσαρμοζόμενη στις ανάγκες και τις δυνατότητες των διαφορετικών ηλικιών και τάξεων.
• Σύνδεση με υπάρχοντα προγράμματα: Οι δράσεις ενίσχυσης της ενεργού πολιτειότητας συνδέονται με τα Νέα Προγράμματα Σπουδών, τα Εργαστήρια Δεξιοτήτων και τα Προγράμματα Σχολικών Δραστηριοτήτων, τα οποία υλοποιούνται σε προαιρετική βάση.
• Στόχοι βιώσιμης ανάπτυξης: Το πρόγραμμα ενσωματώνει τους 17 Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ, προάγοντας αξίες όπως η προστασία του περιβάλλοντος, η ειρήνη, η δικαιοσύνη και η κοινωνική ισότητα.
Έχουμε λοιπόν μια μετατόπιση βάρους από τη γνωσιοκεντρική και ατομοκεντρική προσέγγιση στη συναισθηματική, κοινοτική, συμμετοχική μάθηση μέσα από δράσεις .
Στόχος είναι η καλλιέργεια της Πολιτότητας στους/στις μαθητές/μαθήτριές μας μέσα από την ανάπτυξη δράσεων και καλών πρακτικών στη σχολική μονάδα. Το βίωμα θα πρέπει να αποτελέσει για όλους εφαλτήριο για πράξη συνειδητή σε μια προσπάθεια πληροφόρησης και ενεργούς εμπλοκής στα όσα διαδραματίζονται σε τοπικό, ευρωπαϊκό ή παγκόσμιο επίπεδο.
Σκοπός του προγράμματος είναι να συμβάλλει στη διαμόρφωση των μαθητριών/τών ως ενεργών πολιτών.
Παράλληλα, μέσω του προγράμματος επιδιώκεται η καλλιέργεια της κριτικής τους σκέψης, της αναλυτικής τους ικανότητας, των ερευνητικών δεξιοτήτων τους, της διαπολιτισμικής τους κατανόησης, της ικανότητάς τους να επικοινωνούν και να συνεργάζονται, της ευελιξίας και προσαρμοστικότητάς τους, της ενσυναίσθησής τους, της επιχειρηματικής τους σκέψης και των ηγετικών τους δεξιοτήτων. Η μάθηση εκκινεί από την εμπειρία των μαθητών/τριών στο σχολικό, στο οικογενειακό ή/και στο κοινωνικό τους περιβάλλον και τροφοδοτείται από δεδομένα που προκύπτουν από αυτό.
Υπουργική απόφαση: Πρόγραμμα Σπουδών «Δράσεις Ενεργού Πολίτη»
του Νηπιαγωγείου, του Δημοτικού, του Γυμνασίου και του Λυκείου.
Εγκύκλιος με θέμα : Εφαρμογή του Προγράμματος Σπουδών «Δράσεις Ενεργού Πολίτη» στο Νηπιαγωγείο, το Δημοτικό, το Γυμνάσιο και το Λύκειο/06.12.2024
Εγκύκλιος με θέμα : Εφαρμογή του Προγράμματος Σπουδών «Δράσεις Ενεργού Πολίτη» στο Νηπιαγωγείο, το Δημοτικό, το Γυμνάσιο και το Λύκειο/06.11.2025
Σύμφωνα με τα παραπάνω κάθε χρόνο, κάθε τάξη, σε όλα τα σχολεία, Νηπιαγωγεία, Δημοτικά, Γυμνάσια και Λύκεια, πρέπει να υλοποιεί Δράσεις Ενεργού Πολίτη. Αυτό αποτελεί υποχρέωσή μας απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση και για τον λόγο αυτό καταγράφεται και στο MySchool. Άρα, είναι απολύτως υποχρεωτικό.””
Η διάρκεια κάθε δράσης είναι 10ωρη.
Μπορείτε να κάνετε οποίο θέμα θέλετε στον Ενεργό πολίτη ή και να επιλέξετε κάποια από αυτές που προβλέπονται από τη σελίδα για τον Ενεργό πολίτη
Πατήστε στην παρακάτω εικόνα για να τις δείτε
Ανάλογα με τις τάξεις υποχρεωνόμαστε να κάνουμε μία, δύο ή τρείς δράσεις ως εξής:
Δημοτικό
- Νηπιαγωγείο: Δεν υπάρχει ρητή οδηγία για το πόσα προγράμματα Ενεργού Πολίτη μπορούν να γίνουν. Οπότε κάθε τμήμα (πρωινό-απογευματινό μαζί) κάνει από μία δράση και λύνει το ζήτημα ενώ προτείνεται να συνδυάζονται με το αναλυτικό πρόγραμμα του Νηπιαγωγείου (παρ. 3.5 της εγκυκλίου).
- Α – Β – Γ – Δ Δημοτικού: Τρεις 10ωρες δράσεις (10 ώρες από τα εργαστήρια δεξιοτήτων και 20 ώρες από τη Μελέτη Περιβάλλοντος). Δηλαδή ένα εργαστήριο δεξιοτήτων αφιερώνεται υποχρεωτικά σε δράσεις ενεργού πολίτη και δύο απ’ αυτές θα γίνουν στη Μελέτη
- Ε-ΣΤ: Και εδώ κάνουμε τρεις 10ωρες δράσεις, ωστόσο κατανέμουμε αλλιώς τον χρόνο αφού τα Εργαστήρια Δεξιοτήτων έχουν μόνο 1 ώρα την εβδομάδα. Έτσι οι δράσεις του Ενεργού Πολίτη γίνονται στα «Εργαστήρια Δεξιοτήτων» για 10 ώρες, στην «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» για 10 ώρες και στα «Φυσικά» για 10 ώρες ανά σχολικό έτος.
Γυμνάσιο
Στο Γυμνάσιο ο/η εκπαιδευτικός, λαμβάνοντας υπόψη τις παιδαγωγικές αρχές και τους στόχους σύμφωνα με τα ισχύοντα ΠΣ, εφαρμόζει δράσεις ενίσχυσης της ενεργού πολιτειότητας ως εξής:
Στην Α ́ Ημερήσιου Γυμνασίου, Πρότυπου Γυμνασίου, Πειραματικού Γυμνασίου, Εκκλησιαστικού Γυμνασίου, Γυμνασίου Ε.Α.Ε. και Μουσουλμανικών Ιεροσπουδαστηρίων Θράκης : Δύο δράσεις – στα «Εργαστήρια Δεξιοτήτων» για 10 ώρες και «Φυσική Αγωγή» για 10 ώρες ανά σχολικό έτoς
Στη Β ́ Ημερήσιου Γυμνασίου, Πρότυπου Γυμνασίου, Πειραματικού Γυμνασίου, Εκκλησιαστικού Γυμνασίου, Γυμνασίου Ε.Α.Ε. και Μουσουλμανικών Ιεροσπουδαστηρίων Θράκης : Δύο δράσεις – στα «Εργαστήρια Δεξιοτήτων» για 10 ώρες και «Γεωγραφία-Γεωλογία» για 10 ώρες ανά σχολικό έτος.
Στη Γ ́ Ημερήσιου Γυμνασίου, Πρότυπου Γυμνασίου, Πειραματικού Γυμνασίου, Εκκλησιαστικού Γυμνασίου, Γυμνασίου Ε.Α.Ε. και Μουσουλμανικών Ιεροσπουδαστηρίων Θράκης: Δύο δράσεις – στα «Εργαστήρια Δεξιοτήτων» για 10 ώρες και «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» για 10 ώρες ανά σχολικό έτος.
Στην Α ́ Εσπερινού Γυμνασίου Μία δράση στο μάθημα /διδακτικό αντικείμενο «Εργαστήρια Δεξιοτήτων» για 10 ώρες, ανά σχολικό έτος.
Στη Β ́ Εσπερινού Γυμνασίου Μία δράση στο μάθημα /διδακτικό αντικείμενο «Εργαστήρια Δεξιοτήτων» για 10 ώρες, ανά σχολικό έτος.
Στη Γ ́ Εσπερινού Γυμνασίου Μία δράση στο μάθημα /διδακτικό αντικείμενο «Εργαστήρια Δεξιοτήτων» 10 ώρες, ανά σχολικό έτος.
Στην Α ́ Μουσικού και Καλλιτεχνικού Γυμνασίου Μία δράση στο μάθημα /διδακτικό αντικείμενο «Φυσική Αγωγή» για 10 ώρες ανά σχολικό έτος.
Στη Β ́ Μουσικού και Καλλιτεχνικού Γυμνασίου Μία δράση στο μάθημα /διδακτικό αντικείμενο «Γεωγραφία-Γεωλογία» για 10 ώρες ανά σχολικό έτος.
Στη Γ ́ Μουσικού και Καλλιτεχνικού Γυμνασίου Μία δράση στο μάθημα /διδακτικό αντικείμενο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» για 10 ώρες ανά σχολικό έτος.
Στις Α ́, Β ́, Γ ́ και Δ ́ Ενιαίου Ειδικού Επαγγελματικού Γυμνασίου Μία δράση στο μάθημα /διδακτικό αντικείμενο «Ζώνη Δημιουργικών Δραστηριοτήτων» για 10 ώρες, ανά σχολικό έτος.
Λύκειο
Στο Γενικό Λύκειο ο/η εκπαιδευτικός, λαμβάνοντας υπόψη τις παιδαγωγικές αρχές και τους στόχους σύμφωνα με τα ισχύοντα ΠΣ, εφαρμόζει δράσεις ενίσχυσης της ενεργού πολιτειότητας ως εξής:
Στην Α ́ Ημερήσιου ΓΕ.Λ., Πρότυπου ΓΕ.Λ., Πειραματικού ΓΕ.Λ., Εκκλησιαστικού ΓΕ.Λ., Μουσικού ΓΕ.Λ., Καλλιτεχνικού ΓΕ.Λ., Λυκείου Ε.Α.Ε. και Μουσουλμανικών Ιεροσπουδαστηρίων Θράκης: Μία δράση στο μάθημα / διδακτικό αντικείμενο «Πολιτική Παιδεία» για 10 ώρες ανά σχολικό έτος.
Στη Β ́ Ημερήσιου ΓΕ.Λ., Πρότυπου ΓΕ.Λ., Πειραματικού ΓΕ.Λ., Εκκλησιαστικού ΓΕ.Λ., Μουσικού ΓΕ.Λ., Καλλιτεχνικού ΓΕ.Λ., Λυκείου Ε.Α.Ε. και Μουσουλμανικών Ιεροσπουδαστηρίων Θράκης : Μία δράση στο μάθημα «Εισαγωγή στις Αρχές της Επιστήμης των Η/Υ» για 10 ώρες ανά σχολικό έτος.
Στη Γ ́ Ημερήσιου ΓΕ.Λ., Πρότυπου ΓΕ.Λ., Πειραματικού ΓΕ.Λ., Εκκλησιαστικού ΓΕ.Λ., Μουσικού ΓΕ.Λ., Καλλιτεχνικού ΓΕ.Λ., Λυκείου Ε.Α.Ε. και Μουσουλμανικών Ιεροσπουδαστηρίων Θράκης : Μία δράση στο μάθημα «Φυσική Αγωγή» για 10 ώρες ανά σχολικό έτος
Στην Α ́ Εσπερινού Λυκείου, Μία δράση στο διδακτικό αντικείμενο/μάθημα «Πολιτική Παιδεία» για 10 ώρες, ανά σχολικό έτος.
Στη Β ́ Εσπερινού Λυκείου, στο διδακτικό αντικείμενο/μάθημα , Μία δράση στο διδακτικό αντικείμενο/μάθημα «Φυσική Αγωγή» για 10 ώρες, ανά σχολικό έτος.
Στη Γ ́ Εσπερινού Λυκείου, Μία δράση στο διδακτικό αντικείμενο/μάθημα «Θρησκευτικά» για 10 ώρες, ανά σχολικό έτος.
ΕΠΑΛ
Στο Επαγγελματικό Λύκειο ο/η εκπαιδευτικός, λαμβάνοντας υπόψη τις παιδαγωγικές αρχές και τους στόχους σύμφωνα με τα ισχύοντα ΠΣ, εφαρμόζει δράσεις ενίσχυσης της ενεργού πολιτειότητας ως εξής:
Στην Α ́ Ημερήσιου και Εσπερινού ΕΠΑ.Λ. και Π.ΕΠΑ.Λ., Μία δράση στο διδακτικό αντικείμενο/μάθημα«Πολιτική Παιδεία» για 10 ώρες ανά σχολικό έτος.
Στη Β ́ Ημερήσιου και Εσπερινού ΕΠΑ.Λ. και Π.ΕΠΑ.Λ., Μία δράση στο διδακτικό αντικείμενο/μάθημα «Εισαγωγή στις Αρχές της Επιστήμης των Η/Υ» για 10 ώρες ανά σχολικό έτος.
Στη Γ ́ Ημερήσιου και Εσπερινού ΕΠΑ.Λ. και Π.ΕΠΑ.Λ., Μία δράση στο διδακτικό αντικείμενο/μάθημα «Εισαγωγή στις Αρχές της Επιστήμης των Η/Υ» για 10 ώρες ανά σχολικό έτος.
Στο Ενιαίο Ειδικό Επαγγελματικό Γυμνάσιο–Λύκειο ο/η εκπαιδευτικός, λαμβάνοντας υπόψη τις παιδαγωγικές αρχές και τους στόχους σύμφωνα με τα ισχύοντα ΠΣ, εφαρμόζει δράσεις ενίσχυσης της ενεργού πολιτειότητας ως εξής:
Στην Α ́ Λυκείου, Μία δράση στο διδακτικό αντικείμενο/μάθημα «Πολιτική Παιδεία» για 10 ώρες, ανά σχολικό έτος.
Στη Β ́ Λυκείου, Μία δράση στο διδακτικό αντικείμενο/μάθημα «Ζώνη Δημιουργικών Δραστηριοτήτων» για 10 ώρες, ανά σχολικό έτος.
Στη Γ ́ Λυκείου, Μία δράση στο διδακτικό αντικείμενο/μάθημα «Ζώνη Δημιουργικών Δραστηριοτήτων» για 10 ώρες, ανά σχολικό έτος.
Στη Δ ́ Λυκείου, Μία δράση στο διδακτικό αντικείμενο/μάθημα «Εισαγωγή στις Αρχές της Επιστήμης των Η/Υ»για 10 ώρες, ανά σχολικό έτος.
Οι ανωτέρω χρόνοι εφαρμογής δράσεων ενίσχυσης της ενεργού πολιτειότητας μπορεί να συμπληρώνονται από χρόνο εκπαιδευτικών επισκέψεων και άλλων τυχόν διδακτικών αντικειμένων/μαθημάτων κατά την κρίση των διδασκόντων/ουσών.
Αποτύπωση Εφαρμογής
Κατά τη διάρκεια της φοίτησής του/της σε κάθε βαθμίδα κάθε μαθητής/τρια είναι απαραίτητο να έχει ενεργό συμμετοχή σε δράσεις ενίσχυσης της ενεργού πολιτειότητας που συνδέονται με διαφορετικά θεματικά πεδία του ΠΣ «Δράσεις Ενεργού Πολίτη» ανά έτος.
Στο τέλος κάθε σχολικής χρονιάς, καταγράφεται στο πληροφοριακό σύστημα myschool η συμμετοχή του/της μαθητή/τριας στη/στις δράση/εις ενίσχυσης της ενεργού πολιτειότητας σε αντιστοίχιση με τα θεματικά πεδία του Προγράμματος Σπουδών (ΠΣ). Κατά την ολοκλήρωση της εκπαιδευτικής βαθμίδας αποτυπώνεται η συμμετοχή του/της μαθητή/τριας στη/στις δράση/εις ενίσχυσης της ενεργού πολιτειότητας σε βεβαίωση που λαμβάνει μαζί με το απολυτήριό του/της (βλ. §2.3)
.Διευκρινήσεις για τις δράσεις
“Ανάλογα με την τάξη, για τις δράσεις ενίσχυσης της ενεργού πολιτειότητας αφιερώνονται 10, 20 ή 30 ώρες ανά διδακτικό έτος. Στις 10 ώρες πραγματοποιείται μία δράση, στις 20 ώρες δύο δράσεις και στις 30 ώρες τρεις δράσεις.” Αυτό σημαίνει χοντρικά, 3 δράσεις στο Δημοτικό, 2 δράσεις στο Γυμνάσιο και 1 δράση σε όλα τα άλλα σχολεία.
Κανένας δεν απαγορεύει στους εκπαιδευτικούς να πάρουν ΑΚΡΙΒΩΣ ΤΟ ΙΔΙΟ ΠΡΟΤΖΕΚΤ και να το κάνουν στην τάξη τους, είτε ξεχωριστά είτε σε συνεργασία με τους άλλους συναδέλφους. Αυτό σε διθέσια – τριθέσια – τετραθέσια. Απλά κάθε τμήμα θα κάνει ξεχωριστή υποβολή του εντύπου στου τέλος της χρονιάς στον Διευθυντή, για να το ανεβάσει στο MySchool.
Φυσικά όλα τα τμήματα θα πρέπει να κάνουν από 3 (δίμηνα) προγράμματα, που σημαίνει ότι θα πρέπει να υπάρχουν 3 διαφορετικοί τίτλοι, άσχετα αν θα είναι τα ίδια μεταξύ τους .
Μόνο τα μονοθέσια μπορούν να κάνουν 2 πρότζεκτ και όχι 3, γιατί δεν έχουν ώρες Εργαστηρίων Δεξιοτήτων, οπότε θα χρησιμοποιήσουν τις ώρες της Μελέτης, των Φυσικών και της Πολιτικής Αγωγής, στις τάξεις που διδάσκονται.
Με ένα σμπάρο δύο τρυγόνια.
Γίνεται να υλοποιήσουμε ΚΑΙ τα Εργαστήρια ΚΑΙ τις δράσεις ενεργού πολίτη;
Συνήθως σύμφωνα με τις εγκυκλίους οι εκπαιδευτικοί που εκπονούν προγράμματα στα Εργαστήρια Δεξιοτήτων, στο σχέδιο που οργανώνουν χρειάζεται να το εντάξουν σε μια θεματική και κάποα από τις αντίστοιχες υποθεματικές.
Ωστόσο αν σκεφτούμε ότι το πρότζεκτ Ε.Π. της Μελέτης συνδυάζεται (ή επεκτείνει) ένα ομώνυμο πρότζεκτ των Εργαστηρίων, τότε στην ουσία μπορούμε να υλοποιήσουμε ΜΟΝΟ το πρότζεκτ των εργαστηρίων (που θα έχουμε φροντίσει να κουμπώνει με κάποια μαθήματα της Μελέτης) και τα μαθήματα αυτά θα είναι “δράσεις” του προγράμματος.
Η υλοποίηση των δράσεων και των προγραμμάτων, που πραγματοποιεί κάθε σχολική μονάδα, εγκρίνεται από τον Διευθυντή ή τον Προϊστάμενό της με κοινοποίηση στον Επόπτη Ποιότητας της Εκπαίδευσης της οικείας Διεύθυνσης Εκπαίδευσης.
Ο ιστότοπος Δράσεις Ενεργού Πολίτη
Για την εφαρμογή του Προγράμματος Σπουδών «Δράσεις Ενεργού Πολίτη» δημιουργήθηκε από το ΙΕΠ ειδική ψηφιακή πλατφόρμα: https://act.digitalschool.gov.gr/ στην οποία περιλαμβάνεται:
- το Πρόγραμμα Σπουδών «Δράσεις Ενεργού Πολίτη»,
- η Εγκύκλιος σχετικά με την Εφαρμογή του Προγράμματος Σπουδών «Δράσεις Ενεργού Πολίτη»
- ο Οδηγός Εκπαιδευτικού «Δράσεις Ενίσχυσης της Ενεργού Πολιτειότητας»,
- οι Δράσεις Ενίσχυσης της Ενεργού Πολιτειότητας,
- τα Εργαστήρια Δεξιοτήτων και
- οι Σχολικές Ημέρες.
Δράσεις Ενίσχυσης Ενεργού Πολιτειότητας
Περιλαμβάνει επίσης προτάσεις δράσεων και προγραμμάτων για την επίτευξη των προσδοκώμενων μαθησιακών αποτελεσμάτων του Προγράμματος Σπουδών Δράσεις Ενεργού Πολίτη.
Βρείτε τες πατώντας στην παρακάτω εικόνα
Εγκύκλιος με θέμα : Εφαρμογή του Προγράμματος Σπουδών «Δράσεις Ενεργού Πολίτη» στο Νηπιαγωγείο, το Δημοτικό, το Γυμνάσιο και το Λύκειο
Οδηγός Εκπαιδευτικού
Θέμα : “Ετήσιο σχέδιο Δράσεων Ενεργού Πολιτειότητας ”
Ενδεικτικό πρακτικό του συλλόγου διδασκόντων για Δημοτικό πατήστε στην παρακάτω εικόνα
Ενδεικτικό πρακτικό του συλλόγου διδασκόντων για Νηπιαγωγείο πατήστε στην παρακάτω εικόνα
Επιστολή προς τους μαθητές
Όπως όλοι γνωρίζουμε οι Δράσεις Ενεργού Πολίτη απευθύνονται σε μαθητές και μαθήτριες τεσσάρων (4) ηλικιακών επιπέδων:
- Νηπιαγωγείο έως Γ΄ τάξη του Δημοτικού,
- Δ΄ έως ΣΤ’ τάξη του Δημοτικού,
- Γυμνάσιο και
- Λύκειο.
Διαρθρώνονται σε 17 θεματικές ενότητες, που αντιστοιχούν στους 17 Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ) – Sustainable Development Goals (SDGs)
Οι Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης βελτίωσαν εκατομμύρια ζωές την τελευταία δεκαετία, αλλά η πρόοδος παραμένει ανεπαρκής.
Πατήστε στην παρακάτω εικόνα και κατόπιν σε κάθε έναν από τους 17 στόχους για να δείτε περισσότερες λεπτομέρειες για αυτούς και να επιλέξετε αυτούς που σας ενδιαφέρουν να ασχοληθείτε με το σχέδιο δράσης σας:
Προσπαθώντας να ανταποκριθούμε στην ισχυρή βούληση ενσωμάτωσης της εκπαίδευσης στην αειφορία (whole school approach: η ολιστική προσέγγιση ως πρακτική της σχολικής κοινότητας) πρέπει να κατανοήσουμε πως τα μέλη της σχολικής κοινότητας γινόμαστε όλες και όλοι σημαντικοί και δεσμευόμαστε μέσα από δράσεις να γίνουμε μοχλοί αλλαγής (agents of change) .
Ενδεικτικές δραστηριότητες… Πρότυπα Σχεδίων δράσεων
Τα πρότυπα που θα βρείτε στον παρακάτω σύνδεσμο είναι ομαδοποιημένα ανά τάξη .
Επιπλέον έγινε μια προσπάθεια να σχεδιαστούν έτσι ώστε να μπορούν να αξιοποιηθούν ως δράσεις στα Εργαστήρια Δεξιοτήτων εφόσον ακολουθούν συνήθως έναν από τους 4 θεματικούς κύκλους (Ευ ζην, Περιβάλλον, Κοινωνική Ενσυναίσθηση και Ευθύνη, Δημιουργική Σκέψη και Πρωτοβουλία).
Δείτε τα πατώντας στην παρακάτω εικόνα
ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ
Γνωριμία με τους 17 Στόχους της Βιώσιμης Ανάπτυξης
Το Πρόγραμμα Σπουδών Δράσεις Ενεργού Πολίτη διαρθρώνεται σε 17 θεματικές ενότητες, που αντιστοιχούν στους 17 Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ) – Sustainable Development Goals (SDGs) και απευθύνεται σε μαθητές και μαθήτριες τεσσάρων (4) ηλικιακών επιπέδων.
Πατήστε στην παρακάτω εικόνα και μάθετε περισσότερα ..
ΠΩΣ ΚΑΤΑΝΕΜΟΝΤΑΙ ΤΑ ΥΠΟΘΕΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΝΑ ΤΑΞΗ
Οι θεματικές ενότητες για κάθε τάξη για τα Εργαστήρια Δεξιοτήτων φαίνονται στον παρακάτω πίνακα:
ΖΩ ΚΑΛΥΤΕΡΑ, ΕΥΖΗΝ
- ΥΓΕΙΑ: Διατροφή-Αυτομέριμνα, Οδική Ασφάλεια
(ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ, Α ΤΑΞΗ, Δ ΤΑΞΗ δημοτικού & Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ) - Ψυχική και Συναισθηματική Υγεία – Πρόληψη
(Β ΤΑΞΗ , Ε ΤΑΞΗ δημοτικού & Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ) - Γνωρίζω το σώμα μου – Σεξουαλική Διαπαιδαγώγηση
(Γ ΤΑΞΗ , ΣΤ ΤΑΞΗ δημοτικού & Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ)
ΦΡΟΝΤΙΖΩ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
- Οικολογία – Παγκόσμια και τοπική Φυσική κληρονομιά
(ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ, Α ΤΑΞΗ, Δ ΤΑΞΗ δημοτικού & Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ) - Φυσικές Καταστροφές, Πολιτική προστασία
(Β ΤΑΞΗ , Ε ΤΑΞΗ δημοτικού & Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ) - Παγκόσμια & τοπική Πολιτιστική Κληρονομιά
(Γ ΤΑΞΗ , ΣΤ ΤΑΞΗ δημοτικού & Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ)
ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΑΙ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΩ
- Ανθρώπινα δικαιώματα
(ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ, Α ΤΑΞΗ, Δ ΤΑΞΗ δημοτικού & Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ) - Εθελοντισμός διαμεσολάβηση
(Β ΤΑΞΗ , Ε ΤΑΞΗ δημοτικού & Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ) - Συμπερίληψη: Αλληλοσεβασμός, διαφορετικότητα
(Γ ΤΑΞΗ , ΣΤ ΤΑΞΗ δημοτικού & Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ)
ΔΗΜΙΟΥΡΓΩ & ΚΑΙΝΟΤΟΜΩ -Δημιουργική Σκέψη και Πρωτοβουλία
- Επιχειρηματικότητα – Αγωγή Σταδιοδρομίας-Γνωριμία με επαγγέλματα
(Β ΤΑΞΗ , Γ ΤΑΞΗ, ΣΤ ΤΑΞΗ δημοτικού & Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ) - STEM – Εκπαιδευτική Ρομποτική
(ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ, Α ΤΑΞΗ, Δ ΤΑΞΗ, Ε ΤΑΞΗ δημοτικού & Α ΤΑΞΗ, Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ)
ΜΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΤΕΡΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΕΙΝΑΙ Η ΠΑΡΑΚΑΤΩ
ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ – Α ΤΑΞΗ – Δ ΤΑΞΗ
| 1. ΖΩ ΚΑΛΥΤΕΡΑ – ΕΥ ΖΗΝ | 1. ΥΓΕΙΑ: Διατροφή-Αυτομέριμνα, Οδική Ασφάλεια |
| 2. ΦΡΟΝΤΙΖΩ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ | 1. Οικολογία – Παγκόσμια και τοπική Φυσική κληρονομιά |
| 3. ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΑΙ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΩ | 1. Ανθρώπινα δικαιώματα |
| 4. ΔΗΜΙΟΥΡΓΩ & ΚΑΙΝΟΤΟΜΩ | 1 STEM – Εκπαιδευτική Ρομποτική |
Β ΤΑΞΗ
| 1. ΖΩ ΚΑΛΥΤΕΡΑ – ΕΥ ΖΗΝ | 2. Ψυχική και Συναισθηματική Υγεία – Πρόληψη |
| 2. ΦΡΟΝΤΙΖΩ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ | 2. Φυσικές Καταστροφές, Πολιτική προστασία |
| 3. ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΑΙ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΩ | 2. Εθελοντισμός διαμεσολάβηση |
| 4. ΔΗΜΙΟΥΡΓΩ & ΚΑΙΝΟΤΟΜΩ | 2. Επιχειρηματικότητα – Αγωγή Σταδιοδρομίας-Γνωριμία με επαγγέλματα |
Γ ΤΑΞΗ
| 1. ΖΩ ΚΑΛΥΤΕΡΑ – ΕΥ ΖΗΝ | 3. Γνωρίζω το σώμα μου – Σεξουαλική Διαπαιδαγώγηση |
| 2. ΦΡΟΝΤΙΖΩ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ | 3. Παγκόσμια & τοπική Πολιτιστική Κληρονομιά |
| 3. ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΑΙ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΩ | 3. Συμπερίληψη: Αλληλοσεβασμός,διαφορετικότητα |
| 4. ΔΗΜΙΟΥΡΓΩ & ΚΑΙΝΟΤΟΜΩ | 2. Επιχειρηματικότητα – Αγωγή Σταδιοδρομίας-Γνωριμία με επαγγέλματα |
E ΤΑΞΗ
| 1. ΖΩ ΚΑΛΥΤΕΡΑ – ΕΥ ΖΗΝ | 2. Ψυχική και Συναισθηματική Υγεία – Πρόληψη |
| 2. ΦΡΟΝΤΙΖΩ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ | 2. Φυσικές Καταστροφές, Πολιτική προστασία |
| 3. ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΑΙ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΩ | 2. Εθελοντισμός διαμεσολάβηση |
| 4. ΔΗΜΙΟΥΡΓΩ & ΚΑΙΝΟΤΟΜΩ | 1 STEM – Εκπαιδευτική Ρομποτική |
ΣΤ ΤΑΞΗ
| 1. ΖΩ ΚΑΛΥΤΕΡΑ – ΕΥ ΖΗΝ | 3. Γνωρίζω το σώμα μου – Σεξουαλική Διαπαιδαγώγηση |
| 2. ΦΡΟΝΤΙΖΩ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ | 3. Παγκόσμια & τοπική Πολιτιστική Κληρονομιά |
| 3. ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΑΙ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΩ | 3. Συμπερίληψη: Αλληλοσεβασμός,διαφορετικότητα |
| 4. ΔΗΜΙΟΥΡΓΩ & ΚΑΙΝΟΤΟΜΩ | 2. Επιχειρηματικότητα – Αγωγή Σταδιοδρομίας – Γνωριμία με επαγγέλματα |
Δεν υπάρχει: “δεν μπορώ”, υπάρχει: “θα το καταφέρω”
Δεν μπορούμε να λύσουμε τα προβλήματα μας ακολουθώντας τον ίδιο δρόμο σκέψης που χρησιμοποιήσαμε
για να τα δημιουργήσουμε.»
Albert Einstein
Η εκπαίδευση για τον ενεργό πολίτη αποτελεί βασικό πυλώνα της σύγχρονης δημοκρατικής κοινωνίας. Στο πλαίσιο αυτό, το Πρόγραμμα Σπουδών «Δράσεις Ενεργού Πολίτη» στοχεύει στην ενίσχυση της κοινωνικής συνείδησης, της υπευθυνότητας και της ενεργούς συμμετοχής των μαθητών σε ζητήματα που αφορούν την κοινότητα και τη δημόσια ζωή. Μέσα από βιωματικές δραστηριότητες και συνεργατικές προσεγγίσεις, οι μαθητές καλούνται να αναλάβουν πρωτοβουλίες, να συνεργαστούν και να αναπτύξουν δεξιότητες κριτικής σκέψης και συλλογικής δράσης.
Ενεργός πολίτης είναι ο ενημερωμένος πολίτης, μια αυτόνομη προσωπικότητα με κριτική σκέψη και δημιουργική διάθεση, που συμμετέχει ενεργά στα κοινωνικά δρώμενα. Ασκεί με συνέπεια τα δημοκρατικά του δικαιώματα και τις αντίστοιχες υποχρεώσεις, επιδεικνύει αυτοσεβασμό και αλληλοσεβασμό, αποδέχεται τη διαφορετικότητα, εργάζεται ενάντια σε κάθε μορφή στερεοτύπων, συνεργάζεται για το κοινό όφελος, τη συνύπαρξη των ανθρώπων και των λαών χωρίς αισθήματα σοβινισμού, προκατάληψης και μισαλλοδοξίας. Ενδιαφέρεται για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και ενεργεί, παρατηρώντας τι συμβαίνει στην κοινωνία και παρεμβαίνει, σε συνεργασία με συμπολίτες του, τις τοπικές αρχές, οργανωμένα σύνολα, όταν διαπιστώνει παρανομίες ή όταν εντοπίζει ένα πρόβλημα.
Ο/Η συνειδητοποιημένος/η μαθητής/τρια, που ενεργά συμμετέχει στα σχολικά δρώμενα, είναι αυτός/ή που θα γίνει:
υπεύθυνος για τον εαυτό του,
συνειδητός πολίτης για τον τόπο του,
δημιουργικός πολίτης για τον κόσμο.
Μέσα από βιωματικές, μαθητοκεντρικές, ομαδοσυνεργατικές και ανακαλυπτικές δραστηριότητες, οι οποίες αφορμώνται από την καθημερινότητα, τα παιδιά καλούνται ως πολίτες να αξιολογήσουν καταστάσεις, να κάνουν συνειδητές και τεκμηριωμένες επιλογές, να σχεδιάσουν και να αναλάβουν δράση, δημιουργώντας προστιθέμενη αξία στο εκάστοτε συγκείμενο. Προσεγγίζουν θέματα όπως η ταυτότητα, η συνύπαρξη, η διαφορετικότητα, τα δικαιώματα, οι υποχρεώσεις, η ατομική και η συλλογική ευθύνη, η δυνατότητα εντοπισμού προβλημάτων, καθώς και η δυνατότητα διαμόρφωσης προτάσεων και στρατηγικής για τη επίλυσή τους και η ανάληψη δράσης, η ικανότητα αναζήτησης, διάκρισης, επεξεργασίας και διακίνησης έγκυρης πληροφορίας, η οπτική του ευρύτερου πλαισίου ενός θέματος, η υπεύθυνη συμμετοχή σε δημοκρατικές διαδικασίες και λειτουργίες, ο σεβασμός και η κατανόηση του δικαίου και του κανονιστικού πλαισίου, η συμμετοχή και η υπεύθυνη και σύμφωνη με τις αξίες της δημοκρατίας δράση σχετικά με κοινωνικά θέματα ή προκλήσεις σε τοπικό ή/και παγκόσμιο επίπεδο, οι γόνιμες μορφές πάλης/διεκδίκησης κ.ά. Το «Ενεργώ ως Πολίτης» εισάγει στη σχολική τάξη τον διάλογο για θέματα, όπως οι καταλήψεις, η τρομοκρατία, η νομιμότητα κ.ά. και θέτει τα παιδιά μπροστά σε ποικίλα διλήμματα, τα οποία καλούνται να αντιμετωπίσουν ως υπεύθυνοι/ες πολίτες.
Πως προχωρούμε…
Ξεκινώ από εμένα! Βοηθώ την τάξη μου, το σχολείο μου, την κοινότητά μου, τη χώρα μου, τον κόσμο μας!
Μικρά βήματα αλλά απαραίτητα για να φέρουμε την αλλαγή που θέλουμε.
“If you give a little love…”
Σοφοκλής
Γεννήτρια πρότζεκτ Εργαστηρίων Δεξιοτήτων
Από τον ιστότοπο του κυρίου Παρούτσα μπορούμε να αξιοποιήσουμε την πλατφόρμα δημιουργίας πρότζεκτ σχεδιασμένη για να καλύψει τις ανάγκες των εκπαιδευτικών τόσο της πρωτοβάθμιας όσο και της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
Διαλέξτε από ένα πλήθος περίπου 750 πρότζεκτ και απαλλαγείτε από το άγχος του ετήσιου προγραμματισμού.`
Πατήστε στην παρακάτω εικόνα :
Περιβαλλοντική δράση για την κλιματική αλλαγή
Ενώνοντας τις δυνάμεις τους μαζί με τους εκπαιδευτικούς , η ΕΕΠΦ (Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης) και το WWF Ελλάς, για να ακουστεί η φωνή των μαθητών/τριών στη Βραζιλία ετοίμασε και μας δίνει υλικό ενημέρωσης και πρότυοα επιστολής ώστε τα παιδιά να στείλουν γράμμα στους ηγέτες της Γης στη Σύνοδο που γίνεται το Νοέμβριο στην Βραζιλία. (10-21 Nοεμβρίου 2025).
Μπορεί να ενσωματωθεί αργότερα στο περιβαλλοντικό πρόγραμμα που θα εκπονήσετε για τα Εργαστήρια Δεξιοτήτων ή τον Ενεργό Πολίτη.
01. Πληροφορίες
02 .Επιστολή
03 . ΟΔΗΓΙΕΣ
04 . Κάρτες για τα παιδιά
Η υλοποίηση του προγράμματος «Δράσεις Ενεργού Πολίτη» στο νηπιαγωγείο
Στο Νηπιαγωγείο το πρόγραμμα μπορεί να επιτευχθεί μέσα από βιωματικές δραστηριότητες, συνεργασία και παιγνιώδη προσέγγιση, προσαρμοσμένες στις αναπτυξιακές ανάγκες των παιδιών.
Στόχος είναι η καλλιέργεια δεξιοτήτων κριτικής σκέψης, ενσυναίσθησης, συνεργασίας και υπευθυνότητας, με άξονα τους 17 Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ) του ΟΗΕ. Η εισαγωγή των παιδιών στους ΣΒΑ μπορεί να γίνει με παραμύθια, εικόνες και παιχνίδια που εξηγούν έννοιες όπως η προστασία του περιβάλλοντος, η αλληλεγγύη και η ισότητα.
Με διαδραστικές δραστηριότητες, όπως η δημιουργία αφισών και ζωγραφιών, τα παιδιά μπορούν να εκφράσουν ιδέες και να αντιληφθούν τη σημασία των θεμάτων αυτών.
Ένας σχολικός λαχανόκηπος, όπου τα παιδιά συμμετέχουν στη φροντίδα φυτών, αποτελεί εξαιρετική ευκαιρία να μάθουν για τη βιωσιμότητα και τη φροντίδα της φύσης.
Οι καθημερινές πρακτικές δράσεις στο σχολείο, όπως η ανακύκλωση και η εξοικονόμηση νερού, βοηθούν τα παιδιά να κατανοήσουν τη σημασία των μικρών ενεργειών για την προστασία του πλανήτη. Για παράδειγμα, μια γωνιά ανακύκλωσης στην τάξη και παιχνίδια που δείχνουν τη σωστή χρήση του νερού, όπως το κλείσιμο της βρύσης, μπορούν να ενισχύσουν τη συνειδητή συμπεριφορά.
Παράλληλα, εβδομαδιαίες δράσεις, όπως η «Ημέρα καθαριότητας», δίνουν τη δυνατότητα στα παιδιά να συμμετέχουν ενεργά στην ευθύνη για το σχολικό περιβάλλον.
Η συνεργασία με την τοπική κοινότητα και τους γονείς είναι σημαντική για την επιτυχία του προγράμματος. Εκπαιδευτικές επισκέψεις σε κέντρα ανακύκλωσης ή άλλους σχετικούς φορείς παρέχουν στα παιδιά βιωματική γνώση, ενώ οι γονείς μπορούν να συμμετέχουν σε δράσεις, όπως δενδροφύτευση ή δωρεές ειδών πρώτης ανάγκης. Επιπλέον, τα παιδιά μπορούν να δημιουργούν και να παρουσιάζουν μικρές θεατρικές παραστάσεις που αναδεικνύουν θέματα, όπως η συνεργασία και η φροντίδα.
Η βιωματική μάθηση ενισχύεται μέσα από παιχνίδια ρόλων και δραστηριότητες συνεργασίας. Τα παιδιά μπορούν να «γίνουν» αγρότες, εξερευνητές της φύσης ή φίλοι που βοηθούν ο ένας τον άλλον, μαθαίνοντας μέσα από διασκεδαστικά σενάρια. Παράλληλα, δραστηριότητες που απαιτούν ομαδική δουλειά, όπως η κατασκευή με οικολογικά υλικά, καλλιεργούν τις κοινωνικές τους δεξιότητες.
Η αξιολόγηση της εφαρμογής του προγράμματος μπορεί να γίνει μέσα από τη δημιουργία εκθέσεων με ζωγραφιές, αφίσες και ιστορίες που θα παρουσιάζονται στους γονείς. Η επιβράβευση των παιδιών για τις πρωτοβουλίες τους ενισχύει τη συμμετοχή και τη διάθεσή τους για δράση. Μέσα από αυτές τις προσεγγίσεις, διαμορφώνεται μια εκπαιδευτική κοινότητα που προάγει την αλληλεγγύη, τη συνεργασία και την υπευθυνότητα, συμβάλλοντας στη δημιουργία ενεργών και ευαισθητοποιημένων πολιτών.
Eκπαιδευτικό Βήμα : ΔΡΑΣΕΙΣ ΕΝΕΡΓΟΥ ΠΟΛΙΤΗ- ΟΔΗΓΟΣ
Πατήστε στην παρακάτω εικόνα :
Αυτή η εργασία έχει άδεια χρήσης Creative Commons Αναφορά δημιουργού4.0.
