Φιλολογικά, ΤΠΕ και άλλα…

Κατηγορίες:

Κατηγορίες

Αρχείο

Ετικέτες

Εκπαιδευτική Ενημέρωση

Εικονικές Πλατφόρμες Μάθησης: το παράδειγμα της Δανίας, της Αγγλίας και της Ισπανίας

Στη χώρα μας οι αλλαγές που σχετίζονται με την εισαγωγή των ΤΠΕ στην εκπαίδευση μοιάζουν κάποιες φορές με πυροτέχνημα, όταν γίνονται χωρίς σχεδιασμό, χωρίς αξιοποίηση της όποιας ευρωπαϊκής και διεθνούς  εμπειρίας, χωρίς επιστημονική καθοδήγηση, χωρίς επιμόρφωση των εκπαιδευτικών  (π.χ. διανομή notebook στους μαθητές της Α΄ γυμνασίου προ διετίας). Έχει λοιπόν, ενδιαφέρον να παρακολουθούμε τι συμβαίνει σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες και  να προβληματιζόμαστε από τα συμπεράσματα των ερευνών. Παρακάτω παρουσιάζονται τα αποτελέσματα μιας έρευνας που ανατέθηκε στο European Schoolnet και αφορά στην χρήση Εικονικής Πλατφόρμας Μάθησης έτσι όπως εφαρμόστηκε στα σχολεία τριών ευρωπαϊκών χωρών. Τα στοιχεία δημοσιεύονται στην πύλη insight [http://insight.eun.org], ένα παρατηρητήριο για τις ΤΠΕ στην Εκπαίδευση του European Schoolnet, που έχει σχεδιαστεί με σκοπό να υποστηρίξει όσους σχετίζονται με τη λήψη αποφάσεων στα Υπουργεία Παιδείας και όλους όσοι εμπλέκονται με την εκπαίδευση σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, πανευρωπαϊκά, για την ανάπτυξη αποτελεσματικών στρατηγικών στην ηλεκτρονική μάθηση.

Τα αποτελέσματα της έρευνας  «Εικονικές Πλατφόρμες Μάθησης στην Ευρώπη: Τι μπορούμε να μάθουμε από την εμπειρία της Δανίας, του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ισπανίας» έχουν πλέον δημοσιοποιηθεί.
Με την ανάπτυξη των μέσων στον τομέα των Νέων Τεχνολογιών και την εξέλιξη των παιδαγωγικών  προσεγγίσεων που τις υποστηρίζουν, οι Εικονικές Πλατφόρμες Μάθησης (Virtual Learning Platforms, VLP) έχουν εφαρμοστεί σε διάφορα εκπαιδευτικά συστήματα. Η έρευνα αυτή, η οποία έχει εκπονηθεί από το European Schoolnet, προσφέρει μια ανάλυση των πολιτικών και των πρωτοβουλιών που αναπτύχθηκαν κατά την εφαρμογή των VLP στη Δανία, την Αγγλία  και την Ισπανία (Ανδαλουσία και Καταλονία).

Στο πρώτο μέρος της έκθεσης υπάρχει μια συνοπτική παρουσίαση των επιμέρους χαρακτηριστικών των VLP κατά χώρα, ποιες, δηλαδή, είναι οι υπηρεσίες που προσφέρουν, ποιες οι δυνατότητες επικοινωνίας, ποιοι οι τρόποι της ανάπτυξης και της διαχείρισής τους, ποιες οι χρήσεις τους και ποιοι οι παράγοντες επιτυχίας που καθορίζουν και την ευρύτερη ανάπτυξή τους. Το δεύτερο μέρος της έκθεσης συγκρίνει αυτές τις τρεις διαφορετικές εφαρμογές και προσδιορίζει κοινά σημεία και διαφορές.

Προσδιορισμός του όρου Ψηφιακός Χώρος Εργασίας (Digital Workspace)
            Η διεξαγωγή της έρευνας προϋπέθετε τη διευκρίνιση του όρου Ψηφιακός Χώρος Εργασίας (Digital Workspace).Το Γαλλικό Υπουργείο Παιδείας τον όρισε  ως ένα θεσμικά κατοχυρωμένο σύστημα πληροφοριών και επικοινωνίας, το οποίο προσφέρει σε κάθε χρήστη εύκολη, αποκλειστική και ασφαλή πρόσβαση στα εργαλεία και το περιεχόμενο που αυτός/ή χρειάζεται. Για να καθορίσει τις αναμενόμενες υπηρεσίες και τεχνικές προδιαγραφές, το Υπουργείο κατάρτισε το SDET (Schema Directeur des Espaces Numériques de travail, Digital Workspace Master Plan), το οποίο αφορά, μεταξύ άλλων, σε ζητήματα διασυνδεσιμότητας, πιστοποίησης, εξουσιοδότησης, και συμμετοχής.

Το Τμήμα Εκπαίδευσης και Δεξιοτήτων στην Αγγλία καθόρισε τις VLP ως εξής: «Είναι ένας γενικός όρος που περιγράφει ένα ευρύ φάσμα συστημάτων ΤΠΕ, που χρησιμοποιούνται για την παροχή και την υποστήριξη της μάθησης. Ως ελάχιστη απαίτηση, περιμένουμε ότι θα συνδυάζουν εργαλεία επικοινωνίας και συνεργασίας, θα οριοθετούν έναν ασφαλή διαδικτυακό χώρο εργασίας, θα προσφέρουν τα εργαλεία εκείνα που χρειάζονται  οι καθηγητές, για να διαχειρίζονται και να προσαρμόζουν  το περιεχόμενο της διδασκαλίας τους στις ανάγκες των μαθητών, για να  παρακολουθούν την πρόοδό τους, έχοντας πρόσβαση οποτεδήποτε και  οπουδήποτε».
Οι συνθήκες της εφαρμογής

Η εφαρμογή των VLP είναι σχεδόν καθολική στη Δανία, αλλά εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από αδύναμη ανάπτυξη των εκπαιδευτικών χρήσεων. Αλλού, η ανάπτυξη είναι πιο περιορισμένη, περιλαμβάνοντας το 40% έως 55% των σχολείων, και η χρήση από τους μαθητές και τους γονείς είναι χαμηλότερη σε σχέση με τους εκπαιδευτικούς.

Στη Δανία, το 97% των δημόσιων σχολείων στην υποχρεωτική εκπαίδευση, σήμερα, χρησιμοποιούν τις VLP. Σύμφωνα όμως με μια μελέτη αξιολόγησης που διεξήχθη το 2009, χρησιμοποιούνται περισσότερο σε διοικητικές και οργανωτικές χρήσεις (μαζικές παραγγελίες υλικού, κράτηση των αιθουσών διδασκαλίας, κλπ.), καθώς και στην επικοινωνία μεταξύ εκπαιδευτικών και μεταξύ εκπαιδευτικών και γονέων και λιγότερο για εκπαιδευτικές χρήσεις.

Ωστόσο, στην Αγγλία, την Καταλονία και την Ανδαλουσία, το 40-55% των δημόσιων σχολείων πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας χρησιμοποίησε VLP. Η εφαρμογή θεωρείται ότι έγινε, γενικά, με πιο αργούς ρυθμούς από τους αναμενόμενους, ωστόσο, χρόνο με το χρόνο παρατηρήθηκε εξέλιξη. Η πολυπλοκότητα των αναπτυσσόμενων σχέσεων, η πολλαπλότητα των δεξιοτήτων που απαιτούνται για τον έλεγχο της όλης διαδικασίας, η ποικιλία και η καινοτομία των χρήσεων που αναπτύσσονται,  αναφέρονται κυρίως ως διαμορφωτικοί παράγοντες αυτής της κατάστασης.

Στη Δανία, την Αγγλία, την Ανδαλουσία και την Καταλονία παρατηρείται σταδιακή ανάπτυξη, και σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη πιο αργά από το αναμενόμενο. Ωστόσο, εμφανίζονται σαφείς διαφορές στην εφαρμογή, που συνδέονται σε μεγάλο βαθμό με τις προδιαγραφές λειτουργίας της πλατφόρμας, οι οποίες οδηγούν σε ένα επίπεδο ποικιλομορφίας, που διαφέρει από τη μια χώρα στην άλλη. Αλλά τελικά, όποια στρατηγική κι αν εφαρμόζεται, καθίσταται φανερό πως η πρόοδος απαιτεί χρόνο.

Χρήση

Γενικά, η χρήση της πλατφόρμας ως μέσου επικοινωνίας, κυρίως μεταξύ των εκπαιδευτικών και ενίοτε των γονέων (βλ. Δανία), είναι η πλέον ανεπτυγμένη. Ωστόσο και οι εκπαιδευτικές χρήσεις εφαρμόζονται επαρκώς. Η χρήση της Εικονικής Πλατφόρμας για διαχειριστικά και οργανωτικά θέματα εμφανίζεται παντού σε διαφορετικό ποσοστό. Στην Αγγλία, και σε μικρότερο βαθμό στην Ανδαλουσία και τη Δανία, οι VLP χρησιμοποιούνται επίσης ως συστήματα για τη διαχείριση του μεγάλου όγκου των διοικητικών πληροφοριών που αφορούν στα σχολεία και στους μαθητές.

Οι εκπαιδευτικές χρήσεις, δηλαδή εκείνες που σχετίζονται με τις διαδικασίες που μετατρέπουν τις πληροφορίες σε γνώση μέσω της αλληλεπίδρασης μεταξύ εκπαιδευτικών και μαθητών, είναι γενικά περιορισμένες. Επίσης, οι μαθητές έχουν μικρή συμμετοχή στις αλλαγές που γίνονται στις VLP. H συμμετοχή τους περιορίζεται στην εργασία που πρέπει να κάνουν, η οποία έχει αναρτηθεί από τους εκπαιδευτικούς. Αυτή η διαπίστωση μπορεί να εξηγηθεί από την απουσία ενός παιδαγωγικού μοντέλου που θα εκμεταλλεύεται τα ειδικά χαρακτηριστικά των VLP για την ανάπτυξη καινοτόμων πρακτικών διδασκαλίας, οι οποίες θα βασίζονται στην ενεργό μάθηση και όχι στη διαιώνιση της παραδοσιακής παιδαγωγικής της μετάδοσης της γνώσης από το δάσκαλο στο μαθητή.

Στα θετικά συνυπολογίζεται και το γεγονός ότι ορισμένα χαρακτηριστικά του συστήματος ευνοούν την αυτονομία των εκπαιδευτικών και την ομαδική εργασία των μαθητών, όπως παρατηρήθηκε στη Δανία. Διαπιστώθηκε επίσης, ότι αυτές οι πλατφόρμες όλο και περισσότερο χρησιμοποιούνται από τους μαθητές, και μετά το τέλος του ωρολογίου προγράμματος (το οποίο στη Δανία τελειώνει γύρω στις 13.30), γεγονός που διευκολύνει τους εκπαιδευτικούς να παρακολουθούν και να βοηθούν τους μαθητές τους σε απευθείας σύνδεση.

Βασικοί παράγοντες επιτυχίας

Τρεις είναι οι βασικοί παράγοντες επιτυχίας: η ενεργός συμμετοχή των εκπαιδευτικών σε όλη τη διαδικασία, από τη σύλληψη μέχρι την πλήρη εφαρμογή, η ρεαλιστική αντιμετώπιση των πραγμάτων και η υπομονή σε μια διαδικασία που απαιτεί χρόνο, και τέλος, η διαθεσιμότητα των πόρων (τεχνική υποστήριξη, εκπαίδευση, επικοινωνία, χρηματοδότηση, κλπ. ). Σε ότι αφορά το ρεαλισμό και τη συμμετοχή, η Δανία αποτελεί λαμπρό παράδειγμα.

Τα ενδιαφερόμενα μέρη, επίσης, θεωρούν έναν άλλο παράγοντα σημαντικό για την επιτυχία: ότι σε κάθε περίπτωση η τεχνολογία τίθεται από την αρχή στην υπηρεσία της παιδαγωγικής. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα στην Ανδαλουσία, αλλά και στην Καταλονία. Η οργάνωση πολλών εξ αποστάσεως μαθημάτων για τους εκπαιδευτικούς τους έχει ίσως εφοδιάσει, τοποθετώντας τους στη θέση του μαθητή, με ένα παιδαγωγικό μοντέλο που αργότερα είναι σε θέση να αναπαραγάγουν για τους μαθητές τους. Τέλος, η κινητοποίηση μιας περιοχής για να υποστηρίξει την ανάπτυξή της μέσω της εκπαίδευσης, και ειδικά μέσω του εκσυγχρονισμού της εκπαίδευσης, είναι ένας άλλος παράγοντας επιτυχίας, όπως δείχνει καθαρά το παράδειγμα της Σκωτίας, της  Ανδαλουσίας και της Καταλονίας.

Ολόκληρη την έκθεση μπορεί κανείς να την κατεβάσει από τη διεύθυνση http://insight.eun.org/ww/en/pub/insight/school_innovation/best_practice/virtual_learning_platforms_in_.htm

Αφήστε μια απάντηση