• Μικρογραφία 
    Η παρουσία των Εβραίων στη Θεσσαλονίκη χρονολογείται από τους πρώτους αιώνες· η Θεσσαλονίκη  στάθηκε πάντα το καταφύγιο των καταδιωγμένων Εβραίων της Ευρώπης. Ομως, η Εβραϊκή Κοινότητα ρίζωσε στην πόλη […]

  • Φωτογραφίες προπαγάνδας ονομάζονται οι φωτογραφίες που κυκλοφόρησαν από τους Γερμανούς για προπαγανδιστικούς σκοπούς…

  • ΜικρογραφίαΣτις 9 Απριλίου 1941  μπήκαν στη Θεσσαλονίκη οι Γερμανοί. Η Θεσσαλονίκη ήταν η πρώτη μεγάλη ελληνική πόλη που καταλήφθηκε από τους Ναζί. Οι πρώτες μηχανοκίνητες μονάδες έφτασαν στις 8 το πρωί στην πλατεία […]

  • ΜικρογραφίαΤο Φρούριο του Επταπυργίου, γνωστό και με την οθωμανική ονομασία Γεντί Κουλέ (Yedi Kule), βρίσκεται στο βορειοανατολικό άκρο των τειχών της Θεσσαλονίκης, εντός της Ακρόπολης. Αποτελείται από δύο ενότητες: το […]

  • Μικρογραφία  Κατασκευάσθηκε πιθανότατα στο δεύτερο μισό του 15ου μΧ αιώνα, χρησιμοποιήθηκε ως οπλοστάσιο και πύργος πυροβολικού σε ένα από τα σημεία όπου θεωρούνταν κρίσιμα για την αντιμετώπιση πολεμικών ενεργειών.
      Η […]

  • Μικρογραφία    Τα Κάστρα της Θεσσαλονίκης είναι ένα σύμπλεγμα τειχών, πύργων και οχυρώσεων με μοναδική αρχαιολογική, αρχιτεκτονική και ιστορική σημασία.
    Αυτό που λέμε σήμερα «Κάστρα της Θεσσαλονίκης» είναι μέρος μόνο της […]

  • ΜικρογραφίαΟ σεισμός του 1978 (Νο 10)
    Ο σεισμός της 20ης Ιουνίου 1978 έπληξε την Θεσσαλονίκη, αφήνοντας πίσω του 49 νεκρούς, 220 τραυματίες και χιλιάδες αστέγους.
    Το μέγεθος των καταστροφών που προκάλεσε, εκτιμήθηκε στο […]

  • ΜικρογραφίαΗ Θεσσαλονίκη μπορεί να χαρακτηρισθεί  ως η κατ’ εξοχή ελληνική πόλη που δέχτηκε τους περισσότερους πρόσφυγες. Άλλωστε ο χαρακτηρισμός «προσφυγομάνα» μόνο στην Θεσσαλονίκη παραπέμπει.
     


    Την Θεσσαλονίκη […]

  • Μικρογραφία
    A.      Στα χρόνια του Α’ Παγκοσμίου πολέμου

    Το όνομα έρχεται από την Τουρκική λέξη Zeytin που σημαίνει Ελιά. Μπορεί να μεταφραστεί ως Ελαιώνας. Βρίσκεται εκατέρωθεν της σημερινής οδού Λαγκαδά, περίπου 1,5 […]

  • Μικρογραφία 1)      Η πόλη πριν την πυρκαγιά
    Η Θεσσαλονίκη ήταν μια από τις μεγαλύτερες και πιο σύγχρονες πόλεις των Βαλκανίων. Το λιμάνι της ήταν από τα σημαντικότερα κέντρα εμπορίου.Tο μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού […]

  • ΜικρογραφίαΚέντρο Διάδοσης Επιστημών & Μουσείο Τεχνολογίας NOESIS
    Επίσκεψη (Παρασκευή 19/12/2014) με την Α’ Τάξη του 19ου Γυμνασίου Θεσσαλονίκης.


    Αρχικά επισκεφθήκαμε το Πλανητάριο και είδαμε «Τα Θαύματα του […]

  • ΜικρογραφίαΟ Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος είχε ξεκινήσει το 1914, αλλά η Ελλάδα είχε τηρήσει ουδετερότητα. Με την άδεια της κυβέρνησης, όμως, οι δυνάμεις της Αντάντ (των Συμμάχων) είχαν αποβιβάσει στρατεύματα στη Θεσσαλονίκη το […]

  • ΜικρογραφίαΤέλη του 19ου  αιώνα η Θεσσαλονίκη εκτείνεται μέχρι τα ανατολικά  τείχη (Λευκός Πύργος, Σιντριβάνι, Πύργος του Τριγωνίου).

    Η περιοχή έξω από τα τείχη ήταν γνωστή ως «Εξοχές». Εκεί υπήρχαν καλλιεργήσιμες […]

  • Το τραμ αρχικά το έσερναν άλογα (ιππήλατο). Την πρωτοβουλία για την κατασκευή του είχε ένας δραστήριος ντονμές κτηματίας, ο Αχμέτ Χαμντί Μπέης (Ahmet Hamdi Bey.

    Η κύρια γραμμή ήταν 5,5 χλμ. και είχε άλλες δύο διακλαδώσεις γύρω στα 4,5 χιλιόμετρα. Το τραμ άρχισε να λειτουργεί στις 8 Μαΐου 1893 ενώ τα επίσημα εγκαίνια έγιναν στις 28 Μαΐου 1893. Το 1895 η γραμμή θα φτάσει μέχρι το Ντεπό, όπου και θα μεταφερθούν οι εγκαταστάσεις, η αποθήκη των οχημάτων, οι στάβλοι και τα γραφεία της εταιρείας. Ο σχεδιασμός τους αποδίδεται στον αρχιτέκτονα Πιέτρο Αρριγκόνι (Pietro Arrigoni).

     
    Στις 14 Απριλίου 1908 ξεκινούν να λειτουργούν τα ηλεκτροκίνητα τραμ. Πρόκειται για τραμ αμερικανικής και βελγικής κατασκευής για 35 επιβάτες περίπου.

     
    Το τραμ συνέχισε να λειτουργεί (με προβλήματα κάποιες φορές) και να επεκτείνεται μέχρι και το 1957, οπότε έγινε το τελευταίο δρομολόγιο. Αμέσως μετά άρχισε το ξήλωμα των γραμμών.

  • Το πιο γνωστό μνημείο της Πόλης μας, χτίστηκε τον 15ο αιώνα ως οχυρωματικός πύργος. Χρησιμοποιήθηκε αργότερα σαν κατάλυμα φρουράς Γενιτσάρων και σαν φυλακή θανατοποινιτών. Γύρω από τον πύργο υπήρχε χαμηλός οκταγωνικός περίβολος (προτείχισμα), που δεν γνωρίζουμε το πότε χτίσθηκε.

    Στην αρχή ονομαζόταν «Πύργος του Λέοντος». Από τον 17ο αιώνα και μετά ονομαζόταν «Φρούριο της Καλαμαριάς» (Kelemeriye Kal’asi) και «Πύργος των Γενιτσάρων». Μετά τη διάλυση του τάγματος των Γενίτσαρων, ο Πύργος απέκτησε το όνομα «Kanli Kule», δηλαδή «Πύργος του Αίματος», λόγω της χρήσης του Πύργου σαν φυλακή και τόπο εκτελέσεων.

    Το 1905 κατεδαφίστηκε το περιτείχισμα και  δημιουργήθηκε  η Πλατεία Προόδου, στην περιοχή της Εταιρίας Μακεδονικών Σπουδών και οι κήποι του Torre Blanca. Ο Πύργος κι οι κήποι αποτέλεσαν το επίκεντρο της κοσμικής και πολιτικής δράσης της Θεσσαλονίκης.

    Και η ζωγραφική απόδοση της απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης

    Κοντά στον Λευκό Πύργο, υπήρχε εξέδρα που αποτέλεσε αγαπημένο μέρος φωτογράφων και επισκεπτών που φωτογραφιζόταν με φόντο τον Πύργο.

    Μετά τον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο και τον εμφύλιο που ακολούθησε, η περιοχή γύρω από τον Λευκό Πύργο, άλλαξε πολλές φορές, μέχρι να φτάσουμε στην σημερινή διαμόρφωση του χώρου.

  • Μέχρι πρόσφατα πιστευόταν ότι η πιο παλιά φωτογραφία της Θεσσαλονίκης ήταν αυτή του 1875-1878 του αρχείου Δέλλιου.

    Η φωτογραφία αυτή ανήκει στο ΕΛΙΑ-ΜΙΕΤ (Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο – Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης).  Παρουσιάστηκε στην έκθεση ‘Η Δύση της Ανατολής’ το 2012-2013 στο κτίριο του ΜΙΕΤ στην Βίλα Μεχμέτ Καπαντζή (απέναντι από τον Ι.Ν. Αναλήψεως) και την χρονιά εκείνη η Γ’ τάξη του σχολείου μας είχε επισκεφθεί την έκθεση αυτή. Στη φωτογραφία αυτή τα θαλάσσια τείχη έχουν κατεδαφιστεί .
    Στις 11 Απριλίου 2014 πάλι στο κτίριο του ΜΙΕΤ στην Βίλα Μεχμέτ Καπαντζή, εγκαινιάσθηκε η έκθεση ‘Η παλαιότερη φωτογραφία της Θεσσαλονίκης. Από τη λήψη του 1863 στο χαρακτικό του 1866’ όπου παρουσιάστηκε η πραγματικά παλιότερη (απ’ ότι ξέρουμε μέχρι σήμερα) φωτογραφία της πόλης μας.

    Το φωτογραφικό πανόραμα είναι τραβηγμένο, όπως όλες οι πρώιμες λήψεις της Θεσσαλονίκης, από την περιοχή του Μπέχτσιναρ. Εμφανίζει την πόλη εγκλωβισμένη μέσα στα τείχη της και μια εντυπωσιακή ερημιά έξω από αυτά. Αντικρίζουμε για πρώτη φορά τα, κατεδαφισμένα σήμερα, θαλάσσια τείχη, τον θρυλικό Πύργο της Αποβάθρας, τον βυζαντινό λιμενοβραχίονα, τη Χρυσή Πύλη· και από κοντά, το Επταπύργιο και τα φρούρια Βαρδαρίου και Λευκού Πύργου· τις εκκλησίες που μετατράπηκαν σε τζαμιά: του Αγίου Δημητρίου, της Αγίας Σοφίας, του προφήτη Ηλία, του Αγίου Παντελεήμονα, των δώδεκα Αποστόλων· τους μιναρέδες των τζαμιών Καρά Αλή, Ακτσέ Μετζίτ, Χαμζά Μπέη, Φετιγιέ, Πισμανιγιέ, Μπουρμαλί και άλλων· το παλιό οθωμανικό δικαστήριο και τον τουρμπέ του Μουσά Μπαμπά· τη δεύτερη χρονολογικά καθολική εκκλησία και την οικία Άμποτ στον Φραγκομαχαλά· τις αποθήκες του λιμανιού, την Τούμπα και τη βρύση του Σέιχ Σου.
                    Η ιστορική λήψη έγινε το 1863 από τον φωτογράφο Γιόζεφ Ζέκελυ που συνόδεψε μια ταξιδιωτική αποστολή από το Δυρράχιο έως τη Θεσσαλονίκη και εκτυπώθηκε ως χαρακτικό σε βιβλίο το 1866. Η φωτογραφία βρισκόταν σε αφάνεια για πάνω από έναν αιώνα και επανεμφανίστηκε στα αρχεία της Αυστριακής Εθνικής Βιβλιοθήκης.

  •                 Η Θεσσαλονίκη είναι η πόλη μας και είναι ιδιαίτερα αγαπητή σε πολλούς από μας, παρά τα όποια στραβά της ενδέχεται να συναντούμε στην καθημερινότητά μας.

    Πολλοί από μας όμως αγνοούν πολλές ενδιαφέρουσες πληροφορίες για το παρελθόν της και την ιστορία της.

    Σκοπός αυτών των σύντομων σημειωμάτων που θα ακολουθήσουν, είναι να τονισθούν όψεις και στοιχεία για το πρόσφατο παρελθόν της (τα τελευταία 100-120 χρόνια), συνοδευμένα από τις αντίστοιχες φωτογραφίες, όταν κάτι τέτοιο είναι δυνατόν.

    Απαραίτητη μια (πολλή σύντομη) αναφορά στην γενικότερη ιστορία της πόλης. Η Θεσσαλονίκη  ιδρύθηκε από τον Κάσσανδρο το 316/315 π.Χ και πήρε το όνομά της προς τιμήν της συζύγου του, Θεσσαλονίκης, η οποία ήταν ετεροθαλής αδελφή του Μεγάλου Αλεξάνδρου και κόρη του Φιλίππου Β΄. Αναπτύχθηκε πολύ γρήγορα, κυρίως λόγω της πολύ καλής γεωγραφικής της θέσης.  Τον 2ο π.Χ. αιώνα κατακτήθηκε από τους Ρωμαίους. Κατά την Βυζαντινή περίοδο της αποδόθηκε ο  τίτλος της Συμβουλεύουσας. Το 1432 κατακτήθηκε από τους Οθωμανούς και παρέμεινε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία για περίπου πέντε αιώνες. Όταν οι Εβραίοι εκδιώχθηκαν από την Ισπανία και την Βόρεια Ευρώπη, η Θεσσαλονίκη έγινε η  σημαντικότερη παγκόσμια εβραϊκή μητρόπολη μέχρι τουλάχιστον τις αρχές του 20ού αιώνα. Το 1912 εντάχθηκε στο ελληνικό κράτος.
    Οναμασίες: Θεσσαλονίκη , Σελανίκ, Σολούν, Σαλονίκ, Σαλονίκη, Σαλόνικα, Σαρούνα

    Πηγές (πληροφορίες και φωτογραφίες), αναφέρονται εδώ για δεοντολογικούς λόγους και ισχύουν για όλα τα σημειώματα που θα ακολουθήσουν:

    Α. Βιβλία

    Ναρ Αλμπέρτος «Οι συναγωγές της Θεσσαλονίκης,-Τα τραγούδια μας» Μελετήματα γύρω από την ιστορία και παράδοση των Εβραίων της Θεσσαλονίκης

    Μεσσίνας Ηλίας «Οι συναγωγές της Θεσσαλονίκης και της Βέροιας»

    Μαντοπούλου-Παναγιωτοπούλου Θάλεια «Θρησκευτική Αρχιτεκτονική στη Θεσσαλονίκη κατά την Τελευταία Φάση της Τουρκοκρατίας (1839-1912) Εκκλησίες-Συναγωγές-Τζαμιά

    Αναστασιάδης Γ. – Χεκίμογλου Ε., Όταν η Θεσσαλονίκη μπήκε στον 20ο αιώνα, εκδ. University Studio Press, Θεσσαλονίκη 2000.

    Βακαλόπουλος Απ .,  Ιστορία της Θεσσαλονίκης 316 π . Χ – 1983 , εκδ . Κυριακίδης , Θεσσαλονίκη 1997

    Βαφόπουλος Γ., Το παραμύθι της Θεσσαλονίκης, eκδ. Παρατηρητής , Θεσσαλονίκη 1992

    Bακαλόπουλος Α.,  Αναμνήσεις από την παλιά Θεσσαλονίκη, εκδ. Μαλλιάρης Παιδεία, Θεσσαλονίκη 1993(2).

    Γερολύμπου Αλ – Χεκίμογλου Ευ. , Το μακεδονικό μέτωπο και η Θεσσαλονίκη , 1915 – 1919 #

    Γούναρης Κ. Βασίλης , » Θεσσαλονίκη,1830-1912 , ιστορία ,οικονομία και κοινωνία», Χασιώτης Κ.Ι. , Τοις αγαθοίς βασιλεύουσας , Θεσσαλονίκη, ιστορία και πολιτισμός, εκδ. Παρατηρητής, 1997

    Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Πολιτιστικό Κέντρο Βορ. Ελλάδος, Η Θεσσαλονίκη στο μεταίχμιο δύο αιώνων Προσέγγιση στην πόλη μέσα από παλιές καρτ ποστάλ(1896-1913).

    Ενεπεκίδης Κ. Π. , Η Θεσσαλονίκη στα χρόνια 1875 – 1912, εκδ. Κυριακίδη, Θεσσαλονίκη 1988

    Ζαφείρης Χρ. – Παπατζήκας Αρ.,  Εν Θεσσαλονίκη 1900-1960, εκδ. Εξάντας, Αθήνα 1994.

    Ζαφείρης Χρ., Θεσσαλονίκης Εγκόλπιον,  εκδ.Εξάντας, Αθήνα 1997

    Θεσσαλονίκη, 1850-1918, εκδ. Εκάτη 1994

    Θεσσαλονίκη 1912-1962, εκδ.   Επιτροπής εορτασμού πεντηκονταετηρίδος απελευθερώσεως της Θεσσαλονίκης.

    Λουκάτος Δ. Σπύρος, «Πολιτειογραφικά Θεσσαλονίκης, Νόμου και Πόλης, στα μέσα της δεκαετίας του 1910″, Η Θεσσαλονίκη μετά το 1912, Συμπόσιο 1985, Δήμος Θεσσαλονίκης 1986

    Musee Albert Kahn, Thessalonique 1913-1918 Οδηγός Έκθεσης Μ.Ι.Ε.Τ. 21/3-2/6/2000

    Μέγας Γιάννης, Οι «Βαρκάρηδες» της Θεσσαλονίκης. Η αναρχική βουλγαρική ομάδα και οι βομβιστικές ενέργειες του 1903, εκδ. Τροχαλία, Αθήνα 1994.

    Μοσκώφ Κ., Θεσσαλονίκη -τομή της μεταπρατικής πόλης , τόμος Α’, εκδ. Στοχαστής, Αθήνα 1978

    Μουτσόπουλος Ν., Θεσσαλονίκη 1900-1917, εκδ. Μόλχο, Θεσσαλονίκη 1980

    Μπουνντούρη Ειρ.. – Διαμάντη Μ (Επιμ.), Εκπαιδευτικό φυλλάδιο: Οι Βαλκανικοί πόλεμοι, Ε.Λ.Ι.Α.-Πολιτιστικό Κέντρο Βορείου Ελλάδος Εθνική; Τράπεζας,1993

    Μωραϊτόπουλος Κ.Γ., «Τοπογραφία Θεσσαλονίκης», Αθήνα, σ. 27-35 στο Ν. Μουτσόπουλος, Θεσσαλονίκη 1900-1917, εκδ. Μόλχο, Θεσσαλονίκη 1980Γ.Κ. Μωραϊτόπουλος

    Ναρ Αλ., «Κοινωνική οργάνωση και δραστηριότητα της εβραικής κοινότητας της Θεσσαλονίκης»,

    Χασιώτης Κ.Ι., Τοις αγαθοίς βασιλεύουσας , Θεσσαλονίκη, ιστορία και πολιτισμός, εκδ. Παρατηρητής, 1997.

    Παπαγιαννόπουλος Απ., Ιστορία της Θεσσαλονίκης, εκδ.Ρέκος, Θεσσαλονίκη 1993(2).

    Σχινάς Θ.Ν., Οδοιπορικαί σημειώσεις Μακεδονίας, Ηπείρου, Νέας οροθετικής Γραμμής,Θεσσαλίας, Φυλλάδιον Πρώτον, Εν Αθήναις 1886.

    Τομανάς Κ., Οι κάτοικοι της παλιάς Θεσσαλονίκης, εκδ. Εξάντας , Αθήνα 1992

    Τομανάς Κ., Το χρονικό της Θεσσαλονίκης ,εκδ. Νησίδες 1992

    Χασιώτης Ιωάννης –  Κασαπιάν Γκίουλα, «Η Εβραική κοινότητα της Θεσσαλονίκης και η ένταξη της στο ελληνικόκράτος (1912 – 1919)», Η Θεσσαλονίκη μετά το 1912, Θεσσαλονίκη 1985

    Χασιώτης Κ.Ι., «Η πρώτη μετά την πρώτη», Χασιώτης Κ.Ι., Τοις αγαθοίς βασιλεύουσα, Θεσσαλονίκη, ιστορία και πολιτισμός, εκδ. Παρατηρητής 1997.

    Χεκίμογλου Ε., Θεσσαλονίκη Τουρκοκρατία και Μεσοπόλεμος, εκδ. Έκφραση, Θεσσαλονίκη 1996

    Β. Ιστοσελίδες

    http://www.parallaximag.gr/

    ΜΝΗΜΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ-σύνδεση με τό παρόν (ομάδα στο Facebook)

    Παλιές φωτογραφίες της Θεσσαλονίκης – Old Photos of Thessaloniki (ομάδα στο Facebook)

    Η ΕΛΛΑΔΑ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΣΠΡΟΜΑΥΡΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ (ομάδα στο Facebook)

    Παλιες φωτογραφιες της Ελλάδας- Old photos from Greece (ομάδα στο Facebook)

    Thessaloniki Arts and Culture / Θεσσαλονίκη Τέχνες και Πολιτισμός (ομάδα στο Facebook)

    Θεσσαλονίκη (ομάδα στο Facebook)

    ‎Αναμνήσεις Παλιά Θεσσαλονίκη (σελίδα στο Facebook)

    Γειτονιές φίλοι και αναμνήσεις της Θεσσαλονίκης που αλλάζει (σελίδα στο Facebook)

    http://www.thessalonikiartsandculture.gr/

    http://culture.thessaloniki.gr/

    http://www.mixanitouxronou.gr/

    Ουδείς άπολις, μέχρις αν η των Θεσσαλονικέων η πόλις (ομάδα στο Facebook)

    http://el.wikipedia.org/wiki/

Top
 
Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων