ΑΡΘΡΟ
- Δημοσιεύεται στην εφημερίδα του σχολείου ή του δήμου / της κοινότητας, της πόλης, περιοδικό, blog, του διαδικτυακού / ιστοσελίδα του σχολείου.
- Πραγματεύεται ένα θέμα της επικαιρότητας, με περιεχόμενο πολιτικό, κοινωνικό, οικονομικό, επιστημονικό…
ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ:
- Έχει τίτλο
- Ακολουθεί τριμελή ανάπτυξη (πρόλογος/κύριο μέρος/επίλογος)
- Στον πρόλογο χρησιμοποιείται ένα γεγονός της επικαιρότητας ως αφόρμηση. Εκφράσεις που μπορούν να χρησιμοποιηθούν:
◊ Πρόσφατα γίναμε μάρτυρες…
◊ Καθημερινά διαπιστώνει κανείς/γινόμαστε μάρτυρες…
◊ Τα τελευταία χρόνια συχνά γίνεται λόγος…
◊ Έκπληξη προκάλεσε η δημοσίευση της είδησης…
◊ Με αφορμή το …χ…. γεγονός αποφάσισα να εκφράσω δημόσια τις θέσεις μου γι’ αυτό σε αυτό το περιοδικό/στην εφημερίδα…
- Το ύφος είναι: επίσημο, σοβαρό, αντικειμενικό, απρόσωπο.
Ωστόσο, αν δημοσιεύεται σε σχολική εφημερίδα/περιοδικό/ιστοσελίδα του σχολείου μπορεί να είναι οικείο, προσωπικό.
- Χρησιμοποιείται:
→ το γ’ πρόσωπο, γιατί κινείται στο χώρο της ερμηνευτικής δημοσιογραφίας,
→ το α’ ενικό και πληθυντικό και το β’ πληθυντικό, αν πρόκειται να δημοσιευτεί σε έντυπο/ιστοσελίδα του σχολείου.
- Ως προς του τρόπους πειθούς χρησιμοποιείται κυρίως η επίκληση στη λογική με επιχειρήματα και τεκμήρια (κυρίως αποτελεσμάτων)
- Χρησιμοποιείται η αναφορική λειτουργία της γλώσσας
ΟΜΙΛΙΑ
Η ομιλία, η εισήγηση και η διάλεξη είναι προσχεδιασμένος προφορικός λόγος. Γι’ αυτό το κείμενο που καλούμαστε να γράψουμε πρέπει να συνδυάζει αρμονικά τα γνωρίσματα του προφορικού και του γραπτού λόγου.
Οι περιστάσεις επικοινωνίας ποικίλουν: εκδήλωση του πολιτιστικού κέντρου του Δήμου, Βουλή των Εφήβων, εκδήλωση του σχολείου/του όποιου συλλόγου, συμμετοχή σε τηλεοπτική/ραδιοφωνική συζήτηση, σε συνέδριο, συζήτηση με συμμαθητές στην τάξη κ.α.
ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ:
- Υπάρχει προσφώνηση:
Πρόκειται για τον εισαγωγικό χαιρετισμό που απευθύνει ο ομιλητής στο ακροατήριό του.
● Εξαρτάται άμεσα από την ιδιότητα του δέκτη και τις επιδιώξεις του πομπού.
● Είναι προσαρμοσμένη στο είδος του ακροατηρίου.
● Τοποθετείται στο πάνω αριστερό μέρος του κειμένου.
● Η προσφώνηση επιβάλλεται να είναι κλιμακωτή, δηλαδή ο πομπός απευθύνεται στο ακροατήριό του ξεκινώντας από τους πιο υψηλά ιστάμενους και προχωρώντας προς τους απλούς δέκτες (προηγείται η θρησκευτική και πολιτική ηγεσία).
π.χ.
Παναγιότατε,
Εξοχότατε κύριε Πρόεδρε της Κυπριακής Δημοκρατίας,
Έντιμε κύριε Υπουργέ,
Αξιότιμε κύριε Διευθυντά,
Εκλεκτοί προσκεκλημένοι,
Κυρίες και Κύριοι
| Οικείο/Φιλικό ύφος |
Ημιεπίσημο ύφος |
Επίσημο/Τυπικό ύφος |
| Αγαπημένοι φίλοι
Αγαπημένοι συμμαθητές
Αγαπημένοι συμπολίτες
Αγαπημένοι ομοεθνείς
Φίλες και Φίλοι
Φίλοι ακροατές
Φίλοι συμμαθητές
Φίλοι συμπατριώτες |
Αγαπητοί φίλοι
Αγαπητοί σύνεδροι
Αγαπητά μέλη…
Αγαπητοί συμπολίτες
Αγαπητοί σύνοικοι
Αγαπητοί δημότες
Αγαπητοί πατριώτες
Αγαπητοί συνάδελφοι
Αγαπητοί ακροατές
Αγαπητοί γονείς
Κύριε Διευθυντά |
Κυρίες και Κύριοι
Σεβαστοί σύνεδροι
Σεβαστά μέλη
Σεβαστοί καθηγητές
Εκλεκτοί σύνεδροι
Εκλεκτά μέλη
Αξιότιμοι σύνεδροι
Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι
Σεβασμιότατε
Παναγιότατε
Κύριε Δήμαρχε
Αξιότιμα μέλη του δημοτικού συμβουλίου |
- Πρόλογος.
Αναφέρουμε την αφορμή και το θέμα της ομιλίας μας. Μπορεί να γίνει και αναφορά στην ιδιότητά μας. Π.χ.:
- Αξιοποιώντας την ευκαιρία που μου δίνεται από τον θεσμό της Βουλής των Εφήβων θα ήθελα να εκφράσω τις σκέψεις μου για…
- Ως μέλος του μαθητικού συμβουλίου θα ήθελα να μοιραστώ του προβληματισμούς / ανησυχίες μου σχετικά με…
- Ο θεσμός της Βουλής των Εφήβων προσφέρει σε όλους εμάς τους νέους την ευκαιρία να εκφράσουμε τις απόψεις για θέματα της επικαιρότητας. Από αυτό το βήμα, λοιπόν, θα ήθελα να μοιραστώ τις σκέψεις μου/ανησυχίες μου για…
- Ο θεσμός της Βουλής των Εφήβων προσφέρει σε όλους εμάς τους νέους την ευκαιρία να ασκήσουμε κριτική στα «κακώς κείμενα» της εποχής μας. Από αυτό το βήμα, λοιπόν, θα ήθελα να μοιραστώ τις σκέψεις μου/ανησυχεί μου σχετικά με…
- Ο θεσμός της Βουλής των Εφήβων προσφέρει σε όλους εμάς τους νέους την ευκαιρία να ακουστεί ο λόγος των νέων για τα σοβαρά προβλήματα της εποχής μας. Από αυτό το βήμα, λοιπόν, θα ήθελα να μοιραστώ τις σκέψεις μου/ανησυχίες μου για…
- Χαιρετίζω την πρωτοβουλία του δήμου/σχολείου μας για τη διοργάνωση της εκδήλωσης αυτής με θέμα… και αξιοποιώ την ευκαιρία αυτή προκειμένου να εκφράσω κι εγώ τις ανησυχίες μου σχετικά με…
- Με αφορμή την εκδήλωση που διοργάνωσε ο δήμος/ το σχολείο μας/ ο σύλλογος χ, αξιοποιώ την ευκαιρία να διατυπώσω κάποιες σκέψεις μου αναφορικά με…
- Με δεδομένη την ευαισθησία που έχουμε εμείς οι νέοι για θέματα…
- Καταρχήν επιτρέψτε μου να ευχαριστήσω τον/την (όνομα συλλόγου/οργανισμού/ φορέα) που έφερε το θέμα αυτό για συζήτηση και ευχαριστώ που με προσκαλέσατε.
- Καταρχάς επιτρέψτε μου να συγχαρώ του διοργανωτές αυτού του Συνεδρίου για την πρωτοτυπία του θέματος και την εξαίρετη διοργάνωση, αλλά και να τους ευχαριστήσω εκ μέρους των μαθητών και των καθηγητών του σχολείου μου, για την τιμητική τους πρόσκληση. Ως πρόεδρος/εκπρόσωπος του… θα επιχειρήσω να εκφράσω τους προβληματισμούς και τις ανησυχίες όλων μας για…
- Στο κύριο μέρος απαντάμε στα ζητούμενα του τίτλου της έκθεσης φροντίζοντας να στηρίζουμε με επιχειρήματα τις θέσεις μας.
Προκειμένου να εντάξουμε στοιχεία προφορικού λόγου στο γραπτό μας μπορούμε να χρησιμοποιούμε προσφωνήσεις, ρητορικές ερωτήσεις, χρήση α’ ενικού και πληθυντικού και β’ πληθυντικού προσώπου, π.χ.: «Θεωρώ απαραίτητη την άμεση λήψη μέτρων», «Πιστεύω πως οι περισσότεροι συμφωνείτε με την άποψη ότι…», «Νομίζω πως κανένας δε διαφωνεί με την ανάγκη δραστηριοποίησης», «Υπάρχει άραγε λύση στα προβλήματα που αντιμετωπίζει η νέα γενιά;»
Ο ομιλητής έχει τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσει (αναλόγως του θέματος):
- Αφήγηση: Πληροφορίες σχετικές με την ιστορική διαδρομή του θέματος ή αναδρομή στο παρελθόν.
- Βεβαίωση: Αποδεικτικό και τεκμηριωτικό υλικό υπέρ της υποστηριζόμενης θέσης. Παρατίθενται επιχειρήματα με παρουσίαση στοιχείων, δεδομένων, μαρτυριών, απόψεων ειδικών, έτσι που να καλύπτεται σφαιρικά το θέμα και να αναδεικνύεται η ορθότητα των θέσεων του πομπού.
- Ανασκευή: Εκ του αντιθέτου απόδειξη. Παρουσιάζεται η άλλη άποψη και αντικρούεται, γεγονός που ισχυροποιεί τη θέση του ομιλητή. Προβάλλονται οι κίνδυνοι που τυχόν θα προκύψουν από την επικράτηση του αντιθέτου.
- Στον επίλογο υπάρχει ανακεφαλαίωση και συμπέρασμα. Μπορεί να εκφράζεται ελπίδα για αίσια έκβαση του θέματος που αναλύθηκε.
- Διαπιστώνουμε, λοιπόν, ότι είναι χρέος όλων μας να κινητοποιηθούμε.
- Ολοκληρώνοντας, θα ήθελα να επισημάνω την ανάγκη συλλογικής δραστηριοποίησης.
- Λαμβάνοντας υπόψη όσα αναφέρθηκαν ευελπιστώ πως θα προβληματιστείτε και θα συνδράμετε στην ευόδωση του σκοπού αυτού.
- Η συλλογιστική πορεία που αναπτύχθηκε οδηγεί στο συμπέρασμα…
- Συνοψίζοντας θα καταλήξω στο συμπέρασμα…
- Είναι φανερό, λοιπόν,…
- Ευχή όλων αποτελεί…
- Θα ήθελα να ολοκληρώσω την ομιλία μου με την ευχή …/ την προτροπή…/ με τα λόγια του / της…
- Είναι ευθύνη όλων συνεπώς να…
- Υπάρχει αποφώνηση.
Τυποποιημένη φράση που τοποθετείται πάντοτε ανεξάρτητα από το κείμενο στο κάτω δεξιό μέρος της γραπτής διατύπωσής του, με την οποία ο πομπός εκφράζει τις ευχαριστίες προς τις/τους δέκτες.
| Οικείο/Φιλικό ύφος |
Ημιεπίσημο ύφος |
Επίσημο/Τυπικό ύφος |
| Ευχαριστώ
Ευχαριστώ πολύ
Σας ευχαριστώ
Σας ευχαριστώ και σας εύχομαι ότι καλύτερο
Σας ευχαριστώ |
Σας ευχαριστώ για την αμέριστη προσοχή σας.
Σας ευχαριστώ για το θερμό ενδιαφέρον σας.
Σας ευχαριστώ θερμά
Σας ευχαριστώ εκ βάθους καρδιάς. |
Σας ευχαριστώ για τη προσοχή που επιδείξατε.
Σας ευχαριστώ για το ενδιαφέρον που επιδείξατε.
Σας ευχαριστώ προκαταβολικά για την ανταπόκρισή σας. |
ΕΠΙΣΤΟΛΗ
ΤΑ ΜΕΡΗ ΜΙΑΣ ΕΠΙΣΤΟΛΗΣ-ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ:
- Χωροχρονικό πλαίσιο αναφοράς: τόπος και χρόνος (γράφεται πάνω δεξιά),
π.χ.: Αθήνα, 21 Ιουνίου 2019
- Προσφώνηση: ανάλογα με τον αποδέκτη π.χ. Φίλε Γιάννη (γράφεται πάνω αριστερά)
- Το περιεχόμενο της επιστολής:
Πρόλογος:
- περιέχει την ταυτότητα και την ιδιότητα του αποστολές
- περιέχει το λόγο – σκοπό για τον οποίο γράφεται η επιστολή
- περιέχει συνοπτική αναφορά στο πρόβλημα – θέμα και την αφορμή για τη σύνταξη της επιστολής.
- περιέχει τη κεντρική θέση του αποστολές πάνω στο πρόβλημα.
Κύριο Μέρος:
- έκθεση και ανάλυση του θέματος/ζητουμένων του θέματος…,
- θέση – απόφανση του επιστολογράφου…,
- απόδειξη αυτής (επιχειρήματα και τεκμήρια) …,
- απόκρουση πιθανών αντίθετων απόψεων…, κλπ.
Επίλογος: περιεκτική ανακεφαλαίωση και επίκληση στον αποδέκτη της επιστολής να κατανοήσει τον προβληματισμό – σκεπτικισμό του αποστολέα και αν η θέση του αποδέκτη απαιτεί: να ευαισθητοποιήσει, να ανταποκριθεί άμεσα και να αναλάβει πρωτοβουλίες.
- Αποφώνηση: ανάλογα με τον αποδέκτη π.χ. Φιλικά (γράφεται κάτω δεξιά).
- Στο τέλος, κάτω από την επιφώνηση, υπογράφουμε με την ιδιότητά μας.
π.χ.
- «Ένας μαθητής»
- «Ένας ευαισθητοποιημένος νέος/πολίτης…»
- «Ο πρόεδρος του μαθητικού συμβουλίου» ή ότι ορίζει η εκφώνηση.
- Το ύφος μπορεί να είναι σοβαρό κι επίσημο (χρήση γ’ ενικού και πληθυντικού προσώπου), αν η επιστολή είναι επίσημη και απλό και οικείο (χρήση α’ και β’ ενικού και πληθυντικού προσώπου) αν απευθύνεται σε οικείο πρόσωπο.
- Ας προς τους τρόπους πειθούς χρησιμοποιείται η επίκληση στη λογική αλλά μπορεί να αξιοποιηθεί και η επίκληση στο ήθος του πομπού και του δέκτη.
ΤΑ ΕΙΔΗ ΕΠΙΣΤΟΛΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ:
Α) Φιλική επιστολή:
Προσφώνηση: «Φίλε Γιάννη» / «Φίλε μου» / «Αγαπητέ Κώστα» / «Φίλε Κώστα» / «Αγαπημένε -η» / «Πολυαγαπημένε -η».
Ύφος: απλό, οικείο, προσωπικό, φυσικό…, που φανερώνει φυσικότητα και οικειότητα…
Αρχίζουμε την επιστολή αναφερόμενοι:
- στην αφορμή και στο θέμα, πχ. «Διάβασα ένα άρθρο που αναφερόταν στο…»,
- καθώς και στον σκοπό – γιατί αποφασίσαμε να του στείλουμε αυτή την επιστολή, κάνοντας επίκληση στο ήθος μας, π.χ. «Το άρθρο αυτό με προβλημάτισε και σκέφτηκα να μοιραστώ μαζί σου τον προβληματισμό αυτόν…» κλπ.
- επικαλούμαστε το συναίσθημά του και το ήθος του, όπως τους δεσμούς φίλους που μας συνδέουν, τα κοινά χαρακτηριστικά, τις κοινές αγωνίες και σκέψεις.
π.χ. «Θυμάμαι τις πολύωρες συζυτήσεις μας γύρω από…» / «Γνωρίζω πως και εσύ ανησυχείς…» κλπ.
Επίλογος: κλείνουμε την επιστολή αναμένοντας τα σχόλια και τις σκέψεις του
π.χ. «Αναμένω με αγωνία τις σκέψεις σου…» / «Θα με ενδιέφερε πολύ και η δική σου άποψη…» κλπ.
Αποφώνηση: «Με αγάπη» / «Φιλικά» / «Με φιλικούς χαιρετισμούς» / «Με αισθήματα φιλίας» / «Πολλά φιλιά» κλπ.
Υπογραφή.
_______________________________________________________________________________________________
Β) Επίσημη επιστολή:
Προσφώνηση: «Αξιότιμε κύριε Υπουργέ» / «Αξιότιμα Μέλη της Αρχής Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων» / «Κύριε Διευθυντή/Αγαπητέ Κύριε Διευθυντά» / «Αξιότιμε κύριε πρόεδρε του Διοικητικού Συμβουλίου…» / «Κύριε Δήμαρχε» / «Αξιότιμε Κύριε Χ» (όταν ξέρουμε το όνομα του αποδέκτη) / «Αγαπητοί αναγνώστες» κλπ.
Ύφος: τυπικό και επίσημο…, που φανερώνει σεβασμό και εμπιστοσύνη και δεσμεύει τον αποδέκτη να ανταποκριθεί στο αίτημά μας.
Αρχίζουμε την επιστολή:
- αναφερόμενοι στο ποιοι είμαστε,
- στο θέμα της επιστολής,
- στην αφορμή για να τη στείλουμε,
- γιατί την στέλνουμε στο συγκεκριμένο πρόσωπο ή Αρχή και
- στο στόχο-σκοπό-προσδοκία αυτής της επιστολής
π.χ. → «Είμαστε το 15μελές Συμβουλείου του σχολείου χ… Αφορμή για την επιστολή αυτή αποτέλεσαν τα νέα μέτρα για την εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση… Αποφασίσαμε να σας στείλουμε την επιστολή αυτή διότι είστε το καθ’ ύλην αρμόδιο πρόσωπο, αλλά και γνωρίζοντας το ενδιαφέρον σας και τον αγώνα σας για μια καλύτερη εκπαίδευση… Προσδοκούμε να ακούσετε με προσοχή τις σκέψεις και προτάσεις μας, προκείμενου να…»
→ «Ως πρόεδρος του δεκαπενταμελούς συμβουλίου του σχολείου μας έλαβα την πρωτοβουλία να αποστείλω τη παρούσα επιστολή, για να σας παρουσιάσω τον προβληματισμό μου σχετικά με…»
→ «ως προβληματισμένος τηλεθεατής θα ήθελα να μοιραστώ τις ανησυχίες μου σχετικά με…»
→ «ως ενεργός πολίτης απευθύνομαι σε εσάς για να εκφράσω τις σκέψεις μου όσον αφορά»
→ «ως ευαισθητοποιημένος πολίτης αποστέλλω αυτή την επιστολή,
για να χαιρετίσω την πρωτοβουλία του δήμου μας
για να σας γνωστοποιήσουμε…
για να σας ανακοινώσουμε την πρόθεσή μας…
για να ζητήσουμε τη συνδρομή σας…/ την προσωπική σας παρέμβαση…/ να καταθέσουμε το αίτημα…/ να απευθύνουμε την έκκληση…»
Επικαλούμαστε κατά βάση το ήθος του αποδέκτη,
π.χ.
- «την αρμοδιότητά τους ως…»,
- «την ευαισθησία που έχει δείξει για σχετικά θέματα»,
- «τους αγώνες του…»,
- «την υπευθυνότητά του…»,
- «την ειλικρινή διάθεσή του για…». κλπ.
Ανάλογα κάνουμε επίκληση και στο δικό μας ήθος
π.χ.
- «ως νέοι που ανησυχούμε…»,
- «ως άτομα που οραματιζόμαστε ένα καλύτερο αύριο…»,
- «ως ενεργά μέλη της κοινωνίας…» κλπ.
Εκφράζουμε με ευγένεια τις σκέψεις και διαμαρτυρίες μας,
π.χ.
- «Επιτρέψτε μας να…»,
- «Θα επιθυμούσαμε να…»,
- «Θα θέλαμε να…»,
- «αισθανόμαστε την ανάγκη να…» κλπ.
Κλείνουμε την επιστολή εκφράζοντας τη βεβαιότητα πως θα συμμεριστεί τον προβληματισμό μας και αναμένοντας τη θετική του ανταπόκριση.
- «Ελπίζουμε πως θα λάβετε υπόψη σας τις προτάσεις μας…»
- «Ελπίζουμε πως θα αξιοποιήσετε τις προτάσεις μας…»
- «Ελπίζουμε πως θα λάβετε υπόψη σας τον προβληματισμό μας…»
- «Ευελπιστούμε πως οι σκέψεις μας θα συμβάλλουν στην αντιμετώπισή του…»
- «Από όλα τα παραπάνω προκύπτει το συμπέρασμα…»
- «Το σχολείο μας, λοιπόν, δίκαια διεκδικεί από το Υπουργείο την έγκριση της δαπάνης για…»
- «Η πρότασή μας λοιπόν…/Το αίτημά μας λοιπόν…»
- «Αποβλέπουμε λοιπόν σε μια εποικοδομητική συνεργασία, εφόσον έχουμε κοινό στόχο την…»
- «Ελπίζουμε ότι οι προτάσεις μας θα εισακουστούν και θα αποδειχτούν χρήσιμες συμβάλλοντας στην προσπάθεια που καταβάλλετε κι εσείς…».
Αποφώνηση: «Με σεβασμό» / «Με εκτίμηση» κλπ.
Υπογραφή.
_______________________________________________________________________________________________
Γ) Ανοιχτή επιστολή προς δημοσίευση.
Οι επιστολές αυτές έχουν ως σκοπό να λάβει γνώση του περιεχομένου τους η κοινή γνώμη.
Τίτλος
Προσφώνηση: «Αγαπητή σύνταξη».
Αρχίζουμε την επιστολή αναφερόμενοι:
- στο ποιοι είμαστε,
- στο θέμα της επιστολής,
- στην αφορμή για να την στείλουμε,
- στο σκοπό μας που είναι η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των αναγνωστών-κοινής γνώμης.
Τα μορφολογικά και υφολογικά χαρακτηριστικά τους:
- ύφος τυπικό κι επίσημο…, που φανερώνει σεβασμό κι εμπιστοσύνη κυρίως προς τους αναγνώστες…, βαθύς προβληματισμός…, σαφήνεια λόγου…, κρίσεις και αποδείξεις…,
- καλό είναι να αποφεύγονται η έντονη ειρωνεία, οι ύβρεις και οι προσβλητικοί υπαινιγμοί.
Αποφώνηση: «Ευχαριστούμε για τη φιλοξενία»
