1. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
Αρμοδιότητες
-
Νομοθετεί μαζί με το Συμβούλιο (συναπόφαση).
-
Εγκρίνει, απορρίπτει ή τροποποιεί προτάσεις της Επιτροπής.
-
Ελέγχει τα άλλα όργανα της ΕΕ, ιδιαίτερα την Επιτροπή.
-
Εγκρίνει τον προϋπολογισμό της ΕΕ.
-
Μπορεί να ζητήσει την παραίτηση της Επιτροπής (μομφή).
Σύνθεση
-
720 ευρωβουλευτές (από το 2024–2029).
-
Εκλέγονται άμεσα από τους πολίτες των κρατών-μελών κάθε 5 χρόνια.
-
Οργανωμένοι σε πολιτικές ομάδες, όχι κατά εθνικότητα.
-
Έδρα: Στρασβούργο, εργασίες και στις Βρυξέλλες.
2. Ευρωπαϊκό Συμβούλιο
Αρμοδιότητες
-
Καθορίζει τις γενικές πολιτικές κατευθύνσεις και προτεραιότητες της ΕΕ.
-
Χαράζει τη στρατηγική για διεθνή ζητήματα, άμυνα, οικονομία.
-
Δεν νομοθετεί.
Σύνθεση
-
Αρχηγοί κρατών ή κυβερνήσεων των 27 κρατών-μελών.
-
Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου (5ετής θητεία).
-
Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
-
Ύπατος Εκπρόσωπος για την Εξωτερική Πολιτική συμμετέχει χωρίς ψήφο.
3. Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ή Συμβούλιο Υπουργών)
Αρμοδιότητες
-
Νομοθετεί μαζί με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
-
Συντονίζει πολιτικές των κρατών-μελών (π.χ. οικονομία).
-
Υπογράφει διεθνείς συμφωνίες της ΕΕ.
-
Εγκρίνει τον προϋπολογισμό μαζί με το Κοινοβούλιο.
Σύνθεση
-
Υπουργοί των κρατών-μελών, ανάλογα με το θέμα (π.χ. Υπουργοί Παιδείας, Οικονομικών κτλ.).
-
Προεδρία: εναλλάσσεται κάθε 6 μήνες ανά κράτος-μέλος.
4. Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Αρμοδιότητες
-
Έχει το αποκλειστικό δικαίωμα νομοθετικής πρωτοβουλίας (προτείνει νόμους).
-
Εποπτεύει την εφαρμογή του ευρωπαϊκού δικαίου («θεματοφύλακας των Συνθηκών»).
-
Διαχειρίζεται τον προϋπολογισμό.
-
Εκπροσωπεί την ΕΕ στο εξωτερικό σε θέματα εμπορίου και συνεργασίας.
Σύνθεση
-
27 Επίτροποι, ένας από κάθε κράτος-μέλος.
-
Πρόεδρος της Επιτροπής (επιλέγεται από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και εγκρίνεται από το Κοινοβούλιο).
-
Ύπατος Εκπρόσωπος για την Εξωτερική Πολιτική είναι και Αντιπρόεδρος της Επιτροπής.
5. Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ)
Αρμοδιότητες
-
Διασφαλίζει την ορθή και ενιαία εφαρμογή του ευρωπαϊκού δικαίου.
-
Εξετάζει προσφυγές κρατών-μελών, θεσμών, ιδιωτών.
-
Ελέγχει τη νομιμότητα πράξεων των ευρωπαϊκών οργάνων.
Σύνθεση
Αποτελείται από δύο δικαστικά σώματα:
-
Δικαστήριο (Court of Justice)
-
27 δικαστές και 11 γενικούς εισαγγελείς.
-
-
Γενικό Δικαστήριο (General Court)
-
2 δικαστές ανά κράτος-μέλος (54 συνολικά).
-
Τα μέλη διορίζονται από κοινού από τα κράτη-μέλη για 6ετή θητεία.
6. Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ)
Αρμοδιότητες
-
Διαχειρίζεται το ευρώ.
-
Καθορίζει και εφαρμόζει τη νομισματική πολιτική στη ζώνη του ευρώ.
-
Διασφαλίζει τη σταθερότητα των τιμών.
-
Επιβλέπει τις τράπεζες μέσω του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού.
Σύνθεση
Βασικά όργανα της ΕΚΤ:
-
Διοικητικό Συμβούλιο
-
Πρόεδρος, Αντιπρόεδρος, 4 μέλη του Εκτελεστικού Συμβουλίου + διοικητές των κεντρικών τραπεζών των χωρών της ευρωζώνης.
-
-
Εκτελεστικό Συμβούλιο
-
Πρόεδρος, Αντιπρόεδρος, 4 ακόμη μέλη.
-
-
Γενικό Συμβούλιο
-
Πρόεδρος, Αντιπρόεδρος, και όλοι οι διοικητές κεντρικών τραπεζών της ΕΕ.
-
7. Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο
Αρμοδιότητες
-
Ελέγχει τη σωστή και νόμιμη διαχείριση των οικονομικών της ΕΕ.
-
Υποβάλει ετήσιες εκθέσεις στο Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.
-
Εντοπίζει απάτες, παρατυπίες και κακή χρήση κονδυλίων.
Σύνθεση
-
27 μέλη, ένα από κάθε κράτος-μέλος.
-
Διορίζονται για 6ετή ανανεώσιμη θητεία.
-
Εκλέγουν τον Πρόεδρό τους για 3 χρόνια