Αναφορικές αντωνυμίες

Ορισμός – Λειτουργία – Χρήση:

Αναφορικές αντωνυμίες ονομάζονται αυτές που εισάγουν δευτερεύουσες αναφορικές προτάσεις, οι οποίες είτε αποτελούν όρους που βρίσκονται έξω από την κύρια πρόταση είτε είναι οι ίδιες όροι της πρότασης. Η χρήση τους είναι πολύ συχνή τόσο στον καθημερινό προφορικό λόγο όσο και στον γραπτό.

Η χρήση των αντωνυμιών που και ο οποίος, η οποία, το οποίο προσδιορίζεται και από παράγοντες σημασιολογικούς και υφολογικούς.

Αναφορικές αντωνυμίες είναι οι εξής:

α. που

β. ο οποίος, -α, -ο

γ. όποιος, -α, -ο

δ. όσος, -η, -ο

ε. ό,τι

στ. οποιοσδήποτε

ζ. οσοσδήποτε

η. οτιδήποτε

α) Που

Είναι άκλιτο και αναφέρεται σε ονόματα που μπορούν να βρίσκονται σε οποιοδήποτε γένος, αριθμό και πτώση, π.χ.

  • Ο δρόμος που οδηγεί στο κέντρο της πόλης είναι κλειστός.
  • Όλα τα κείμενα που έγραψε δημοσιεύτηκαν.

β) Ο οποίος, η οποία, το οποίο

Κλίνεται και στα τρία γένη μαζί με το άρθρο, όπως το επίθετο νέος, -α,-ο.

Χρησιμοποιείται στον λόγο αντί για την άκλιτη αντωνυμία που στις εξής περιπτώσεις:

i) για να αποφευχθεί ενδεχόμενη ασάφεια, π.χ.

  • Χάθηκε το κουτί με τις φωτογραφίες, τις οποίες μου έδωσες χθες (είναι σαφές ότι έδωσε τις φωτογραφίες),

αντί

  • Χάθηκε το κουτί με τις φωτογραφίες που μου έδωσες χθες (είναι ασαφές αν έδωσε το κουτί μόνο ή το κουτί με τις φωτογραφίες ή τις φωτογραφίες).

ii) για να αποφευχθεί επανάληψη του που, π.χ.

  • Η καθηγήτρια που διδάσκει μουσική έχει μια φωνή με την οποία μαγεύει τα παιδιά,

αντί

  • Η καθηγήτρια που διδάσκει μουσική έχει μια φωνή που μαγεύει τα παιδιά.

iii) σε πολύ τυπικό ύφος, π.χ.

  • Οι αρχιερείς, οι οποίοι συμμετείχαν στην Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος, συναντήθηκαν με τον πρωθυπουργό.
ο οποίος, α, ο
Ενικός αριθμός
αρσενικό θηλυκό ουδέτερο
ονομ.
γεν.
αιτ.
ο οποίος
του οποίου
τον οποίο
η οποία
της οποίας
την οποία
το οποίο
του οποίου
το οποίο
Πληθυντικός αριθμός
ονομ.
γεν.
αιτ.
οι οποίοι
των οποίων
τους οποίους
οι οποίες
των οποίων
τις οποίες
τα οποία
των οποίων
τα οποία

γ) Όποιος, όποια, όποιο

Κλίνεται και στα τρία γένη χωρίς το άρθρο, όπως το επίθετο τίμιος, -α, -ο. Στη γενική του ενικού, συνήθως σε οικείο ύφος, παρουσιάζει και τους μορφολογικούς τύπους οποιανού (αρσ.), οποιανής (θηλ.), οποιανού (ουδετ.), στη γενική πληθυντικού τον τύπο οποιανών και για τα τρία γένη και στην αιτιατική του πληθυντικού του αρσενικού τον τύπο οποιανούς, π.χ.

  • Όποια παιδιά έχουν μαζί τους ταυτότητα να μείνουν στην αίθουσα.
  • Οποιανών τα ονόματα αρχίζουν από δέλτα να έρθουν εδώ.
όποιος, α, ο
Ενικός αριθμός
αρσενικό θηλυκό ουδέτερο
ονομ.
γεν.
αιτ.
όποιος
όποιου
όποιο(ν)
όποια
όποιας
όποια
όποιο
όποιου
όποιο
Πληθυντικός αριθμός
ονομ.
γεν.
αιτ.
όποιοι
όποιων
όποιους
όποιες
όποιων
όποιες
όποια
όποιων
όποια

δ) Όσος, όση, όσο

Κλίνεται και στα τρία γένη χωρίς το άρθρο, όπως το επίθετο ελεύθερος, -η, -ο, π.χ.

  • Όσες φορές και να μου το πεις, δεν το θυμάμαι.
όσος, η, ο
Ενικός αριθμός
αρσενικό θηλυκό ουδέτερο
ονομ.
γεν.
αιτ.
όσος
όσου
όσο
όση
όσης
όση
όσο
όσου
όσο
Πληθυντικός αριθμός
ονομ.
γεν.
αιτ.
όσοι
όσων
όσους
όσες
όσων
όσες
όσα
όσων
όσα

ε) Ό,τι

Είναι άκλιτο κι έχει τη σημασία του οτιδήποτε, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις και τη σημασία του όποιος, -α, -ο, π.χ.

  • Ο Γιώργος θα κάνει ό,τι (= οτιδήποτε) πεις εσύ.
  • Ξυπνάει καθημερινά ό,τι (=όποια) ώρα θέλει.

στ) Οποιοσδήποτε, οσοσδήποτε, οτιδήποτε

Αποτελούν σύνθεση των αντωνυμιών όποιος, -α, -ο, όσος,-η, -ο και ό,τι με το επίθημα -δήποτε. Οι δύο πρώτες διατηρούν την κλίση που έχουν πριν από τη σύνθεση, ενώ η τρίτη είναι άκλιτη, π.χ.

  • Οποιοσδήποτε και να σας το πει και οσεσδήποτε φορές, εσείς θα κάνετε οτιδήποτε θέλετε.
  • Το “οποιοσδήποτε” κλίνεται όπως το “όποιος”, με την προσθήκη του “-δήποτε” που τονίζει την αοριστία, διατηρώντας την κλίση του αρχικού αντωνυμικού τύπου (π.χ. οποιοσδήποτε – οποιουδήποτε – οποιονδήποτε – οποιοιδήποτε – οποιωνδήποτε – οποιουσδήποτε), και χρησιμοποιείται για να δηλώσει αδιαφορία ή αοριστία, είτε ως επίθετο (π.χ. οποιοδήποτε θέμα) είτε ως ουσιαστικό (π.χ. ο οποιοσδήποτε μπορεί να έρθει). 
  • Ως Αναφορική Αντωνυμία (Οσοσδήποτε)
    Όταν αναφέρεται σε ποσότητα που σχετίζεται με ουσιαστικό, κλίνεται κανονικά όπως η αντωνυμία όσος με την προσθήκη του επιθήματος -δήποτε. 
    Κλίση της αντωνυμίας:
    Πτώση Αρσενικό Θηλυκό Ουδέτερο
    Ενικός
    Ονομαστική οσοσδήποτε οσηδήποτε οσοδήποτε
    Γενική οσουδήποτε οσησδήποτε οσουδήποτε
    Αιτιατική οσονδήποτε οσηδήποτε οσοδήποτε
    Πληθυντικός
    Ονομαστική οσοιδήποτε οσεσδήποτε οσαδήποτε
    Γενική οσωνδήποτε οσωνδήποτε οσωνδήποτε
    Αιτιατική οσουσδήποτε οσεσδήποτε οσαδήποτε

Όργανα Ευρωπαϊκής Ένωσης

1. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Αρμοδιότητες

  • Νομοθετεί μαζί με το Συμβούλιο (συναπόφαση).

  • Εγκρίνει, απορρίπτει ή τροποποιεί προτάσεις της Επιτροπής.

  • Ελέγχει τα άλλα όργανα της ΕΕ, ιδιαίτερα την Επιτροπή.

  • Εγκρίνει τον προϋπολογισμό της ΕΕ.

  • Μπορεί να ζητήσει την παραίτηση της Επιτροπής (μομφή).

Σύνθεση

  • 720 ευρωβουλευτές (από το 2024–2029).

  • Εκλέγονται άμεσα από τους πολίτες των κρατών-μελών κάθε 5 χρόνια.

  • Οργανωμένοι σε πολιτικές ομάδες, όχι κατά εθνικότητα.

  • Έδρα: Στρασβούργο, εργασίες και στις Βρυξέλλες.


2. Ευρωπαϊκό Συμβούλιο

Αρμοδιότητες

  • Καθορίζει τις γενικές πολιτικές κατευθύνσεις και προτεραιότητες της ΕΕ.

  • Χαράζει τη στρατηγική για διεθνή ζητήματα, άμυνα, οικονομία.

  • Δεν νομοθετεί.

Σύνθεση

  • Αρχηγοί κρατών ή κυβερνήσεων των 27 κρατών-μελών.

  • Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου (5ετής θητεία).

  • Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

  • Ύπατος Εκπρόσωπος για την Εξωτερική Πολιτική συμμετέχει χωρίς ψήφο.


3. Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ή Συμβούλιο Υπουργών)

Αρμοδιότητες

  • Νομοθετεί μαζί με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

  • Συντονίζει πολιτικές των κρατών-μελών (π.χ. οικονομία).

  • Υπογράφει διεθνείς συμφωνίες της ΕΕ.

  • Εγκρίνει τον προϋπολογισμό μαζί με το Κοινοβούλιο.

Σύνθεση

  • Υπουργοί των κρατών-μελών, ανάλογα με το θέμα (π.χ. Υπουργοί Παιδείας, Οικονομικών κτλ.).

  • Προεδρία: εναλλάσσεται κάθε 6 μήνες ανά κράτος-μέλος.


4. Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Αρμοδιότητες

  • Έχει το αποκλειστικό δικαίωμα νομοθετικής πρωτοβουλίας (προτείνει νόμους).

  • Εποπτεύει την εφαρμογή του ευρωπαϊκού δικαίου («θεματοφύλακας των Συνθηκών»).

  • Διαχειρίζεται τον προϋπολογισμό.

  • Εκπροσωπεί την ΕΕ στο εξωτερικό σε θέματα εμπορίου και συνεργασίας.

Σύνθεση

  • 27 Επίτροποι, ένας από κάθε κράτος-μέλος.

  • Πρόεδρος της Επιτροπής (επιλέγεται από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και εγκρίνεται από το Κοινοβούλιο).

  • Ύπατος Εκπρόσωπος για την Εξωτερική Πολιτική είναι και Αντιπρόεδρος της Επιτροπής.


5. Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ)

Αρμοδιότητες

  • Διασφαλίζει την ορθή και ενιαία εφαρμογή του ευρωπαϊκού δικαίου.

  • Εξετάζει προσφυγές κρατών-μελών, θεσμών, ιδιωτών.

  • Ελέγχει τη νομιμότητα πράξεων των ευρωπαϊκών οργάνων.

Σύνθεση

Αποτελείται από δύο δικαστικά σώματα:

  1. Δικαστήριο (Court of Justice)

    • 27 δικαστές και 11 γενικούς εισαγγελείς.

  2. Γενικό Δικαστήριο (General Court)

    • 2 δικαστές ανά κράτος-μέλος (54 συνολικά).

Τα μέλη διορίζονται από κοινού από τα κράτη-μέλη για 6ετή θητεία.


6. Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ)

Αρμοδιότητες

  • Διαχειρίζεται το ευρώ.

  • Καθορίζει και εφαρμόζει τη νομισματική πολιτική στη ζώνη του ευρώ.

  • Διασφαλίζει τη σταθερότητα των τιμών.

  • Επιβλέπει τις τράπεζες μέσω του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού.

Σύνθεση

Βασικά όργανα της ΕΚΤ:

  1. Διοικητικό Συμβούλιο

    • Πρόεδρος, Αντιπρόεδρος, 4 μέλη του Εκτελεστικού Συμβουλίου + διοικητές των κεντρικών τραπεζών των χωρών της ευρωζώνης.

  2. Εκτελεστικό Συμβούλιο

    • Πρόεδρος, Αντιπρόεδρος, 4 ακόμη μέλη.

  3. Γενικό Συμβούλιο

    • Πρόεδρος, Αντιπρόεδρος, και όλοι οι διοικητές κεντρικών τραπεζών της ΕΕ.


7. Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο

Αρμοδιότητες

  • Ελέγχει τη σωστή και νόμιμη διαχείριση των οικονομικών της ΕΕ.

  • Υποβάλει ετήσιες εκθέσεις στο Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.

  • Εντοπίζει απάτες, παρατυπίες και κακή χρήση κονδυλίων.

Σύνθεση

  • 27 μέλη, ένα από κάθε κράτος-μέλος.

  • Διορίζονται για 6ετή ανανεώσιμη θητεία.

  • Εκλέγουν τον Πρόεδρό τους για 3 χρόνια

ΘΕΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ : ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ / Γ Γυμνασίου/ 4η ενότητα

 

Η ευρωπαϊκή κοινότητα οικοδομήθηκε πάνω στα ερείπια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου και έχει ως στόχο να προσφέρει στους πολίτες ειρήνη και ευημερία. Η διαδικασία της ένωσης είναι σταδιακή και έχει οικονομικές , πολιτικές και κοινωνικές διαστάσεις.

https://learning-corner.learning.europa.eu/play-games/quiz_el#/dashboard

Stigmiotypo othonhs 2026 01 07 201057

 

Στόχοι Ευρωπαϊκής Ένωσης:

  • Οικονομική ανάπτυξη και ευημερία όλων των κρατών – μελών
  • Διαμόρφωση κοινής ευρωπαϊκής συνείδησης –> Συνοχή και ενότητα
  • Διατήρηση πολιτικής σταθερότητας και ανάδειξη δημοκρατίας
  • Εδραίωση της ειρήνης στον ευρωπαϊκό χώρο
  • Συνεργασία μεταξύ των κρατών για αντιμετώπιση κοινών προβλημάτων

ΘΕΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ:

ΣΤΟΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΤΟΜΕΑ:

– Η Ελλάδα μπορεί να επωφεληθεί από την πολιτική οικονομικής σύγκλισης που εφαρμόζει η Ευρωπαϊκή Ένωση, με σκοπό την εξασφάλιση ενός σύμμετρου επιπέδου διαβίωσης για όλες τις χώρες.

– Η οικονομική μας ανάπτυξη θα επιταχυνθεί με τη μεταφορά τεχνογνωσίας και τη δημιουργία υλικοτεχνικής υποδομής στον τόπο μας, με τη μεταφορά οικονομικών πόρων, μέσω των διαρθρωτικών ταμείων και τη δημιουργία κοινωνικών προγραμμάτων.

– Η διευρυμένη πανευρωπαϊκή αγορά των τριακοσίων πενήντα εκατομμυρίων καταναλωτών προσφέρει μια μοναδική προοπτική για την προώθηση των ελληνικών προϊόντων.

ΣΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ:

– Η Ευρωπαϊκή Ένωση ασφαλώς ενισχύει τους δημοκρατικούς θεσμούς σε κάθε χώρα και κατοχυρώνει τα πολιτικά δικαιώματα των υπηκόων κάθε κράτους – μέλους.

– Η παρουσία της χώρας μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση τονίζει το κύρος της διεθνώς και αναδεικνύει την παρουσία της σε επίπεδο διακρατικών σχέσεων.

– Γενικότερα, η ένταξή μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση ευνοεί και την ειρήνη και την ασφάλεια της Ελλάδας και εγγυάται για την εδαφική της ακεραιότητα.

ΣΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ:

– Αναμένεται η επιτάχυνση των ρυθμών εξέλιξης της ελληνικής κοινωνίας και η γεφύρωση της απόστασης που τις χωρίζει από τις περισσότερο αναπτυγμένες κοινωνίες.

– Παρουσιάζονται πολλές ευκαιρίες για τη διάδοση του ελληνικού τρόπου ζωής, των αξιών του, αλλά και της Ιστορίας μας και του νεοελληνικού λαϊκού πολιτισμού μας.

– Μέσα από τις πολιτιστικές ανταλλαγές εμπλουτίζεται και ενδυναμώνεται η νεοελληνική πολιτιστική ταυτότητα.

ΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ:

ΣΤΟΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΤΟΜΕΑ:

                Είναι πιθανή η εξάρτηση της ελληνικής οικονομίας από ξένα κέντρα, καθώς ο ανταγωνισμός θα είναι ιδιαίτερα οξύς. Είναι γνωστός ο φόβος για την προοπτική μιας «Ευρώπης δύο ταχυτήτων». Προβλήματα όπως η ανεργία, η καθήλωση της βιομηχανικής μας ανάπτυξης και η μονόπλευρη εξάρτηση της ελληνικής οικονομίας από τον τουρισμό δεν είναι άσχετα με την ένταξη της χώρας μας στην Ευρώπη.

ΣΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΚO ΤΟΜΕΑ:

                Μακροπρόθεσμα, μια υπερ-συγκεντρωτική πανευρωπαϊκή εξουσία με έδρα την κεντρική Ευρώπη θα αφαιρούσε από τα κράτη της περιφέρειας (μεταξύ των οποίων βρίσκεται και η Ελλάδα) την εθνική κυριαρχία. Ακόμη, η χώρα μας, καθώς έχει χαρακτηριστεί «Πύλη της Ευρώπης», θα υποστεί την πίεση ενός πιθανού κύματος μετανάστευσης από τα κράτη του τρίτου κόσμου προς την ευρωπαϊκή ήπειρο.

ΣΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ:

                Ελλοχεύει ο κίνδυνος διαμόρφωσης μιας απρόσωπης και μαζικής «πανευρωπαϊκής» κουλτούρα που θα ισοπεδώσει τις πολιτιστικές ιδιαιτερότητες κάθε ξεχωριστού λαού (ιδιαίτερα ο ελληνικός πολιτισμός θεωρείται προνομιακός λόγω της ποικιλίας των πολιτιστικών του στοιχείων).

Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΗΣ ΣΗΜΕΡΙΝΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ:

– Η χώρα μας κατέχει προνομιακή θέση, αφού μπορεί να λειτουργήσει σα γέφυρα ενώνοντας τα κράτη της Ευρώπης με του λαούς της ανατολικής Μεσογείου και Αραβικού κόσμου.

– Η προσφορά μας στη Ευρώπη πρέπει να αξιολογηθεί, κατά κύριο λόγο, μέσα από όρους πνευματικούς. Η χώρα μας διαθέτει έναν αξιόλογο πνευματικό πολιτισμό (Γράμματα, Τέχνες, Επιστήμες), όπως αποδεικνύουν οι βραβεύσεις και οι διακρίσεις των εργατών του πνεύματος (βραβεία λογοτεχνίας, μουσικής, κινηματογράφου, επιστημονικό δυναμικό που διαπρέπει στο εξωτερικό κτλ.).

– Ο ελληνικός τρόπος ζωής και οι αξίες του, όπως προκύπτουν από τη μελέτη της νεοελληνικής ιστορίας, μπορούν να προσφέρουν πολλά στους υπόλοιπους ευρωπαϊκούς λαούς αντισταθμίζοντας το δυτικοευρωπαϊκό πνεύμα του πιεστικού ορθολογισμού με την αμεσότητα και τον αυθορμητισμό που προβάλλει η δική μας πολιτιστική ταυτότητα. Ακόμη η παρουσία της χώρας μας στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα λειτουργεί και ως ιδεολογικό σύμβολο που συνδέει το σύγχρονο ευρωπαϊκό με τον αρχαία ελληνικό πολιτισμό.

Λόγοι συνεργασίας μεταξύ των ευρωπαϊκών σχολείων:

  • Γνωριμία και επαφή με την ευρωπαϊκή πολυμορφία (γλώσσα, παράδοση, θρησκεία) και προσπάθεια εντοπισμού και ανάδειξης της κοινής πολιτισμικής κληρονομιάς (αγώνες για την ελευθερία, δημοκρατία, ανθρώπινα δικαιώματα, κοινά ιστορικά βιώματα, κ.α).
  • Ανταλλαγή απόψεων και γόνιμη επικοινωνία σε διάφορους τομείς, όπως εκπαίδευση, περιβάλλον, αθλητισμός.
  • Συνεργασία και κοινή δράση απέναντι σε προβλήματα που απασχολούν τους νέους όλης της Ευρώπης (ρατσισμός, ναρκωτικά, ανεργία, κ.α).
  • Εκπαιδευτικές ανταλλαγές και συναντήσεις μέσω ευρωπαϊκών προγραμμάτων (π.χ Comenius).
  • Ανάπτυξη φιλίας.

Ελπίδες από την Ευρωπαϊκή ενοποίηση:

  • Καταπολέμηση κοινωνικών προβλημάτων.
  • Ενίσχυση της οικονομίας των ασθενέστερων χωρών.
  • Από κοινού αντιμετώπιση των διακρατικών προβλημάτων.
  • Ενίσχυση της πίστης σε αρχές όπως ελευθερία, ισοτιμία, δημοκρατία και διαφύλαξη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
  • Συνεργασία σε όλους τους τομείς (επιστήμη, τέχνες κ.α).

Φόβοι – κίνδυνοι από την Ευρωπαϊκή ενοποίηση:

  • Απώλεια εθνικής ταυτότητας και παραποίηση της ξεχωριστής μας φυσιογνωμίας –> Μη τήρηση ηθών και εθίμων.
  • Παραφθορά της γλώσσας (εισροή ξενικών στοιχείων).
  • Παραγκωνισμός των αδύναμων χωρών και συνεταιρισμός των ισχυρών.
  • Αδράνεια και μη συμμετοχή των πολιτών στη λήψη αποφάσεων –> Αδιαφορία για την ευρωπαϊκή πορεία.
  • Ξενομανία

Ευρωπαϊκή Ένωση

 ➤ Πώς μπορεί η Εκπαίδευση να βοηθήσει τους μαθητές, ώστε να έρθουν σε στενότερη επαφή με τον ευρωπαϊκό πολιτισμό;

Μέσω των μαθημάτων: 

– μελετώντας βαθύτερα την ευρωπαϊκή πολιτική και πολιτισμική ιστορία.

– εντάσσοντας στο πρόγραμμα της λογοτεχνίας περισσότερα κείμενα ευρωπαίων λογοτεχνών. 

– μαθαίνοντας στο σχολείο καλά μία (και καλύτερα δύο) ευρωπαϊκές γλώσσες. 

– γνωρίζοντας τους στόχους, την εξέλιξη και τον τρόπο λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα πλαίσια του μαθήματος της πολιτικής αγωγής. 

Μέσω εκπαιδευτικών προγραμμάτων: 

– εκπονώντας εργασίες στα πλαίσια των πολιτιστικών ή διαθεματικών προγραμμάτων και παρουσιάζοντές τες στους μαθητές του σχολείου ή στην τοπική κοινωνία σε ξεχωριστές εκδηλώσεις. 

– ενισχύοντας ταξίδια εκπαιδευτικού χαρακτήρα σε ευρωπαϊκές χώρες.

– κάνοντας ανταλλαγές με σχολεία ευρωπαϊκών χωρών, ώστε οι μαθητές και οι μαθήτριες να γνωρίσουν άμεσα τη νοοτροπία των ευρωπαϊκών λαών. 

 ➤ Γιατί είναι χρήσιμο και ωφέλιμο να έχει κανείς γνώση του ευρωπαϊκού χώρου;

– Υπήρχε και υπάρχει στενή σχέση ανάμεσα σε Ελλάδα και Ευρώπη: ο πολιτισμός της αρχαίας Ελλάδας αναγνωρίζεται από τους Ευρωπαίους ως ένα από τα στοιχεία της ευρωπαϊκής κουλτούρας. Επομένως, γνωρίζοντας την Ευρώπη, κατανοούμε καλύτερα την ταυτότητά μας ως λαού και κράτους. 

– Η ευρωπαϊκή πολιτική επηρεάζει την ελληνική πολιτική: επομένως, γνωρίζοντας τι συμβαίνει σε γενικές γραμμές στην Ευρώπη, μπορούμε να καταλάβουμε γιατί αλλάζουν κάποια πράγματα στη χώρα μας. 

– Μπορεί να σπουδάσει, να αναζητήσει εργασία και να ζήσει σε κάποια ευρωπαϊκή χώρα. 

– Μπορεί να μελετήσει έναν σπουδαίο πολιτισμό και να ταξιδέψει σε όμορφους προορισμούς. 

 Ημερομηνίες ‑ ορόσημα στην ιστορία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης

9 Μαΐου 1950:  Ο Robert Schuman, ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών, εκφωνεί έναν βαρυσήμαντο λόγο με προτάσεις που βασίζονται στις ιδέες του Jean Monnet. Προτείνει να τεθούν οι πηγές άνθρακα και χάλυβα της Γαλλίας και της Γερμανίας υπό κοινό έλεγχο στο πλαίσιο ενός νέου οργανισμού στον οποίο θα μπορούν να συμμετάσχουν και άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Επειδή η ημερομηνία αυτή θεωρείται η ημερομηνία γέννησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η 9η Μαΐου γιορτάζεται πλέον κάθε χρόνο ως η Ημέρα της Ευρώπης.

18 Απριλίου 1951: Στο Παρίσι έξι χώρες –Βέλγιο, Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, Γαλλία, Ιταλία, Λουξεμβούργο και Κάτω Χώρες- υπογράφουν τη Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα (ΕΚΑΧ). Τίθεται σε ισχύ στις 23 Ιουλίου 1952 για διάστημα 50 ετών.

1-2 Ιουνίου 1955: Σε συνεδρίασή τους στη Μεσίνα οι υπουργοί Εξωτερικών των έξι κρατών αποφασίζουν την επέκταση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης στο σύνολο της οικονομικής δραστηριότητας.

25 Μαρτίου 1957: Στη Ρώμη οι έξι χώρες υπογράφουν τις Συνθήκες για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας (ΕΟΚ) και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας (Ευρατόμ). Οι Συνθήκες αυτές τίθενται σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 1958.

4 Ιανουαρίου 1960: Με προτροπή του Ηνωμένου Βασιλείου, με τη σύμβαση της Στοκχόλμης ιδρύεται η Ευρωπαϊκή Ζώνη Ελεύθερων Συναλλαγών (ΕΖΕΣ), στην οποία συμμετέχουν και ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες που δεν ανήκουν στην ΕΟΚ.

8 Απριλίου 1965: Υπογράφεται Συνθήκη για τη συγχώνευση των εκτελεστικών οργάνων των τριών Κοινοτήτων (ΕΚΑΧ, ΕΟΚ και Ευρατόμ) και τη δημιουργία ενός ενιαίου Συμβουλίου και μίας Επιτροπής. Η Συνθήκη αυτή τίθεται σε ισχύ την 1η Ιουλίου 1967.

1 Ιουλίου 1968: Καταργούνται πλήρως οι δασμοί για τα βιομηχανικά προϊόντα μεταξύ των κρατών μελών, 18 μήνες νωρίτερα από το αναμενόμενο, και θεσπίζεται κοινό εξωτερικό δασμολόγιο.

1-2 Δεκεμβρίου 1969: Στη σύνοδο κορυφής της Χάγης, οι πολιτικοί ηγέτες της ΕΟΚ αποφασίζουν να προωθήσουν την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.

1 Ιανουαρίου 1973: Η Δανία, η Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο προσχωρούν στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες, αυξάνοντας τα μέλη τους σε εννέα. Η Νορβηγία παραμένει εκτός μετά από δημοψήφισμα στο οποίο η πλειοψηφία των πολιτών ψήφισε κατά της ένταξης.

7-10 Ιουνίου 1979: Διεξάγονται οι πρώτες άμεσες εκλογές για την ανάδειξη των 410 μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

1 Ιανουαρίου 1981: Η Ελλάδα γίνεται το δέκατο μέλος των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

14 Ιουνίου 1985: Υπογράφεται η συμφωνία του Σένγκεν με σκοπό την κατάργηση των ελέγχων στα σύνορα των χωρών μελών των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

1 Ιανουαρίου 1986: Η Ισπανία και η Πορτογαλία προσχωρούν στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες, αυξάνοντας τα μέλη τους σε 12.

9-10 Δεκεμβρίου 1991: Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Μάαστριχτ εγκρίνει τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και θέτει τις βάσεις για μια κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας, τη στενότερη συνεργασία σε θέματα δικαιοσύνης και εσωτερικών υποθέσεων και τη δημιουργία μιας οικονομικής και νομισματικής ένωσης που θα περιλαμβάνει ένα ενιαίο νόμισμα.

7 Φεβρουαρίου 1992: Υπογράφεται στο Μάαστριχτ η Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Τίθεται σε ισχύ την 1η Νοεμβρίου 1993.

1 Ιανουαρίου 1993: Δημιουργία της ενιαίας αγοράς.

1 Ιανουαρίου 1995: Η Αυστρία, η Φινλανδία και η Σουηδία προσχωρούν στην ΕΕ, και έτσι τα μέλη της Ένωσης αυξάνονται σε 15. Η Νορβηγία παραμένει εκτός ύστερα και από νέο δημοψήφισμα.

2 Οκτωβρίου 1997: Υπογράφεται η Συνθήκη του Άμστερνταμ. Τίθεται σε ισχύ την 1η Μαΐου 1999.

1 Ιανουαρίου 1999: Έντεκα χώρες της ΕΕ υιοθετούν το ευρώ, το οποίο εισάγεται στις χρηματαγορές και αντικαθιστά τα εθνικά τους νομίσματα σε συναλλαγές χωρίς χρήση μετρητών. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αναλαμβάνει την ευθύνη για τη νομισματική πολιτική της ΕΕ. Την 1η Ιανουαρίου 2001 η Ελλάδα γίνεται η 12η χώρα που υιοθετεί το ευρώ.

26 Φεβρουαρίου 2001: Υπογράφεται η Συνθήκη της Νίκαιας. Τίθεται σε ισχύ την 1η Φεβρουαρίου 2003.

1 Μαΐου 2004: Η Τσεχική Δημοκρατία, η Εσθονία, η Κύπρος, η Λετονία, η Λιθουανία, η Ουγγαρία, η Μάλτα, η Πολωνία, η Σλοβενία και η Σλοβακία προσχωρούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

1 Ιανουαρίου 2007: Η Βουλγαρία και η Ρουμανία προσχωρούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Σλοβενία γίνεται η 13η χώρα που υιοθετεί το ευρώ.

13 Δεκεμβρίου 2007: Υπογράφεται η Συνθήκη της Λισαβόνας.

1 Ιανουαρίου 2008: Η Κύπρος και η Μάλτα γίνονται η 14η και 15η χώρα που υιοθετούν το ευρώ.

1 Ιανουαρίου 2009: Η Σλοβακία γίνεται η 16η χώρα που υιοθετεί το ευρώ.

9 Μαΐου 2010: Δημιουργείται ένας πρόδρομος του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας με 750 δισ. ευρώ. Πρόκειται για ένα από τα πολλά μέτρα που έχουν ως στόχο να βοηθήσουν την Ευρώπη να αντιμετωπίσει την οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση.

1 Ιανουαρίου 2011: Η Εσθονία γίνεται η 17η χώρα που υιοθετεί το ευρώ.

2 Μαρτίου 2012: Η Συνθήκη για τη σταθερότητα, τον συντονισμό και τη διακυβέρνηση στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση υπογράφεται από 25 χώρες της ΕΕ. Αρχίζει να ισχύει την 1η Ιανουαρίου 2013.

1 Ιουλίου 2013: Η Κροατία προσχωρεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

1 Ιανουαρίου 2014: Η Λετονία γίνεται η 18η χώρα που υιοθετεί το ευρώ.

1 Ιανουαρίου 2015: Η Λιθουανία γίνεται η 19η χώρα που υιοθετεί το ευρώ.

[Τα στοιχεία έχουν αντληθεί από την ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης]

 

Ο μικρός πρίγκιπας και η αλεπού

Ενότητες

1η: ≪Έτυχε όμως… και κανένα μεγάλο πρίγκιπα≫: Ο μικρός πρίγκιπας και τα τριαντάφυλλα.

2η: ≪ Και, πέφτοντας …καθόλου διακοπές≫: Ο μικρός πρίγκιπας συναντά την αλεπού – Το «ημέρωμα»

3η: ≪Έτσι μικρός πρίγκιπας … για να το θυμάται≫: Το μυστικό της αλεπούς – Ο αποχωρισμός

 

Το ημέρωμα

–          ημερώνω = δημιουργώ δεσμούς

–          ημέρωμα = η υπομονετική προσέγγιση κάποιου και η γνωριμία με αυτόν

–          χρειάζεται κατάλληλη ατμόσφαιρα

–          γίνεται υπομονετικά, μεθοδικά και σταδιακά

–          είναι προϋπόθεση για να δημιουργηθεί η φιλία

–          πριν το ημέρωμα, όλα φαίνονται ίδια

–          η ζωή είναι βαρετή και χωρίς νόημα

–          μετά το ημέρωμα, νιώθεις απόλυτη ανάγκη για τον άλλο και είναι πια για σένα μοναδικός στον κόσμο

–          η ζωή αποκτά νόημα και ομορφιά

–          όταν ημερώσεις κάποιον, γίνεσαι υπεύθυνος γι’ αυτόν

 

Η φιλία

–          είναι το αποτέλεσμα του ημερώματος

–          τα βασικά της γνωρίσματα, όπως προκύπτουν από το κείμενο, είναι:

α. η μοναδικότητα

β. ο ισχυρός ψυχικός δεσμός

γ. η αφοσίωση

δ. η αυτοθυσία

ε. η ευθύνη

–          η ζωή χωρίς φιλία είναι μονότονη

–          το κείμενο προβάλλει την ανάγκη και τη λαχτάρα του ανθρώπου για επικοινωνία και φιλία με άλλους ανθρώπους

–          ισχυρή επίδραση στην ψυχή του ανθρώπου

–          η αλεπού περιγράφει τη δυσάρεστη κατάσταση του σύγχρονου ανθρώπου, όσον αφορά τη φιλία:

  • οι άνθρωποι δεν έχουν πια καιρό να γνωρίσουν πια τίποτα και δεν έχουν πια φίλους
  • στις σημερινές κοινωνίες των μεγαλουπόλεων οι άνθρωποι δεν επικοινωνούν πια ουσιαστικά μεταξύ τους και δε συνδέονται με δεσμούς φιλίας λόγω του σύγχρονου τρόπου ζωής, της έλλειψης ελεύθερου χρόνου και της καχυποψίας

 

Το μυστικό της αλεπούς

–          το αποκαλύπτει στο μικρό πρίγκιπα τη στιγμή του αποχωρισμού τους

–          μόνο με την καρδιά, δηλαδή την αγάπη, μπορούμε να πλησιάσουμε κάποιον, να τον γνωρίσουμε και να γίνουμε φίλοι

–          με τα μάτια και γενικότερα απλά τις αισθήσεις, δεν μπορούμε να γνωρίσουμε την πραγματικότητα

–          την αληθινή ουσία των πραγμάτων τη γνωρίζουμε με την ψυχή

–          μόνο με την καρδιά μπορείς να αγαπήσεις αληθινά

–          ο χρόνος που αφιερώνει κανείς για να φροντίσει και να γνωρίσει το αγαπημένο πρόσωπο είναι αυτός που το κάνει μοναδικό

 

Χαρακτηρισμοί ηρώων – Συμβολισμοί

Ο μικρός πρίγκιπας

–          ο κεντρικός ήρωας του παραμυθιού

–          αγνοεί και ζητά να μάθει, γι’ αυτό, θέτει συνεχώς ερωτήσεις

–          χαρακτηρίζεται από αθωότητα

–          ο διάλογος με την αλεπού τον κάνει συναισθηματικά ώριμο

–          συμβολίζει

α. τον άνθρωπο που περιπλανιέται για να γνωρίσει τον κόσμο και να ψάξει τις κρυφές αλήθειες που δίνουν νόημα στην ανθρώπινη ύπαρξη (την ουσία των πραγμάτων)

β. κάθε νέο άνθρωπο που ζητά να ανακαλύψει τη ζωή και την αγάπη

–          το ταξίδι του συμβολίζει το «ταξίδι» όλων μας μέχρι να πάρουμε τις απαντήσεις σε όσα μας απασχολούν και να κατασταλάξουμε δημιουργώντας αξίες σταθερές μέσα από τις εμπειρίες μας

 

Η αλεπού

–          συμβολίζει την εξυπνάδα και την ανθρώπινη σοφία

–          εξηγεί στο μικρό πρίγκιπα την αξία των συναισθημάτων

–          μαθαίνει στο μικρό πρίγκιπα ότι η ανθρώπινη ευτυχία βρίσκεται στην αναμονή του αγαπημένου προσώπου και στη φροντίδα γι’ αυτό

–          τονίζει τη σημασία της συναισθηματικής επαφής & την αξία της φιλίας

–          με την επιμονή και τη σοφία της η αλεπού βοηθάει το μικρό πρίγκιπα να κοινωνικοποιηθεί και να μάθει να ζει με άλλους, παίρνοντας χαρά μέσα από την επαφή με τα αγαπημένα του πρόσωπα. Έτσι, χάρη στην αλεπού, ο πρίγκιπας περνάει από:

άγνοια – γνώση

μοναχική ζωή – συντροφικότητα

ανευθυνότητα – υπευθυνότητα

ανωριμότητα – συναισθηματική ωριμότητα

 

Τα τριαντάφυλλα

–          συμβολίζουν την ομορφιά, που αρχικά μας γοητεύει, αλλά δεν είναι δυνατή από μόνη της να μας συγκινήσει, γιατί δεν την έχουμε κάνει δική μας, δεν την έχουμε ημερώσει

–          το ένα και μοναδικό τριαντάφυλλο του μικρού πρίγκιπα συμβολίζει την ομορφιά εκείνη που μας συγκινεί προσωπικά πιο πολύ απ’ όλες, το αγαπημένο μας πρόσωπο με το οποίο μας δένουν ξεχωριστές στιγμές και κοινές εμπειρίες

 

Ύφος & Γλώσσα

–          απλότητα

–          καθαρά νοήματα

–          οι λέξεις λειτουργούν ως σύμβολα 

–          χρησιμοποιείται ενεστώτας και αόριστος

–          κυριαρχεί ο διάλογος: ποικιλία, θεατρικότητα, ζωντάνια, παραστατικότητα

 

Αφηγηματικά στοιχεία

–          αφηγητής: παντογνώστης

–          εστίαση: μηδενική

–          αλληγορία

–          συμβολισμοί

–          στοιχεία παραμυθιού

 

Σχήματα Λόγου

Προσωποποιήσεις: §1 ≪Είμαστε τριαντάφυλλα, είπαν τα τριαντάφυλλα≫, §2 ≪Το λουλούδι του του είχε πει πως ήταν ένα μονάκριβο σ’ ολόκληρο το σύμπαν≫

Μεταφορές: §8 ≪ να φορέσω στην καρδιά μου τα καλά της≫

Παρομοιώσεις: §6 ≪ η ζωή μου θα είναι σαν ηλιόλουστη≫, ≪θα με κάνει να βγαίνω έξω απ’ τη φωλιά μου, σαν μια μουσική≫

Επαναλήψεις: §5 ≪-Τι πάει να πει ≪ημερώσει≫;≫, ≪-Τι πάει να πει ≪ημερώσει≫;≫, ≪Και δε σ’ έχω ανάγκη. Μήτε κι εσύ μ’ έχεις ανάγκη≫, ≪Για μένα εσύ θα είσαι μοναδικός στον κόσμο. Για σένα εγώ θα είμαι μοναδική στον κόσμο≫, ≪Είσαι υπεύθυνος για το τριαντάφυλλό σου…- Είμαι υπεύθυνος για το τριαντάφυλλό μου…≫.

Εικόνες: §6 ≪Βλέπεις εκεί κάτω τα χωράφια με το στάρι;» «Εσύ όμως έχεις μαλλιά χρώμα χρυσαφένιο ≫ (οπτικές), ≪θα μ’ αρέσει ν’ ακούω τον άνεμο μέσα στα στάχυα≫ (ακουστική).

Αντιθέσεις:§3 ≪Νόμιζα πως ήμουν πλούσιος, γιατί είχα δικό μου ένα μοναδικό στον κόσμο λουλούδι≫ – ≪και να που δεν έχω παρά ένα κοινό τριαντάφυλλο≫, §10 ≪Ήταν μια αλεπού όμοια μ’ εκατό χιλιάδες άλλες≫ – ≪τώρα είναι μοναδική στον κόσμο≫, §12 ≪μόνο με την καρδιά βλέπεις καλά≫ – ≪Την ουσία δεν τη βλέπουν τα μάτια≫.

 

Χαρακτηριστικά του παραδοσιακού παραμυθιού στο «Μικρό Πρίγκιπα»

 

Ο «Μικρός Πρίγκιπας» ανήκει στην κατηγορία του έντεχνου παραμυθιού και όχι του παραδοσιακού, καθώς δεν έχει διασωθεί από τη λαϊκή παράδοση, αλλά έχει γραφεί από σύγχρονο συγγραφέα.

 

Παρόλα αυτά, παρουσιάζει αρκετές ομοιότητες με το παραδοσιακό παραμύθι:

 

– έχει φανταστικό  περιεχόμενο: ένας μικρός πρίγκιπας από έναν άγνωστο πλανήτη ταξιδεύει στο σύμπαν.

– αφηγείται εξωπραγματικά και υπερφυσικά γεγονότα: τα ζώα (αλεπού) και τα φυτά (τριαντάφυλλα) μιλάνε και συζητάνε με το Μικρό Πρίγκιπα

– συχνά παρουσιάζονται πρόσωπα που ανήκουν στο χώρο του μύθου ή του παρελθόντος: πρωταγωνιστεί ένας πρίγκιπας

– συχνά υπάρχει διάλογος ανάμεσα στους ήρωες: ο Μικρός Πρίγκιπας κάνει διάλογο με τα τριαντάφυλλα και την αλεπού

– είναι γραμμένο από απλή γλώσσα: ο «Μικρός Πρίγκιπας» χρησιμοποιεί απλές λέξεις, σύντομες και κατανοητές προτάσεις.

– διακρίνεται από προφορικότητα: η γλώσσα στο κείμενο είναι απλή και κυριαρχεί ο διάλογος