Γενικό Λύκειο Καρέα

…πάνω στον μαυροπίνακα της δυστυχίας της ευτυχίας ζωγραφίζει το πρόσωπο…

Κατανοώντας το Σύμπαν με απλά παραδείγματα

Απρ 201427

Κατανοώντας το Σύμπαν με απλά παραδείγματα

Τι θα συνέβαινε αν ο Ήλιος είχε το μέγεθος ενός γκρέιπφρουτ; Πόσος χρόνος θα χρειαζόταν για να μετρήσετε όλα τα αστέρια που υπάρχουν στο γαλαξία μας και πόσο «κακό» μπορεί να είναι το φυσικό φαινόμενο του θερμοκηπίου;
 
Απλές απαντήσεις σε μεγάλα επιστημονικά ερωτήματα και φαινόμενα, για να τα καταλαβαίνουν όλοι… σε απλή γλώσσα.
 

1. Αν θα μπορούσαμε να κρατήσουμε τον Ήλιο στα χέρια μας…

Φανταστείτε να μπορούσαμε να συρρικνώσουμε το ηλιακό μας σύστημα περίπου στο ένα δισεκατομμυριοστό του πραγματικού του μεγέθους. Αυτό θα έκανε τον Ήλιο περίπου στο μέγεθος ενός γκρέιπφρουτ.
Πόσο μεγάλη θα ήταν σε αυτήν την περίπτωση η Γη και πόσο μακριά θα βρισκόταν από το… γκρέιπφρουτ;
Το μέγεθος της Γης θα είχε διάμετρο περίπου 1 χιλιοστό του μέτρου. Θα ήταν περίπου ίση με την τελεία που «κλείνει» την πρόταση που διαβάζετε τώρα.
Αυτή η μικρή «τελίτσα» θα κινούνται σε τροχιά γύρω από το γκρέιπφρουτ σε μια απόσταση περίπου 15 μέτρων, ολοκληρώνοντας μια ολόκληρη περιστροφή σε ένα χρόνο.
Η Σελήνη θα βρισκόταν σε απόσταση 4 εκατοστών από τη Γη (δηλαδή τη συρρικνωμένη «τελίτσα» που λέγαμε παραπάνω).
Οι υπόλοιποι πλανήτες θα σκορπίζονταν σε μια απόσταση περίπου 600 μέτρων από τον Ήλιο (το γκρέιπφρουτ).
Σε ό,τι αφορά το κοντινότερο σε εμάς (στην «τελίτσα») αστέρι –εκτός από τον Ήλιο- αυτό θα βρισκόταν σε απόσταση 4.000 χιλιομέτρων μακριά, σαν να ταξιδεύατε την απόσταση από την ανατολική στη δυτική πλευρά των ΗΠΑ σε πραγματική κλίμακα.
Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να δουν από… κοντά το ηλιακό μας σύστημα σε σμίκρυνση στο Voyage scale model Solar System (http://voyagesolarsystem.org/), που βρίσκεται έξω από το μουσείο National Air and Space Museum στην Ουάσινγκτον αλλά και σε δεκάδες άλλες πόλεις, όπως αναφέρει ο αστροφυσικός Jeffrey Bennett στη Huffington Post.

2. Μετρώντας τα αστέρια (και τους πλανήτες)

 
Ο Ήλιος είναι ένας από τα περισσότερα από 100 δισεκατομμύρια αστέρια του γαλαξία μας (Milky Way Galaxy).
Κι ενώ μπορεί να είναι εύκολο να πει, να γράψει ή να διαβάσει κανείς το νούμερο «100 δισεκατομμύρια», είναι πολύ δύσκολο να φανταστεί ακριβώς την «ποσότητα» αυτή.
Ας υποθέσουμε λοιπόν, ότι πέφτοντας για ύπνο θα καθίσετε να μετρήσετε τα αστέρια -αντί για προβατάκια- για να μπορέσετε να κοιμηθείτε.
Πόση ώρα θα σας έπαιρνε άραγε για να μετρήσετε τα 100 δισεκατομμύρια αστέρια;
Αν υποθέσουμε ότι μπορείτε να μετράτε ένα αστέρι κάθε 1 δευτερόλεπτο, τότε εύκολα υπολογίζουμε ότι θα χρειαζόσασταν 100 δισεκατομμύρια δευτερόλεπτα.
Αν τώρα καθίσετε και κάνετε τα μαθηματικά… θα βρείτε ότι τα 100 δισεκατομμύρια δευτερόλεπτα αντιστοιχούν σε περισσότερα από 3.000 χρόνια!
Μάλιστα, αν λάβουμε υπόψη μας τα πρόσφατα δεδομένα από τη διαστημική αποστολή Kepler, συμπεραίνουμε ότι τα περισσότερα αστέρια έχουν τους δικούς τους πλανήτες, κάνοντας πιο πιθανό το γεγονός να υπάρχουν περίπου 100 δισεκατομμύρια πλανήτες σαν τη Γη στο γαλαξία μας.
 

3. Οι μαύρες τρύπες και τι θα συνέβαινε αν «έπεφτε» κανείς μέσα 

 
Φανταστείτε ξαφνικά να κατέρρεε ο Ήλιος, διατηρώντας την ίδια μάζα αλλά να συρρικνωνόταν τόσο που να γινόταν μια μαύρη τρύπα.
Τι θα συνέβαινε στη Γη και στους υπόλοιπους πλανήτες; 
Όποιον κι αν ρωτήσετε, το πιο πιθανό είναι να σας απαντήσει ότι οι πλανήτες θα «ρουφιόντουσαν προς τα μέσα».
Αυτό απλά… δεν είναι αλήθεια.
Η απότομη αυτή αλλαγή του Ήλιου θα μετέτρεπε τη Γη σε ένα πολύ κρύο και σκοτεινό πλανήτη, όμως η τροχιά της θα παρέμενε ουσιαστικά η ίδια.
Τι κάνουν λοιπόν οι μαύρες τρύπες;
Φανταστείτε κάποιον να πέφτει (το οποίο διαφέρει από το «ρουφιέμαι») σε μια μαύρη τρύπα. Καθώς το άτομο αυτό θα πλησίαζε τον ορίζοντα γεγονότων της μαύρης τρύπας, θα παρατηρούσατε ότι ο χρόνος θα επιβραδυνόταν –οι καρδιακοί παλμοί θα χτυπούσαν με πιο αργή συχνότητα- και το φως που θα εξέπεμπε θα γινόταν όλο και πιο κοκκινωπό. Για την ακρίβεια, αναφέρει ο αρθρογράφος, από τη δική σας οπτική ο χρόνος θα σταματούσε κάποια στιγμή στον ορίζοντα γεγονότων, αλλά από την πλευρά του άλλου ατόμου, εκείνος θα έπεφτε μέσα στον ορίζοντα γεγονότων σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα. 
Κάτι παρόμοιο, καταλήγει ο Bennett, περιγράφει ο Αϊνστάιν στη θεωρία της Σχετικότητας.
 

4. Το φαινόμενο του θερμοκηπίου επιτρέπει την ύπαρξη της ζωής… αλλά ας μην το παρακάνουμε

 
Η κλιματική αλλαγή και η υπερθέρμανση του πλανήτη είναι μία από τις πιο σημαντικές αλλαγές που αντιμετωπίζουμε και προκαλείται από κάτι που καλείται «φαινόμενο του θερμοκηπίου». Σύμφωνα με αυτό, το διοξείδιο του άνθρακα και άλλα αέρια του θερμοκηπίου ευθύνονται για την υπερθέρμανση του πλανήτη, η οποία δε θα συνέβαινε υπό άλλες συνθήκες.
Στην πραγματικότητα όμως, το φαινόμενο του θερμοκηπίου δεν είναι από μόνο του κάτι «κακό». Για την ακρίβεια, χωρίς το φυσικό φαινόμενο του θερμοκηπίου, ο πλανήτης μας θα ήταν πάρα πολύ κρύος και η ζωή επάνω σε αυτόν δεν θα είχε καμία σχέση με αυτό που γνωρίζουμε σήμερα.
Φυσικά, αυτό δε σημαίνει ότι «όσο περισσότερο, τόσο καλύτερα».
Αρκεί μόνο να αναφέρουμε ως παράδειγμα την Αφροδίτη: με ένα πυκνό στρώμα διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρά της, οι επιδράσεις του φαινομένου του θερμοκηπίου στην επιφάνεια της Αφροδίτη είναι τόσο έντονες, που θα μπορούσε να πει κανείς ότι είναι «πιο καυτή από έναν υπερθερμασμένο φούρνο».

Ξεκινά η εποχή της αστρονομίας των νετρίνων (Πηγή Το Βήμα)

Νοέ 201327

Εντοπίστηκαν 28 νετρίνα με προέλευση εκτός του ηλιακού μας συστήματος

Ξεκινά η εποχή της αστρονομίας των νετρίνων

O ανιχνευτής του IceCube μέσα στους πάγους εντόπισε 28 νετρίνα προκαλώντας ενθουσιασμό στην επιστημονική κοινότητα

Τα νετρίνα είναι σωματίδια που πιστεύεται ότι δημιουργήθηκαν στη Μεγάλη Εκρηξη που γέννησε το Σύμπαν και έκτοτε ταξιδεύουν στο Διάστημα με ταχύτητες κοντινές σε αυτές του φωτός. Νετρίνα δημιουργούνται επίσης μέσα σε βίαιες κοσμικές διεργασίες και φαινόμενα. Μέχρι την δεκαετία του 1980 οι επιστήμονες δεν είχαν καταφέρει να εντοπίσουν νετρίνα με καταγωγή εκτός του ηλιακού μας συστήματος.

Το 1987 εντοπίστηκαν κάποια εξωηλιακά νετρίνο ενώ χρειάστηκε να φτάσουμε στον περασμένο Απρίλιο για να εντοπιστούν δύο ακόμη. Ενας τόσο «φτωχός» αριθμός δεν ήταν ωστόσο ικανός να βοηθήσει στην επιστημονική διερεύνηση κοσμικών φαινομένων που συνδέονται με τα σωματίδια αυτά.Τώρα όμως  ερευνητές στην Ανταρκτική υποστηρίζουν ότι εντόπισαν 28 κοσμικά νετρίνα τα οποία όπως φαίνεται μπορούν να φωτίσουν διάφορα κοσμικά φαινόμενα. Η ανακάλυψη χαιρετίστηκε διεθνώς ως μία από τις σημαντικότερες στη σωματιδιακή φυσική. Πολλοί ειδικοί μάλιστα κάνουν λόγο για την έναρξη μιας νέας εποχής ή καλύτερα για τη δημιουργία ενός νέου επιστημονικού κλάδου, της «αστρονομίας των νετρίνων» όπως την ονομάζουν.

Τα νετρίνα

Τα νετρίνα είναι στοιχειώδη σωματίδια που δημιουργούνται κατά τη ραδιενεργό διάσπαση, δηλαδή κατά τη διάρκεια πυρηνικών αντιδράσεων όπως αυτές που συντελούνται στο εσωτερικό των άστρων και στους πυρηνικούς αντιδραστήρες. Δημιουργούνται επίσης κατά την αλληλεπίδραση των κοσμικών ακτίνων με άτομα ύλης.

Τα περισσότερα νετρίνα που φθάνουν στη Γη προέρχονται από τον Ηλιο. Το πρόβλημα με τα συγκεκριμένα σωματίδια έγκειται κυρίως στο ότι είναι πολύ δύσκολο να ανιχνευθούν γιατί αλληλεπιδρούν πολύ ασθενώς με την ύλη και επιπλέον κινούνται σχεδόν με την ταχύτητα του φωτός.

Ορισμένα νετρίνα έχουν πολύ μεγαλύτερη ενέργεια, καθώς προέρχονται από πολύ πιο μακρινές και ισχυρές πηγές σε σχέση με τον Ήλιο, όπως από εκρήξεις ακτίνων γάμμα σε άλλους γαλαξίες, μαύρες τρύπες και ενεργούς γαλαξιακούς πυρήνες (κβάζαρ), γι’ αυτό και λέγονται «κοσμικά νετρίνα». Η παρατήρηση αυτών των μακρινών «αγγελιαφόρων» μπορεί να ρίξει περισσότερο φως στα πιο βίαια γεγονότα του Σύμπαντος.

Όταν κάποιο νετρίνο τύχει να αλληλεπιδράσει με κάποιον ατομικό πυρήνα, τότε ο αισθητήρας καταγράφει τη σύγκρουση σαν μια «χιονοστιβάδα» άλλων σωματιδίων που εκπέμπουν φως. Όσο πιο έντονο είναι το παραγόμενο φως, τόσο υψηλότερης ενέργειας είναι το νετρίνο που πιάνεται στα παγωμένα δίχτυα του IceCube.

Λεοντίδες με φόντο την πανσέληνο (άρθρο του Θοδωρή Λαϊνα, εφημερίδα το Βήμα)

Νοέ 201316

Αθήνα 

Ενα ενδιαφέρον φαινόμενο θα λάβει χώρα στον νυχτερινό ουρανό της προσεχούς Κυριακής. Συνεπείς στο ραντεβού τους οι Λεοντίδες έχουν καταφτάσει στη διαστημική μας γειτονιά και όπως συμβαίνει συνήθως έτσι και φέτος η «βροχή» από αυτούς τους διάττοντες αστέρες θα κορυφωθεί στο διήμερο 17 και 18 Νοεμβρίου. Στην Ελλάδα η βροχή των Λεοντιδών θα κορυφωθεί το βράδυ της Κυριακής. Ομως φέτος η κορύφωση της βροχής των Λεοντιδών συμπίπτει με την πανσέληνο γεγονός που δεν δημιουργεί ευνοϊκές συνθήκες παρατήρησης τους.
Λεοντίδες με φόντο την πανσέληνο

Τα συγκεκριμένα «πεφταστέρια» έλκουν την καταγωγή τους από τον κομήτη 55Ρ/Τέμπελ-Τατλ, αλλά επειδή φαίνεται να προέρχονται από την κατεύθυνση του αστερισμού του Λέοντα, έχουν πάρει το όνομά του. Η βροχή των Λεοντιδών διαρκεί περίπου δύο εβδομάδες (7 έως 28 Νοεμβρίου), αλλά κορυφώνεται στο διήμερο 17 και 18 Νοεμβρίου. Ο ρυθμός πτώσης των φωτεινών μετεώρων -που γίνεται με ταχύτητα περίπου 71 χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο- υπολογίζεται σε 15-40 ανά ώρα.

Πόσα είναι τελικά τα αδέλφια της Γής;

Οκτ 20136

H Γη έχει 17 δισ. αδελφές!

Σεπ 201330

Η αποστολή Kepler αποκαλύπτει πόσοι πλανήτες σαν τον δικό μας υπάρχουν στον Γαλαξία

H Γη έχει 17 δισ. αδελφές!

Καλιφόρνια 

Μια ακόμη εντυπωσιακή ανακοίνωση έκαναν τα στελέχη της αποστολής Kepler η οποία αναζητά πλανήτες στον γαλαξία μας. Η ανάλυση των δεδομένων που έχουν προκύψει μέχρι σήμερα από την αποστολή οδηγούν τα μέλη της στην εκτίμηση ότι στον Γαλαξία υπάρχουν περί τους 17 δισ. πλανήτες με μέγεθος παρόμοιο με αυτό της Γης. 

Η ζωή και οι νέοι πλανήτες

Η ανακοίνωση έρχεται 24 ώρες μετά την ανακοίνωση ομάδας αστρονόμων του Ινστιτούτου Τεχνολογίας της Καλιφόρνιας (Caltech) ότι στο γαλαξία μας υπάρχουν τουλάχιστον 100 δισ. πλανήτες. Οι αστρονόμοι του Caltech κατέληξαν στο συμπέρασμα τους μελετώντας ένα πλανητικό σύστημα που ανακάλυψε η αποστολή Kepler, το Kepler 32.

Σύμφωνα με τους ειδικούς το μέγεθος ενός πλανήτη αποτελεί πολύ σημαντική παράμετρο για την ανάπτυξη ζωής και μεγέθη παρόμοια με αυτό της Γης θεωρούνται ιδιαίτερα φιλικά για τη ζωή. Φυσικά το μέγεθος από μόνο του δεν λέει κάτι αν δεν υπάρχουν και οι κατάλληλες περιβαλλοντικές και άλλες συνθήκες. Πρέπει ο πλανήτης να βρίσκεται σε απόσταση τέτοια από το μητρικό του άστρο ώστε η θερμοκρασία να μην είναι ιδιαίτερα υψηλή ή πολύ χαμηλή, να υπάρχει νερό σε υγρή μορφή κ.α. Φυσικά δεν είναι δυνατόν όλοι οι πλανήτες με μέγεθος σαν αυτό της Γης στον γαλαξία μας να διαθέτουν το σύνολο των ευνοϊκών για τη ζωή συνθηκών. 

Οπως είναι ευνόητο όμως αν ο αριθμός των πλανητών με μέγεθος παρόμοιο με αυτό της Γης στον γαλαξία μας είναι τόσο μεγάλος οι πιθανότητες να έχει αναπτυχθεί ζωή σε κάποιον από αυτούς αυξάνονται με γεωμετρική πρόοδο.

Πηγή εφημερίδα «Το Βήμα»
 

Μία σύντομη ιστορία του Διαστήματος

Σεπ 201328

Peter Kalmus

Ο Peter Kalmus ασχολείται με πειράματα σωματιδιακής φυσικής στις Ηνωμένες Πολιτείες για πάνω από 40 χρόνια. Μοιράστηκε, με τον John Dowell, το Μετάλλιο Rutherford του Ινστιτούτου Φυσικής το 1988, για τη συμβολή του στην ανακάλυψη των σωματιδίων W και Z στο CERN το 1983. Είναι αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Φυσικής και πρόεδρος της Επιτροπής Σωματιδίων και Πεδίων του IUPAP (International Union of Pure and Applied Physics). Από τότε που αποσύρθηκε τυπικά το 1998, έχει αφιερώσει πολύ από το χρόνο του προς την κατεύθυνση της ευρύτερης κατανόησης της φυσικής επιστήμης συνεισφέροντας σε οργανισμούς όπως το Βασιλικό Ινστιτούτο και η Βρετανική ‘Ενωση για την πρόοδο της Επιστήμης και δίνοντας δημόσιες ομιλίες. Μια γραπτή έκδοση της ομιλίας του δημοσιεύτηκε στο Physics Education (1999 34(2)).

Για να διαβάσετε το ενδιαφέρον άρθρο πατήστε εδώ

Κατηγορίες

Αρχείο

On line

Μάιος 2019
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
« Απρ    
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031  

Ετικέτες

Κορνήλιος Καστοριάδης (1) Φρόυντ (1) άτυπος (1) αρχή ηδονής (1) ασυνείδητο (1) ατομικό παιχνίδι (1) αυτοέλεγχος (1) αυτό (1) βιολογικός προσδιορισμός φύλου (1) γάμος (1) δευτερογενείς φορείς (1) είδη οικογένειας (1) εγώ (2) εκείνο (1) εκτεταμένη οικογένεια (1) εμέ (1) εμφυλες διαστάσεις παιχνιδιών (1) επανακοινωνικοποίηση (1) θεσμοποιημένοι φορείς κοινωνικοποίησης (1) κατασταλτικός κοινωνικός έλεγχος (1) κοινωνική ανάπτυξη μέσω παιχνιδιού (1) κοινωνικοί θεσμοί (1) κοινωνικοποίηση μέσα από παιχνίδια (2) κοινωνικός προσδιορισμός φύλου (1) λειτουργιστές (1) μαρξιστές (1) μεταβίβαση περιουσίας (1) μη θεσμποποιημένοι φορείς (1) μηχανισμοί άμυνας (1) μονογονεϊκή οικογένεια (1) νοικοκυριό (1) ομαδικό παιχνίδι (1) προληπτικός (1) προπαρασκευαστικό στάδιο (1) πρωκτικό (1) πρωτογενείς φορείς (1) πυρηνική οικογένεια (1) ρόλος άνδρα-γυναίκας (1) σιμόν ντε μποβουάρ (2) στοματικό (1) συνειδητό (1) τυπικός κοινωνικός έλεγχος (1) υπερεγώ (1) φαλλικό (1) ψυχοσεξουαλικά στάδια ανάπτυξης (1)

Translate

Σαν σήμερα

  1. 27/05/1963: Δολοφονείται ο Γρηγόριος Λαμπράκης, βουλευτής.

Σαν σήμερα

  1. 27/05/1963: Δολοφονείται ο Γρηγόριος Λαμπράκης, βουλευτής.



Top
 
Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων