Έκθεση διεξαγωγής πολυήμερης εκδρομής της Γ’ λυκείου στην Ιταλία

Οι μαθητές μέσω των μαθητικών κοινοτήτων τους επέλεξαν δημοκρατικά ως προορισμό για την πολυήμερη εκδρομή της Γ’ λυκείου την Ιταλία.

Η εκδρομή στην Ιταλία έχει πολλαπλά εκπαιδευτικά οφέλη αφού οι μαθητές έρχονται σ’ επαφή μ’ έναν ξένο πολιτισμό, βλέπουν μνημεία της Παγκόσμιας Κληρονομιάς και μοναδικής αρχιτεκτονικής ομορφιάς και ιστορικής σπουδαιότητας και γνωρίζουν από πρώτο χέρι μερικά από τα αριστουργήματα της Αναγέννησης.

Προκειμένου να αναδειχτεί ο πολιτιστικός πλούτος της Ιταλίας επιλέχθηκε οι μαθητές να επισκεφτούν τρεις πόλεις της Ιταλίας και συγκεκριμένα την Βενετία, την Φλωρεντία και τη Ρώμη. Για λόγους κόστους επιλέχτηκε η μετακίνηση να γίνει ακτοπλοϊκώς.

Βενετία

Η Βενετία είναι πόλη μοναδική στον κόσμο με απαράμιλλη αρχιτεκτονική ομορφιά, γι’ αυτό άλλωστε έχει χαρακτηριστεί από την UNSESCO ως τόπος της Παγκόσμιας Κληρονομιάς.

Προκειμένου να μεγιστοποιήσουμε τα οφέλη της σύντομής μας επίσκεψης στη Βενετία, αποφασίστηκε η πρώτη διανυκτέρευση να γίνει εκεί.

Το κυριότερο σκέλος της επίσκεψης στη Βενετία ήταν η ξενάγηση στο Παλάτι του Δόγη. Χάρη στις έγκαιρες κινήσεις του σχολείου μας, διασφαλίσαμε την επίσκεψη με μειωμένο εισιτήριο. Το πρακτορείο εξασφάλισε τη συνεργασία τοπικών, εξουσιοδοτημένων ξεναγών, που ξενάγησαν τα παιδιά στο αχανές Παλάτι του Δόγη, όπου άκουσαν για την ιστορία της Γαληνοτάτης Δημοκρατίας της Βενετίας.

Σημαντικό κομμάτι της επίσκεψης ήταν και η μετακίνηση με τα βαπορέτα. Μέσω διαδικτύου είχαμε εγκαίρως προμηθευτεί κάρτες απεριορίστων διαδρομών για μια μέρα και τα παιδιά πήραν μια γεύση από την καθημερινότητα της Βενετίας.

Οι συνοδοί που παρείχε το πρακτορείο ξενάγησαν τα παιδιά στο ιστορικό κέντρο της Βενετίας ενώ οι μαθητές είχαν πολύ ελεύθερο χρόνο προκειμένου να περιπλανηθούν και μόνοι τους στην πόλη.

Το μαγευτικότερο ίσως κομμάτι της επίσκεψης ήταν η επιστροφή τη νύχτα μέσα απ’ το Μεγάλο Κανάλι στα λεωφορεία, προκειμένου να μεταβούμε στο ξενοδοχείο.

Φλωρεντία

Η πόλη ορόσημο της Αναγέννησης, επίσης τόπος της Παγκόσμιας Κληρονομιάς σύμφωνα με την UNESCO, ήταν η δεύτερη επίσκεψη της εκδρομής μας. Τα παιδιά ξεναγήθηκαν από τοπικούς ξεναγούς στις πλατείες και τους δρόμους του ιστορικού κέντρου, όπου είδαν τα κυριότερα αρχιτεκτονικά μνημεία της Φλωρεντίας, ενώ ως σχολείο είχαμε φροντίσει να κάνουμε κράτηση ώστε να επισκεφτούμε την Galleria dell’ Academia, όπου οι μαθητές θαύμασαν το αριστούργημα του Μιχαήλ Άγγελου, το άγαλμα του Δαυίδ.

Τα παιδιά είχαν επιπλέον δύο ώρες ελεύθερο χρόνο για να κάνουν τις βόλτες και τα ψώνια τους στο ιστορικό κέντρο της Φλωρεντίας.

Δυστυχώς δεν κατέστη δυνατό να επισκεφτούμε το λόφο Michelangelo για να θαυμάσουμε την αναγεννησιακή ομορφιά της Φλωρεντίας όπως θα έδυε ο ήλιος στον ποταμό Άρνο, όπως αρχικά είχε προγραμματιστεί, λόγω εσπευσμένης αναχώρησης για τη Ρώμη, προκειμένου να προλάβουμε το δείπνο στο ξενοδοχείο της Ρώμης.

Ρώμη

Στη Ρώμη ως ιστορική, πολιτιστική και διοικητική πρωτεύουσα της Ιταλίας αφιερώσαμε δύο από τις πέντε μέρες της εκδρομής.

Φροντίσαμε εγκαίρως να κάνουμε κράτηση στο Κολοσσαίο, και τα παιδιά μπόρεσαν να το επισκεφτούν πρακτικά με μηδενικό κόστος, αφού, εκτός από τα λίγα έξοδα της κράτησης, η είσοδος για τα σχολεία είναι δωρεάν. Μέσα στο εισιτήριο συμπεριλαμβάνονταν κι επίσκεψη στο Ρωμαϊκό Φόρουμ. Δυστυχώς αυτές οι δύο επισκέψεις έγιναν χωρίς τοπικό ξεναγό. Κατόπιν τα παιδιά περιηγήθηκαν στο ιστορικό κέντρο της Ρώμης με τη βοήθεια των δύο συνοδών του πρακτορείου όπου είδαν  διάσημα ιστορικά και αρχιτεκτονικά μνημεία της Ρώμης, όπως το λόφο του Καπιτωλίου, το Vittoriano , τη Fontana di Trevi και την Piazza di Spagna.

Η δεύτερη μέρα ήταν αφιερωμένη στην Πόλη του Βατικανού. Η ξενάγηση στα Μουσεία του Βατικανού και στην Βασιλική του Αγίου Πέτρου συμπεριλαμβανόταν στην προσφορά του πρακτορείου.

Μετά την ξενάγηση στο Βατικανό, τα παιδιά με τη βοήθεια των συνοδών του πρακτορείου περιηγήθηκαν στο ιστορικό κέντρο της Ρώμης, όπου μεταξύ άλλων είδαν το Castel Sant’ Angelo, τη γέφυρα του Sant’ Angelo, την Piazza Navona και φυσικά το Πάνθεον.

Τίβολι

Το σχολείο είχε φροντίσει να κάνει κράτηση ώστε να μπορέσουμε να επισκεφτούμε την Villa d’ Este με τους φημισμένους κήπους και σιντριβάνια της στο Τίβολι.

Παρατηρήσεις

1. Οι επισκέψεις σχολείων και οργανωμένων γκρουπ στους αρχαιολογικούς χώρους και τα μουσεία της Ιταλίας χρειάζονται προκράτηση καθώς και μια επιστολή, που να πιστοποιεί ότι οι επισκέπτες είναι όντως μαθητές δημοσίου σχολείου συνοδευόμενοι από τους καθηγητές τους. Για κάποιους εξαιρετικά δημοφιλείς προορισμούς, όπως η Galleria degli Uffizi στη Φλωρεντία, η κράτηση πρέπει να γίνει πολλούς μήνες πριν. Εφόσον οι ημερομηνίες της εκδρομής είναι εγκαίρως γνωστές, θα πρέπει το σχολείο να προβεί αμέσως στις απαραίτητες κρατήσεις. Την απαραίτητη για την είσοδό μας στα μουσεία και τους αρχαιολογικούς χώρους επιστολή, μας ετοίμασε το Ιταλικό Μορφωτικό Ινστιτούτο της Θεσσαλονίκης.
2. Ένα σημαντικό ζήτημα είναι οι ξεναγήσεις. Σύμφωνα την ενημέρωση που έχουμε, η ιταλική νομοθεσία προβλέπει ότι ξενάγηση σε αρχαιολογικούς χώρους και μουσεία μπορούν να κάνουν μόνο πιστοποιημένοι ξεναγοί. Για τις ανάγκες των σχολείων, τα πρακτορεία προσλαμβάνουν τοπικούς ξεναγούς με έξτρα αμοιβή. Το σχολείο οφείλει να διατυπώσει με ακρίβεια στην πρόσκληση ενδιαφέροντος προς τα τουριστικά γραφεία που, πότε και πώς επιθυμεί υπηρεσίες ξενάγησης ή να το διαπραγματευτεί εκ των υστέρων με το πρακτορείο που θα αναλάβει την εκδρομή.

Στην πράξη φάνηκε ότι τα παιδιά δεν δείχνουν τη δέουσα προσοχή στις ξεναγήσεις στο ιστορικό κέντρο των πόλεων κατά τη διάρκεια των λεγομένων city tours. Αντιθέτως, έδειξαν πολύ μεγαλύτερη προσοχή στις επισκέψεις με ξενάγηση εντός μουσείων, όπως στο Παλάτι του Δόγη και τα Μουσεία του Βατικανού, όπου χάρη στα ασύρματα ακουστικά, οι μαθητές μπορούν πολύ πιο εύκολα να παρακολουθήσουν την ξενάγηση.

1. Η Ιταλία είναι μεγάλη χώρα και προκειμένου να επισκεφτούμε τις τρεις αυτές πόλεις, έγιναν πολλές και χρονοβόρες μετακινήσεις. Οι μαθητές πέρασαν περισσότερες από 12 ώρες μέσα στα λεωφορεία και διένυσαν συνολικά περισσότερα από 900 χιλιόμετρα.
2. Ένα μόνιμο πρόβλημα ήταν το μεσημεριανό φαγητό. Τα παιδιά πεινούσαν πολύ και πολύ γρήγορα με αποτέλεσμα να μην μπορούν να παρακολουθήσουν με υπομονή τις ξεναγήσεις.
3. Η μετακίνηση ακτοπλοϊκώς προτιμήθηκε λόγω κόστους. Το ταξίδι, όμως, από την Ηγουμενίτσα μέχρι τη Βενετία διαρκεί 26 ώρες, ενώ τύχαμε και σε θαλασσοταραχή, που εξουθένωσε τα παιδιά. Αντιθέτως, το ταξίδι της επιστροφής από την Ανκόνα ήταν πιο σύντομο, με μεγαλύτερο και πιο σύγχρονο πλοίο.

Επιπλέον κόστος

Οι μαθητές επιβαρύνθηκαν επιπλέον των εξόδων μετακίνησης και διαμονής με τα παρακάτω έξοδα:

• Μαθητικό εισιτήριο στο Παλάτι του Δόγη: 5,50€ ανά μαθητή.
• Ασύρματα ακουστικά για την ξενάγηση στο Παλάτι του Δόγη: 1€ ανά μαθητή. Το κόστος αυτό κάλυψε ο Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων.
• Κάρτα απεριορίστων διαδρομών για 24 ώρες με τα βαπορέτα στη Βενετία: 13,50€ ανά άτομο.
• Έξοδα κράτησης για την επίσκεψη στο Κολοσσαίο: 30€.
• Μαθητικό εισιτήριο στα Μουσεία του Βατικανού: 4€ ανά μαθητή.
• Ασύρματα ακουστικά για την ξενάγηση στα Μουσεία του Βατικανού: 1,50€ ανά μαθητή.
• Έξοδα κράτησης για την επίσκεψη στη Villa d’ Este: 1€ ανά άτομο.

Συνολικά κάθε μαθητής επιβαρύνθηκε με 26,50€ επιπλέον από τα έξοδα μετακίνησης και διαμονής.

Προτάσεις

Η εκδρομή στην Ιταλία, λόγω των πολλών και συχνών μετακινήσεων, μπορεί να γίνει πολύ κουραστική. Ίσως οι επισκέψεις θα έπρεπε να επικεντρωθούν σε μία μόνο πόλη, ώστε να υπάρχει ο χρόνος να γνωρίσουν οι μαθητές τον τόπο πιο διεξοδικά και πιο ξεκούραστα.

Οι ξεναγήσεις στο ιστορικό κέντρο των πόλεων παίρνουν πολύ χρόνο και τα παιδιά δυσκολεύονται να τις παρακολουθήσουν. Γνώμη μας είναι ότι θα πρέπει το σχολείο να κανονίζει εγκαίρως επισκέψεις σε σημαντικά μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους όπου μπορούν να γίνουν οργανωμένες ξεναγήσεις με τη βοήθεια ασύρματων ακουστικών ή audio guide.

Όσον αφορά το μεσημεριανό φαγητό, θα ήταν ίσως καλό, σε συνεργασία με το τουριστικό πρακτορείο, που αναλαμβάνει την εκδρομή, να κανονίζονται γεύματα σε τοπικά εστιατόρια με προκαθορισμένο μενού, κοντά στους τόπους όπου γίνονται οι ξεναγήσεις, ώστε οι μαθητές να έχουν την ευκαιρία να γευτούν την τοπική κουζίνα σε ελεγχόμενο και ασφαλή χώρο με χαμηλό κόστος.

Το ταξίδι με το πλοίο είναι εξαιρετικά κουραστικό, ειδικά το σκέλος Ηγουμενίτσα-Βενετία. Το ταξίδι με το αεροπλάνο είναι προτιμότερο ενώ η διαφορά στο κόστος δεν είναι ιδιαίτερα μεγάλη. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι στις αρχικές προσφορές το επιπλέον κόστος για την επιστροφή με το αεροπλάνο ανά μαθητή ήταν ~60€ ενώ τις ημέρες που υπογράφτηκε το ιδιωτικό συμφωνητικό το κόστος αυτό έπεσε στα 20€ ανά μαθητή.

Εναλλακτικά, αν το κόστος της αεροπορικής μετακίνησης είναι απαγορευτικό, ίσως θα ήταν προτιμότερο η εκδρομή να γίνει προς και από την Ανκόνα, αφού τα πλοία της γραμμής Ηγουμενίτσα-Ανκόνα είναι πολύ πιο μεγάλα, πολυτελή και ξεκούραστα ενώ το ταξίδι διαρκεί αρκετά λιγότερο.

Τέλος, είναι σκόπιμο, στα πλαίσια και της ομαδοσυνεργατικής μάθησης, οι μαθητές να εκπονούν εργασίες σχετικές με την εκδρομή, πριν την εκδρομή, ώστε να μαθαίνουν για τον τόπο και την ιστορία του και να εξοικειωθούν με τα μνημεία και τα μουσεία που πρόκειται να επισκεφτούν.