24 Μαρ 2012

Η θρησκεία της φιλαργυρίας

Συντάκτης: Μαρία Κρομμύδα | Κάτω από: Βιβλία, Χριστιανισμός

Διάβαζα στο περιοδικό “Εκκλησιαστική Παρέμβαση” της Ιεράς Μητροπόλεως Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου (τεύχος Νοεμβρίου 2011), μια αναφορά σε βιβλίο με τον ανωτέρω τίτλο. Δεν έχω διαβάσει το βιβλίο, αλλά φαίνεται ν’ αποτελεί μια ενδιαφέρουσα και πρωτότυπη, θα έλεγα, μελέτη του καπιταλισμού. Το εξαιρετικά ενδιαφέρον στοιχείο είναι η ορθόδοξη θεολογική βάση υπό την οποία γίνεται η κριτική αποτίμηση αυτού του οικονομικού συστήματος, θέμα αρκετά επίκαιρο εξαιτίας της σύγχρονης οικονομικής κρίσης που μαστίζει πολλά κράτη. Το κείμενο, λοιπόν, αντλήθηκε από εδώ και αναφέρει τα εξής:

Τόν τίτλο (σ.σ. εννοεί “Η θρησκεία της φιλαργυρίας”) αυτό έχει ένα βιβλίο πού είναι γραμμένο από τόν Kyriakos Dounctas μέ τίτλο Beyond Wealth (πέραν τού πλούτου) στό οποίο ελέγχεται καί κρίνεται, επί τή βάσει τής ορθοδόξου εκκλησιαστικής παραδόσεως, ο καπιταλισμός καί ο τρόπος ζωής πού εισάγεται από αυτόν, καί ο οποίος έχει επηρεάσει πολλούς ανθρώπους στήν εποχή μας.

Στό βιβλίο αυτό παρουσιάζεται μέ επιχειρήματα η άποψη ότι ο καπιταλιστικός τρόπος ζωής πού είναι η λεγόμενη νεοφιλελεύθερη ιδεολογία, έχει θεολογική αφετηρία, είναι απόρροια τού σχολαστικισμού τού δυτικού κόσμου, πού εκφράζεται από τόν Παπισμό καί τόν Προτεσταντισμό. Στήν Δύση ο Θεός παρουσιάζεται ως τραπεζίτης καί κριτής, είναι ένας φεουδάρχης, καί ο καπιταλισμός είναι μιά «θρησκεία τής φιλαργυρίας». Έτσι, ο σχολαστικισμός «βλέπει τόν πλούτο ως μέσο γιά νά διατηρήται η τάξη τού Θεού στήν γή», ενώ ο ουμανισμός «τόν βλέπει ως μέσον γιά νά οικοδομηθή γήινος παράδεισος». Η «θρησκεία τής φιλαργυρίας» έχει τούς αποστόλους καί ευαγγελιστές της πού είναι «οι διευθυντές τραπεζών καί εταιρειών, οι κερδοσκόποι καί οι μεγαλέμποροι», οι οποίοι «συγκροτούν τήν ιεραρχική της σύνοδο», αλλά έχει καί τό δικό της ευαγγέλιο πού είναι τό βιβλίο τού Ανδρέα Καρνέγκι (Andrew Carnegie) (1835-1919) μέ τίτλο Ο πλούτος καί τό οποίο αργότερα ονομάσθηκε Τό Ευαγγέλιο τού πλούτου.

Βασικές αρχές τής «θρησκείας τής φιλαργυρίας» είναι «η προτεραιότητα τού χρηματικού κέρδους», «τό δικαίωμα τής ατομικής ιδιοκτησίας», «η προτεραιότητα τού ατομικού συμφέροντος», «η εκμετάλλευση τού εργάτη». Μέσα σέ αυτήν τήν προοπτική «ο κάθε πολίτης είναι εξ ορισμού χρεωμένος», «οι τράπεζες γίνονται εκ τών πραγμάτων ιδιοκτήτες χώρων καί φυσικών πόρων, καί συνεχίζουν νά εισπράττουν τοκοφόρες κρατικές οφειλές οι οποίες ποτέ δέν θά εξοφληθούν». Συνεπώς, τά πάντα ελέγχονται καί όλοι γίνονται εξαρτημένα όντα, ακόμη καί οι χώρες. Έτσι «ο θεός τής Δύσεως, περιορισμένος από τή φύση του, δέν δρά ελεύθερα• μάλλον υπάρχει γιά νά δρά καί νά αποταμιεύει τά αγαθά του. Είναι λοιπόν, ο υπερτέλειος καπιταλιστής πού ευλογεί τόν πλουτοκράτη πού αρπάζει, συσσωρεύει καί υποδουλώνει».

Στόν αντίποδα αυτής τής δυτικής νοοτροπίας κινείται η Ορθόδοξη Εκκλησία, πού διαπνέεται από τό ευαγγελικό καί πατερικό κήρυγμα, πού επαγγέλλεται τόν Θεό τής αγάπης καί τής δικαιοσύνης, τού οποίου όλοι είμαστε παιδιά, καί έχουμε ίσα δικαιώματα έναντι τής πατρικής κληρονομιάς.

Από τά ανωτέρω φαίνεται ότι η κρίση πού περνάμε δέν είναι απλώς οικονομική, αλλά πολιτισμική, συνδέεται μέ έναν τρόπο ζωής καί έχουμε όλοι μας επηρεασθή από αυτήν τήν πολιτισμική νοοτροπία τού δυτικού ανθρώπου, ακόμη καί πολλοί από αυτούς πού κινούνται μέσα στόν «χώρο» τής Εκκλησίας. Οπότε καί η λύση δέν μπορεί νά είναι αποσπασματική, αλλά ολοκληρωμένη μέσα στό δικό μας πολιτισμικό μοντέλο στό οποίο συνδέεται στενά τό πρόσωπο μέ τήν κοινωνία. Πρέπει νά γίνη έντονη προσπάθεια γιά αλλαγή τρόπου ζωής σέ προσωπικό καί κοινωνικό επίπεδο.

Ετικέτες: ,

Αφήστε μια απάντηση