Κατά τη φοίτηση στο Γυμνάσιο, οι μαθητές καλούνται να διαχειριστούν πιο σύνθετες μαθηματικές έννοιες, αφηρημένες θεωρήσεις και αυξημένες απαιτήσεις στη λογική σκέψη και τη συμβολική αναπαράσταση. Σε αυτό το πλαίσιο, ορισμένες μαθησιακές δυσκολίες που ενδεχομένως εκδηλώθηκαν στο Δημοτικό, είτε συνεχίζονται είτε γίνονται πιο έντονες, επηρεάζοντας την ακαδημαϊκή επίδοση, την αυτοαντίληψη και τη σχέση των μαθητών με τα μαθηματικά.

1. Δυσαριθμησία (Dyscalculia)
Η δυσαριθμησία εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις πιο σημαντικές ειδικές μαθησιακές διαταραχές που επηρεάζουν την απόδοση στα μαθηματικά κατά την εφηβεία. Οι μαθητές με δυσαριθμησία δυσκολεύονται να αφομοιώσουν και να εφαρμόσουν βασικές μαθηματικές έννοιες, όπως οι σχέσεις μεταξύ ποσοτήτων, οι αναλογίες, οι αλγεβρικές εκφράσεις και η γεωμετρική σκέψη. Επίσης, παρουσιάζουν αδυναμία στην απομνημόνευση αριθμητικών δεδομένων, στη χρήση στρατηγικών επίλυσης προβλημάτων και στη διαχείριση πολυβηματικών πράξεων.

Στο Γυμνάσιο, η δυσαριθμησία εκδηλώνεται με εντονότερη μαθησιακή δυσκολία, καθώς οι γνωστικές απαιτήσεις των μαθηματικών αυξάνονται, και οι μαθητές καλούνται να κινηθούν από τη συγκεκριμένη στη συμβολική και αφηρημένη αναπαράσταση.

2. Δυσλεξία
Η δυσλεξία συνεχίζει να επιδρά αρνητικά στη μαθηματική επίδοση των μαθητών στο Γυμνάσιο, κυρίως σε δραστηριότητες που συνδυάζουν γλωσσική και αριθμητική επεξεργασία, όπως τα λεκτικά προβλήματα, οι γραπτές οδηγίες και οι θεωρητικές αποδείξεις. Οι μαθητές με δυσλεξία ενδέχεται να αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην ανάγνωση μαθηματικής ορολογίας, στη γραφή συμβόλων ή αριθμών, καθώς και στη διατήρηση της σωστής αλληλουχίας βημάτων κατά την επίλυση πολύπλοκων προβλημάτων.

Παρά την πιθανή καλή κατανόηση των εννοιών, η γλωσσική δυσχέρεια επιδρά στην τελική απόδοση και συχνά συνδέεται με άγχος ή απογοήτευση.

3. Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής – Υπερκινητικότητα (ΔΕΠ-Υ)
Κατά την εφηβική ηλικία, τα συμπτώματα της ΔΕΠ-Υ μπορεί να διαφοροποιηθούν, αλλά εξακολουθούν να επηρεάζουν τη μαθηματική επίδοση. Η αδυναμία διατήρησης προσοχής, η παρορμητικότητα και οι εκτελεστικές δυσκολίες οδηγούν σε παραλείψεις, ανεπαρκή σχεδιασμό λύσεων και δυσκολία κατανόησης πολυβηματικών διαδικασιών. Οι μαθητές με ΔΕΠ-Υ συχνά δυσκολεύονται να οργανώσουν σωστά το μαθηματικό τους έργο, να τηρήσουν το χρόνο στις εξετάσεις και να ελέγξουν τα σφάλματά τους.

Παράλληλα, παρουσιάζουν αυξημένο άγχος ή αποφυγή μαθηματικών δραστηριοτήτων, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλότερη ακαδημαϊκή επίδοση, ανεξαρτήτως νοητικής ικανότητας.

4. Γνωστικές Δυσκολίες και Οπτικοχωρική Αντίληψη
Οι μαθητές με γενικότερες γνωστικές αδυναμίες ή καθυστέρηση στη γνωστική ωρίμανση δυσκολεύονται να κατανοήσουν αφηρημένες μαθηματικές έννοιες που είναι βασικές στο Γυμνάσιο, όπως εξισώσεις, συστήματα, λογικά προβλήματα ή γεωμετρικά θεωρήματα. Χρειάζονται περισσότερο χρόνο για κατανόηση, απαιτούν επαναλήψεις και έχουν ανάγκη από σαφείς, δομημένες διδακτικές προσεγγίσεις.

Επιπλέον, η οπτικοχωρική αντίληψη αποτελεί κρίσιμο παράγοντα στην κατανόηση της γεωμετρίας, της στατιστικής (διαγράμματα, πίνακες), και στη σωστή χρήση των αριθμητικών πράξεων. Δυσκολίες σε αυτόν τον τομέα οδηγούν σε λανθασμένη στοίχιση αριθμών, αδυναμία αναπαράστασης σχημάτων και σύγχυση ως προς τις χωρικές σχέσεις.

5. Άγχος για τα Μαθηματικά (Math Anxiety)
Κατά την εφηβεία, το άγχος για τα μαθηματικά εντείνεται λόγω της αυξημένης σχολικής πίεσης, της βαθμολογίας και των εξεταστικών διαδικασιών. Οι μαθητές με μαθηματικό άγχος βιώνουν συναισθήματα έντονης ανησυχίας, αποφυγής και απογοήτευσης, τα οποία επηρεάζουν άμεσα τη μνήμη εργασίας, μειώνουν την αυτοπεποίθηση και οδηγούν σε φαύλο κύκλο χαμηλής απόδοσης.

Η παρουσία μαθηματικού άγχους δεν αποτελεί τυπική μαθησιακή διαταραχή, όμως συνδέεται ισχυρά με δυσκολίες στην επεξεργασία των μαθηματικών πληροφοριών και μπορεί να επιβαρύνει την ήδη υπάρχουσα δυσαριθμησία ή δυσλεξία.