Ιαν 10

11

Βραβεία Software 2009

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΛΑΦΑΤΗΣ | 11 Ιανουαρίου, 2010 | software  |  Γράψτε σχόλιο

http://www.brothersoft.com/award/2009/

ΠΗΓΗ: http://www.didefth.gr/

Ιαν 10

10

Κινέζικος Πίνακας

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΛΑΦΑΤΗΣ | 10 Ιανουαρίου, 2010 | ζωγραφική  |  Γράψτε σχόλιο

http://www.npm.gov.tw/exh96/orientation/flash_4/index.html

Είναι ένας διάσημος κινέζικος πίνακας, θησαυρός του Μουσείου της Σαγκάης.
Ζωγραφίστηκε μεταξύ 1085 και 1145 και οι διαστάσεις του είναι 24,5μ μήκος με 5,28μ ύψος.
Για να το απολαύσετε μετακινείτε τον κέρσορα. Όταν φανούν λευκά τετράγωνα, κάνετε κλικ (και κρατάτε τον κέρσορα πάνω στο τετράγωνο) για να το δείτε να ζωντανεύει.

Ιαν 10

10

>Στρατή Μυριβήλη, Ο λόφος με τις παπαρούνες

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΛΑΦΑΤΗΣ | 10 Ιανουαρίου, 2010 | Στρατής Μυριβήλης  |  Γράψτε σχόλιο

>
ΠΗΓΗ:  http://www.greektube.org/content/view/85190/2/

Ιαν 10

8

>Στράτης Μυριβήλης: Αντιμιλιταριστής πατριώτης και λυρικός πεζογράφος

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΛΑΦΑΤΗΣ | 8 Ιανουαρίου, 2010 | βιογραφία, Στρατής Μυριβήλης  |  Γράψτε σχόλιο

>Ψάχνοντας για πληροφορίες στο δίκτυο για το Στρατή Μυριβήλη βρήκα τα παρακάτω στοιχεία εδώ.

Ο Στράτης Μυριβήλης, ένας από τους κυριότερους εκπροσώπους της γενιάς του ’30,αντιμιλιταριστής πατριώτης και λυρικός πεζογράφος του Αιγαίου, ένας«αδιάλλακτος της λογοτεχνίας» σε συνεχή αναζήτηση της ελληνικότητας, γεννήθηκεστην υπόδουλη ακόμη Συκαμιά της Λέσβου το 1890. Ανήκει στη γενιά εκείνη πουπολέμησε για την ανόρθωση του ελληνισμού κατά τους βαλκανικούς πολέμους, πουπαρακολούθησε με πόνο τη Μικρασιατική Καταστροφή και την κατάρρευση τηςΜεγάλης Ιδέας και τελικά στράφηκε σε έναν ενδοσκοπικό εθνικισμό, αναζητώνταςμε πάθος τα διακριτικά της ελληνικής συνείδησης στην ελληνική γη και στη λαϊκή παράδοση.

Ο Στράτης Μυριβήλης, ψευδώνυμο του Ευστράτιου Σταματόπουλου, ήταν το πρώτο απότα πέντε παιδιά του Χαράλαμπου και της Ασπασίας Σταματοπούλου. Μέτριοςμαθητής, παίρνει το απολυτήριό του από την Αστική Σχολή Συκαμιάς το 1903.Εκεί, ο σχολάρχης Σπύρος Αναγνώστου, με το κιτρινισμένο δάχτυλό του πάνω στονανοιγμένο εληνικό χάρτη, έκανε περιπάτους πάνω στα Βαλκάνια, στη Μικρασία καιμέσα στις ελληνικές θάλασσες, περιπάτους αντάξιους της Μεγάλης Ιδέας. Έτσιξεκινάει ο Μυριβήλης το πρώτο κεφάλαιο του βιβλίου του Απ’ την Ελλάδα.Από τον Σεπτέμβριο της ίδιας χρονιάς έως το 1909 φοιτά στο Γυμνάσιο Μυτιλήνηςκαι στο Γυμνάσιο των Κυδωνιών. Στα γυμνασιακά θρανία η επαφή του με σημαντικάκείμενα του δημοτικισμού ­ Το Ταξίδι του Ψυχάρη, ΟΔωδεκάλογος του Γύφτου του Κωστή Παλαμά, η Ιλιάδα του ΑλέξανδρουΠάλλη, τα διηγήματα του Αργύρη Εφταλιώτη, Τα Λόγια της Πλώρηςτου Ανδρέα Καρκαβίτσα, αλλά και ανέκδοτα χειρόγραφα ποιήματα του Γρυπάρη πουκυκλοφορούσαν κάτω από τα θρανία ­ διαμορφώνουν πρώιμα τη λογοτεχνική καιγλωσσική του συνείδηση. Πεζογραφήματά του ήδη δημοσιεύονται σε περιοδικά τηςΣμύρνης και της Μυτιλήνης.Το 1912 βρίσκεται στην Αθήνα, παρακολουθεί μαθήματα στη Φιλοσοφική Σχολή καισυγχρόνως εργάζεται ως συντάκτης σε αθηναϊκά φύλλα. Τον Σεπτέμβριο της ίδιαςχρονιάς στρατεύεται εθελοντής και παίρνει μέρος στους δύο βαλκανικούςπολέμους. Τραυματίζεται στη μάχη του Κιλκίς το 1913, αποστρατεύεται καιεπιστρέφει στην Αθήνα. Εγκαταλείπει όμως τα μαθήματα της Φιλοσοφικής καιεγκαθίσταται τελικά στη Συκαμιά της Λέσβου. Εκεί εργάζεται ως αρχισυντάκτηςστην εφημερίδα «Σάλπιγξ» της Μυτιλήνης και ζει από κοντά το προσφυγικό κύμααπό τη Μικρασία. Τότε ήρθε πρόσφυγας από το Δικελί και η Ελένη Δημητρίου, ηοποία γνωρίζεται με τον Μυριβήλη, για να τον παντρευτεί αργότερα, στα 1920.Απέκτησαν 3 παιδιά: τη Χάρη, τη Δροσούλα και τον Λάμπη. Κατά τον Α’ ΠαγκόσμιοΠόλεμο στρατεύεται στο μέτωπο της Μακεδονίας. Το 1917 κατατάσσεται στο 4οΣύνταγμα της Μεραρχίας Αχιπελάγους και συμμετέχει στην προκάλυψη τουΜοναστηρίου μαζί με τον αδελφό του, Κίμωνα. Εκεί αρχίζει να γράφει το Η Ζωή ενΤάφω. Ο Μυριβήλης παίρνει μέρος και στη μικρασιατική εκστρατεία. Μετά τηνεκκένωση του Εσκί-Σεχίρ καταφεύγει πρόσφυγας στη Θράκη και από εκεί επιστρέφειστη Λέσβο το 1922. Θα παραμείνει στο νησί έως το 1932, οπότε και εγκαθίσταταιοικογενειακώς στην Αθήνα. Κύρια επαγγελματική ενασχόλησή του, κατά τηνπαραμονή του στη Λέσβο έως την εγκατάστασή του στην Αθήνα, είναι ηδημοσιογραφία. Εκδίδει την εβδομαδιαία εφημερίδα «Καμπάνα» ­ στην οποίααρχίζει να δημοσιεύει το Η Ζωή εν Τάφω ­ και αργότερα την καθημερινήεφημερίδα «Ταχυδρόμος». Κατά τη διαμονή του στην Αθήνα συνεχίζει ναδημοσιογραφεί και γίνεται τακτικό μέλος της Ενώσεως Συντακτών. Συνεργάζεται μεπολλές εφημερίδες και περιοδικά, καθώς και με τον Ραδιοφωνικό Σταθμό Αθηνών.Το 1938 διορίζεται στη Βιβλιοθήκη της Βουλής ως Τμηματάρχης Β’ Τάξεως. Από το1946 έως το 1950 είναι Διευθυντής Προγράμματος στο Εθνικό Ίδρυμα Ραδιοφωνίας.Παράλληλα, συμμετέχει ενεργά στη συγκρότηση σωματείων λογοτεχνών: υπήρξειδρυτικό μέλος και διετέλεσε Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕθνικήςΕταιρείας των Λογοτεχνών της Ελλάδος και της Ελληνικής Εταιρείας Λογοτεχνών.

Ο Μυριβήλης διδάσκει θεατρικό έργο σε στρατιωτικό θίασο, στο ΜακεδονικόΜέτωπο (Νιγρίτα 1916-17). (Προέλευση: «Η μεσοπολεμική πεζογραφία», εκδ. Παν.Σοκόλη, τ. ΣΤ’, Αθήνα 1993, σ. 106)

Πέθανε στην Αθήνα, στις 19 Ιουλίου 1969.
Ο Στράτης Μυριβήλης πρωτοεμφανίστηκε με τη συλλογή διηγημάτων ΚόκκινεςΙστορίες, που δημοσιεύθηκε στη Μυτιλήνη το 1915. Ακολουθεί Η Ζωή ενΤάφω, πρώτα σε συνέχειες από την εφημερίδα «Καμπάνα» και σε πρώτη έκδοσητο 1924. Η δεύτερη έκδοση έγινε το 1930 και ήταν σημαντικά αναθεωρημένη καιπροσαυξημένη με νέα κεφάλαια. Πραγματοποιήθηκαν άλλες πέντε, όλεςξαναδουλεμένες. Η έβδομη και οριστική έκδοση δημοσιεύθηκε το 1955. Ο ΣτράτηςΜυριβήλης έγραψε άλλα δύο μυθιστορήματα: Η Δασκάλα με τα Χρυσά Μάτια το1933 και Η Παναγιά η Γοργόνα, το 1949. Και τα δύο αυτά μυθιστορήματαείχαν ήδη προδημοσιευθεί σε συνέχειες από περιοδικά έντυπα. Ένα μεγάλο μέροςτου έργου του διοχετεύθηκε σε νουβέλες, διηγήματα και λυρικά πεζογραφήματα πουδημοσίευε χωρίς διακοπή. Έγραψε τρεις νουβέλες: Ο Βασίλης ο Αρβανίτης,που στην τελική του μορφή δημοσιεύθηκε το 1943, Τα Παγανά το 1944 καιΟ Παν το 1946. Εκτός από τη συλλογή Διηγήματα που δημοσιεύθηκετο 1928, οι άλλες συλλογές διηγημάτων φέρουν χρωματικούς τίτλους: ΤοΠράσινο Βιβλίο (1935), Το Γαλάζιο Βιβλίο (1939), Το ΚόκκινοΒιβλίο (1952) και Το Βυσσινί Βιβλίο (1959). Δημοσίευσε δύο συλλογέςλυρικών πεζογραφημάτων: Το Τραγούδι της Γης (1937) και ΜικρέςΦωτιές (1942) και κατέγραψε ταξιδιωτικές εντυπώσεις: Απ’ την Ελλάδα(1954) και Ολυμπία (1958). Μία συλλογή χρονογραφημάτων δημοσιεύθηκε μετον τίτλο Πτερόεντα, ενώ ιδιαίτερα σημαντικά είναι και τα κριτικάμελετήματα. Τα τρία μυθιστορήματα και Ο Βασίλης ο Αρβανίτηςμεταφράστηκαν σε ξένες γλώσσες, φανερώνοντας την απήχηση του έργου του και στοεξωτερικό. Ο Μυριβήλης τιμήθηκε για το έργο του όσο ζούσε. Το 1940, με τοκρατικό βραβείο Πεζογραφίας για το Γαλάζιο Βιβλίο. Το 1958 εκλέγεταιμέλος της Ακαδημίας, ύστερα από πέντε ανεπιτυχείς υποψηφιότητες και διορίζεταιτιμητικά μέλος του Διεθνούς Ινστιτούτου Γραμμάτων και Τεχνών. Το 1959 τουαπονέμεται ο Σταυρός του Ταξιάρχη του Βασιλικού Τάγματος του Γεωργίου του Α’.Προτάθηκε τρεις φορές για το Νόμπελ ενώ το 1969, λίγο πριν από τον θάνατό του,η Εθνική Εταιρεία Ελλήνων Λογοτεχνών τον ανακηρύσσει επίτιμο πρόεδρό της. Τοέργο του Στράτη Μυριβήλη μελετήθηκε εκτενώς από την κριτική και τοποθετήθηκεκυρίως στο πλαίσιο του πολεμικού μυθιστορήματος και της γενιάς του ’30.Ξαναδιαβάζοντας ωστόσο σήμερα τον Μυριβήλη, οι παρατηρήσεις μας περιστρέφονταικυρίως γύρω από δύο κεντρικούς άξονες που προσδιορίζουν τον γενικό χαρακτήρατου έργου του σε όλη την πορεία του: ρεαλισμός και/ή λυρισμός, παράδοση και/ήανανέωση. Μέσα από το πρίσμα αυτό τίθενται ζητήματα που έχουν κατά καιρούςαπασχολήσει την κριτική, όπως η επιτυχία μυθιστορηματικής σύνθεσης, ηεναρμόνιση του Μυριβήλη με τη γενιά του ’30, καθώς και το ζήτημα της γλώσσαςκαι της μορφικής επεξεργασίας των κειμένων.

Ο Μυριβήλης σε σκίτσο του γλύπτη Νικόλα (προέλευση: περ. «Νέα Εστία»,αφιέρωμα στον Στράτη Μυριβήλη (1890 – 1969), τ. 128 (Χριστούγεννα 1990), σελ. 89

Η παραδοσιακή και ξεπερασμένη για την εποχή της επιστολιμαία μορφή του ΗΖωή εν Τάφω αποβαίνει το εκφραστικό μέσο μιας νεωτερικής αντίληψηςτου πολέμου και της υποκειμενικής έκφρασης της πραγματικότητας. Δεν πρόκειταιεδώ για την ηρωική διάσταση του πολέμου, αλλά για μια πραγματικότηταφρικιαστική, έτσι όπως βιώνεται από τον φοιτητή λοχία Κωστούλα καικαταγράφεται στο ημερολόγιό του. Είναι η φρίκη των χαρακωμάτων έτσι όπως τηνέζησε ο ίδιος ο συγγραφέας. Το αντιπολεμικό μήνυμα του έργου αναδεικνύεταιμέσα από την ωμότητα της ρεαλιστικής περιγραφής που χρησιμοποιεί τη φρίκη ωςμέσο απώθησης και εξισώνει όλους τους ανθρώπους, φίλους και εχθρούς, κάτω απότο βάρος της συντριβής της ανθρώπινης ύπαρξης. Η αυθεντικότητα της πρώτηςύλης, το βάρος της προσωπικής εμπειρίας και η αντιπολεμική ιδεολογική φόρτισηπροσδίδουν στη γραφή την αμεσότητα του ρεαλισμού. Η εσωτερικευμένη όμωςπραγματικότητα επιτρέπει λυρικές εξάρσεις και συναισθηματική φόρτιση. Ηεξαντλητική επεξεργασία του λόγου, προϊόν των αλλεπάλληλων αλλαγών καιαναθεωρήσεων του αρχικού κειμένου της πρώτης έκδοσης, αγγίζει πολλές φορές τηγλωσσική εκζήτηση και γίνεται ιδιαίτερα εμφανής στην περιγραφή τόσο τηςεξωτερικής και αντικειμενικής πραγματικότητας όσο και της εσωτερικής, τουαφηγητή λοχία. Ο ρεαλισμός τού Μυριβήλη παραμένει λυρικός, χωρίς να αναιρείταιούτε η αυθεντικότητα της πραγματικής εικόνας του πολέμου ούτε και ηεσωτερικευμένη βίωσή της. Άλλωστε, μοναδική διέξοδος από τον παραλογισμό τουπολέμου είναι η αγάπη για τη ζωή, η ερωτική έλξη για τον άνθρωπο και το φυσικότου περιβάλλον. Και καλύτερη μαρτυρία γι’ αυτό δεν μπορεί να είναι παρά η προσωπική.

Από αριστερά, Θράσος Καστανάκης, Στράτης Μυριβήλης, Άγγελος Τερζάκης, ΗλίαςΒενέζης, 1934. (Προέλευση: «Η μεσοπολεμική πεζογραφία», εκδ. Παν. Σοκόλη, τ.ΣΤ’, Αθήνα 1993, σ. 113)

Η αγάπη για τη ζωή, για τον άνθρωπο και το φυσικό του περιβάλλον θα παραμείνειάλλωστε ο συνεκτικός ιστός της σκέψης του και ολόκληρου του έργου του στηνεξελικτική του πορεία, ανεξάρτητα από τις ιδεολογικές μετατοπίσεις τουσυγγραφέα που έχουν επισημανθεί. Η πολύ συγκεκριμένη και πολύ τραυματικήεμπειρία του πολέμου αρχικά υποδεικνύει τη δύναμη της φύσης, ως φυσική ανάγκηεπιβίωσης του ανθρώπου και ερωτική έλξη. Αργότερα θα καταλήξει σε ένανοικουμενικό ανθρωπισμό, που θα στηλιτεύσει κάθε πολιτική θεωρία και κάθευπαρκτό σύστημα, εφόσον μέσα από τον δογματισμό τελικά στρέφονται εναντίον τουίδιου του ανθρώπου, της αξιοπρέπειάς του και της πνευματικής ελευθερίας του.
Με αφετηρία την επιστροφή του πολεμιστή μετά τον πόλεμο, την προσπάθειαένταξής του σε ένα σχεδόν ξένο πια κοινωνικό περιβάλλον, καθώς και την υπεροχήτης φυσικής ερωτικής έλξης απέναντι σε ηθικά διλήμματα και ιδεολογικούςπροβληματισμούς, ο Μυριβήλης θα προσπαθήσει να δημιουργήσει ένα πραγματικόμυθιστόρημα, τη Δασκάλα με τα Χρυσά Μάτια, απομακρυσμένο από τοναυτοβιογραφικό λόγο τού Η Ζωή εν Τάφω. Ωστόσο, το σχήμα αυτό αποτελείτη βάση ενός μύθου που δεν κατορθώνει να μετουσιωθεί μέσα από τα πρόσωπα τηςπλοκής. Γράφοντας τη Δασκάλα με τα Χρυσά Μάτια ο Μυριβήλης θαπροσπαθήσει να εναρμονισθεί με τις γενικότερες επιδιώξεις της γενιάς του ’30,αλλά θα βρεθεί παγιδευμένος σε αντιθέσεις. Ο έντονος ιδεολογικός διδακτισμόςχαλαρώνει το κεντρικό νήμα της πλοκής, ενώ ο ρεαλισμός της κοινωνικής κριτικήςδεν κατορθώνει να ανανεώσει πραγματικά την παράδοση της ηθογραφίας ενόςΚαρκαβίτσα και ενός Παπαδιαμάντη. Ο μόνος δρόμος που μένει ανοικτός για τονθερμό αυτόν πατριώτη από τη Λέσβο, και που με συνέπεια θα ακολουθήσει στοεξής, είναι η λαϊκή παράδοση. Η ανανέωση έρχεται μέσα από την επιστροφή στηνπαράδοση και κυρίως μέσα από την αναγωγή της σε αξία συλλογική. Η ηθογραφικήδιάσταση του έργου του εξελίσσεται προοδευτικά σε σθεναρή αναζήτηση τηςελληνικότητας, η οποία θα αποτελέσει το επίκεντρο των προσπαθειών του, τόσο ωςπρος το περιεχόμενο των κειμένων όσο και ως προς τον λόγο που χρησιμοποιεί.

Ο Μυριβήλης με τη σύζυγό του Ελένη Δημητρίου, πρόσφυγα από το Δικελί τηςΜικράς Ασίας που γνώρισε στη Μυτιλήνη, όταν ήταν αρχισυντάκτης της τοπικήςεφημερίδας «Σάλπιγξ». Μαζί της απέκτησε τρία παιδιά

Μέσα στο πνεύμα αυτό, αν διαβάσουμε το έργο του Μυριβήλη που ακολούθησε τηΔασκάλα με τα Χρυσά Μάτια θα διαπιστώσουμε την προοδευτική εξέλιξη μιαςπορείας που ξεκίνησε από μια σαφή και συγκεκριμένη αντιπολεμική ιδεολογία,αντιμετώπισε με δυσκολία την προσαρμογή της τραυματικής εμπειρίας του πολέμουκαι της αναμφισβήτητης αγάπης για την πατρίδα με τα δεδομένα της ειρηνικήςκοινωνίας και τελικά κατέληξε να αναζητά την εθνική και φυλετική ουσία στοπαρελθόν, μέσα στη λαϊκή παράδοση, που αποβαίνει έτσι υποθήκη για το μέλλον ωςεθνική αυτογνωσία. Η Παναγιά η Γοργόνα, το τρίτο του μυθιστόρημα, όσοκαι αν στηρίζεται στην κοινωνία της προσφυγιάς, στην ουσία αποτελεί έναηθογραφικό πορτραίτο με διαστάσεις συλλογικές. Για τον λόγο αυτό άλλωστε καιτα πρόσωπα του έργου δεν έχουν μυθιστορηματική αυτοτέλεια, αλλά αποτελούνεπιμέρους όψεις ενός νησιωτικού πολιτισμού. Παράλληλα, η δύναμη της φύσηςφανερώνει την υπεροχή της έναντι του λογικού, συνδέεται με λαϊκές δοξασίες,αλλά και με τον ερωτισμό και εκδηλώνεται με όλη την ορμή και τον ηδονισμό του,ιδιαίτερα στις νουβέλες Παν και Βασίλης ο Αρβανίτης.

Από αριστερά, Κώστας Μουσούρης, Μιχάλης Περάνθης, Πέλος Κατσέλης, ΣτράτηςΜυριβήλης, 1964.(Προέλευση: «Η μεσοπολεμική πεζογραφία», εκδ. Παν. Σοκόλη, τ.ΣΤ’, Αθήνα 1993, σ. 129)

Οι έννοιες του λυρισμού και του ρεαλισμού χάνουν τα όριά τους, γιατί ηρεαλιστική και ηθογραφική αποτύπωση της παράδοσης και των ανθρώπινων τύπωνανάγεται, μέσα από λυρικές εξάρσεις, σε όψη της ελληνικότητας, της ελληνικήςφυλής. Μια φυλή τυραννισμένη και πληγωμένη από εκπατρισμούς. Μια φυλήγεννημένη μέσα στη θάλασσα. Στον Μυριβήλη η έννοια της φυλής διαδέχεται τηνέννοια του Γένους, ενώ η Μεγάλη Ιδέα μετενσαρκώνεται σε αναζήτηση τηςελληνικότητας. Το φυσικό περιβάλλον στον Μυριβήλη δεν είναι μόνο αισθητικήςτάξης, αλλά και γενεαλογικής, ως αρχέγονη πηγή της ύπαρξης του ελληνισμού, ωςπηγή της Ιστορίας και του Πολιτισμού. Αργότερα, στα 1952, σε κείμενό του γιατην ελληνική θάλασσα, θα υποστηρίξει και ακραίες θέσεις, όπως για παράδειγμαότι κάθε έργο τέχνης, προκειμένου να διατηρηθεί και να δικαιώσει την αξία τουοφείλει να είναι εναρμονισμένο με το πνεύμα της φυλής που το δημιούργησε.Αλλιώς, είναι καταδικασμένο στην καταστροφή. Η γλώσσα του Μυριβήληεναρμονίζεται πλήρως με τον στόχο του και αποτυπώνει σε μια ξεχωριστήπροσπάθεια, μέσα από τις συνεχείς αναθεωρήσεις των κειμένων, όλη την εξέλιξητης σκέψης του. Αντλεί ακατάπαυστα από τη λαϊκή παράδοση, την κιβωτό τουελληνισμού, και μεταφέρει την προφορική διάλεκτο στον γραπτό λόγο χωρίς ωστόσονα προδώσει τη λογοτεχνική δημιουργία. Έχουν σημειωθεί βέβαια και κάποιεςλεκτικές ακρότητες ή αστοχίες, αποτελέσματα ενός άκρατου δημοτικισμού. Ηγλωσσική εκζήτηση, θεωρητικά ασύμβατη με τη ρεαλιστική ηθογραφία, οδήγησε τηνκριτική να μιλήσει για «ρεαλιστική ωραιολατρεία» ή για «κράμα ρεαλισμού καιλυρισμού». Ωστόσο, η αδιάκοπη εκφραστική προσπάθεια του Μυριβήλη συγκροτείολόκληρο το έργο του σε ένα σύνολο και ουσιαστικά αναιρεί τις αντιθετικές τουόψεις: παράδοση και ανανέωση, ρεαλισμός και λυρισμός μετουσιώνονται σε ένασώμα, σε μια εσωτερικευμένη ποίηση της ζωής και της φύσης, με στόχο ναπροβάλουν την αξία και την ουσία του ελληνικού στοιχείου. Ο Στράτης Μυριβήληςσυμπορεύθηκε με τη γενιά του ’30, αλλά διακρίθηκε σε πολλά σημεία από τιςεπιδιώξεις της. Η πίστη στην παράδοση, η προσκόλληση στο νησιωτικό περιβάλλονκαι οι ηθογραφικές διαστάσεις του έργου του δεν εναρμονίζονται πλήρως με ταζητούμενα της γενιάς αυτής. Ωστόσο, ο Μυριβήλης μέσα από την προσωπική τουπορεία, με τους ξεχωριστούς δικούς του τρόπους, ανανεώνει την παράδοση και τηνανάγει σε αξία συλλογική, αναζητά με πάθος την ελληνικότητα, εκφράζει τηναναγεννητική ορμή της φύσης και τη βαθιά του πίστη στον άνθρωπο και στηνπνευματική του ελευθερία, αποβαίνοντας έτσι ένας από τους κυριότερουςεκφραστές του καιρού του.
* Η Ράνια Πολυκανδριώτη είναι ερευνήτρια στο Κέντρο Νεοελληνικών Ερευνώντου ΕΙΕ 
πηγή: Τα ΝΕΑ 

Μπορείτε να βρείτε βιογραφικά στοιχεία του Στρατή Μυριβήλη και στη Wikipedia

Ιαν 10

8

>Στρατής Μυριβήλης

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΛΑΦΑΤΗΣ | 8 Ιανουαρίου, 2010 | Στρατής Μυριβήλης  |  Γράψτε σχόλιο

>

Δείτε το παρακάτω video από την εκπαιδευτική τηλεόραση.
Ο Στράτης Μυριβήλης εξέχουσα μορφή της νεοελληνικής λογοτεχνίας, ανήκεστη γενιά του ’30. Πήρε ενεργό μέρος στους Βαλκανικούς Πολέμους, τον Α΄Παγκόσμιο, το Μικρασιατικό Πόλεμο και ως πολεμικός ανταποκριτής στο Β΄Παγκόσμιο Πόλεμο. Περιέλαβε πολλές από τις εμπειρίες τους σε έργα του.Το έργο του είναι ελληνοκεντρικό και αποπνέει πνευματικότητα και πίστησε μεγάλες αξίες όπως η ειρήνη. Υμνητής της ζωής, ρεαλιστής αλλά καιλυρικός στις περιγραφές του, ο Μυριβήλης διακρίθηκε για το υψηλόεπίπεδο χειρισμού της γλώσσας.
Πηγή:  http://www.edutv.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=1109

Ιαν 10

7

>Η πεζογραφία της γενιάς του ’30

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΛΑΦΑΤΗΣ | 7 Ιανουαρίου, 2010 | μεσοπόλεμος, πεζογραφία  |  Γράψτε σχόλιο

>

Οι πεζογράφοι που εντάσσονται στην «Γενιά του ’30» είναι σύνολοσυγγραφέων με συχνά διαφορετικά χαρακτηριστικά, αλλά με κοινό στόχο τηνανανέωση της πεζογραφίας. Οι γενικές τάσεις που επικράτησαν μπορούν ναδιακριθούν σε τρεις ομάδες: πεζογράφους με καταγωγή από την Μικρά Ασία,πουεμφανίστηκαν ήδη από την δεκαετία του ’20 και έμειναν πιο κοντά στηνπαράδοση, εμπνεόμενοι κυρίως από τον τόπο καταγωγής τους και οι οποίοισυχνά αποκαλούνται «Αιολική Σχολή» (Στράτης Μυριβήλης, Ηλίας Βενέζης, Φώτης Κόντογλου και Στρατής Δούκας), τους πεζογράφους που ακολούθησαν κυρίως την τάση του αστικού ρεαλιστικού μυθιστορήματος (Γιώργος Θεοτοκάς, Άγγελος Τερζάκης, Μ. Καραγάτσης κ.α.) και τέλος πεζογράφους που εισήγαγαν μοντερνιστικές τάσεις όπως η παραβίαση των ρεαλιστικώνσυμβάσεων και νέες αφηγηματικές τεχνικές όπως ο εσωτερικός μονόλογος.Αυτή η ομάδα συχνά ονομάζεται «Σχολή της Θεσσαλονίκης», επειδή οικύριοι εκπρόσωποι (Στέλιος Ξεφλούδας, Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης κ.α.) έζησαν και έδρασαν στην Θεσσαλονίκη.
Μία αξιοσημείωτη τάση που παρατηρείται στην πεζογραφία της γενιάς του ’30 μετά την δικτατορία του Μεταξά το 1936είναι η στροφή πολλών συγγραφέων στο άμεσο ή απώτερο παρελθόν, δηλαδήσε αναμνήσεις από την παιδική τους ηλικία (για παράδειγμα ο Λεωνής του Θεοτοκά) ή ιστορικά μυθιστορήματα (όπως η Πριγκηπέσσα Ιζαμπώ του Τερζάκη).Αυτή η στροφή ερμηνεύεται ως εθελοντική «λογοκρισία» των συγγραφέωναπέναντι στο καθεστώς αλλά σχετίζεται και με την αναζήτηση της εθνικήςταυτότητας και την αξιοποίηση της παράδοσης.

ΠΗΓΗ: Wikipedia

Στοιχεία για τη γενιά του 30 μπορείτε να βρείτε και εδώ:
http://archive.enet.gr/online/online_issues?pid=51&dt=21/06/2002

Ιαν 10

6

Το πολύγλωσσο Διαδίκτυο

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΛΑΦΑΤΗΣ | 6 Ιανουαρίου, 2010 | διαδίκτυο  |  Γράψτε σχόλιο

Εκατομμύρια άνθρωποι στον πλανήτη δυσκολεύονται στην πλοήγησή τους στο Διαδίκτυο εφόσον είναι υποχρεωμένοι να γράφουν τις διευθύνσεις σε μια γλώσσα την οποία δεν γνωρίζουν. Ο εφιάλτης αυτός τελειώνει εφέτος, με την έλευση των πρώτων διαδικτυακών διευθύνσεων που θα γράφονται με μη λατινικούς χαρακτήρες.
Η Διαδικτυακή Εταιρεία Ονοματοδοσίας και Αριθμοδότησης (ΙCΑΑΝ) δέχεται από τον περασμένο Οκτώβριο αιτήσεις για την έγκριση μη λατινικών χώρων ανωτάτου επιπέδου ή ΤLD- το τμήμα της διεύθυνσης που ακολουθεί την τελευταία τελεία. Οι πρώτοι εθνικοί χώροι- «ομόλογοι» του gr- θα βγουν στον ιστοχώρο στις αρχές του 2010. Ως τώρα 12 χώρες οι οποίες χρησιμοποιούν έξι διαφορετικές γραφές έχουν υποβάλει αιτήσεις δίνοντας μια πρόγευση της μελλοντικής εικόνας του Διαδικτύου.
Ο πρώτος αραβικός χώρος θα ανήκει μάλλον στην Αίγυπτο, ενώ η Ρωσία έχει ήδη αρχίσει να δέχεται αιτήσεις για την κατοχύρωση διευθύνσεων, γραμμένων στο κυριλλικό αλφάβητο, στο νέο της εθνικό ΤLD. Παρ΄ ότι «αόρατη» για πολλούς χρήστες, η αλλαγή είναι καθοριστική για το μέλλον του Παγκόσμιου Ιστού. Σήμερα το λατινικό αλφάβητο κυριαρχεί στο Διαδίκτυο, σύντομα όμως θα δούμε τα κινεζικά να καταλαμβάνουν τη θέση της γλώσσας που χρησιμοποιείται περισσότερο, ενώ ο αριθμός των χρηστών αυξάνεται ταχύτατα σε άλλες περιοχές με διαφορετικές γραφές, όπως η Μέση Ανατολή ή η Ινδία.
Πηγή:   

http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&artid=308034&ct=33&dt=06/01/2010

Ιαν 10

5

Ηλεκτρονική Διαπίστευση ιστολογίων (blogs)

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΛΑΦΑΤΗΣ | 5 Ιανουαρίου, 2010 | ιστολόγιο  |  Γράψτε σχόλιο

Έλαβα σήμερα από το πανελλήνιο Σχολικό δίκτυο το παρακάτω μήνυμα: 
Στο πλαίσιο των κυβερνητικών δεσμεύσεων για το νέο ρόλο του διαδικτύου σε ζητήματα ενημέρωσης, επικοινωνίας και διαφάνειας αλλά και στην κατεύθυνση της ουσιαστικής και ειλικρινούς αξιοποίησης του διαδικτύου και των μέσων που αναπτύσσονται σε αυτό , το Υπουργείο Παιδείας Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων, ζητά τη συμμετοχή και συμβολή των ιστολογίων (blogs), στην πληροφόρηση και ενημέρωση των πολιτών, ως προς τα θέματα που σχετίζονται με τις αρμοδιότητες του.
Γι’ αυτό το λόγο, μέσω της «ηλεκτρονικής διαπίστευσης των blogs» , καλούμε όσους διαχειριστές ιστολογίων ενδιαφέρονται, ανεξάρτητα από την θεματολογία της σελίδας τους, να δηλώσουν τα στοιχεία επικοινωνίας τους, έτσι ώστε να έχουν άμεση, έγκυρη και έγκαιρη πρόσβαση στο σύνολο του πληροφοριακού υλικού του διακινεί το Υπουργείο προς τον Τύπο και τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης.
Με αυτό τον τρόπο ευελπιστούμε να βελτιωθεί η ποιότητα της πληροφόρησης των διαδικτυακών μέσων, να αναβαθμιστεί η πρόσβαση τους στη «δημόσια πληροφορία» καθώς και να ενισχυθεί ακόμη περισσότερο η συμμετοχή και ο ρόλος τους στην ενημέρωση των πολιτών και τον συνεχή δημόσιο διάλογο.
Για την επίτευξη της διαπίστευσης απαιτούνται τα παρακάτω στοιχεία που θα πρέπει να αποσταλούν στην διεύθυνση blogs@ypepth.gr :
  • Διεύθυνση του ιστολογίου (blog)
  • όνομα του διαχειριστή του (ενός  αν είναι ομαδικό)
  • e-mail επικοινωνίας 
[Προαιρετικά]
·         Όποιος επιθυμεί μπορεί να προσθέσει κι έναν αριθμό κινητού τηλεφώνου  για να  λαμβάνει ενημέρωση μέσω sms.
 Πηγή:  https://www.sch.gr/portal/media-type/html/language/el/page/default.psml/js_pane/7000,710?jump=8476

Ιαν 10

2

Το Kindle σπάει ρεκόρ

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΛΑΦΑΤΗΣ | 2 Ιανουαρίου, 2010 | kindle, βιβλίο, ψηφιακός κόσμος, ψηφιοποίηση  |  Γράψτε σχόλιο

Tα ηλεκτρονικής μορφής βιβλία που προορίζονται για ανάγνωση μέσω του ηλεκτρονικού αναγνωστικού Kindle κατάφεραν να υπερτερήσουν σε πωλήσεις έναντι των «πραγματικών» χάρτινων βιβλίων που πωλήθηκαν στο Amazon.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα το Amazon.com, ανήμερα των Χριστουγέννων πωλήθηκαν κατά πολύ περισσότερα βιβλία για το Kindle, απ’ ότι πραγματικά βιβλία ενώ η ίδια η συσκευή, αποτέλεσε την κορυφαία δωρο-επιλογή των online καταναλωτών για το μήνα Δεκέμβριο.
Πολλοί αναλυτές μιλούν ήδη για ένα ορόσημο στην ιστορία της ανάγνωσης και των εκδόσεων, το αντίκτυπο του οποίου δεν θ’ αργήσει να φανεί στο παγκόσμιο χωριό.
ΠΗΓΗ: http://www.lifo.gr/now/news/364

Ιαν 10

1

DATA PROTECTION DAY – 2010

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΛΑΦΑΤΗΣ | 1 Ιανουαρίου, 2010 | ασφάλεια, διαδίκτυο  |  Γράψτε σχόλιο

Ένας πρωτότυπος διαγωνισμός που στοχεύει στην ευαισθητοποίηση των νέων πάνω στο κρίσιμο ζήτημα της προστασίας προσωπικών δεδομένων βρίσκεται ήδη στον αέρα. Μαθητές από χώρες της Ευρώπης, ηλικίας από 15 έως 19 ετών, καλούνται να δημιουργήσουν βίντεο με θέμα «Η προστασία των προσωπικών δεδομένων αποτελεί ανθρώπινο δικαίωμα – Ας το σεβαστούμε» (Privacy is a Human Right – treat it with care). Για την προώθηση του διαγωνισμού έχει επιστρατευτεί μια πρωτότυπη προωθητική καμπάνια την οποία μπορείτε δείτε εδώhttp://www.youtube.com/watch?v=r5Ojglaly9w.

Ο διαγωνισμός πραγματοποιείται από το ευρωπαϊκό σχολικό δίκτυο European Schoolnet (EUN) με την υποστήριξη της Microsoft, εν όψει του εορτασμού της 4ης Πανευρωπαϊκής Ημέρας Προστασίας Δεδομένων στις 28 Ιανουαρίου 2010. Οι διαγωνιζόμενοι μπορούν να καταθέσουν τις προτάσεις τους μέχρι τις 5 Ιανουαρίου. Περισσότερες πληροφορίες, καθώς και οι μέχρι τώρα συμμετοχές είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα www.dataprotectionday.eu. 

ΠΗΓΗ: http://www.zougla.gr/page.ashx?pid=2&aid=89383&cid=36

Ιαν 10

1

>Ρόδι της γονιμότητας και της ποίησης

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΛΑΦΑΤΗΣ | 1 Ιανουαρίου, 2010 | Πρωτοχρονιά, ρόδι  |  1 σχόλιο

>

ΑΠΟ ΤΗΝ αιγυπτιακή και την ελληνική μυθολογία μέχρι τα πέρατα της ιστορίας και του κόσμου και από την Παλαιά Διαθήκη μέχρι τη σύγχρονη λογοτεχνία, η ροδιά έγινε η μεγάλη κόρη, μάνα και μούσα των ποιητών, γεμάτη γλυκές μνήμες, μύθο και ρομαντισμό. Η ροδιά που κρέμεται με τα σκληρά της μήλα έξω από το παράθυρο ενός κήπου, είναι εικόνα που μεταλλάσσεται σε νοσταλγία κάθε φορά που τυχαίνει το μάτι να σκαλώνει σε γωνιές της πόλης που αντιστέκονται.


Ο μύθος λέει ότι ο Πλούτωνας απήγαγε την Περσεφόνη και την πήγε στα μέρη του, στον Κάτω Κόσμο. Της χάρισε ένα ρόδι και η αφελής έκανε το λάθος να φάει λίγα από τα ροδιά γλυκά μπαλάκια. Καταδικάστηκε έτσι να ζει το μισό χρόνο, το χειμώνα, με τον Πλούτωνα και τον άλλο μισό, το καλοκαίρι, στον Επάνω Κόσμο. Ροδιές εικονίζονταν στα καρχηδονιακά και τα φοινικικά παράσημα καθώς και στην πίσω πλευρά των νομισμάτων της Ρόδου. Σημαντική θέση κατέχει η ροδιά στην ελληνική μυθολογία, καθώς συμβολίζει τη γονιμότητα, την αφθονία και την ψυχική ισορροπία. Ηταν αφιερωμένη στη θεά Ηρα, προστάτιδα του γάμου και της γέννησης, η οποία στα γλυπτά κρατά πάντα μία ροδιά. Ο Θεόφραστος ονόμαζε τη ροδιά «Ροίο».

Η μακρά ιστορία της ροδιάς έχει καταγράψει πολλές άλλες χρήσεις της εκτός από την κλασική… φαγώσιμη. Μνημονεύεται σε πολλές μυθολογίες, όπως στην αιγυπτιακή, και για πολλούς άλλους λαούς αποτέλεσε την πρώτη ύλη για την κατασκευή μελανιού, βαφών για ρουχισμό, ενώ η γνωστή μορφή της έχει καλλιεργηθεί και συνεχίζει να καλλιεργείται σε ολόκληρη τη λεκάνη της Μεσογείου και την Ινδία. Οι Φοίνικες και οι Αραβες έμποροι σύστησαν τη ροδιά σε όλο τον αρχαίο κόσμο. Τα ρόδια χρησιμοποιήθηκαν με πολλούς τρόπους, όπως γίνεται και σήμερα. Ηταν απαραίτητο στοιχείο στην αιγυπτιακή μυθολογία και τέχνη, εκθειάζονται στην Παλαιά Διαθήκη της Βίβλου και στο Βαβυλωνιακό Ταλμούδ και μεταφέρονταν από τα καραβάνια στην έρημο χάριν του δροσιστικού χυμού τους.

Μα πάνω απ’ όλα η ροδιά είναι έμπνευση και τέχνη. Θα έπρεπε ίσως να θυμηθούμε τον Οδ. Ελύτη και την «Τρελή Ροδιά».


«Σε μεσοφούστανα πρωταπριλιάς και σε τζιτζίκια δεκαπενταύγουστου, τινάζοντας απ’ τη φοβέρα τα κακά μαύρα σκοτάδια της, ξεχύνοντας στους κόρφους του ήλιου τα μεθυστικά πουλιά, πέστε μου, αυτή που ανοίγει τα φτερά στο στήθος των πραγμάτων, στο στήθος των βαθιών ονείρων μας, είναι η τρελή ροδιά;»

ΠΗΓΗ:  ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ – 27/12/200

Ιαν 10

1

Ρόδι: ένα πανάρχαιο εξωτικό φρούτο

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΛΑΦΑΤΗΣ | 1 Ιανουαρίου, 2010 | Πρωτοχρονιά, ρόδι  |  Γράψτε σχόλιο

Εχει περιβληθεί με ποικίλους συμβολισμούς που επιβιώνουν ώς τις μέρες μας και το συνδέουν τόσο με τη ζωή όσο και με τον θάνατο

Του Χρ. Γ. Ντουμα*
Σύμφωνα με τις έρευνες των αρχαιοβοτανολόγων, η ροδιά είναι φυτό ιθαγενές στην περιοχή νοτίως της Κασπίας Θάλασσας, όπου ακόμη και σήμερα ακμάζει στην άγρια μορφή της. Μετά την εξημέρωσή της διαδόθηκε ακτινωτά κατακτώντας σταδιακά ολόκληρη την υφήλιο. Σε περιοχές της ανατολικής Μεσογείου δεν φαίνεται να έφτασε πριν από την Μέση Εποχή του Χαλκού, αν κρίνει κανείς από κατάλοιπα ροδιού που βρέθηκαν στις ανασκαφές της Nimrud και της Ιεριχούς. Σε κείμενα σφηνοειδούς γραφής από την Qatna (Συρία), που χρονολογούνται στον 14ο περίπου αι. π.Χ., αναφέρεται το ρόδι με το όνομα lurmu. Από τη Συρία, ίσως μέσω Κύπρου, φαίνεται πως εισήχθη αρκετά νωρίς στην Αίγυπτο της 18ης Δυναστείας (1550 – 1295 π.Χ.), καθώς τεκμηριώνει η μνεία του στις επιστολές της Amarna (14ος αι. π.Χ.) με το όνομα nurmu. Της ίδιας περίπου εποχής είναι και το πλοίο που ναυάγησε στο Uluburun στις νότιες ακτές της Τουρκίας, το οποίο φορτωμένο κυρίως με τάλαντα χαλκού, κασσιτέρου και γυαλιού, αλλά και με ρόδια, φαίνεται πως κατευθυνόταν προς το Αιγαίο. Oλες αυτές οι μαρτυρίες δηλώνουν ότι το εξωτικό φρούτο ήταν σε μεγάλη ζήτηση κυρίως από επίλεκτες κοινωνικές ομάδες (lites).
Απεικονίσεις
Ενθέμια με τη μορφή ροδιού προερχόμενα από το «θησαυροφυλάκιο» του ανακτόρου της Κνωσού έχουν χονδρικά χρονολογηθεί στον 17ο αι. π.Χ., ενώ πιο συχνές είναι οι απεικονίσεις ροδιού στην τέχνη της Μυκηναϊκής Περιόδου, ιδιαίτερα δε του 14ου και 13ου αι. π.Χ. Γύρω στο 1200 π.Χ. χρονολογούνται πραγματικοί σπόροι ροδιού που βρέθηκαν τόσο σε θέσεις της Μεσογείου, όπως το Hala Sultan Tekke στην Κύπρο και η Τίρυνθα στην Αργολίδα. Εν τούτοις, εξακολουθεί να επικρατεί η αντίληψη ότι το ρόδι αποτέλεσε κοινή τροφή στις θαλασσινές κοινωνίες του Αιγαίου πολύ μετά την Υστερη Εποχή του Χαλκού.
Μία από τις θετικές πλευρές που είχαν οι εργασίες για την αντικατάσταση του παλαιού στεγάστρου στον αρχαιολογικό χώρο του Ακρωτηρίου στη Θήρα, ήταν και η ανάγκη να διανοιγούν βαθιά φρέατα για τη θεμελίωση των στύλων. Η διάνοιξη, που έγινε με συστηματική ανασκαφική διαδικασία, έφτασε ακόμη και κάτω από την επιφάνεια του πυροκλαστικού πετρώματος, παρέχοντας την ευχέρεια να μελετηθεί, μέσα από μια μεγάλη στρωματογραφική ακολουθία, ολόκληρη η ιστορία της προϊστορικής πόλης, από την ίδρυση μέχρι την τελική καταστροφή της. Ανάμεσα στα οργανικής προελεύσεως κατάλοιπα που συγκεντρώθηκαν από στρωματογραφικόν ορίζοντα του τέλους της 3ης ή των αρχών της 2ης χιλιετίας π.Χ. σε ένα από τα φρέατα θεμελίωσης, οι ειδικοί επιστήμονες αναγνώρισαν καρβουνάκια από ξύλο ροδιάς (punica granatum L.).
Περίπου δύο αιώνες νεότερη (πρώτο μισό του 17ου αι. π.Χ.) είναι μια κατηγορία πήλινων πρόχων με μεγάλο στόμιο και με μοναδικό διακοσμητικό στοιχείο το ρόδι σχεδόν σε φυσιοκρατική απόδοση. Η απεικόνιση του σπάνιου και εξωτικού καρπού επάνω στα εν λόγω σκεύη μπορεί να σχετίζεται με τη λειτουργία τους ή με την διάθεση των κατόχων τους να επιδείξουν την κοινωνική τους θέση, αν το ρόδι ήταν αγαθό που μόνο μια διακεκριμένη κοινωνική ομάδα του Ακρωτηρίου (lite) είχε τη δυνατότητα να το απολαμβάνει.
Ετυμολογία του ονόματος
Η αρχαία ελληνική γραμματεία βρίθει αναφορών στην ρόα ή ροιά (ιων. ροιή) ονόματα που χρησιμοποιούνται τόσο για το δέντρο όσο και για τον καρπό του. Στον Ομηρο, η ροδιά επαινείται ως «αγλαόκαρπος» (Οδυσ. η 115, λ. 590), ενώ στον μύθο του Αισώπου «Ροιά και μηλέα και βάτος» η ροδιά ερίζει με τη μηλιά για το ποια από τις δυο τους παράγει καλύτερα φρούτα. Κόκκους (ή κόκκωνες) αποκαλούσαν οι αρχαίοι τις χυμώδεις δρύπες του ροδιού και, σύμφωνα με μιαν άποψη, από αυτούς προέκυψε η ονομασία κόκκινο για το ερυθρό χρώμα, όπως π.χ. από το πράσο είναι το πράσινο, από το κίτρο το κίτρινο κ.λπ. Στην αφθονία του χυμού, υποστηρίζουν μερικοί γλωσσολόγοι, οφείλεται το όνομα ρόα, από το ρέω. Οποια όμως κι αν είναι η ετυμολογία του ονόματός του, το βέβαιο είναι ότι το φρούτο αυτό έχει περιβληθεί με συμβολισμούς που το συνδέουν τόσο με τη ζωή όσο και με τον θάνατο. Προφανώς από το μεγάλο πλήθος σπερμάτων που περιέχονται σε κάθε καρπό, το ρόδι έγινε σύμβολο γονιμότητας και καρποφορίας, ενώ με το κόκκινο χρώμα του χυμού του, που μοιάζει με αίμα, συμβολίζει την ίδια τη ζωή.
Θεραπευτικές ιδιότητες
Από το 23ο Βιβλίο της «Φυσικής Ιστορίας» του Πλίνιου πέντε κεφάλαια (57 – 61) είναι αφιερωμένα στο ρόδι και τη ροδιά. Ανάμεσα στις πολλές πληροφορίες περιγράφονται και διάφορες παθήσεις, για τις οποίες το ρόδι ή το άνθος του χρησίμευαν για θεραπευτικούς σκοπούς. Για στομαχικές ή κοιλιακές παθήσεις, ωτορινολαρυγγολογικά προβλήματα, πονόματος κ.λπ. αντιμετωπίζονταν με τον καρπό του ροδιού, ενώ το άνθος εξουδετέρωνε τσιμπήματα σκορπιού, σταματούσε την ακατάσχετη εμμηνόρροια, αιμορραγίες, δυσεντερία, διάρροια και γενικά λειτουργούσε ως παυσίπονο. Ο δε φλοιός του ροδιού χρησιμοποιόταν στην βυρσοδεψία.
Με όλες αυτές τις ιδιότητες είναι κατανοητό γιατί το ρόδι απέκτησε πολλούς και ποικίλους συμβολισμούς. Ετσι, σύμφωνα με τον Αρτεμίδωρο τον Δαλδιανό (Ονειροκριτικόν Ι, 73), ρόδια στα όνειρα σήμαιναν τραύματα, βάσανα και δουλεία. Θεωρούμενο ως τροφή των νεκρών, για να ξεχνούν τον Επάνω Κόσμο, το ρόδι συνδέθηκε με χθόνιες θεότητες και με τον Κάτω Κόσμο. Ο Πλούτων, «κόκκον ροιής έδωκε φαγείν», στην Περσεφόνη σύμφωνα με τον Ομηρικό «Υμνον εις Δήμητραν» (371). Την αντίληψη δε αυτή φαίνεται πως εκφράζει ο κτερισμός των νεκρών με ομοιώματα ροδιού.
Με την πίστη ότι η ροδιά βλάστησε από το αίμα του Διονύσου, όταν οι Τιτάνες σταλμένοι από την Ηρα προσπάθησαν να τον εξοντώσουν, οι γυναίκες που έπαιρναν μέρος στη γιορτή προς τιμήν της, τα Θεσμοφόρια, απέφευγαν την κατανάλωση ροδιών. Ωστόσο, τα άφθονα ομοιώματα ροδιού στο Ηραίο της Σάμου υποδηλώνουν την πανάρχαια σχέση της θεάς με τον καρπό, ενώ σύμφωνα με τον Απολλώνιο τον Τυανέα (IV, 28), η ροδιά είναι το μόνο φυτό που φύεται αποκλειστικά για χάρη της. Ισως δε το γεγονός ότι το ρόδι, ακόμη και ξερό, δηλαδή φαινομενικά νεκρό, εσωτερικά σφύζει από ζωή, συνέβαλε στον συσχετισμό του τόσο με τη ζωή όσο και με το θάνατο.
Ιερό μυστικό
Η άρνηση του Παυσανία να μιλήσει για τη σημασία του ροδιού (ΙΙ.17.4), υποδηλώνει ότι αυτή αποτελούσε για τους αρχαίους ιερό μυστικό, ένα είδος ταμπού. Παρά τη μυστικότητα όμως, η αντίληψη για το ρόδι ως σύμβολο, τόσο της ζωής όσο και του θανάτου, επιβιώνει ώς τις μέρες μας: Η νεόνυμφη γυναίκα, πριν περάσει το κατώφλι του καινούργιου σπιτιού της, πρέπει να σπάσει ένα ρόδι, ώστε με τη διασπορά των κόκκων του να εξασφαλιστεί γονιμότητα και αφθονία στην οικογένεια που θα δημιουργηθεί. Από την άλλη μεριά, είναι αδιανόητο να παρασκευαστούν κόλλυβα στη μνήμη των νεκρών, χωρίς να περιέχουν αρκετή ποσότητα κόκκων ροδιού. Και στις δύο περιπτώσεις πρόκειται για έθιμα που φαίνεται πως έλκουν την καταγωγή τους από δοξασίες της Εποχής του Χαλκού.
* Ο κ. Χρ. Γ. Ντούμας είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.
ΠΗΓΗ: http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_civ_2_25/01/2009_300339

Ιαν 10

1

Tα άγνωστα έθιμα της Πρωτοχρονιάς

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΛΑΦΑΤΗΣ | 1 Ιανουαρίου, 2010 | έθιμα, Ελλάδα, Πρωτοχρονιά  |  Γράψτε σχόλιο

Oι παλιοί Aθηναίοι περίμεναν τον Aϊ-Bασίλη από το βράδυ της παραμονής με ορθάνοιχτες τις πόρτες των σπιτιών τους.
Eπειδή, σύμφωνα με την παράδοση, θα ήταν… κουρασμένος και πεινασμένος από το μακρινό ταξίδι του, έστρωναν ένα μεγάλο τραπέζι και το φόρτωναν με τα πιο εκλεκτά γλυκίσματα και φαγητά για να τον φιλοξενήσουν. Tα μεσάνυχτα έσβηναν τις λάμπες κι έδιωχναν με γιουχαΐσματα τον παλιό χρόνο, πετώντας πίσω τους στον δρόμο ένα… παλιοπάπουτσο.

Σήμερα, κοντά στην καθιερωμένη βασιλόπιτα, το ρόδι, το ποδαρικό, τα δώρα, τον τζόγο που σηματοδοτούν την αλλαγή της χρονιάς, συναντάμε σε διάφορα ελληνικά μέρη και άλλα έθιμα, περίεργα και πρωτότυπα…
Oι κολόνιες
Στην Kεφαλονιά, αλλά και στα άλλα νησιά των Eπτανήσων, το βράδυ της παραμονής της Πρωτοχρονιάς, οι κάτοικοι γεμάτοι χαρά για τον ερχομό του νέου χρόνου, κατεβαίνουν στους δρόμους κρατώντας μπουκάλια με κολόνιες και ραίνουν ο ένας τον άλλον τραγουδώντας:

«Hρθαμε με ρόδα και με ανθούς να σας ειπούμε χρόνους πολλούς».
H τελευταία ευχή του χρόνου που ανταλλάσσουν είναι: «Kαλή Aποκοπή», δηλαδή με το καλό να αποχωριστούμε τον παλιό χρόνο.
Tο σίδερο
Σε μερικά χωριά της Eλλάδας όταν πλένονται, το πρωί της Πρωτοχρονιάς, αγγίζουν το πρόσωπό τους μ’ ένα κομμάτι σίδερο, για να είναι όλο το χρόνο… «σιδερένιοι». Mε την Πρωτοχρονιά είναι συνδεδεμένες και πολλές προλήψεις. Tη μέρα αυτή αποφεύγουν να πληρώνουν χρέος, να δανείσουν λεφτά, να δουλέψουν ή να δώσουν φωτιά. Oλα αυτά ξεκινούν από την προληπτική σκέψη: ό,τι κάνει και πάθει κανείς αυτή τη μέρα θα εξακολουθεί να συμβαίνει όλο τον χρόνο !

Tο τάισμα της βρύσης
Στην Kεντρική Eλλάδα οι κοπέλες, τα μεσάνυχτα της παραμονής της Πρωτοχρονιάς, πηγαίνουν στην πιο κοντινή βρύση «για να κλέψουν το άκραντο νερό». Tο λένε άκραντο, δηλαδή αμίλητο, γιατί δε βγάζουν λέξη σ’ όλη τη διαδρομή. Oταν φτάνουν εκεί, την «ταΐζουν» με διάφορες λιχουδιές: βούτυρο, ψωμί, τυρί, σιτάρι ή κλαδί ελιάς και λένε: «Oπως τρέχει το νερό σ’ βρυσούλα μ’, έτσ’ να τρέχ’ και το βιος μ’».

Eπειτα ρίχνουν στη στάμνα ένα βατόφυλλο και τρία χαλίκια, «κλέβουν νερό» και γυρίζουν στα σπίτια τους πάλι αμίλητες, μέχρι να πιουν όλοι από τ’ άκραντο νερό. Mε το ίδιο νερό ραντίζουν και τις τέσσερις γωνίες του σπιτιού, ενώ σκορπούν στο σπίτι και τα τρία χαλίκια.
Tο βόδι
Στο Kατσιδόνι της Kρήτης, για να πάει καλά ο χρόνος που έρχεται, βάζουν ένα βόδι μέσα στο σπίτι για να κάνει ποδαρικό και το αφήνουν μέχρις ότου… ουρήσει! Tο βόδι λένε είναι ευλογημένο ζώο και γι’ αυτό η είσοδος αλλά και η… όποια δραστηριότητά του μέσα στο σπίτι εγγυάται μια καλή χρονιά.

Tο περιστέρι
Στις Kυκλάδες θεωρούν καλό οιωνό να φυσάει βοριάς την Πρωτοχρονιά. Eπίσης, θεωρούν καλό σημάδι, αν έρθει στην αυλή τους περιστέρι τη μέρα αυτή. Aν όμως πετάξει πάνω από το σπιτικό τους κοράκι, τους βάζει σε σκέψεις μελαγχολικές ότι τάχα τους περιμένουν συμφορές..

ΣTEΛΛA KEMANETZH
kemanentzi@pegasus.gr
ΠΗΓΗ: http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=11424&subid=2&pubid=9206901

Δεκ 09

31

>

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΛΑΦΑΤΗΣ | 31 Δεκεμβρίου, 2009 | κάλαντα  |  Γράψτε σχόλιο

>

http://www.youtube.com/watch?v=C9V__Pvo57U

Δεκ 09

31

>

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΛΑΦΑΤΗΣ | 31 Δεκεμβρίου, 2009 | κάλαντα  |  Γράψτε σχόλιο

>

http://www.youtube.com/watch?v=C9V__Pvo57U

« επιστροφή — συνεχίστε την αναζήτηση »