Το ουσιαστικό είναι ένα μέρος του λόγου που ονομάζει πρόσωπα (Γιάννης), ζώα (σκύλος), πράγματα (τραπέζι), τόπους (Αθήνα), και αφηρημένες έννοιες όπως ιδιότητες (ομορφιά), ενέργειες (τρέξιμο) ή καταστάσεις (ησυχία). Είναι λέξη που φανερώνει την «ουσία» αυτών που αναφέρονται και κλίνεται (έχει πτώσεις και γένη: αρσενικό, θηλυκό, ουδέτερο).
Βασικά χαρακτηριστικά:
- Ονομάζει: Κάθε τι που έχει όνομα.
- Κλίνεται: Αλλάζει μορφή ανάλογα με την πτώση (ονομαστική, γενική, αιτιατική) και τον αριθμό (ενικός, πληθυντικός).
- Διακρίνεται σε είδη:
- Κοινά: (π.χ. πόλη, κορίτσι) vs. Κύρια: (π.χ. Αθήνα, Μαρία).
- Συγκεκριμένα: (π.χ. βιβλίο) vs. Αφηρημένα: (π.χ. γνώση).
- Περιληπτικά: (π.χ. αγέλη, σμήνος).
- Παραδείγματα:
- Πρόσωπο: δάσκαλος
- Ζώο: γάτα
- Πράγμα: αυτοκίνητο, βιβλίο
- Τόπος: σχολείο, Ελλάδα
- Ιδιότητα: γενναιότητα, ευγένεια
- Ενέργεια/Κατάσταση: ύπνος, χαρά