Πίνακες ζωγραφικής – Κέντρο Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφορία Θέρμης, Λιβάδι

Η προσέγγιση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης μέσα από πίνακες ζωγραφικής δεν είναι καινούρια, όπως μαρτυρούν δημοσιεύματα του 2007:

Ακολουθούν φωτογραφίες από σχετικά έργα:

1. Ο Μονέ ζωγράφισε σειρά έργων με θέμα το κτίριο των Κοινοβουλίων στο Λονδίνο, μπροστά από τον ποταμό Τάμεση, όπου η ομίχλη/καπνός της πόλης — λόγω βιομηχανίας και καύσης — διαμορφώνει την ατμόσφαιρα. (claude-monet.com)

Houses of Parliament, Sunlight Opening in Fog (1904) — Claude Monet

houses of parliament effect of sunlight in the fog.jpgLarge

Houses of Parliament London Sun Breaking Through the Fog Monet Claude 1904 2 — For his London views, Monet chose as his only real theme the light and atmospheric variations created by the fog in the English capital. The brushstrokes are fragmented into myriad coloured flecks, rendering the density of the thick mist. Monet allowed himself a few liberties with the architecture, which he had no hesitation in flattening, lengthening and slimming down. These canvases would be completed when he was back in Giverny: No, I am not in London, except in my thoughts, but working hard on my canvases which are causing me a great deal of trouble. So he finished these works in his studio, grouping them together with the aim of taking the systematic approach to the series process to its extreme: his desire was to reproduce the numerous variations he had observed in the appearance of the subject.

London the Houses of Parliament Sunlight Opening in Fog by Claude Monet

Σχέση με ρύπανση: Σύμφωνα με έρευνες, τα έργα του Μονέ και του J. M. W. Turner δείχνουν οπτικά στοιχεία αύξησης αιωρούμενων σωματιδίων (ρύπανσης αέρα) — π.χ. πιο “θολές” εικόνες, λευκότεροι τόνοι. (Phys.org)
Για χρήση: Ιδανικό για το θέμα “πώς η βιομηχανική ρύπανση αλλοιώνει το φως/την ορατότητα — και πως ένας καλλιτέχνης το κατέγραψε”.

2.Ο J. M. W. Turner ζωγράφισε μια ατμομηχανή εν κινήσει μέσα σε πυκνό ατμό/καπνό — η σύνθεση δείχνει τη δύναμη της τεχνολογίας αλλά και τη “βρώμικη” ατμόσφαιρα της πρώιμης βιομηχανίας. (The Guardian)

Rain, Steam and Speed – The Great Western Railway (1844) — Turner

Σχέση με ρύπανση: Ο Turner «χαρτογραφεί» την ατμόσφαιρα της Βιομηχανικής Επανάστασης — οι έρευνες δείχνουν πως οι αλλαγές στο στυλ των έργων του συνδέονται με αύξηση των εκπομπών. (Nature)
Για χρήση: Μπορείς να το χρησιμοποιήσεις για να δείξεις ιστορικά πώς η τέχνη “αντανακλά” τεχνολογία & ρύπανση — μία πιο “κλασική” επιλογή.

3.Ο Γκιγιαμέν υπήρξε μέλος του κινήματος των Ιμπρεσιονιστών, αλλά το ιδιαίτερο είναι ότι ζωγράφισε βιομηχανικά θέματα (εργοστάσια, καπνοδόχους) — όχι μόνο παραδοσιακά τοπία. (Armand Guillaumin)

Armand Guillaumin — Βιομηχανικά τοπία με καπνούς

SHEF SIMT PN3627 001 — Penistone, Robert; Industrial Buildings with Chimneys and Smoke, Surrounded by Houses and Fields; Sheffield Industrial Museums Trust; http://www.artuk.org/artworks/industrial-buildings-with-chimneys-and-smoke-surrounded-by-houses-and-fields-78250

Σχέση με ρύπανση: Σύγχρονη μελέτη αναφέρει πως μερικά έργα του αποτυπώνουν “εκπομπές ρύπων” — με χαρακτηριστικά όπως θολότητα, καπνός που ενσωματώνεται στον ουρανό. (MDPI)
Για χρήση: Πολύ καλή επιλογή για να δείξεις το θέμα “η βιομηχανία στο τοπίο και η ρύπανση ως μέρος της σύνθεσης”.

4.Camille Pissarro — Π.χ., «Morning, An Overcast Day, Rouen» (1896)

Το έργο απεικονίζει γέφυρα και εργοστασιακή ζώνη στο Ρουέν, με ατμό/καπνό που διαχέονται στην ατμόσφαιρα. (Βικιπαίδεια)

Pisarro Saint Sever Bridge from Rouen Fog 67 26 1 HB 0 1024x753 1

the pont boieldieu rouen damp weather 1896.jpgLarge

Σχέση με ρύπανση: Αυτό το έργο, μεταξύ άλλων που μελετώνται, θεωρείται ότι απεικονίζει τη “διείσδυση” της βιομηχανίας σε αστικό/ημιαστικό τοπίο και την επίδρασή της στον αέρα. (ResearchGate)
Για χρήση: Καλή για να συζητήσεις πώς η αστικοποίηση και ρύπανση συνέβησαν και ως οπτικό φαινόμενο — όχι μόνο φυσικό τοπίο.

5.Coalbrookdale by Night (1801) — Philip James de Loutherbourg

Αυτό το έργο απεικονίζει τις φούρνους σκωρίας στο Coalbrookdale της Αγγλίας — πολύ νωρίς στη Βιομηχανική Επανάσταση — με έντονη φωτιά, καπνό και δραστηριότητα. (Βικιπαίδεια)

Created by ImageGear, AccuSoft Corp.Σχέση με ρύπανση: Παρουσιάζει με έμφαση τη ρύπανση και την εκπομπή καπνού ως οπτικό στοιχείο — όχι απλώς αισθητικό αλλά κοινωνικό/περιβαλλοντικό.
Για χρήση: Πολύ ενδιαφέρον ως ιστορικό «προκεφάλαιο» στο θέμα της ατμοσφαιρικής ρύπανσης — δείχνει πως το θέμα υπάρχει ήδη στις αρχές της βιομηχανίας.

6.Dryden Goodwin — Σύγχρονη προσέγγιση «Breathe 2022»

Ο Goodwin συνεργάστηκε με την οργάνωση Invisible Dust για το έργο Breathe, όπου αποτυπώνει την ατμοσφαιρική ρύπανση και τις επιπτώσεις της στον άνθρωπο και στο περιβάλλον. (artuk.org)

3 Drawing from Breathe 2022 Dryden Goodwin indivdual sequence 1 1

FOR WEB Breathe 2022 by Dryden Goodwin Anjali Raman Middleton. Courtesy Invisible Dust 2022. Image Dryden Goodwin 1

Σχέση με ρύπανση: Πρόκειται για σύγχρονη τέχνη που θέτει το θέμα της αέρα-ρύπανσης πολύ πιο άμεσα — καλό για σύγκριση “τότε – τώρα”.
Για χρήση: Ιδανικό να δείξεις στους μαθητές πώς το θέμα συνεχίζει να απασχολεί καλλιτέχνες και σήμερα.

Εκπαιδευτική πρόταση

Μπορείτε να φτιάξετε κάρτες με κάθε έργο που να περιλαμβάνει την εικόνα, τον τίτλο, το όνομα του καλλιτέχνη, τη χρονολογία. Επίσης, μπορείτε να συμπεριλάβετε ερωτηματικές προτάσεις, όπως «Τι δείχνει ο πίνακας;» ή «Πώς μπορείς να καταλάβεις ότι υπάρχει ρύπανση;».
Μετά, να κάνετε συζήτηση: ποια οπτικά χαρακτηριστικά δείχνουν ρύπανση (π.χ., θολότητα, καπνός, μειωμένη ορατότητα, χρωματικές αλλαγές).
Συγκρίνετε τα παλιά έργα (19ος αιώνας) με το σύγχρονο έργο (Goodwin) για να δείτε πώς άλλαξε η θεματολογία/η προσέγγιση.
Επιπλέον: Ζητήστε από τους μαθητές/ τις μαθήτριες να δημιουργήσουν δικό τους σκίτσο ή ζωγραφιά με θέμα “πόλη στον καπνό” ή “καθαρός αέρας vs ρυπασμένος αέρας”.

Σχετικά Άρθρα

Προτεινόμενες δραστηριότητες Α’/θμιας

Πειράματα για όλες τις βαθμίδες

Προτεινόμενες δραστηριότητες, Β’/θμια

Σχετικά με Κέντρο Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφορία Θέρμης