Οι κήποι του Πασά βρίσκονται ανατολικά (έξω) από τα ανατολικά τείχη, ανηφορίζοντας από το Νοσοκομείο Άγιος Δημήτριος προς το Σέιχ Σου. Πρόκειται για ένα ιδιαίτερο πευκόφυτο αστικό πάρκο με μυστηριώδεις, μισογκρεμι-σμένες πέτρινες κατασκευές που χρονολογούνται από τις αρχές του 20ού αιώνα, που θυμίζουν έργα του Gaudi – ειδικά το πάρκο Guel.
Η μόνη ιστορική εξήγηση της ύπαρξης των Κήπων είναι ότι κτίστηκαν για να κοσμήσουν το πίσω μέρος του Νοσοκομείου. Η έκταση που καταλαμ-βάνουν είναι περίπου 1.000 τ.μ. Κανένα ιστορικό στοιχείο δεν υπάρχει που να συνδέει αυτούς τους κήπους με κάποιον Πασά και η ονομασία μάλλον αποτελεί επινόηση των κατοίκων που ίσως να προέκυψε από τις ιστορίες που λένε πως το μέρος αυτό ήταν το ησυχαστήριο του Σεϊφουλάχ Πασά (Η Βίλλα Μορδόχ (Βασιλίσσης Όλγας 162), έργο του αρχιτέκτονα Ξενοφώντα Παιονίδη, χτίστηκε επίσης το 1905 σαν κατοικία του Τούρκου μεράρχου Σεϊφουλάχ Πασά).
Τα κτίσματα που βρίσκονται στους κήπους αποτελούν δείγμα της λεγόμενης φανταστικής αρχιτεκτονικής. Ο όρος χρησιμοποιείται για τα κτίσματα με πλήρη ελευθερία στη σύνθεση και τον συνδυασμό των υλικών και η κατασκευή τους αποδίδεται σε ανώνυμους τεχνίτες που χαρακτηρίζονται από μια ποιητική διάθεση με παντελή έλλειψη πρακτικότητας στις κατασκευές τους. Ο όρος δεν είναι πάντα αποδεκτός από την Ιστορία της Αρχιτεκτονικής και δεν έχει σαφή όρια και συνήθως την τεχνική αυτή την κατατάσσουν στη λαϊκή αρχιτεκτονική. Στην φανταστική αρχιτεκτονική τοποθετούνται και τα έργα του Γκαουντί στην Βαρκελώνη και ιδιαίτερα το πάρκο Γκουέλ, που δημιούργησε μεταξύ 1900-1914.
Τα περίεργα σύμβολα στον τοίχο, οι απομιμήσεις φυτικών και ζωικών μορφών που κυριαρχούν στη σύνθεση καθώς και η στοά που δεν οδηγεί πουθενά, δίνουν λαβές για τη δημιουργία αστικών μύθων όπως αυτός που καταδεικνύει τους Κήπους ως τόπο συνεύρεσης των οθωμανών τεκτόνων της Θεσσαλονίκης. Φήμες επίσης λένε πως οι Κήποι του Πασά παλιότερα αποτελούσαν το τέλος των κατακομβών της Θεσσαλονίκης, έξω από τα όρια της πόλης, που χαράζαν κάποτε τα κάστρα. Η φθορά των κηπων είναι πολύ μεγάλη σε βαθμό που να αλλοιώνει το αρχικό σχέδιο. Το 1922-3 μετά την μικρασιατική καταστροφή αλλά και λίγο αργότερα με την ανταλλαγή των πληθυσμών πολλοί πρόσφυγες εγκαταστάθηκαν στην Άνω Πόλη. Τα τούβλα και οι πέτρες του μνημείου λεηλατήθηκαν για να χρησιμοποιηθούν σαν οικοδομικά υλικά για να επεκτείνουν και να επιδιορθώσουν τα σπίτια των Τούρκων που είχαν αποχωρήσει.
Κατά μια εκδοχή οι Κήποι ήταν το ησυχαστήριο του Σειφουλάχ Πασά και των Οθωμανών Τεκτόνων που ανήκαν στον στενό του κύκλο, ο οποίος έκτισε εκεί αυτό το περίεργο σύμπλεγμα πέτρινων κατασκευών, γεμάτων μυστικιστικά σύμβολα. Λένε μάλιστα ότι οι πέτρες με τις οποίες κατασκευάστηκε ήταν όλες πέτρες χτυπημένες από κεραυνό. Το μέρος αυτό θεωρείται ενεργειακός τόπος, ενώ οι οπαδοί της ιερής γεωγραφίας το θεωρούν κομβικό γεωμαγνητικό σημείο. Λέγεται ότι κατά την διάρκεια των αποκρυφιστικών τελετών γινόντουσαν ανθρωποθυσίες. Ένας μύθος ακόμα μιλά για την οδό της Μαύρης πέτρας που οδηγεί σε αδιέξοδο στο ύψος των Κήπων και κάθε τρεις μέρες, στις 12 το βράδυ εμφανίζεται εκεί ένας χαμένος δρόμος που κανείς δεν ξέρει που οδηγεί. Υπάρχουν και ιστορίες με έντονο μεταφυσικό στοιχείο, που οφείλονται στο γεγονός ότι οι κήποι βρίσκονται κοντά σε πολλά παλιά και νεώτερα νεκροταφεία. Ένα είναι σίγουρο. Είναι ένας από τους μυστηριακούς τόπους της Θεσσαλονίκης και σε πολλούς άγνωστος…




