Άρθρα κατηγορίας "Μαθήματα"

…Περί κοινωνιολογίας

Μετά από πολλά χρόνια η κοινωνιολογία επανέρχεται ως εξεταζόμενο μάθημα στις εισαγωγικές εξετάσεις. Ας δούμε πως προσεγγίζει το αντικείμενο της επιστήμης ο Εμίλ Ντύρκεμ, ένας από τους πρώτους και σπουδαιότερους κοινωνιολόγους.

«Η κοινωνιολογία , όπως την αντιλαμβάνεται ο Ντυρκέμ , είναι η μελέτη των ουσιωδώς κοινωνικών γεγονότων και η εξήγηση των γεγονότων αυτών με κοινωνιολογικό τρόπο . (…)Η αντίληψη του Ντυρκέμ για την κοινωνιολογία στηρίζεται σε μια θεωρία του κοινωνικού γεγονότος . Στόχος του Ντυρκέμ είναι να αποδείξει ότι μπορεί και ότι πρέπει να υπάρξει μια κοινωνιολογία που να είναι αντικειμενική επιστήμη , σύμφωνη με το πρότυπο των άλλων επιστημών και με αντικείμενο το κοινωνικό γεγονός . Δύο πράγματα είναι αναγκαία για να υπάρξει κοινωνιολογία : Πρέπει , πρώτον , να έχει ειδικό αντικείμενο , που να διακρίνεται από τα αντικείμενα των άλλων επιστημών . Πρέπει , δεύτερον ,το αντικείμενο αυτό να παρατηρείται και να εξηγείται με τρόπο όμοιο με εκείνον που παρατηρούνται και εξηγούνται τα αντικείμενα των άλλων επιστημών . Η διπλή αυτή απαίτηση οδηγεί στις δύο περίφημες διατυπώσεις , με τις οποίες συνοψίζεται γενικά η σκέψη του Ντυρκέμ : πρέπει να αντιμετωπίζουμε τα κοινωνικά γεγονότα ως πράγματα. Χαρακτηριστικό του κοινωνικού γεγονότος είναι ότι ασκεί εξαναγκασμό πάνω στα άτομα .Η πρώτη διατύπωση συζητήθηκε πάρα πολύ ,  και απαιτεί μια προσπάθεια κατανόησης . Αφετηρία είναι η ιδέα ότι δεν γνωρίζουμε , με την επιστημονική έννοια της λέξης γνωρίζω , το τί είναι τα κοινωνικά φαινόμενα που μας περιβάλλουν , μέσα στα οποία ζούμε , και θα μπορούσαμε να πούμε , τα οποία ζούμε . Δεν γνωρίζουμε τί είναι το κράτος , η κυριαρχία , η πολιτική ελευθερία , η δημοκρατία , ο σοσιαλισμός ή ο κομμουνισμός . Αυτό δε σημαίνει ότι δεν έχουμε κάποια ιδέα γι ’αυτά . Ακριβώς όμως επειδή έχουμε γι ’αυτά μια θολή και συγκεχυμένη ιδέα , έχει σημασία να θεωρήσουμε τα κοινωνικά γεγονότα ως πράγματα , να απαλλαγούμε δηλαδή από προκαταβολικές έννοιες και προλήψεις που μας παραλύουν όταν θέλουμε να τα γνωρίσουμε επιστημονικά . Πρέπει να παρατηρούμε τα κοινωνικά γεγονότα από τα έξω να τα ανακαλύπτουμε όπως τα φυσικά γεγονότα . Επειδή έχουμε την αυταπάτη ότι γνωρίζουμε τις κοινωνικές πραγματικότητες , έχει σημασία να πειστούμε ότι δεν μας γίνονται άμεσα γνωστές . Με την έννοια αυτή ο Ντυρκέμ τονίζει ότι πρέπει να αντιμετωπίζουμε τα κοινωνικά γεγονότα ως πράγματα . Τα πράγματα είναι καθετί το δεδομένο , καθετί το προσφερόμενο ή μάλλον το επιβαλλόμενο στην παρατήρηση . (…)

Αναγνωρίζουμε ένα κοινωνικό γεγονός από το ότι επιβάλλεται στο άτομο . Και ο Ντυρκέμ δίνει σειρά παραδειγμάτων , πολύ διαφορετικών άλλωστε μεταξύ τους , που δείχνουν πόσο πολλές έννοιες παίρνει στη σκέψη του ο όρος του εξαναγκασμού . Εξαναγκασμός υπάρχει όταν σε μια συνάθροιση ή μέσα στο πλήθος επιβάλλεται σε όλους ένα συναίσθημα ή μεταδίδεται σε όλους μια συλλογική αντίδραση , για παράδειγμα το γέλιο . Ένα τέτοιο φαινόμενο είναι τυπικά κοινωνικό επειδή υπόβαθρο και υποκείμενο έχει το σύνολο της ομάδας και όχι ένα επιμέρους άτομο . (…) Ο Ντυρκέμ παίρνει ακόμη ως παράδειγμα τα ρεύματα της κοινής γνώμης , που ωθούν στο γάμο , στην αυτοκτονία , σε μεγαλύτερη ή μικρότερη γεννητικότητα , και τα ονομάζει καταστάσεις της συλλογικής ψυχής . Τέλος , οι εκπαιδευτικού θεσμοί , το δίκαιο , οι πίστεις , έχουν κι αυτά το χαρακτηριστικό ότι δίνονται από τα έξω στον καθένα και επιβάλλονται σε όλους .Μαζικά φαινόμενα , ρεύματα της κοινής γνώμης , ηθικές επιταγές , παιδεία , δίκαιο και πίστεις ό ,τι δηλαδή Γερμανοί συγγραφείς αποκαλούν αντικειμενικό πνεύμα : όλα τα γεγονότα ο Ντυρκέμ τα βάζει στην ίδια κατηγορία , γιατί σε όλα βρίσκει το ίδιο θεμελιώδες χαρακτηριστικό . Είναι γεγονότα γενικά γιατί είναι συλλογικά. διαφέρουν ως προς τις επιπτώσεις που έχουν πάνω σε κάθε άτομο. υπόστρωμα έχουν το σύνολο της κοινότητας .Συνεπώς δικαιούμεθα να πούμε : «Κοινωνικό γεγονός είναι κάθε τρόπος ,καθορισμένος ή όχι , που μπορεί να ασκήσει πάνω στο άτομο εξωτερικό εξαναγκασμό ή που γενικεύεται σε όλη την κοινωνία , διατηρώντας ταυτόχρονα τη δική του ύπαρξη , πούνε ανεξάρτητη από τις επιμέρους εκδηλώσεις του ».

Ραϋμόν Αρόν , Η εξέλιξη της Κοινωνιολογικής σκέψης , Τόμος Β ΄ εκδόσεις «Γνώση », (σελ . 86-88)

Ετικέτες: ,

Οι αλλαγές στη Γ΄Λυκείου και ο τρόπος εισαγωγής στα ΑΕΙ

Ετικέτες: ,

Ένα σχόλιο για το μάθημα «Σύγχρονος κόσμος, Πολίτης και Δημοκρατία».

   Το μάθημα αυτό ήρθε στη θέση της «Πολιτικής παιδείας» Β΄ Λυκείου, και είναι γραπτώς εξεταζόμενο μόνο για τους μαθητές των θετικών σπουδών. Το Υπουργείο Παιδείας με εγκυκλίους καθορίζει την ύλη, το περιεχόμενο των ενοτήτων καθώς και τον τρόπο παραγωγής και διάρθρωσης των θεμάτων για την τελική γραπτή εξέταση. Το σχολικό εγχειρίδιο θέτει τους στόχους και ενδεικτικά , το χρόνο που συνίσταται να αφιερωθεί σε κάθε ενότητα.   Η διδακτική πρόταση, η μορφή του βιβλίου και η διάρθρωση της ύλης (μορφή project) σκοντάφτει σε σημαντικά εμπόδια και η όλη προσπάθεια κινδυνεύει ν’ απαξιωθεί από την πρώτη κιόλας χρονιά εφαρμογής της.

  Ένα πρώτο εμπόδιο αποτελεί η έλλειψη, από μεγάλο κομμάτι μαθητών, ακόμα και των στοιχειωδών γνώσεων στα θέματα που προτείνεται  να διδαχθούν. Αυτό οφείλεται , ως’ ένα βαθμό και στην μερική ή παντελή σε πολλές περιπτώσεις, άγνοια της ύλης, κυρίως εκείνης που αφορά στο μάθημα «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» Γ΄ Γυμνασίου. Το συγκεκριμένο μάθημα και ο τρόπος Διαβάστε όλο το άρθρο »

Ετικέτες: ,

Top
 
Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων