ΣΥΓΚΡΙΝΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ

ΣΥΓΚΡΙΝΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ-ΝΕΟΙ ΣΤΟΧΑΣΜΟΙ

Giorgio Agamben

 

Με αυτόν τον καταναγκαστικό εγκλεισμό, ζούμε έναν νέο ολοκληρωτισμό;

«Ολοένα και περισσότεροι παραδέχονται πλέον ότι, στην πραγματικότητα, βιώνουμε το τέλος ενός κόσμου, εκείνου των αστικών δημοκρατιών, που βασίζεται στα δικαιώματα, τα κοινοβούλια και τη διάκριση των εξουσιών. Αυτός ο κόσμος δίνει τώρα τη θέση του σε έναν νέο δεσποτισμό και, όσον αφορά τo εύρος διείσδυσης των ελέγχων ή την παύση όλων των πολιτικών δραστηριοτήτων, θα είναι ο χειρότερος από τους ολοκληρωτισμούς που έχουμε γνωρίσει έως σήμερα. Οι Αμερικανοί πολιτειολόγοι το ονομάζουν Κράτος Ασφάλειας (Security State) – ο όρος ανακαλεί στη μνήμη μας τις διαβόητες “Επιτροπές Κοινής Σωτηρίας” κατά την περίοδο της “βασιλείας του Τρόμου” (1793-1794)- δηλαδή ένα κράτος το οποίο “για λόγους ασφάλειας” (εν προκειμένω, του “δημόσιου συστήματος υγείας”), δύναται να επιβάλλει κάθε στιγμή οποιοδήποτε όριο στις ατομικές ελευθερίες. Στην Ιταλία, εξάλλου, έχουμε εθιστεί εδώ και καιρό σε μια παρεκκλίνουσα νομοθετική διαδικασία με έκτακτα διατάγματα της εκτελεστικής εξουσίας, η οποία με αυτόν τον τρόπο αντικαθιστά τη νομοθετική εξουσία και καταργεί de facto την αρχή της διάκρισης των εξουσιών, πάνω στην οποία θεμελιώνεται η δημοκρατία. Και ο έλεγχος που ασκείται με βιντεοκάμερες και, όπως έχει προταθεί, μέσω κινητών τηλεφώνων, υπερβαίνει κατά πολύ οποιαδήποτε μορφή ελέγχου που ασκήθηκε στο παρελθόν από ολοκληρωτικά καθεστώτα, όπως ο φασισμός ή ο ναζισμός».

 

Αναφορικά με τα δεδομένα, εκτός από αυτά που θα συλλεχθούν μέσω κινητών τηλεφώνων, θα έπρεπε  να προβληματιστούμε ακόμα και για εκείνα που διαδίδονται στις πολυάριθμες συνεντεύξεις τύπου, συχνά ελλιπή  ή παρερμηνευμένα.

«Αυτό είναι ένα σημαντικό ζήτημα γιατί αγγίζει τη ρίζα του φαινομένου. Όποιος έχει κάποια γνώση της επιστημολογίας δεν είναι δυνατό να μην εκπλαγεί από το γεγονός ότι τα μέσα ενημέρωσης έχουν διαδώσει αριθμητικά στοιχεία, κατά τους τελευταίους μήνες, χωρίς κανένα επιστημονικό κριτήριο, όχι μόνο χωρίς να τα συσχετίσουν με την ετήσια θνησιμότητα για την αντίστοιχη περίοδο, αλλά και χωρίς να προσδιορίσουν την αιτία του θανάτου. Δεν είμαι ιoλόγος ή γιατρός, όμως περιορίζομαι να παραθέτω αυτολεξεί επίσημες αξιόπιστες πηγές. 21.000 θάνατοι από τον Covid-19 φαίνεται και είναι βέβαια ένα εντυπωσιακό νούμερο. Αλλά εάν το αντιπαραβάλλετε με τα ετήσια στατιστικά δεδομένα, τα πράγματα προσλαμβάνουν εύλογα διαφορετική όψη. Ο Πρόεδρος της Ιταλικής Στατιστικής Υπηρεσίας, Δρ. Gian Carlo Blangiardo, ανακοίνωσε, πριν από μερικές εβδομάδες, τον αριθμό θανάτων του περασμένου έτους: 647.000 θάνατοι (επομένως 1772 θάνατοι την ημέρα). Αν αναλύσουμε λεπτομερώς τις αιτίες, βλέπουμε ότι τα τελευταία διαθέσιμα δεδομένα, τα οποία αναφέρονται το έτος 2017, καταγράφουν 230.000 θανάτους από καρδιαγγειακές παθήσεις, 180.000 θανάτους από καρκίνο και τουλάχιστον 53.000 θανάτους από αναπνευστικές ασθένειες. Όμως ένα ζήτημα είναι εξαιρετικά σημαντικό και μας αφορά ιδιαίτερα».

 

Ποιό;

«Παραθέτω τα λόγια του δρ Blangiardo:” Τον Μάρτιο του 2019 οι θάνατοι από αναπνευστικές ασθένειες ήταν 15.189 και το προηγούμενο έτος ήταν 16.220: παρεμπιπτόντως, διαπιστώνεται ότι είναι περισσότεροι από τον αντίστοιχο αριθμό θανάτων λόγω Covid (12.352) που ανακοινώθηκαν τον Μάρτιο του 2020 “. Αλλά εάν τούτο είναι αλήθεια, και δεν έχουμε κανένα λόγο να το αμφισβητήσουμε, χωρίς να θέλουμε να ελαχιστοποιήσουμε τη σπουδαιότητα της επιδημίας, πρέπει να αναρωτηθούμε εάν αυτή μπορεί να δικαιολογήσει μέτρα περιορισμού της ελευθερίας που δεν είχαν ληφθεί ποτέ στην ιστορία της χώρας μας, ούτε καν κατά τη διάρκεια των δύο παγκοσμίων πολέμων. Γεννιέται η υπόνοια ότι η διάδοση του πανικού και η απομόνωση των ανθρώπων στα σπίτια τους, εξυπηρετούσε τη βούληση να μετατεθούν στον πληθυσμό οι βαρύτατες ευθύνες των κυβερνήσεων που είχαν αποσαθρώσει πρώτα το Εθνικό Σύστημα Υγείας και στη συνέχεια, στη Λομβαρδία, διαπράξει  μια σειρά λαθών -όχι λιγότερο σοβαρών-  στην αντιμετώπιση της επιδημίας».

 

Ακόμα και οι επιστήμονες δεν παρουσίασαν, στην πραγματικότητα, καλή εικόνα. Φαίνεται ότι δεν ήταν σε θέση να μας δώσουν τις απαντήσεις που περιμέναμε ότι θα λαμβάναμε από αυτούς. Τι έχετε να πείτε σχετικά;

«Είναι πάντα επικίνδυνο να αναθέτουμε σε γιατρούς και επιστήμονες τη λήψη αποφάσεων που είναι τελικά ηθικές και πολιτικές. Βλέπετε, οι επιστήμονες, δικαίως ή αδίκως, επιδιώκουν με καλή πίστη την εφαρμογή της δικής τους συλλογιστικής, που ταυτίζεται με το συμφέρον της επιστήμης, στο όνομα της οποίας – η ιστορία το αποδεικνύει ευρέως – είναι διατεθειμένοι να θυσιάσουν οποιονδήποτε ενδοιασμό ηθικής τάξεως. Ας μη λησμονούμε ότι κάτω από το ναζιστικό καθεστώς, επιστήμονες μεγάλης υπόληψης ηγήθηκαν της ευγονικής πολιτικής και δεν δίστασαν να εκμεταλλευτούν τα στρατόπεδα συγκεντρώσεως για να εκτελέσουν θανατηφόρα πειράματα, που θεωρούσαν χρήσιμα για την πρόοδο της επιστήμης και για τη θεραπεία των Γερμανών στρατιωτών. Στην προκειμένη περίπτωση, το θέαμα είναι άκρως ανησυχητικό, διότι, στην ουσία, ακόμη και αν το κρύβουν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, δεν υπάρχει συμφωνία μεταξύ των επιστημόνων,  ορισμένοι δε από τους πιο επιφανείς εξ αυτών, όπως ο Didier Raoult, ίσως ο μεγαλύτερος Γάλλος ιολόγος, έχουν διαφορετικές απόψεις αναφορικά με τη σπουδαιότητα της επιδημίας και την αποτελεσματικότητα των μέτρων απομόνωσης, τα οποία σε μια συνέντευξη χαρακτήρισε ως αποκύημα μεσαιωνικής δεισιδαιμονίας. Έχω γράψει αλλού ότι η επιστήμη έχει γίνει η θρησκεία της εποχής μας. Η αναλογία με τη θρησκεία πρέπει να ληφθεί κατά γράμμα: οι θεολόγοι δήλωναν ότι δεν μπορούν να ορίσουν με σαφήνεια τι είναι ο Θεός, αλλά στο όνομά Του υπαγόρευαν στους ανθρώπους δεοντολογικούς κανόνες συμπεριφοράς και εν γένει διαγωγής και δεν δίσταζαν να καίνε τους αιρετικούς. Οι ιολόγοι παραδέχονται ότι δεν γνωρίζουν ακριβώς τι είναι ο ιός, αλλά στο όνομά του αξιώνουν να αποφασίζουν οι ίδιοι πώς θα πρέπει να ζήσουν τα ανθρώπινα όντα».

Μας λένε –όπως συνέβη συχνά στο παρελθόν– ότι τίποτα δεν θα είναι πλέον όπως πριν και ότι η ζωή μας πρέπει να αλλάξει. Τι θα συμβεί κατά τη γνώμη σας;

«Έχω προσπαθήσει ήδη να περιγράψω τη μορφή του δεσποτισμού που προμηνύεται και ενάντια στον οποίο οφείλουμε να μην πάψουμε να επαγρυπνούμε και να αγωνιζόμαστε. Αλλά εάν για μια φορά αφήσουμε τη σφαίρα της επικαιρότητας και επιχειρήσουμε να εξετάσουμε τα πράγματα από τη σκοπιά της εξέλιξης του ανθρώπινου είδους στη Γη, έρχονται στο νου μου οι παρατηρήσεις ενός μεγάλου ολλανδού επιστήμονα, του Ludwig Bolk. Σύμφωνα με τον Bolk, το ανθρώπινο είδος χαρακτηρίζεται από την προοδευτική αναστολή των φυσικών ζωτικών διεργασιών προσαρμογής στο περιβάλλον, οι οποίες αντικαθίστανται από την υπερτροφική ανάπτυξη τεχνολογικών συσκευών για την προσαρμογή του περιβάλλοντος στους ανθρώπους. Όταν αυτή η διαδικασία ξεπεράσει ένα ορισμένο όριο, φθάνει στο σημείο όπου καθίσταται αντιπαραγωγική και μετατρέπεται σε αυτοκαταστροφή του είδους. Φαινόμενα όπως αυτό που βιώνουμε σήμερα, μου φαίνεται πως δείχνουν ότι έχουμε φθάσει στο σημείο εκείνο και ότι το φάρμακο που υποτίθεται πως θα θεραπεύσει τα δεινά μας κινδυνεύει να προκαλέσει  μεγαλύτερο κακό. Ακόμα και σε αυτόν τον κίνδυνο οφείλουμε να αντισταθούμε με κάθε τρόπο».

Μετάφραση: Αναστάσιος Θεοφιλογιαννάκος

Συνέντευξη σε Ιταλική εφημερίδα αναδημοσιευμένη στον ιστότοπο Quodlibet στις 22 Απριλίου 2020.

 

Δημοσιεύθηκε στη Χωρίς κατηγορία | Σχολιάστε

ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΔΙΕΥΘΥΝΤΙΚΩΝ ΑΥΘΑΙΡΕΣΙΩΝ

ΆΠΟΨΗ-ΠΡΟΤΑΣΗ

Του  Ι. Καλαϊτζίδη-εκπαιδευτικού

 

Συναδέλφισσες, Συνάδελφοι

   Με αφορμή τα διάφορα παράπονα συναδέλφων για  συμπεριφορές  Διευθυντών σχολικών μονάδων  που δεν συνάδουν με το σχολικό-εκπαιδευτικό μας πολιτισμό και φέρνουν σε δύσκολη θέση συναδέλφους , εφόσον θίγεται  η προσωπικότητά τους και  η επαγγελματική τους αξιοπρέπεια :

Προτείνουμε τη σύσταση του θεσμού « Παρατηρητήριου Διευθυντικών αυθαιρεσιών» με σκοπό την καταγραφή   συμπεριφορών οι οποίες δεν συμβάλλουν ,όπως αναφέραμε  στο θετικό σχολικό κλίμα και οδηγούν τον εκπαιδευτικό σε αποθάρρυνση του δύσκολου έργου του . Σε μια εποχή μάλιστα, που όχι λίγες φορές  στοχοποιούν  τον εκπαιδευτικό για όλα τα κακώς κείμενα στο χώρο της εκπαίδευσης.

Βέβαια σε καμιά περίπτωση  δεν θα αποτελεί στόχο αυτού του θεσμού η σπίλωση προσωπικοτήτων Διευθυντών.

Ο  θεσμός του παρατηρητηρίου  ο οποίος θα ορίζεται από το εκάστοτε Διοικητικό Συμβούλιο του συλλόγου θα έχει ως υποχρέωση να καταγράφει  τα συμβάντα που θα αναφέρουν οι εκπαιδευτικοί  και να τους παρέχεται η  ανάλογη επαγγελματική συναδελφική και κάθε άλλη νόμιμη υποστήριξη , εάν αυτό κρίνεται απαραίτητο.

Πιστεύουμε ότι  η πρότασή μας  είναι στα πλαίσια του συνδικαλιστικού πνεύματος και θα προσδώσει σε αυτό  σημαίνοντα ρόλο, αναδεικνύοντας τον  σε πυλώνα αρωγού του εκπαιδευτικού σε εποχές ιδιαίτερα ύποπτες.

Μάλιστα η καταγραφή των  προβληματικών περιστατικών θα δώσει την δυνατότητα για επεξεργασία  των δεδομένων αυτών  τα οποία θα τροφοδοτούν τους αρμόδιους φορείς για τον σχεδιασμό και υλοποίηση επιμορφωτικών προγραμμάτων .

Με τιμή

Ιωάννης Καλαϊτζίδης  -Εκπαιδευτικός

 

Υ.Γ .  Η δομή αυτού του θεσμού  μπορεί να περιλαμβάνει τόσο αιρετά μέλη,  εκπαιδευτικούς και  νομικούς.  Είναι ανοικτή για επεξεργασία και κάθε εμπλουτισμό που συνάδει με το συναδελφικό  πνεύμα.

 

 

 

Δημοσιεύθηκε στη Χωρίς κατηγορία | Σχολιάστε

Η άνοδος του αυτο-νομιζόμενου εαυτού και η α-ταυτοτική θέσμιση της κοινωνίας

Η άνοδος του αυτο-νομιζόμενου εαυτού και η α-ταυτοτική θέσμιση της κοινωνίας

από

Γιώργος Τασούδης

11 Φεβρουαρίου 2021

 

«Ενώ για τους βιολογικούς οργανισμούς η αποσύνθεση ξεκινά μετά το θάνατο, στην περίπτωση των ανθρώπινων πολιτισμών προηγείται του θανάτου» (George Bernanos)

Ο Τέοντορ Αντόρνο στην ιστορική ομιλία του στο ραδιόφωνο της Έσσης το 1966, αναφέρει τα εξής: «…κάθε εποχή» λέει «παράγει τους χαρακτήρες –τύπους κατανομής της ψυχικής ενέργειες– που χρειάζεται κοινωνικά[1]».

Μια ενδιαφέρουσα αποτύπωση του τρόπου δημιουργίας και διάδοσης κοινωνικών χαρακτήρων, πραγματοποίησε λίγα χρόνια… νωρίτερα, ο Norbert Elias: «Το ότι ένα ορισμένο κοινωνικό στρώμα συνιστά … το κέντρο της διαδικασίας (σημ.: της κοινωνικής εξέλιξης), επομένως και το μοντέλο για τα άλλα, το ότι τα μοντέλα αυτά διαδίδονται σε άλλα στρώματα και υιοθετούνται από αυτά, προϋποθέτει μια ιδιαίτερη κατάσταση και μία ιδιαίτερη συγκρότηση της κοινωνίας στο σύνολό της, δυνάμει των οποίων ο ένας κύκλος αναλαμβάνει τη δημιουργία μοντέλων, ο άλλος τη διάδοση και την επεξεργασία τους[2]». Της διαπίστωσης προηγείται μια εξίσου ενδιαφέρουσα επεξήγηση: «Η διαδικασία μοιάζει κατά τη μορφή της (…) μ’ εκείνες τις χημικές διαδικασίες όπου σ’ ένα υγρό που τελεί συνολικά υπό συνθήκες μετάλλαξης, π.χ. κρυστάλλωσης, αρχίζει να μεταλλάσσεται πρώτα ένας μικρότερος πυρήνας λαμβάνοντας κρυσταλλική μορφή, ενώ το υπόλοιπο κρυσταλλώνεται βαθμιαία στη συνέχεια γύρω απ’ αυτό τον πυρήνα. Τίποτε δεν θα ήταν πιο εσφαλμένο από το να θεωρήσουμε ότι ο ίδιος ο πυρήνας της κρυστάλλωσης είναι η αιτία της μετάλλαξης[3]».

Επιπροσθέτως, παρατίθεται το παράδειγμα του επιφανειακού κύματος που παράγει π.χ. η ρίψη πέτρας σε νερόλακκο, βάσει του οποίου θα επιχειρηθεί η σύντομη χαρτογράφηση του τρόπου πραγμάτωσης των κοινωνικών αναμορφώσεων. Θεωρώντας ως επίκεντρο του κυματισμού την (εκάστοτε) κομματικο-πολιτική εξουσία ενώ ως κύματα διάχυσης, από το κέντρο περιφερειακά, τις πολιτικές πράξεις, τη διανόηση, τα Μ.Μ.Ε., τότε επακολούθως οφείλει να διευκρινιστεί α) τι είναι η πέτρα, β) τίνος είναι το χέρι ρίψης, γ) τι είναι αυτό που παρακινεί το χέρι να ενεργήσει τη ρίψη∙ ποια υπαγόρευση, ποια φιλοσοφία, ποια δέσμευση, ποιο συμφέρον κ.ο.κ.

Αν, λοιπόν, πέτρα είναι οι κατά Adorno κοινωνικοί χαρακτήρες, τότε χέρι είναι το μέσο μετάδοσης τους (forum, think tanks, Λέσχες κ.α.), το οποίο εκφράζει τη βουλή της εγκόσμιας αναμορφωτικής αρχής που το κινεί. Την εγκόσμια αναμορφωτική αρχή συναπαρτίζουν όλοι όσοι οραματίζονται/σχεδιάζουν/δίδουν προς εφαρμογή εκάστη κοινωνική αναμόρφωση[4] ή άλλως οι οικουμενικές ελίτ της πολιτικής και της οικονομίας. Βασικό κίνητρο κοινωνικής αναμόρφωσης, ιδιαιτέρως στο Δυτικό νεωτερικό κόσμο του Διαφωτισμού στον οποίο εντάσσεται δειλά μετα-επαναστατικά, τάχιστα μεταπολιτευτικά, ιλιγγιωδώς μνημονιακά και η Ελλάδα, ήταν και παραμένει η θέληση για δύναμη, θεμελιώδεις εκφάνσεις της οποίας αποτελούν η φιλοδοξία, η επιρροή, το κέρδος και η θρησκειοποίηση των πολιτικο-οικονομικών μεθόδων.

Η άσκηση πολιτικής στη Δύση θεμελιώθηκε στην παραδοχή ή αποστροφή της θεολογίας των Αυγουστίνου και Ακινάτη. Από τη νομοκανονιστική, σπιριτουαλιστική θεολογία του απολύτου προορισμού του πρώτου και την αντικειμενοποίηση του Θεού του δεύτερου, αναδύθηκαν πολιτικές εφαρμογές (μεταβατικές της φεουδαρχίας ή κατά άλλες αναγνώσεις υφιστάμενες ακόμη και πριν από τον 16ο αιώνα) όπως του «Καπιταλισμού» ή του «Προτεσταντικού Νεοφιλελευθερισμού» που απόβλεπαν στον κατευνασμό/καλόπιασμα του Θεού αφενός, στη δημιουργία ενός διαρκώς υπερβατικού ανθρώπου αφετέρου. Από την άλλη, η αντίδραση στις προαναφερόμενες, πράγματι προβληματικές, θεολογίες ήταν κοσμική, εκφράστηκε από πλήθος φιλοσόφων/στοχαστών και αφορούσε στη δημιουργία και καθιέρωση ντεϊστικών ή απολύτως άθεων αντιλήψεων περί άσκησης πολιτικής και κοινωνικής ολοκλήρωσης.

Όμως, αμφότερες οι νοοτροπίες, η καθεμιά με τον τρόπο της, συνέβαλαν και τούτο, παρά τις διαφορές τους, αποτελεί το σημείο αντάμωσής τους στην απώθηση του θρησκευτικού γεγονότος και κατ’ επέκταση του ίδιου του Θεού, από το δημόσιο στον αμιγώς ιδιωτικό χώρο και στην υποκατάστασή του από ιδεολογοποιημένες πολιτικές οι οποίες έλαβαν διάσταση μεταφυσική, είτε ως επί γης έκφραση των βουλών του Θεού είτε ως ανώτερη αρχή καθολικού χαρακτήρα. Η πολιτική, λοιπόν, ήρθε να καλύψει το κενό του απροσέγγιστου ή «ανύπαρκτου» Θεού, αλλά και της υπαρξιακής ανάγκης του ανθρώπου να αναφέρεται σε κάποια επέκεινα απολυτότητα, ανάγοντας εαυτόν σε μεταφυσική αρχή, σε απόλυτη αυθεντία.

Η άνοδος του υπόψη υπεροργανισμού δε θα σήμαινε τίποτα δίχως τη διαρκή μέριμνα καθιέρωσής του ως απόλυτου, με δύο βασικές μεθόδους. Πρώτον, δια του συγκεντρωτικού ελέγχου κάθε έκφανσης του βίου (οικονομία, παραγωγή, εκπαίδευση, πολιτισμός κ.ο.κ.) και της οικειοθελούς ή εκβιαστικής εκχώρησης των ελευθεριών του ατόμου στο Κράτος και από εκεί στην επιρροή των ελίτ, παράλληλα με την εμπότιση στη συνείδηση των μαζών, ότι οι δυνάμεις που διέπουν το είναι τους και καθορίζουν τη χωρο-χρονική τους ύπαρξη, είναι αυτές του βιολογισμού/οικονομισμού. Δεύτερον, δια της σχετικά όψιμης ομοιογενειοποίησης ή κάλλιο εξίσωσης των ιδεολογιών, τουλάχιστον σε επίπεδο κεντρικής άσκησης εξουσίας και το συνεκτικό ρόλο των διαφόρων διεθνών φόρουμ τόσο για τη χάραξη κοινής πολιτικής όσο και για τη διευθέτηση εσωτερικών ζητημάτων που θα μπορούσαν να αποβούν διασπαστικά της συνοχής των ελίτ. Η διατήρηση/επαύξηση της επιρροής και των παρεπόμενων ωφελημάτων, προϋποθέτει την ενότητα εξουσίας-πολιτικής και την καθήλωση των μαζών σε μια ενδιάμεση της ευημερίας και της ανέχειας κατάσταση, καθόσον η πρώτη εγείρει αξιώσεις ενώ η δεύτερη αντιδράσεις.

Ο κρατοκεντρισμός και η εξατομικευμένη πρόσδεση σ’ αυτό, μπορεί στις δυτικές κοινωνίες να αποσόβησε το διαμελισμό τους, κατέστησε όμως σταδιακά αδιανόητη ή απλά αδύνατη την εύρεση με τον πλησίον δίχως τη διαμεσολάβηση του ανεπίδεκτου αμφισβήτησης Κράτους. Από τη σύγκραση πολιτικο-κοινωνικής φιλοσοφίας και τρόπου κρατικής λειτουργίας, αναδύθηκε ο αγελαίος υποκειμενικός άνθρωπος, συγκαιρινή μετεξέλιξη του οποίου αποτελεί αυτό που θα μπορούσε να αποκληθεί «αυτο-νομιζόμενος εαυτός»[5], ήτοι ο εαυτός που απομακρυνόμενος από τις δύο θεμελιώδεις πηγές γνώσης και ολοκλήρωσης, τον Θεό και τον συνάνθρωπο, δομεί μια κατά το δοκούν θεοποιημένη εαυτοεικόνα, που δυστυχώς δε τη διέπει καμιά θεϊκή ιδιότητα και που μέσω αυτής των προσωπικών πεποιθήσεων και οπτασιών διυλίζει απαρεγκλίτως τα πάντα, με προσδοκίες κυρίως αυτο-ικανοποίησης.

Στον «αυτο-νομιζόμενο εαυτό» η προοπτική ανταμώματος Ακτίστου – κτιστού ως κοινωνία προσώπων, είναι ήδη εξοβελισμένη. Σταδιακά και η συναλληλία. Η ανέχεια, το αδιέξοδο, η αγωνία του άλλου∙ έπαψαν να αποτελούν αφορμή εκδήλωσης συν-ανθρωπιάς, αλλά χαρακτηριζόμενα ως κοινωνικά προβλήματα, άπτονται του αποκλειστικού χειρισμού των αρμοδίων κρατικών υπηρεσιών. Η κλειστού τύπου υπεράσπιση συντεχνιακών συμφερόντων και δικαιωμάτων συλλογικοτήτων, κομματιάζει κάθε έννοια κοινωνικής αλληλεγγύης που πλέον εκδηλώνεται αποσπασματικά και κατευθυνόμενα από τα κύματα του «life style», των influencers, των celebrities (ως ακολουθούντα των πρωταρχικών κυμάτων). Η καλή κοινωνική διαγωγή αντικαθιστά ή υποκαθιστά το θρησκεύειν, εξού και η εμφάνιση ενός φιλοκρατικού ακτιβισμού, όπου πολίτες/συλλογικότητες/κοινότητες στην προσπάθεια ευαρέστησης του θεϊκού Κράτους, ουσιαστικά όμως αυτο-υπονομευόμενοι αναλαμβάνουν την υπεράσπιση πολιτικών προταγμάτων, ακόμη και πλέον αντιδραστικών ή αντιλαϊκών. Η υποδαυλισμένη αβεβαιότητα και ο φόβος εξωθούν σε διαρκείς ανανεώσεις της απευθείας αναθέσεως της ζωής, στην πολιτική εξουσία και την επιστήμη. Κοινωνικο-πολιτισμικές συγκρούσεις, ασθένειες κ.α. νομιμοποιούν και εντείνουν την επιτήρηση και την περιστολή ελευθεριών. Η περίκλειστη ατομικότητα αναμετράται με την αδηφαγία της ανικανοποίητης φύσεώς της, αλλά μη βρίσκοντας πλησμονή, οδηγείται σε περαιτέρω εκχωρήσεις και ακρότητες. Κλιμακωτά όλα απενοχοποιούνται. H προάσπιση του ατομικού συμφέροντος ανάγεται σε αυτοσκοπό. Το άτομο δεν ενοχλείται εφόσον δεν απειλείται η ατομική ευδοκίμηση. Από την κοσμοθεωρία των κοινά παραδεδεγμένων αξιών περνάει στην εαυτοθεωρία, στο όραμα της σημερινότητας. Οι περισπασμοί δίδονται με γαλαντομία προκειμένου μαζί με το χρόνο να σκοτώνεται και η επαφή με τον εαυτό ή να καμουφλάρεται το υπαρξιακό κενό. Η πορνογραφία, εκμεταλλευόμενη τα γενετήσια ένστικτα, πρωτοστατεί στην καθιέρωση και απενοχοποίηση των πλέον αδιανόητων διαστροφών. Από τον υλικό/σωματικό προσφέρεται ασφαλέστερος ο νευροδιεγερτικός παν-ηδονισμός, μέσω της εικονικής πραγματικότητας (virtual reality). Η νέα ευδοκίμηση συντελείται σε ένα ελεγχόμενο και μεταβαλλόμενο e-περιβάλλον. Ο «αυτο-νομιζόμενος εαυτός», διυλίζει με ανατριχιαστική λεπτομέρεια τη ζωή του μέσω των ΜΚΔ[6], παρουσιάζοντας κατά το δοκούν την κατά τα άλλα αλλοτριωμένη ύπαρξή του. Η υποβαθμισμένη παιδεία και ο λειτουργικός αναλφαβητισμός περιορίζουν τη δυνατότητα (κριτικής) σκέψης. Οι σχέσεις περνάνε σε επίπεδο ανέπαφο, απρόσωπο, με μέσο επικοινωνίας το ποζάρισμα και τη χρήση συμβόλων. Η εκδήλωση συναισθημάτων δεν πηγάζει ως ψυχική έκρηξη, αλλά ως εγκεφαλική τυποποίηση και μέσω σχετικού emoji.

Ο νέο-αναδυόμενος άνθρωπος ίσως είναι αυτός που προφητικά περιέγραψε ο Φουκώ ως κάτι που θα είναι ούτε Θεός ούτε άνθρωπος. Ίσως ο «νεκροζώντανος» άνθρωπος. Ο οντικά φυτοζωών και οντολογικά νεκρωμένος. Ο αποκομμένος από την αναζήτηση του απολύτου επέκεινα, ο στερημένος κάθε απτής εμπειρίας, ο ακαλλιέργητος ημιμαθής, ο αχαλίνωτος δικαιωματιστής, ο παιδικοκράτης, ο ανελεύθερος και φοβικός, ο ψυχικά διαβρωμένος και βιολογικά καταρρακωμένος, ο απόμακρος από κάθε έννοια ηθικής, διάκρισης και συνειδησιακού αυτοελέγχου. Συνοπτικά, ο άνθρωπος «ζόμπι»[7], τον οποίο ο πολλά υποσχόμενος «Υπερανθρωπισμός» ο ευαγγελιζόμενος την εξάλειψη των φυσικών ανισοτήτων θα καθιστά ανθεκτικότερο και προσαρμοστικότερο στην εκμετάλλευση, ενώ τους εκμεταλλευτές ακμαιότερους και ευρηματικότερους. Και ο οποίος είναι αμφίβολο αν θα μπορεί μέσα στην κόλασή του, όπως λέει ο Bauman στο «Ρευστοί καιροί»,  να αναγνωρίσει ποιος και τι δεν είναι κόλαση ή αν η απόλυτη εξουσία του μεταφυσικού Κράτους, στην οποία πρόσδεσε τη ζωή του, εκχωρηθεί πλήρως στις μεταφυσικές ελίτ κι απ’ αυτές στην καθ’ εαυτού μισάνθρωπη μεταφυσική δύναμη, για την οποία, Προφήτες και Πατέρες της Εκκλησίας, μας προειδοποιούν χιλιάδες χρόνια τώρα.

Συνοψίζοντας. Ο εκφυλισμένος ηθικά άνθρωπος δημιουργεί εκφυλισμένες κοινωνίες και οι εκφυλισμένες κοινωνίες εκφυλίζουν περαιτέρω το ανθρώπινο όλον. Η υπόψη φαυλότητα δημιουργείται και εντείνεται όταν η κοινωνική θέσμιση ιστορείται όχι από το λαό μέσω των σιωπηρά συμπεφωνημένων, ως κοινωνικό φαινόμενο κι ως συν-αντίληψη περί του συλλογικού ευτυχείν, αλλά μονοπωλιακά από το μεταφυσικό κράτος, τη γραφειοκρατία, την κρατικοδίαιτη διανόηση, τη διαπλοκή ελίτ-πολιτικής. Όταν οι κοινωνίες από αγάπης εκπέσουν σε συμφέροντος∙ σαν ο λαός αποκοπεί από κάθε τι που τον καθιστά υπερήφανο και τονώνει τον αντιστασιακό του χαρακτήρα∙ με τον άνθρωπο αποστασιοποιημένο από την αδιάσταση σύνδεση με τον Θεό και τις άκτιστες ενέργειές Του, αλλά και το Είναι του προσωπικό και συλλογικό και προσδεμένο στη διαστατή, ήτοι αντικειμενοποιημένη, χρηστική, οπορτουνιστική βιοποριστική στάση, την έτι περαιτέρω απομάκρυνσή του από διαχρονικές και θεμελιώδεις νοηματοδοτήσεις του (κοινού) βίου ως ξεθωριασμένου συναισθηματισμού και εντέλει, την ολοσχερή απώθησή τους στη λήθη ως ενοχλητική αναθυμίαση. Κοντολογίς, η θέσμιση της κοινωνίας, ως πεδίο άσκησης επιρροής και απρόσκοπτης κάρπωσης ιδιοτελών ωφελημάτων,  ως αντιλαϊκή και εκμεταλλευτική, καθίσταται δυνατή μόνο ως α-ταυτοτική δηλαδή εξιστορημένη με αφηγήματα άνευρα, άρριζα, πολτοποιητικά.

Τα προαναφερόμενα ήταν από ξένα έως αδιανόητα για τον ελληνικό τρόπο ύπαρξης, ακόμη και κατά τη διάρκεια των 400 ή αλλού 500 χρόνων τουρκικής τυραννίας. Με τη δολοφονία Καποδίστρια, τη βαυαροκρατία, την κατά Κοντογιώργη ακολουθούσα εκλόγιμη μοναρχία, την ολιγωρία Βενιζέλου να καταστήσει τη Βουλή Συντακτική ώστε να εξαλείψει πολιτικές παθογένειες, την πρόσδεση στο άρμα της δυτικής κοσμοαντίληψης με όρους μειονεξίας και παρακμής, τη σημερινή αιρετή πρωθυπουργοκεντρική απολυταρχία, η χώρα απώλεσε την ευκαιρία να καταστεί σύγχρονη μεν ελληνοκεντρική δε. Συν τοις άλλοις και σε συνάρτηση με τα προαναφερόμενα, από την απελευθέρωση κι εντεύθεν, η ελληνική ιδιοσυστασία υπέστη βαθύτατες αλλοιώσεις. Πρώτον, με τη Μικρασιατική Καταστροφή, τη συρρίκνωση του Μείζονος Ελληνισμού, την κατοχή της μισής Κύπρου, την ταύτιση εθνικών και κρατικών συνόρων (χωροταξικά και νοοτροπικά), ευνουχίστηκε ένα από τα μεγαλύτερά της προνόμια∙ η οικουμενικότητα της «οπτικής» της. Δεύτερον, μεταπολιτευτικά, με το δεύτερο κύμα αλλοτρίωσης, όπου εθίστηκε στον οικονομισμό, την αναξιοκρατία, κόντυνε σε θέματα παιδείας και γλώσσας, ενώ θεμελιώθηκαν οι προϋποθέσεις που την κατέστησαν αποικία μισθού και χρεών. Συνακόλουθα, με τη μνημονιακή πολιτική, αλλά και την τρέχουσα συγκυρία του κορωναϊού, η προσπάθεια ολοκλήρωσης του μεταπρατικού εκσυγχρονισμού λαμβάνει διαστάσεις ωμότητας, με τα θέματα της πίστεως να βρίσκονται στο μάτι του αλλοτριωτικού κυκλώνα[8]. Η «νέα πατριδογνωσία» οραματίζεται έναν ελληνισμό επαρχιώτικο, μειοψηφικό και αντικαταστάσιμο (βλ. δημογραφικό, λαθρομετανάστευση), πλήρως αποδομημένο σε ό,τι τον καθιστά μοναδικό και περήφανο, αντιπαραδοσιακό, ηττοπαθή βαπτίζοντας ως μεγάλα επιτεύγματα το μνημονιακό ξεπούλημα ή την εκχώρηση εθνικής κυριαρχίας με κατάπτυστες συμφωνίες τύπου Πρεσπών και το σημαντικότερο… με τη δημιουργία ενός ανθρώπινου μοντέλου δέσμιου του Κράτους και των φοβιών, βάσει του ανερχόμενου προτύπου όπως εξετάσθηκε νωρίτερα.

Λαμβάνοντας υπόψη τα όσα συζητήθηκαν παραπάνω και εφόσον η κριτική τους ψηλάφηση τα αντιλαμβάνεται ως χρήζοντα αντιλόγου, οφείλουν ήδη όφειλαν να τεθούν ερωτήματα του τύπου: «Ποια είναι στ’ αλήθεια η ιδιαιτερότητά μας;[9]». Ενδιαφέρει η επαναπρόσληψή της; Η δημιουργική αντιπαράθεσή της με τις οικουμενικές αντιπροτάσεις; Ή ώσμωση του οικείου με το άξιο λόγου αλλότριο; Αν ναι, πώς; Και η απόκριση δύναται να αρθρωθεί λαμβάνοντα υπόψη α) πως καμιά νατουραλιστική υπεροχή, καμιά κανονικότητα της φύσης δεν επιβάλλει ή νομιμοποιεί την ανωτερότητα του ενός τρόπου έναντι του άλλου, β) τον αντιδιαστελλόμενο χαρακτήρα μεταξύ ακλόνητων φυσικών αληθειών και διαβλητών κανονιστικών ανθρώπινων επιταγών και γ) την καίρια διαπίστωση του Άρη Ζεπάτου: «Τα γεγονότα είναι ξεκάθαρα. Στη γη κανένας δεν αγάπησε τον άνθρωπο. Κανένας κοσμικός ηγεμόνας και κανένας σοφός. Γιατί οι μεν πρώτοι ανέκαθεν χρησιμοποιούσαν τον άνθρωπο σαν πρώτη ύλη για τις φιλοδοξίες τους και οι δεύτεροι ανέκαθεν τον κοίταζαν πάνω από την έδρα της αυθεντίας τους. Μόνο οι άγιοι του Θεού αγάπησαν τον άνθρωπο κι ευτύχησαν να γίνουν ζωντανές πηγές Αγάπης[10]».

Η αγιοσύνη, η χριστιανική κοινωνιολογία, ο μεταμορφωτικός ορθόδοξος τρόπος ύπαρξης όπως αντάμωσαν με τον ελληνικό, αποτελούν τον εν αγάπη αντίλογο στη λογικοποίηση της διαφθοράς, στην εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, στη διαρκώς αυτοαναιρούμενη μετα-νεωτερική κοινωνία. Η Βιβλική και Πατερική θεολογία περί ελευθερίας του προσώπου σήμερα όσο ποτέ άλλοτε έχει υπέροχα πράγματα να προσφέρει στον βαλλόμενο, εξαπατημένο, δοκιμαζόμενο άνθρωπο, αλλά και η υπόμνηση πως «ο άνθρωπος φέρει την ηθική ευθύνη για εκείνους τους κανόνες και τους κανονιστικούς νόμους που είναι διατεθειμένος να ανεχθεί από τη στιγμή που ανακαλύπτει ότι μπορεί να κάμει κάτι για να τους αλλάξει[11]».

Τέλος και δόξα τω Θεώ πάντων ένεκεν!

 

Δημοσιεύθηκε στη Χωρίς κατηγορία | Σχολιάστε

H NEA KANONIKOTHTA ΤΟΥ ΜΕΤΑΜΟΝΤΕΡΝΟΥ ΟΛΟΚΛΗΡΩΤΙΣΜΟΥ

Η νέα κανονικότητα του μεταμοντέρνου ολοκληρωτισμού

Kώστας Παπαδόπουλος

26 Ιανουαρίου 2021

 

Όταν τα παγκοσμιοποιητικά μίντια και οι εκλεκτοί των αγορών πολιτικοί χρησιμοποιούν την λέξη “κανονικότητα” και μας προειδοποιούν ότι (δήθεν) δεν γίνεται να επιστρέψουμε στην παλιά, απλά αναφέρονται στην λέξη “τάξη”, εννοώντας πως δεν γίνεται να επιστρέψουμε στην Παλιά Τάξη. Η Παλιά Τάξη σήμαινε δύο ομάδες προστατευομένων δομών και συλλογικοτήτων στον δυτικό πολιτισμό: έθνος-κράτος, θρησκεία, οικογένεια, ατομική ιδιοκτησία και δημοκρατία, ελευθερίες, εργατικά δικαιώματα, τρόπος οργάνωσης της παραγωγής, που επέτρεπε την άνθηση της μεσαίας τάξης.

Αυτά με τη νέα “κανονικότητα”, η αλλιώς Νέα Τάξη, τελειώνουν. Ενώ κανονικά θα έπρεπε τώρα η παραδοσιακή δεξιά αλλά και η αριστερά να είναι εναντίον της Νέας Τάξης, γιατί χτυπάει και τις συντηρητικές και τις προοδευτικές πλευρές αυτού που γνωρίζαμε σαν δυτικό πολιτισμό, καμία δεν προβάλλει αντιστάσεις. Γιατί αφενός έχουμε αυτή τη στιγμή μια ψευτοδεξιά και μια ψευτοαριστερά στον πλανήτη, με αχυράνθρωπους σαν πολιτικούς ηγέτες που από καιρό έχουν ξεπουληθεί ή έχουν συμβιβαστεί κατόπιν εκβιασμών και εξαρχής χρωστάνε την πολιτική τους ανάδειξη σε κυκλώματα ξένων συμφερόντων, σαν πολιτικοί “θερμοκηπίου” και “δοκιμαστικού σωλήνα”!

Όπου υπάρχουν ηγέτες που αντιστέκονται και θέλουν ανεξάρτητο κράτος από τους νεοταξίτες, δείτε ότι σέρνονται σε ατιμωτικό τέλος. Δεν υπάρχει καμία εξαίρεση, είτε μιλάμε για τον Τραμπ, είτε για τον Καντάφι, είτε για τον Σαντάμ, είτε για τον Μιλόσεβιτς, είτε για τον Άσαντ, που τον γλύτωσε ο Πούτιν αλλιώς θα τον κατακρεουργούσαν ορδές του Ισλαμικού Κράτους. Και ο Λουκασένκο στη Λευκορωσία θα οδηγούνταν σε φυλάκιση και ατίμωση αν επικρατούσε η πορτοκαλί επανάσταση που δρομολόγησε το παγκοσμιοποιητικό μπλοκ εναντίον του, αλλά για μια ακόμη φορά όπως και με τον Άσαντ, επενέβη ο Πούτιν και τον έσωσε. Δεν σημαίνει ότι τέτοιοι ηγέτες είναι πάντοτε “καλά παιδιά”.

Το μεγάλο όμως έγκλημα που τους χρεώθηκε από το κλαμπ της παγκοσμιοποίησης, των περίφημων αγορών, ήταν ότι ήθελαν να διατηρήσουν την εθνική κυριαρχία στις χώρες τους. Έτσι έκπληκτοι βλέπουμε τον Τόνι Μπλερ, για παράδειγμα, να παραδέχεται με περίσσιο θράσος πως η κατηγορία για τα όπλα μαζικής καταστροφής του Σαντάμ από τη Δύση, ήταν ένα πρόσχημα για να ξεκινήσει η ανατροπή του. Και μετά από μια τέτοια δήλωση δεν κινητοποιείται το Δικαστήριο της Χάγης να καλέσει τους Μπλερ και Μπους να δικαστούν σαν εγκληματίες πολέμου! Παρεμπιπτόντως, ο νέος πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν ήταν ο επικεφαλής της Επιτροπής της Γερουσίας, που έδωσε το πράσινο φως για την επίθεση τότε στο Ιράκ.

Οι “Ερυθροφρουροί” του Black Lives Matter  

Πλέον μπαίνουμε σε περίοδο, στην οποία οι κύκλοι που επιδιώκουν τη Νέα Τάξη, ή νέα “κανονικότητα”, δεν πολεμούν μόνο τους εξωτερικούς εχθρούς που εναντιώνονται στο πολιτικό-οικονομικό μοντέλο τους, αλλά δρομολογούν έναν νέο ολοκληρωτισμό μέσα στην ίδια την Δύση για να κάμψουν, όχι μόνο τους “λαϊκιστές” αντιφρονούντες, αλλά και τις ίδιες τις ιδέες, τα σύμβολα, ακόμη και τους ήρωες, της Παλιάς Τάξης.

Δέστε για παράδειγμα το κίνημα των Black Lives Matter και των Αντιφά που υποστήριξαν οι Δημοκρατικοί, το ηγετικό κόμμα της παγκοσμιοποίησης και τα παγκοσμιοποιητικά μίντια. Ισχυρίζομαι πως είναι πιστή αντιγραφή του κινήματος της Πολιτιστικής Επανάστασης, που είχε εξαπολύσει ο Μάο στην Κίνα. Black Lives Matter και Αντιφά είναι το ακριβές αντίστοιχο των Ερυθροφρουρών φοιτητών, που χρησιμοποιούσε ο Μάο. Τι έκαναν οι Ερυθροφρουροί στην Πολιτιστική Επανάσταση; Κατέστρεφαν αρχαία μνημεία, βιβλία και παραδοσιακά μαγαζιά ενώ στοχοποιούσαν αστούς καθηγητές, διανοούμενους και καλλιτέχνες.

Θυμηθείτε ότι στις ΗΠΑ το Black Lives Matter με τους Αντιφά βανδάλιζαν αγάλματα, έκαιγαν καταστήματα, ενώ θέλουν να απαγορεύσουν κλασσικά βιβλία και ιστορικές ταινίες. Τέτοιες δραστηριότητες έρχεται να συμπληρώσει το κίνημα #DisruptTexts (Διακοπή Κειμένων), το οποίο δαιμονοποιεί ποιητές, δραματουργούς και κλασσικούς συγγραφείς, όπως για παράδειγμα ο Όμηρος, ο Σαίξπηρ και ο Σκοτ Φιτζέραλντ και θέλει την απόσυρση των κειμένων τους.

«Είμαστε πολύ περήφανοι να λέμε ότι η Oδύσσεια αφαιρέθηκε φέτος από το πρόγραμμα σπουδών!» δήλωσαν καθηγητές του σχολείου της Μασαχουσέτης, που αφαίρεσε την Οδύσσεια από την διδασκαλία στις τάξεις του Δημοτικού, καταγγέλοντας τις ραψωδίες του Ομήρου σαν σεξιστικές και ρατσιστικές! Δείγμα ολοκληρωτισμού, που ξεπερνάει και πρακτικές παλιών στρατιωτικών καθεστώτων, είναι ότι μεγάλα ειδησεογραφικά δίκτυα στις ΗΠΑ απέλυσαν έγκυρους και καταξιωμένους δημοσιογράφους, όταν διατύπωσαν έστω και δειλές αναφορές κατά της δράσης των κινημάτων των Black Lives Matter και των Αντιφά.

Επίθεση στην οικογένεια 

Ακόμη και ο θεσμός της οικογένειας θα βρεθεί στο στόχαστρο, αν επιβληθεί η νέα “κανονικότητα”. Οι Δημοκρατικοί του Μπάιντεν είχαν δηλώσει ότι θα καταργήσουν την χρήση των λέξεων, “μπαμπάς”, “μαμά”, “γιός” και “κόρη”. Και το διέπραξαν στην πρώτη κιόλας συνεδρίαση του 2021 στο Κογκρέσο κάνοντας ποδαρικό στην “κουκουρούκου” παράνοια! Διαβάζω στις 3 Ιανουαρίου τους τίτλους του ρεπορτάζ και δεν πιστεύω στα μάτια μου:

«Με απαγόρευση “μη-εμπεριεκτικών” λέξεων, όπως “πατέρας, μητέρα, γιός, κόρη”, ξεκίνησε τις εργασίες του το 117ο Κογκρέσο στις ΗΠΑ. Η Πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων, Νάνσι Πελόζι, εκ μέρους του Δημοκρατικού Κόμματος, ανακοίνωσε πως πρέπει να δωθεί ιδιαίτερη έμφαση στην απαγόρευση εκφοράς λέξεων με έμφυλη ταυτότητα, επειδή μπορεί να ενοχλήσουν ανθρώπους με μη “συμβατικές απόψεις” για τον ακριβή αριθμό των φύλων.

Σύμφωνα με τις οδηγίες της Πελόσι, για την νέα χρονιά οι γερουσιαστές και οι βουλευτές θα πρέπει να αποφεύγουν να χρησιμοποιούν τις λέξεις “πατέρας, μητέρα, γιός, κόρη, αδελφός, αδελφή, θείος, θεία, ξάδελφος, ανιψιός, ανιψιά, άντρας, γυναίκα, πεθερός, πεθερά, κουμπάρος, κουμπάρα, κουνιάδος, κουνιάδα, θετός πατέρας, θετή μητέρα, εγγονός, εγγονή, παππούς, γιαγιά”».

Λογοκρισία εμπόλεμης περιόδου

Το κερασάκι στην τούρτα του νέου ολοκληρωτισμού το βάζουν οι μεγάλες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης. Twitter, Facebook και Instagram ακύρωσαν τους λογαριασμούς του προέδρου Τραμπ, του ανθρώπου δηλαδή που καθυστέρησε την έλευση της Νέας Τάξης, επειδή υποστήριζε την εθνική κυριαρχία και τις παραδοσιακές αξίες της Παλιάς Τάξης. Το Facebook κατέβασε μέσα σε μία μέρα, 70.000 λογαριασμούς οπαδών του Τραμπ.

Ενώ, όταν πολύ περισσότεροι τραμπικοί κατά κύματα εγκατέλειψαν το Facebook και από αντίδραση έκαναν εγγραφή στην πλατφόρμα Parler, τότε η Apple, η Google και η Amazon την κατέβασαν από τους σέρβερς τους! Οι μεγάλες ψηφιακές εταιρείες ουσιαστικά λειτούργησαν λες και βρισκόμαστε σε εμπόλεμη περίοδο, στην οποία θα έπρεπε να κόψουν τις ομιλίες του ηγέτη των εχθρών και την προπαγάνδα των πρακτόρων μιας πέμπτης φάλαγγας.

Αναρωτιέται κανείς αν οι παγκοσμιοποιητές που τις διοικούν έχουν τυφλωθεί τόσο από την αλαζονεία, ώστε να νομίζουν πως μια τέτοια τυραννία μπορεί να φιμώσει τους δυτικούς λαούς που έχουν μεγάλη παράδοση στους δημοκρατικούς αγώνες. Ενδεχομένως λοιπόν, θα φέρει το ακριβώς αντίθετο αποτέλεσμα και θα οδηγήσει σε μια μεγάλη απαξίωση των συστημικών μίντια της νέας “κανονικότητας”.

 

 

Δημοσιεύθηκε στη Χωρίς κατηγορία | Σχολιάστε

ΟΙ 12 ΠΙΘΗΚΟΙ

Twelve Monkeys: πανδημία και ολοκληρωτισμός

από

Γιώργος Πινακούλας

17 Δεκεμβρίου 2020

1

1228

Συχνά η λογοτεχνία και ο κινηματογράφος μπορούν να προβλέψουν γεγονότα και μελλοντικές καταστάσεις που για τους ιστορικούς και τους επιστήμονες παραμένουν εντελώς αδιάγνωστα. Αυτή η προφητική δύναμη των αφηγηματικών τεχνών είναι ίσως μια ιδιότητα που διασώθηκε απ’ την πανάρχαια εκείνη εποχή κατά την οποία ο storyteller ήταν ταυτόχρονα και μάντης. Ιδιαίτερα ο κινηματογράφος των τελευταίων δεκαετιών –και κυρίως τα sci-fi και post-apocalyptic είδη του– έχει αποτυπώσει με πολύ μεγάλη ακρίβεια και λεπτομέρεια πιθανές εξελίξεις της ανθρώπινης κοινωνίας και του κόσμου στο επικείμενο μέλλον. Η κινηματογραφική αφήγηση γνωρίζει, καθώς φαίνεται, με μια μυστική γνώση, κληρονομημένη από τους λογοτεχνικούς προγόνους της, τους μηχανισμούς με τους οποίους λειτουργεί η κοινωνία και τις συμπεριφορές με τις οποίες ενεργεί ο άνθρωπος. Έτσι, μπορεί και προγιγνώσκει τον κίνδυνο μιας επερχόμενης δυστοπίας κι ενός ολοκληρωτικού παγκόσμιου κράτους, ή την απειλή βιολογικής εξάλειψης του ανθρώπινου είδους. Και αν υπό φυσιολογικές συνθήκες αυτές οι κινδυνολογίες των σεναριογράφων και των σκηνοθετών μοιάζουν με εντελώς απίθανα και παράλογα ενδεχόμενα, η έλευση της πανδημίας του κορωνοϊού και η κήρυξη έκτακτης ανάγκης που την ακολούθησε τις μετατρέπουν σε έγκαιρες προφητείες που απευθύνονταν σε αυτιά μη ακουόντων. Μία από τις ωραιότερες και ταυτόχρονα διορατικότερες ταινίες αυτού του είδους ήταν οι Δώδεκα πίθηκοι του Τέρι Γκίλιαμ, που γυρίστηκε το 1995, είκοσι πέντε χρόνια δηλαδή πριν από την επιδημία που αντιμετωπίζουμε σήμερα.

Οι Δώδεκα πίθηκοι είναι ταινία επιστημονικής φαντασίας. Μια επιδημία που ξέσπασε το 1997 –μελλοντικό έτος για τους θεατές, καθώς η ταινία προβλήθηκε το 1995– εξολόθρευσε το μεγαλύτερο μέρος του ανθρώπινου πληθυσμού. Η επιφάνεια του πλανήτη έγινε ακατοίκητη και οι λίγοι επιζώντες αναγκάζονται να διαβιούν σε δύσκολες συνθήκες στο υπέδαφος. Οι επιστήμονες του μέλλοντος έχουν εφεύρει μια χρονομηχανή, ικανή να στέλνει κάποιον στο παρελθόν για ένα μικρό χρονικό διάστημα. Επιλέγουν λοιπόν μεταξύ των φυλακισμένων κάποιους «εθελοντές» ως πειραματόζωα, προκειμένου να τους στείλουν λίγα χρόνια πριν από το ξέσπασμα της επιδημίας, ώστε ν’ ανακαλύψουν με αυτό τον τρόπο πώς ξέσπασε και να σταματήσουν εγκαίρως τη μετάδοσή της. Ο Τζέιμς Κόουλ, τον οποίο υποδύεται ο Μπρους Γουίλλις, είναι ένας απ’ αυτούς τους «εθελοντές». Η χρονομηχανή τον στέλνει κατά λάθος στο 1990, αντί για το 1996. Εκεί συλλαμβάνεται και εγκλείεται σε ψυχιατρείο. Η ψυχίατρος Κάθριν Ρέιλλυ (Μάντλιν Στόου), που τον εξετάζει, και δείχνει ενδιαφέρον και συμπόνια για την περίπτωσή του, δεν πιστεύει, βέβαια, τα απίθανα γεγονότα που περιγράφει. Στο ψυχιατρείο ο Κόουλ θα γνωρίσει και τον ψυχασθενή Τζέφρυ Γκόινς (Μπραντ Πιτ), γιο ενός διάσημου και πλούσιου ιολόγου, απ’ το εργαστήριο του οποίου θα προέλθει, όπως αποδεικνύεται στη συνέχεια, ο ιός που θα προκαλέσει τη φονική επιδημία. Στη συνέχεια της ταινίας, ο Τζέιμς στέλνεται ξανά και ξανά στο παρελθόν, σε μια απελπισμένη προσπάθεια να εντοπιστεί η πηγή της επιδημίας και να εμποδιστεί το ξέσπασμά της. Ταυτόχρονα, ερωτεύεται όλο και περισσότερο την Κάθριν, που αρχίζει σιγά σιγά ν’ αντιλαμβάνεται πως ο Τζέιμς μπορεί να μην είναι τρελός.

Η ταινία θεματοποιεί υπέροχα το σύμπλεγμα πανδημίας και ολοκληρωτισμού που απειλεί την ανθρωπότητα σήμερα. Στις αρχές της δεκαετίας του ’90, την εποχή που γυρίστηκε η ταινία, ήταν πολλοί εκείνοι που διαπίστωναν την εξάντληση των μεγάλων εθνικών και κοινωνικών συγκρούσεων, όπως και εκείνοι που κήρυσσαν το τέλος των ιδεολογιών. Ο ενοποιημένος και απόλυτα διασυνδεδεμένος σύγχρονος κόσμος έμοιαζε τώρα πια να φοβάται μόνο μια εξωτερική απειλή. Μόνο ένας κίνδυνος προερχόμενος έξωθεν, όπως για παράδειγμα ένας φονικός ιός, θα μπορούσε πλέον να απειλήσει την ειρήνη του κόσμου και την ευημερία της ανθρωπότητας. Αν παλιότερα η προσδοκώμενη Αποκάλυψη απειλούσε την ύπαρξη μόνο ενός έθνους ή μιας κοινωνικής τάξης, τώρα ένας βιολογικός Αρμαγεδδώνας θα απειλούσε την ανθρωπότητα στο σύνολό της. Λίγοι όμως συνειδητοποίησαν ότι η δυστοπία από την οποία κινδυνεύουμε είναι διπλή: αφενός η απειλή βιολογικής εξάλειψης του ανθρώπινου είδους, αφετέρου ο κίνδυνος επιβολής παγκόσμιας δικτατορίας. Αυτοί οι δύο κίνδυνοι μάλιστα συνδέονται άρρηκτα και αιτιωδώς μεταξύ τους. Ο κίνδυνος της πανδημίας –ο μέγιστος κίνδυνος που απειλεί την αυτοσυντήρηση των ανθρώπων και των ανθρώπινων κοινωνιών– προκαλεί τέτοιο φόβο, ώστε μοιραία ανατίθεται στις κρατικές αρχές η ευθύνη να πάρουν οποιοδήποτε μέτρο κρίνουν αναγκαίο για την αποτροπή της. Και αυτό ανοίγει τις πύλες της κόλασης. Τα στοιχειώδη ανθρώπινα δικαιώματα επιτρέπεται να καταπατηθούν, οι πολιτικές διαδικασίες να ανασταλούν, οι πνευματικές ανησυχίες να τσαλαπατηθούν. Οι άνθρωποι αντιμετωπίζονται ως ζώα, προκειμένου να διασωθεί η ζωή τους.

Στους Δώδεκα πιθήκους δεν εξιστορείται η εμφάνιση και η εξάπλωση της πανδημίας. Η κρίσιμη χρονική περίοδος της μετάδοσης και της κοινωνικής αναταραχής απουσιάζει από την αφήγηση. Οι δύο χρόνοι της ταινίας είναι η περίοδος πριν από το ξέσπασμα της πανδημίας (παρελθόν του ήρωα, αλλά παρόν των θεατών) και η εποχή που διαμορφώνεται μετά από την καταστροφή (παρόν του ήρωα, αλλά μέλλον των θεατών). Στον πρώτο χρόνο, βλέπουμε τον κόσμο που ξέρουμε εμείς σήμερα: τον παγκοσμιοποιημένο, κατά βάση δημοκρατικό και ειρηνικό κόσμο μας. Στον δεύτερο χρόνο, αντικρίζουμε ένα σκοτεινό ολοκληρωτικό καθεστώς, όπου την απόλυτη εξουσία ασκεί μια επιτροπή επιστημόνων.

Πολλά σημεία της ταινίας προφητεύουν με απόλυτη ακρίβεια, θα έλεγε κανείς, όσα θ’ ακολουθήσουν μετά από μια μελλοντική πανδημία. Ποιος άραγε από τους θεατές της ταινίας, το μακρινό 1995, θα μπορούσε να φανταστεί ότι αυτές οι σκοτεινές προφητείες είναι δυνατό να πραγματοποιηθούν; Ας δούμε μερικά παραδείγματα. Στην αρχή της ταινίας, όταν ο Κόουλ οδηγείται ενώπιον της επιστημονικής επιτροπής που διοικεί δικτατορικά τη μελλοντική κοινωνία των επιζώντων, φυλάσσεται με ειδικά μέτρα ασφαλείας. Η αιτιολογία είναι πως έχει υποπέσει, σύμφωνα με τα λόγια των φρουρών του, σε «repeated violations of the Permanent Emergency Code», «επαναλαμβανόμενες παραβιάσεις του κώδικα διαρκούς έκτακτης ανάγκης» (στο 09:22 της ταινίας). Στη μελλοντική ολοκληρωτική κοινωνία, που η γέννησή της είναι αποτέλεσμα της επιδημίας, οι πολίτες είναι υποχρεωμένοι να πειθαρχούν σ’ έναν κώδικα διαρκούς έκτακτης ανάγκης. Η έκτακτη ανάγκη έχει μετατραπεί από εξαίρεση σε κανόνα. Με άλλα λόγια, η ταινία παρουσιάζει μια κοινωνία στην οποία έχει συμβεί αυτό που πολλοί φιλόσοφοι και στοχαστές προειδοποιούν ότι μπορεί να συμβεί σήμερα με αφορμή την πανδημία του κορωνοϊού. Με δικαιολογία την κατάσταση έκτακτης ανάγκης η κυβέρνηση μπορεί να πάρει οποιοδήποτε μέτρο, χωρίς να λογοδοτεί σε κανέναν και χωρίς να εμποδίζεται από κανέναν. Και αυτή η έκτακτη συνθήκη μπορεί να κανονικοποιηθεί.

Στο τέλος της ταινίας, ο Κόουλ συνειδητοποιεί τι συμβαίνει. «This part isn’t about the virus at all, is it? It’s about following orders. About doing what you’re told» (στο 1:58:41 – 1:58:46) αναφωνεί. «Αυτό δεν έχει να κάνει καθόλου με τον ιό, έτσι δεν είναι; Έχει να κάνει με τον ν’ ακολουθείς τις εντολές. Με το να κάνεις ό,τι σου λένε.» Με πρόσχημα τον ιό, οι επιστήμονες-δικτάτορες διατάσσουν τους υπηκόους να κάνουν πράγματα άσχετα, απλά και μόνο για να επιβάλουν τη θέλησή τους και να επιβεβαιώσουν την εξουσία τους. Και αυτό το στοιχείο επίσης μπορεί εύκολα να το δει κανείς στα μέτρα που αποφασίστηκαν για την αποτροπή μετάδοσης του Covid-19. Πολλά απ’ αυτά τα μέτρα δεν έχουν να κάνουν καθόλου με τον ιό, όπως εύκολα διαπιστώνει ο ψύχραιμος παρατηρητής. Έχουν να κάνουν με την πειθαρχία και την υπακοή. Οι κυβερνήσεις θέλουν πολίτες φοβισμένους και έτοιμους να υπακούσουν σε οποιαδήποτε εντολή.

Δεν είναι τυχαίο ότι η επιτροπή των ψυχιάτρων που εξετάζει τον Κόουλ στο παρόν, και έχει απόλυτη εξουσία πάνω στην ψυχή και το σώμα του, είναι όμοια με την επιτροπή των επιστημόνων στο μέλλον, που όμοια έχει κι εκείνη απόλυτη εξουσία πάνω στον φυλακισμένο Κόουλ. Ακόμα και οι δύο νοσηλευτές που τον συνοδεύουν στο ψυχιατρείο και δεν του επιτρέπουν να κινείται ελεύθερα, για να μη βιαιοπραγήσει, μοιάζουν με τους δύο φρουρούς που τον επιτηρούν όταν προσάγεται μπροστά στους επιστήμονες. Η επιστήμη, είτε ως ψυχιατρική στο παρόν είτε ως ιατρική στο μέλλον, ασκεί απόλυτη και ωμή βιοεξουσία επί των ανθρώπων.

Οι Δώδεκα πίθηκοι είναι μια ξεκάθαρη προειδοποίηση, διατυπωμένη τη δεκαετία του ’90, όταν τα πρώτα σημάδια των επερχόμενων δεινών ήταν ήδη παρόντα. Η έλευση μιας πανδημίας, μας λένε οι δημιουργοί της ταινίας, απειλεί όλη την ανθρωπότητα με άμεση καταστροφή, απειλεί το ανθρώπινο είδος με βιολογική εξάλειψη. Συγχρόνως, απειλούμαστε από μια άλλη πανδημία, εξίσου θανατηφόρα: από έναν παγκόσμιο ολοκληρωτισμό. Όπως καίρια προβλέπει η ταινία, εξουσιαστές δε θα είναι τώρα οι πολιτικοί ή οι στρατιωτικοί, αλλά οι επιστήμονες. Διότι ο επερχόμενος ολοκληρωτισμός δεν ασκεί απλή εξουσία, αλλά βιοεξουσία. Θέλει να ελέγχει πλήρως τα σώματα και τις ψυχές των υπηκόων στο όνομα της επιστήμης. Η επιστήμη κηρύσσει τι είναι σωστό και τι λάθος. Είναι ο ανώτερος κριτής των πάντων, ανώτερος από την πολιτική, από τη θρησκεία, από την οικονομία. Στα χέρια των επιστημόνων συγκεντρώνεται μια τερατώδης εξουσία.

Δεν είναι τυχαίο ότι σκηνοθέτης των Δώδεκα πιθήκων είναι ο Τέρι Γκίλιαμ. Μέσω του Γκίλιαμ, η ριζοσπαστική σκέψη του ’60 –η οποία βρίσκεται σε παρακμή και αποδρομή εδώ και πολλά χρόνια– μας στέλνει μια σαφή και ξεκάθαρη προειδοποίηση: η ανθρωπότητα κινδυνεύει από έναν ολοκληρωτισμό χειρότερο από τους παρελθόντες. Ο Τέρι Γκίλιαμ, όπως φαίνεται σε όλες τις ταινίες του και όπως ομολογεί ανοιχτά και ο ίδιος, διαμορφώθηκε, πνευματικά και πολιτικά, τη δεκαετία του 1960. Η σκέψη του και η καλλιτεχνική του φαντασία σχηματίστηκαν κάτω από την επιρροή της πολιτισμικής επανάστασης και της ριζοσπαστικής αντιαυταρχικής σκέψης.

Σήμερα, στις αρχές πια της δεκαετίας του 2020, εκείνη η εποχή της πολιτισμικής και πνευματικής ανάτασης έχει γίνει οριστικά παρελθόν και η ριζοσπαστική σκέψη της έχει βυθιστεί στη λήθη. Όσοι από τους στοχαστές και τους καλλιτέχνες που τη δημιούργησαν είναι ακόμα εν ζωή την έχουν πια εγκαταλείψει. Τα πνευματικά τους παιδιά είναι έτοιμα να προδώσουν με την πρώτη δυσκολία τις παρακαταθήκες τους. Και αυτή η κατ’ ουσίαν έκλειψη της πολιτικής και πνευματικής πρωτοπορίας του ’60 έχει μοιραίες συνέπειες για όλους μας, όπως βλέπουμε στην εν εξελίξει πολιτική και κοινωνική διαχείριση της τρέχουσας επιδημίας. Η παρακμή και η εγκατάλειψη της ριζοσπαστικής σκέψης και των κοινωνικών κινημάτων του ’60 έχει οδηγήσει σ’ ένα γενικευμένο πνεύμα απόλυτης συμμόρφωσης και υποταγής, υπό το ένδυμα της «κοινωνικής υπευθυνότητας». Τα πιο αυταρχικά και αντιδημοκρατικά μέτρα θεωρούνται ανεκτά και φυσιολογικά. Η κοινωνική ζωή οδηγείται χωρίς αντιστάσεις σε μαρασμό και παρακμή. Φαίνεται πως η ιστορική εξέλιξη των δυτικών κοινωνιών διέγραψε έναν πλήρη κύκλο και οδηγήθηκε από την πολιτισμική ανάταση και την ελευθεριότητα της δεκαετίας του ’60 στην πειθήνια υποταγή και στο φόβο τού σήμερα. Οι ίδιοι άνθρωποι που μετείχαν με ενθουσιασμό στην επανάσταση του ’60 κηρύσσουν τώρα την υποταγή και την πειθαρχία. Μόνες φωτεινές εξαιρέσεις ελάχιστοι στοχαστές που δεν πρόδωσαν τα ιδεώδη της νεότητάς τους, όπως για παράδειγμα ο Τζόρτζιο Αγκάμπεν.

Οι Δώδεκα πίθηκοι ηχούσαν ήδη παράφωνα τη δεκαετία του 1990. Ο κόσμος είχε αλλάξει. Είχε μεσολαβήσει ενός είδους πολιτισμική αντεπανάσταση κατά τη δεκαετία του 1980. Η κατανάλωση και ο ηδονισμός, αποκομμένα από τα χειραφετητικά ιδεώδη του γαλλικού Μάη, του Γούντστοκ, των διαδηλώσεων για το Βιετνάμ, κυριάρχησαν πλήρως. Η ταινία του Γκίλιαμ είναι, συνεπώς, και μια νοσταλγική υπενθύμιση της ριζοσπαστικής σκέψης του ’60. Διότι η καλλιτεχνική σκέψη της ταινίας κινείται πάνω στις ελευθεριακές γραμμές των κινημάτων του ’60. Για παράδειγμα, είναι διαποτισμένη από την επίθεση στην ψυχιατρική και από το αίτημα της αποϊδρυματοποίησης. Η ψυχίατρος Ρέιλλυ συνειδητοποιεί κάποια στιγμή πόσο μεγάλη εξουσία έχουν αποκτήσει οι ψυχίατροι, ότι έχουν αντικαταστήσει τη θρησκεία στα μυαλά και τις καρδιές των ανθρώπων. «Psychiatry… it’s the latest religion. We decide what’s right and wrong. We decide who’s crazy or not» (στο 1:23:29 – 1:23:32 της ταινίας). «Η ψυχιατρική… είναι η τελευταία θρησκεία. Αποφασίζουμε ποιο είναι το σωστό και το λάθος. Αποφασίζουμε ποιος είναι τρελός και ποιος όχι».

Πού βρισκόμαστε τώρα; Στους Δώδεκα πιθήκους, στις αρχές της δεκαετίας του 1990, ο Τέρι Γκίλιαμ διατυπώνει μια προφητεία που σήμερα είναι πια πραγματικότητα. Ο θανάσιμος κίνδυνος για την ανθρωπότητα, μια πανδημία που δεν μπορούσε να εμποδιστεί, ήρθε το 2020. Και μαζί της ήρθε και ο συνακόλουθος ολοκληρωτισμός: αδιανόητοι μέχρι πρότινος περιορισμοί στη μετακίνηση, στη διάθεση των σωμάτων μας, στη συναναστροφή. Μπορεί η ανθρωπότητα να γλιτώσει από τον θανάσιμο εναγκαλισμό των δύο αυτών δεινών; Οι Δώδεκα πίθηκοι είναι απαισιόδοξη ταινία. Μοιάζει να λέει πως όσες φορές κι αν γυρίσουμε πίσω, για να δούμε τι πήγε λάθος και να το αλλάξουμε, πάντα θα καταλήγουμε ντετερμινιστικά στο ίδιο αποτέλεσμα. Ο δρόμος όμως είναι μπροστά μας ανοιχτός. Ας ελπίσουμε ότι η ανθρωπότητα δε θα φανεί τόσο τυφλή και αυτοκαταστροφική. Ας ελπίσουμε ότι θα πάρει εγκαίρως την απόφαση ν’ αλλάξει πορεία, προτού οδηγηθεί στον φαύλο κύκλο μιας αδιέξοδης πορείας προς τον τελειωτικό όλεθρο.

 

Δημοσιεύθηκε στη Χωρίς κατηγορία | Σχολιάστε

Η ΜΕΓΑΛΗ ΕΠΑΝΕΚΚΙΝΗΣΗ

Η Μεγάλη Επανεκκίνηση – Οι δέκα στόχοι των παγκοσμιοποιητών με τα δικά τους λόγια

από

Kώστας Παπαδόπουλος

15 Δεκεμβρίου 2020

1

3345

Κάθισα να αποθησαυρίσω τις διάφορες εντολές, συμβουλές και μοντέλα για το μέλλον που μας ανακοίνωσαν (ή επέβαλαν) στη διάρκεια της πανδημίας είτε οι εκπρόσωποι της παγκοσμιοποιητικής ΕΕ και του αμερικανικού Δημοκρατικού Κόμματος, είτε οι “λεσχηάρχες” της παγκοσμιοποιητικής highsociety, όπως ο κύριος Κλάους Σβαμπ που μας μαθαίνει πόσο πολύ χρειαζόμαστε την “Μεγάλη Επανεκκίνηση”, είτε μεγιστάνες του πλούτου, όπως οι Μπιλ Γκέιτς και Τζορτζ Σόρος, που χρηματοδοτούν από μέσα ενημέρωσης και πολιτικά κόμματα, μέχρι τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και το Συμβούλιο της Ευρώπης.

Κατέληξα λοιπόν σε μια λίστα 10 παρεμβάσεων που σηματοδοτούν την Τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση (ή αλλιώς “Μεγάλη Επανεκκίνηση”, η αλλιώς “Γενναίο Νέο Κόσμο”) που ξεκίνησε να υλοποιείται για το “καλό μας”: Πρώτη παρέμβαση, η καθιέρωση των γενετικά μεταλλαγμένων τροφίμων ή ακόμη και των συνθετικών, μέχρι και συνθετικά μπιφτέκια θα δούμε, δήθεν για να αντιμετωπιστεί η πείνα που θα φέρει η παγκόσμια οικονομική κρίση που προκάλεσε η επιδημία. Στην πράξη όμως για να εξαρτιέται διατροφικά ο πλανήτης από πέντε-έξι μεγάλους πολυεθνικούς γίγαντες που δραστηριοποιούνται στη βιοτεχνολογία.

Δεύτερη παρέμβαση, η καθιέρωση των γενετικών φαρμάκων και των γενετικών fast track εμβολίων, μαζί με την κάρτα υγείας και το μητρώο ετήσιων εμβολιασμών για κάθε πολίτη. Τρίτη, η καθιέρωση του ψηφιακού χρήματος, με κατάργηση των μετρητών. Mας το ξεφούρνισε από τις 9 Μαρτίου ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, συνιστώντας στροφή στις ψηφιακές συναλλαγές προκειμένου να αποφευχθεί η μετάδοση του Covid19 μέσω του φυσικού χρήματος. «Αντικαταστήστε τα κέρματά σας με κάρτες» μας συμβούλευσε μέσω του twitter και ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν, Βάλντις Ντομπρόβσκις, γιατί ως γνωστόν οι υποδοχές των ATM δεν έχουν μικρόβια και ιούς!

Τέταρτη παρέμβαση τα ρομπότ, που αναλαμβάνουν κρίσιμο ρόλο στην παραγωγή και αντικαθιστούν σταδιακά το 40% με 50% των εργαζομένων στα πλαίσια της Τέταρτης Βιομηχανικής Επανάστασης. Διαμαρτυρίες και διαδηλώσεις δεν επιτρέπονται, καθώς η κοινωνική αποστασιοποίηση είναι το νέο “τοτέμ” στις κοινωνίες που θα εφαρμοστεί η “Μεγάλη Επανεκκίνηση”.

Λογοκρισία κατά του “λαϊκισμού”

Πέμπτη παρέμβαση, ο έλεγχος των μέσων μαζικής ενημέρωσης και η επιβολή λογοκρισίας στα σόσιαλ μίντια και το ίντερνετ. Ενδιαφέρον έχει ότι η λογοκρισία στα σόσιαλ μίντια ξεκίνησε το 2017 για να αντιμετωπιστεί ο “λαϊκισμός” που οδήγησε το 2016 στην νίκη του Brexit και στην εκλογή του Τραμπ. Ακριβώς μια μέρα μετά την εκλογή του Τραμπ ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, με άρθρο του στην γερμανική εφημερίδα Bild, έστρεψε την οργή του στο διαδίκτυο, το οποίο θεώρησε υπεύθυνο για την άνοδο του λαϊκισμού σε Αμερική και Ευρώπη.

Δυο χρόνια μετά ο Γερμανός πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος Μάνφρεντ Βέμπερ, θεώρησε το διαδίκτυο φορέα ιδεών που μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά τις ευρωεκλογές και ζήτησε να εφαρμοστούν μέτρα λογοκρισίας σε αυτό. Αλλά δεν χρειάζεται να ανησυχούμε για πρακτικές που υποσκάπτουν τη δημοκρατία, αφού μας προστατεύουν από τον “λαϊκισμό”. Πάλι καλά να λέμε! Εξάλλου οι λογοκριτές δεν είναι πια κάποιοι πρόθυμοι ρουφιάνοι με μαύρα γυαλιά που αξιοποίησε ένα δικτατορικό καθεστώς, αλλά οι αλγόριθμοι, καθώς έχουμε εξελιχθεί τεχνολογικά στο “Γενναίο Νέο Κόσμο” μας!

Έκτη παρέμβαση, το “τσεκούρι” στις συνταγματικές ελευθερίες και επιβάλλονται περιοδικά συλλογικά lockdowns, σε κάθε νέα επιδημία. Aναλαμβάνουν να μας παρακολουθούν για την “ασφάλεια και το καλό μας” με drones, με κάμερες, αλλά και με τα ίδια τα κινητά μας. Ας δούμε πόσο ωραία μας προετοιμάζει ο Κλάους Σβαμπ, ο ιδρυτής του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ και εισηγητής της “Μεγάλης Επανεκκίνησης”.

Πολλοί από εμάς αναρωτιόμαστε πότε τα πράγματα θα επιστρέψουν στο φυσιολογικό. Η απάντηση με λίγα λόγια είναι: ποτέ! Τίποτα δεν θα επιστρέψει ποτέ στην θρυμματισμένη αίσθηση της ομαλότητας που επικρατούσε πριν από την κρίση. Οδεύουμε λοιπόν σε μια κατάσταση όπου η δημοκρατία γίνεται περιττή, αφού οι ειδικοί, οι τεχνοκράτες και αργότερα η τεχνητή νοημοσύνη θα καθορίζουν τα πάντα. Η κανονικότητα που δεν θα επιστρέψει ποτέ περιλαμβάνει και την λειτουργία της δημοκρατίας.

Επιστροφή στην φεουδαρχία

Έβδομη παρέμβαση, η καθιέρωση του Καθολικού Βασικού Εισοδήματος. Ο Χριστόφορος Πισσαρίδης, ο εισηγητής της έκθεσης για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, είχε υποστηρίξει ένα καθολικό ενιαίο εισόδημα, ήδη από το 2016, στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός. Το ΔΝΤ μας περιέγραψε το Καθολικό Βασικό Εισόδημα, σαν μηχανισμό στήριξης του εισοδήματος, στον οποίο οι χρηματικές ροές κατευθύνονται από το κράτος στο μεγαλύτερο και πιο αδύναμο μέρος του πληθυσμού.

Με λίγα λόγια οι μισοί σχεδόν εργαζόμενοι του πλανήτη που θα χάσουν τις δουλειές τους στην επερχόμενη παγκόσμια οικονομική κρίση, αλλά και ευάλωτες ομάδες, όπως
οι μετανάστες, θα παίρνουν ένα μόνιμο “ψίχουλο” για να μην επαναστατήσουν. Το ζήτημα είναι και τι ανταλλάγματα θα ζητήσουν υπερεθνικοί οργανισμοί, διεθνή ταμεία και κράτη από τους πολίτες, για να τους χορηγήσουν αυτό το επίδομα.

Όγδοη παρέμβαση, η σταδιακή κατάργηση της ατομικής ιδιοκτησίας. Το νέο μοντέλο του καπιταλισμού θα είναι μία μείξη με τον παλιό φεουδαρχισμό. Σταδιακά οι πολίτες, εκτός από τη μείωση του εισοδήματος τους, θα χάνουν και τα περιουσιακά τους στοιχεία. Θα υποχρεώνονται να ενταχθούν σε πτωχευτικούς κώδικες που διαρκώς θα ανανεώνονται. Εκατομμύρια μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις θα κλείσουν στη Δύση, εξαιτίας των συλλογικών lockdowns. Αντίθετα στην περίοδο αυτή απογειώθηκαν τα κέρδη των πέντε ψηφιακών πολυεθνικών γιγάντων: Amazon, Google, Facebook, Αpple και Microsoft.

Ένατη παρέμβαση, η επιβολή σκληρών νέων νομοθεσιών υπέρ του (ψευτό) δικαιωματισμού και η κατοχύρωση της πολιτικής των ανοιχτών συνόρων. Η εκλογική νίκη των Δημοκρατικών στις ΗΠΑ θα επιταχύνει την συγκεκριμένη πολιτική ατζέντα που προετοιμάζουν και τα κέντρα εξουσίας στην ΕΕ. Με τη νέα νομοθεσία θα αντιμετωπίσουν σοβαρά προβλήματα και κόμματα, όπως η Λέγκα στην Ιταλία, το Εθνικό Μέτωπο στη Γαλλία και το Φιντές του Όρμπαν στην Ουγγαρία. Τελικός στόχος  είναι να επιβιώσουν μόνο κόμματα και μέσα ενημέρωσης που θα προπαγανδίζουν την πολιτικήορθότητα.

Στόχος η παγκόσμια κυβέρνηση

Τέλος, δέκατη παρέμβαση, η επιτάχυνση των διαδικασιών για την παγκόσμια διακυβέρνηση. Ουσιαστικά το μοντέλο της παγκόσμιας διακυβέρνησης που ζήτησαν με κοινή επιστολή τους 92 παγκοσμιοποιητές πολιτικοί ηγέτες και μέλη διεθνών οργανισμών, ήταν η συνεργασία των χωρών της G7 με το ΔΝΤ, την Παγκόσμια Τράπεζα, τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και τον ΟΗΕ, προκειμένου να αντιμετωπισθεί η πανδημία και η παγκόσμια οικονομική κρίση.

Δυστυχώς η οικονομική κρίση θα μειώσει τις δυνατότητες ανεξάρτητης πολιτικής από πολλές χώρες, που θα χρειαστούν χρήματα από το ΔΝΤ και την Παγκόσμια Τράπεζα, για να μην χρεοκοπήσουν. Από την άλλη, δύσκολα θα συνεννοηθούν ΗΠΑ και ΕΕ με την Ρωσία και την Κίνα τα επόμενα χρόνια. Αντίθετα όλα δείχνουν πως θα υπάρξει έντονη όξυνση στις σχέσεις τους.

Συνεπώς η παγκόσμια διακυβέρνηση θα παραμείνει προς το παρόν όνειρο απατηλό για τους παγκοσμιοποιητές. Σε αντιστάθμισμα θα προσπαθήσουν να κυβερνήσουν τη Δύση με σιδερένια πυγμή, για να αποφύγουν δυσάρεστες εκλογικές εκπλήξεις και νέα ευρωπαϊκά “exit”. Καμιά φορά όμως η έντονη αυταρχικότητα φέρνει αντίθετα αποτελέσματα. O Τραμπ μπορεί να έχασε, ο τραμπισμός όμως είναι πολύ ισχυρότερος από το 2016.

 

 

Δημοσιεύθηκε στη Χωρίς κατηγορία | Σχολιάστε

Ψηφιακοί Έγκλειστοι e-cave

Ψηφιακοί Έγκλειστοι e-cave

0
738

Ἡ ἀλληγορία τοῦ σπηλαίου πού βρίσκεται στήν Πολιτεία τοῦ Πλάτωνα, μᾶς λέγει γιά ἀνθρώπους πού, ἀπό παιδιά, βρίσκονται σ’ ἕνα οἴκημα ὑπόγειο, κάτι σάν σπηλιά,  ἁλυσσοδεμένοι ἀπό τά σκέλια καί τόν αὐχένα, ἀναγκασμένοι νά βλέπουν σέ ὅλη τή διάρκεια τῆς ζωῆς των μόνο τίς σκιές τῶν πραγμάτων, οἱ ὁποῖες προβάλλονται μπροστά τους ἀπό μιά φωτιά πού καίει πίσω τους, ὥστε λόγῳ τῆς ἐμπειρίας αὐτῆς νά ἐκλαμβάνουν καί νά συνομιλοῦν σέ ὅλη τους τή ζωή γιά τίς σκιές αὐτές ὡς ἀλήθειες.

Ἄν μάλιστα κάποιος ἀπό αὐτούς σπάσει τά δεσμά του καί στραφεῖ πρός τήν ἔξοδο τῆς σπηλιᾶς καί ἀντικρύσει τό φῶς, τότε, συνηθισμένος καθώς ἦταν στό σκοτάδι, ἀπό τήν ἐκτυφλωτική ξαφνική λάμψη θά ἔνιωθε μεγάλο πόνο στά μάτια του καί θά ἐπιθυμοῦσε νά στρέψει πάλι τό βλέμμα του στίς σκιές, θεωρώντας τις κιόλας πιό πραγματικές καί ἀληθινότερες ἀπό τά ἴδια τά πράγματα.  Ἐπιπλέον, θά ἀντιδροῦσε ἔντονα ἄν διά τῆς βίας τόν ἔσερναν ἔξω στό φῶς τοῦ ἥλιου καί  θά  τοῦ ἦταν ἀπαραίτητος ἕνας χρόνος προσαρμογῆς, ἀρχίζοντας ἀπό τίς σκιές καί τόν νυχτερινό οὐρανό, γιά νά μπορέσει κατόπιν νά δεῖ πρῶτα τά εἴδωλα τῶν πραγμάτων στό νερό καί ὕστερα τά ἴδια τά πράγματα, ἐνῷ θά χρειαστεῖ μεγαλύτερη ἀκόμα διάρκεια γιά νά συλλάβει τόν κύκλο τῶν ἐποχῶν καί τῶν χρόνων, δηλαδή νά κατανοήσει την ἀλληλουχία καί τούς βαθύτερους λόγους τῶν πραγμάτων. Τότε λοιπόν θά μακάριζε τόν ἑαυτό του γιά τή σοφία αὐτή καί θά προτιμοῦσε νά πάθαινε ὁτιδήποτε παρά νά ζεῖ τή ζωή τῶν σκιῶν. Ἄν τώρα αὐτός ὁ ἄνθρωπος κατέβαινε ξανά στο σπήλαιο, ἔτσι καθώς θά ἐρχόνταν ἀπότομα ἀπό τό φῶς τοῦ ἥλιου στο σκοτάδι, γιά ἀρκετό χρόνο ἡ ὅρασή του θά δυσκολευόνταν νά διακρίνει τίς σκιές,  ὁπότε θά ἔλεγαν για αὐτόν πώς γύρισε μέ χαλασμένα μάτια, ἄρα δέν ἀξίζει τόν κόπο νά βγεῖ κανείς στό φῶς· μάλιστα ὅποιον ἐπιχειροῦσε νά τούς λύσει ἀπό τά δεσμά γιά νά τούς ἀνεβάσει ἐπάνω θά τόν θεωροῦσαν ἐπικίνδυνο καί θά κατέληγαν νά τόν σκοτώσουν.

Στό σημεῖο αὐτό ἄς προσπαθήσουμε νά προσεγγίσουμε τόν ἐν λόγῳ  μύθο  μέ ὅρους τῆς δικῆς μας ἐποχῆς.

Ἄς ποῦμε λοιπόν πώς μέσῳ τῆς προηγμένης τεχνολογίας  κατασκευάσαμε τούς κρίκους μιᾶς ἀόρατης ἀλυσίδας πού ἀπό παιδιά μᾶς καθηλώνει σέ ἕνα ψηφιακό σπήλαιο, ἕνα e-cave  τό ὁποῖο ἀκινητοποιεῖ τά πόδια καί προσηλώνει τήν κεφαλή μας ἀποκλειστικά καί μόνο σέ εἰκονικά εἴδωλα πού μεθοδεύονται πισώπλατα μέσῳ στοχευμένων ἐρευνῶν (μάρκετινγκ) καί προβάλλονται ἐμπρός μας κατ’ ἐξακολούθηση, ἔτσι ὥστε νά συνηθίσουμε νά τά ἐκλαμβάνουμε καί νά συνομιλοῦμε γιά αὐτά ὡς ἀλήθειες. Σκεφτεῖτε, κιόλας πόσο παράλογος θά ἀκούγονταν ἕνας ἄνθρωπος πού θά ἐπέστρεφε ἀπό τόν πραγματικό κόσμο σέ αὐτούς πού ἀπό μικρά παιδιά ἔμαθαν νά κατανοοῦν μόνο τά εἴδωλα (καί μάλιστα, κατά ἀποκλειστικότητα, μόνο στίς σχέσεις πού γιά χρόνια αὐτά τούς προβάλλονταν) καί πώς ἀναπόφευκτα ἕναν τέτοιον ἄνθρωπο θά τόν θεωροῦσαν ἀφύσικο, μολυσματικό καί ἐπικίνδυνο γιά τήν κοινωνία τους.

Προκειμένου νά κατανοήσουμε τί μπορεῖ νά σημαίνουν ὅλα αὐτά γιά τήν ὀντολογία τοῦ ἀνθρώπου, δηλαδή γιά τό ποιός εἶναι, ποιός ὁ προορισμός καί τό νόημα τῆς παρουσίας του, ἄς ξεκινήσουμε συνειδητοποιώντας ὅτι πράγματι ὑπάρχει φῶς καί πράγματι ὑπάρχει σκοτάδι, γι’ αὐτό τό κατά ποῦ θά στραφεῖ  θά καθορίσει ἐν τέλει τήν σωτηρία του.

«Κι αὐτή εἶναι ἡ κρίση, ὅτι τό φῶς ἦρθε στόν κόσμο, καί οἱ ἄνθρωποι ἀγάπησαν τό σκοτάδι περισσότερο παρά τό φῶς.»1

Ἡ ἀλληγορία τοῦ σπηλαίου στόν Πλάτωνα καταλήγει στό πόσο σημαντική εἶναι ἡ στροφή τῆς ψυχῆς πρός τήν ἰδέα τοῦ ἀγαθοῦ· μάλιστα, θεωρεῖ πώς τό σημαντικότερο ἔργο πού ἔχει νά ἐπιτελέσει μιά πολιτεία εἶναι νά βοηθήσει ὅσους  εἶναι ἀπό τή φύση τους προικισμένοι νά βγάλουν τήν ἀνηφοριά καί νά προσεγγίσουν ἐκεῖνο τό μάθημα πού χαρακτηρίζει ὡς τό μέγιστο, δηλαδή νά ἀντικρύσουν τό Ἀγαθό ὄχι γιά νά μείνουν ἐκεῖ ἀλλά γιά νά ἐπιστρέψουν καί νά φροντίσουν τήν πόλη, καθώς θά ἔχουν «δεῖ τήν ἀλήθεια τῶν ὄμορφων, τῶν δίκαιων, τῶν ἀγαθῶν πραγμάτων. Κι ἔτσι θά ’ναι ἀληθινή ἡ ζωή πού θά ζήσουμε… καί ὄχι ἔνα ὄνειρο, ὅπως εἶναι τώρα… ὅπου οἱ ἄνθρωποι πολεμοῦν ὁ ἕνας τόν ἄλλον γιά σκιές καί ξεσηκώνονται νά ἁρπάξουν τήν ἐξουσία, λές καί εἶναι τάχα ἡ ἐξουσία κανένα μεγάλο καλό».2

Εἶναι ὡστόσο σημαντικό νά κατανοήσουμε καί τί σημαίνουν ὅλα αὐτά σέ ἐπίπεδο ἀγωγῆς. Διότι «ἡ παιδεία δέν εἶναι ὅ,τι ἰσχυρίζονται γι’ αὐτήν κάποιοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν γιά ἐπάγγελμά τους τήν ἐκπαίδευση. Ἰσχυρίζονται δηλαδή ὅτι μέσα στήν ψυχή τους δέν ὑπάρχει γνώση κι ὅτι κατά κάποιον τρόπο τή γνώση τήν βάζουν αὐτοί μέσα στήν ψυχή, περίπου σάν νά ἔβαζαν ὅραση σέ μάτια τυφλῶν. Ἀπεναντίας, ἡ τωρινή μας διερεύνηση… δείχνει αὐτή τή δύναμη τῆς γνώσης πού καθένας ἔχει μέσα στήν ψυχή του, κι ἐπίσης τό ἐργαλεῖο, μέ τό ὁποῖο καθένας φθάνει στή μάθηση. Ὅπως ἀκριβῶς δέν ὑπῆρχε ἄλλος τρόπος νά στρέψει κανείς τά μάτια του ἀπό τό σκοτάδι στό φῶς παρά μόνο στρέφοντας ὁλόκληρο τό σῶμα, ἔτσι πρέπει νά στραφεῖ μέ ὁλόκληρη τήν ψυχή ἀπό τήν περιοχή τοῦ γίγνεσθαι πρός τήν ἄλλη πλευρά, ὥσπου νά γίνει ἱκανή ἡ ψυχή νά ἀντέχει νά ἀντικρύζει τό ὄν καί τό πιό φωτεινό ἀπό τό ὄν, πού ἰσχυριζόμαστε ὅτι αὐτό εἶναι τό Ἀγαθό.

»Ἑπομένως ἡ παιδεία … θά εἶναι ἡ τέχνη γιά τή μεταστροφή τῆς ψυχῆς, μέ ποιόν τρόπο δηλαδή ἡ μεταστροφή θά συντελεστεῖ ὅσο τό δυνατόν εὐκολότερα καί ἀποτελεσματικότερα, ὄχι πῶς θά ἐμφυτευθεῖ στό ὄργανο αὐτό ἡ δύναμη τῆς ὅρασης, ἀλλά θεωρώντας δεδομένο ὅτι τό ὄργανο διαθέτει αὐτή τή δύναμη κι ὅτι ἁπλῶς δέν εἶναι στραμμένο στή σωστή κατεύθυνση καί δέν κοιτάζει πρός τά ἐκεῖ πού θά ἔπρεπε, νά μηχανευτεῖ ἡ τέχνη τῆς παιδείας ἕναν τρόπο ὥστε αὐτό νά κατορθωθεῖ».2

Διαφορετικά ἄνθρωποι φαῦλοι ἀλλά πανέξυπνοι, πού μέ ὀξυδέρκεια διακρίνουν αὐτά στά ὁποῖα εἶναι στραμμένο τό βλέμμα τους θά ὑπηρετοῦν τήν κακία, κι ὅσο καλύτερα βλέπουν τόσο περισσότερα κακά θά ἀπεργάζονται.

«Σ’ αὐτήν ὅμως τή φτιαξιά … ἄν ἔπαιρνε κάποιος ἕνα μαχαίρι κι ἄρχιζε ἀπό τήν παιδική κιόλας ἡλικία νά κόβει ἀπό τήν ψυχή ὁλόγυρα τά μέρη πού συγγενεύουν μέ τόν κόσμο τοῦ γίγνεσθαι καί πού μέ τήν πολυφαγία καί τή λαγνεία καί τίς ἄλλες ἡδονές ἔχουν προσκολληθεῖ ἐπάνω της καί σάν κομμάτια μολύβι τῆς γυρίζουν τήν ὄψη πρός τά κάτω … τότε ἡ ἴδια αὐτή δύναμη τῶν ἴδιων ἀνθρώπων θά ἔβλεπε τά ἀληθινά ὄντα τόσο ξεκάθαρα ὅσο κι αὐτά στά ὁποῖα εἶναι τώρα στραμμένη».2

Ἐκτιμώντας λοιπόν τήν ἀγωγή ὡς τή στροφή τῆς ψυχῆς πρός τήν σωστή κατεύθυνση, γιά νά μπορέσει αὐτή ἀρχικά νά συλλαβίσει καί σιγά σιγά νά γίνει ἱκανή νά κατανοήσει τό Ἀγαθό, θά πρέπει νά ἐργαστοῦμε ὅπως ἀκριβῶς ὅταν μαθαίναμε τά γράμματα τοῦ ἀλφαβήτου.

«Νιώθαμε τότε ὅτι θά εἴχαμε κάνει σημαντική πρόοδο, ὅταν θά μπορούσαμε νά ἀναγνωρίζουμε τά γράμματα, πού εἶναι λιγοστά, σέ ὅλες τίς λέξεις … ἔχοντας κατανοήσει ὅτι δέν θά μαθαίναμε ἀνάγνωση προτοῦ νά τό κατορθώναμε αὐτό… Τότε λοιπόν … δέν πρόκειται νά λάβουμε ὁλοκληρωμένη παιδεία, οὔτε ἐμεῖς οὔτε αὐτοί γιά τούς ὁποίους ἰσχυριζόμαστε ὅτι πᾶμε νά τούς δώσουμε παιδεία … προτοῦ νά μποροῦμε νά διακρίνουμε τά σχήματα τῆς σωφροσύνης, τῆς ἀνδρείας, τῆς μεγαλοψυχίας, τῆς ἀξιοπρέπειας κι ὅσα  πᾶνε χέρι-χέρι μέ αὐτά, ὅπως πάλι καί τά ἀντίθετά τους, παντοῦ ὅπου αὐτά ἐναλλακτικά ἐμφανίζονται καί ὑπάρχουν, μέσα στό κάθε τί στό ὁποῖο ὑπάρχουν».3

Ἐξετάζοντας τώρα τά σχήματα πού προβάλλονται στό   ψηφιακό σπήλαιο τῆς ἐποχῆς μας θά διαπιστώσουμε ὄχι μόνο πόσο αὐτά ἀπέχουν ἀπό τά σχήματα τοῦ Ἀγαθοῦ ἀλλά πώς σέ πρακτικό ἐπίπεδο τά εἰκονικά εἴδωλα πού προβάλλονται κατ’ ἐξακολούθηση, βομβαρδίζοντάς μας κυριολεκτικά, ἀφαιροῦν ἀπό τήν ὅραση τήν ὀξύνοια τῆς ψυχῆς καί ἀλλοτριώνουν τή φύση της. Γιά νά γίνει μάλιστα πιό κατανοητό τό τί ἀκριβῶς μᾶς συμβαίνει, ἀρκεῖ νά παρακολουθήσουμε τόν εὔστοχο τρόπο μέ τόν ὁποῖο αὐτό ἔχει διατυπωθεῖ αἰῶνες πρίν, ἀναφορικά μέ τήν ἀγωγή πού δίνεται μέσῳ τῆς τέχνης στά παιδιά, τά ὁποῖα θά πρέπει: «νά μήν ἀνατρέφονται μέσα σέ ἀπεικονήσεις τοῦ κακοῦ σάν μέσα σέ κακό λιβάδι τσιμπολογώντας ἀπό ’δῶ κι ἀπό ’κεῖ λίγο-λίγο κάθε μέρα καί δοκιμάζοντας πολλά ὥσπου τελικά, δίχως νά ἀντιληφθοῦνε πῶς, νά σωρεύσουν στήν ψυχή τους ἕνα πελώριο κακό, ἀλλά νά ἀναζητοῦμε τεχνίτες μέ ἔμφυτη τήν ἰκανότητα νά ἀνιχνεύουν τήν ὀμορφιά καί τήν εὐπρέπεια, ὥστε οἱ νέοι, σάν μέσα σ’ ἕναν τόπο ὑγειινό, νά ἀντλοῦν ὠφέλεια ἀπό τά πάντα, καθώς ὁτιδήποτε ἀπό τά ὄμορφα ἔργα θά ἀγγίζει τά μάτια ἤ τά αὐτιά τους θά εἶναι σάν αὔρα ἀπό ἕναν τόπο καλό πού θά φέρνει ὑγεία, καί χωρίς κάν νά τό καταλάβουν, ἀπό παιδιά κιόλας, θά τούς ὁδηγήσει νά μοιάσουν, νά φιλιώσουν καί νά ταιριάξουν μέ τό λόγο πού κλείνει μέσα της ἡ ὀμορφιά».Καί προσθέτει ἀκόμα ὅτι «ὅποιος ἔχει ἀνατραφεῖ ὅπως πρέπει θά προσέξει ἀμέσως ὁποιαδήποτε ἀτέλεια, ὁτιδήποτε δέν εἶναι ὄμορφα φτιαγμένο ἤ ἡ φυσική ἀνάπτυξή του δέν ἔχει ὄμορφα ξεδιπλωθεῖ, καί δυσανασχετώντας, δικαίως, γι’αὐτό ὅσα μέν εἶναι ὡραῖα θά τά παινεύει καί θά τά χαίρεται, καί κλείνοντάς τα μέσα στήν ψυχή του θά τρέφεται ἀπό αὐτά καί θά πλάθεται καλός καί ἄξιος, ἐνῷ ὅσα εἶναι ἄσχημα θά τά κατακρίνει, ὅπως εἶναι τό σωστό, καί θά τά ἀπεχθάνεται ἀπό νέος κιόλας, προτοῦ κάν νά εἶναι σέ θέση νά ἀντιληφθεῖ γιά ποιόν ἀκριβῶς λόγο συμβαίνει αὐτό, κι ὅταν κάποτε ὁ λογισμός ἔρθει, ἐκεῖνος ἔχοντας ἔτσι ἀνατραφεῖ, θά τόν καλωσορίσει ἀμέσως ἀναγνωρίζοντάς τον ἀπό τή συγγενικότητα πού ἔχει μαζί του».3

Νομίζω θά πρέπει μέ σοβαρότητα καί εἰλικρίνεια νά ἀπαντήσουμε στό πόσο προηγμένη πρέπει νά θεωρεῖται μιά ἐποχή ὅπου πράττεται ἀκριβῶς τό ἀντίθετο. Γιά ποιά ἄλματα προόδου μιλᾶμε ὅταν ἀπανθρωποιοῦμε τόν ἄνθρωπο καί τόν ἐμβολιάζουμε μέ πολλαπλές δόσεις κακίας καί ἀνοησίας.4

Συνυπολογίζοντας μάλιστα τόν διαρκῶς ἐπιταχυνόμενο ρυθμό πού ἁρμόζει στίς μηχανές ἀλλά ὄχι στόν παλμό τῆς ψυχῆς, φτάνουμε στήν πρακτική μιᾶς κοινωνίας πού ἔχει ἐξορίσει ὄχι ἁπλῶς τήν ἰδέα καί τή γνώση τοῦ Ἀγαθοῦ ἀλλά καί τόν ἴδιο τόν ἄνθρωπο.  Καλπάζουσα εἶναι πλέον ἡ ἀποϊεροποίηση τῆς φύσης καί τῆς φύσης μας, καθώς καί ἡ ἐκχώρηση τῆς ἐλευθερίας μας σέ σχήματα πού διαβρώνουν τόσο τό ἀνθρώπινο πρόσωπο ὅσο καί ὁλόκληρη τή Δημιουργία. Ἔχουμε ὕπουλα ἀποξενωθεῖ ἀπό τόν τρόπο πού τό Ἀγαθό θα μποροῦσε νά ἔχει γίνει ἡ φυσική μας κίνηση.

«Αὐτή ἡ ἀφύσικη τοποθέτηση στούς ἀντίποδες μᾶς κάνει, λόγου χάρη, ἀντίθετα ἀκριβῶς μέ τά ὅσα διδάσκει ὁ Πλάτωνας στό εὐπρεπείας γραφῆς  πέρι καί ἀπρεπείας (Φαίδρος 274b), νά διατηροῦμε ὁρισμένες καταστάσεις πού μᾶς ἔχουν κάνει ἔξωθεν – ὅπως ἡ γραφή – οὐκ ἔσωθεν ἀναμιμνησκόμενους, καί μᾶς πορίζουν ὄχι ἀληθινή σοφία, ἀλλά τό ὁμοίωμά της, σοφίας δόξαν, οὐκ ἀλήθειαν». 5

«Ὅποιος ὅμως ἔχει νοῦ … θά ἀναλογιστεῖ ὅτι δύο εἰδῶν εἶναι οἱ συγχύσεις πού συμβαίνουν στά μάτια καί δύο εἰδῶν εἶναι οἱ αἰτίες στίς ὁποῖες ὀφείλονται, ἀνάλογα μέ τό ἄν περνάει κανείς ἀπό τό φῶς στό σκοτάδι ἤ ἀπό τό σκοτάδι στό φῶς. Καί θεωρώντας ὅτι ἀκριβῶς τά ἴδια συμβαίνουν καί μέ τήν ψυχή, ὅποτε θά βλέπει κάποια ψυχή νά τά ’χει χαμένα … θά προσπαθεῖ νά διαπιστώσει τί ἀπό τά δύο συμβαίνει: Εἶναι ἄραγε τυφλωμένη ἐπειδή ἔχοντας ἔλθει ἀπό μία ζωή φωτεινότερη δέν εἶναι συνηθισμένη στὸ σκοτάδι ἤ, ἀντιθέτως ἐπειδή προχωράει ἀπό τήν περισσή ἀμάθεια σέ μιά περιοχή φωτεινότερη, κάτι πιό λαμπερό ἔχει πλημμυρίσει τά μάτια της μέ ἐκτυφλωτικό φῶς;»2

Φαίνεται πώς διαχρονικά ὁ ἄνθρωπος στρέφεται, μέ ὑποκίνηση τοῦ πονηροῦ, στή συνεχή καθ’ ὅλην τήν ζωή του ἐνασχόληση μέ τή γνώση, καί δέν μένει ἔτσι καιρός νά ἀσχοληθεῖ μέ τήν ἀληθινή παιδεία καί ἀγωγή, πού καθαρίζει τήν ψυχή ἀπό τά πάθη. Ὡς ἐπιλήσμων, ἀποκόπτεται ἀπό τήν εὐδοκία πού καταυγάστηκε στό σπήλαιο τῆς Βηθλεέμ καί παγιδεύεται στήν κακοδοξία τοῦ ψηφιακοῦ «σπηλαίου», παραδίνοντας τήν καρδιά του ὄχι στόν Υἱό καί Θεό τῆς εἰρήνης ἀλλά σέ πολεμοχαρεῖς κοσμοκράτορες, ἰούς διαβολῆς. Θά μπορούσαμε νά ἐκτιμήσουμε πώς ὁ ἀποκλεισμός τῆς τρέχουσας παιδείας ἀπό τήν πνευματική γνώση καί τό γεγονός ὅτι ἡ ἐπιστημονική ἀντίληψη τῆς γνώσης οὐσιαστικά καταξιώθηκε ὡς ὁ μόνος τρόπος πού ὑπάρχει γιά νά φτάσει κάποιος στή μάθηση, ἐκτοπίζοντας μάλιστα τόν πνευματικό νοῦ καί ἀντικαθιστώντας τον μέ τήν ὑπολογιστική λογική, στάθηκε ὁ καθοριστικός παράγοντας διάβρωσης τῆς νοητικῆς μας ἀντίληψης.

«Στή σφαίρα τῆς γνώσης γίνεται ὁρατή, τελευταία καί μέ μεγάλη δυσκολία, ἡ ἰδέα τόῦ Ἀγαθοῦ… Οἱ ἄλλες τώρα ἀρετές, πού γενικῶς χαρακτηρίζονται ὡς ἀρετές τῆς ψυχῆς, φαίνεται ὅτι εἶναι κάπως κοντά στό σῶμα – γιατί στ’ ἀλήθεια, ἐνῷ πρωτύτερα δέν ὑπῆρχαν στήν ψυχή, ὕστερα μέ τόν ἐθισμό καί τήν ἄσκηση, ἐμφυτεύονται σ’ αὐτήν, ἐνῷ ἡ φρόνηση καί ἡ γνώση φαίνεται νά ριζώνει σέ κάτι ἀσυγκρίτως πιό θεϊκό».2

Αὐτή ἡ προσέγγιση στό θεϊκό κομμάτι, ἡ πορεία ἀπό τό κατ’ εἰκόνα πρός τό καθ’ ὁμοίωση, ἡ χάρη τῆς μετοχῆς μας ὄχι ἁπλῶς στό Ἀγαθό ἀλλά στόν Πανάγαθο Θεό, δέν εἶναι μόνο «στροφή» πρός τό φῶς ἀλλά ἡ δυνατότητα νά ὑπάρξουμε ὡς υἱοί φωτός, γιά τήν εὐλογία καί τήν σωτηρία τοῦ σύμπαντος κόσμου.

 

1. Ἰωάννη 3:19 

2. Πλάτων. Πολιτεία 514a -521b . Μτφρ. Ν. Μ. Σκουτερόπουλος 2002

3. Πλάτων. Πολιτεία 401b-403c . Μτφρ. Ν. Μ. Σκουτερόπουλος 2002

4.Ὁ Michel Desmurget, ὁ ὁποῖος εἶναι Διδάκτωρ τῶν νευροεπιστημῶν καί Διευθυντής στό INSERM μέ σχετικό συγγραφικό καί ἐρευνητικό ἔργο θεωρεῖ τήν κατάσταση αὐτή «λοβοτομή πιό ἀποτελεσματική ἀπό τήν καταστολή» καί καυτηριάζει τήν ψηφιακή ἀνοησία ὡς μαζική παιδοκτονία.

5.Ζήσιμος Λορεντζάτος: «ΔΙΟΣΚΟΥΡΟΙ – Γ. ΣΑΡΑΝΤΑΡΗΣ»

Δημοσιεύθηκε στη Χωρίς κατηγορία | Σχολιάστε

Η ψηφιακή ανοησία ως μαζική παιδοκτονία

Του   Michel Desmurget

Η καραντίνα και η απαγόρευση κυκλοφορίας που έχουν επιβληθεί λόγω κορωνοϊού γεννά μεταξύ άλλων κάποια ζητήματα διαχείρισης χρόνου των ατόμων μέσα στα σπίτια που βρίσκονται σε μεγάλο βαθμό στα αστικά κέντρα και είναι συχνά διαμερίσματα. Ποια είναι η πιο εύκολη και αποτελεσματική διέξοδος; Βεβαίως, οι οθόνες με όλες τις εκδοχές τους, από την συμβατική τηλεόραση μέχρι το διαδίκτυο. Δεν περίμεναν βέβαια οι άνθρωποι τον κορωνοϊό για να την ανακαλύψουν, τώρα όμως μοιάζει να συνιστά σε μεγάλο βαθμό μονόδρομη διέξοδο των έγκλειστων και απομονωμένων ατόμων, ειδικά μάλιστα όσων έχουν παιδιά και οικογένειες. Αποφασίσαμε λοιπόν να δημοσιεύσουμε μια βιβλιοκριτική από το γαλλικό περιοδικό «Eléments» προσαρμοσμένη και μεταφρασμένη στα ελληνικά για λογαριασμό του Δικτύου Psy-Counsellors, αναφορικά με την εγκατάλειψη των παιδιών μας στις «οθόνες- νταντάδες». Για να μην κερδίσουμε την «μάχη με τον κορωνοϊό» και την χάσουμε, με τις ζωές τις δικές μας και των παιδιών μας…

Ο Φίλιππος, χλωμό αγοράκι πέντε ετών, λίγο παχύσαρκο, χωμένο στην πολυθρόνα του ένα ωραίο πρωινό του Οκτώβρη, πληκτρολογεί πυρετωδώς το αγαπημένο του playstation. Σε αυτήν ακριβώς τη στιγμή, ο νεαρός ήρωας, στη στενή του σχέση με την ψηφιακή του νταντά, δεν ονειρεύεται παρά ένα μόνο πράγμα: να ξεπεράσει το πέμπτο επίπεδο και να γίνει ο πιο μεγάλος «εκπαιδευτής του pokemon» στον κόσμο.

Από την στιγμή που η δασκάλα του Φίλιππου επεσήμανε την ανάγκη να απομακρυνθεί η HD τηλεόραση από το παιδικό δωμάτιο, αφού σύμφωνα με όλους, ειδικούς και μη, ο Φίλιππος παρουσιάζει κάποια συμπτώματα αστάθειας, νύστας κατά το διάστημα της ημέρας και μειωμένες δυνατότητες συγκέντρωσης της προσοχής του, το μόνο που μένει στην καθημερινή διάθεση του Φίλιππου είναι η κονσόλα παιχνιδιού και ο «παιδαγωγός» tablet του Έκτορα, δηλαδή του μεγάλου αδελφού του Φίλιππου. Ένα tablet που βρίσκεται υπό την πολύ υψηλή επιτήρηση των γονέων, από τη στιγμή ιδίως που οι γονείς ανακάλυψαν καταχωνιασμένα στο σκληρό δίσκο δυο πορνογραφικά φιλμ: Trash Holes and African Sodomy, που ο νεαρός Έκτορας παρακολουθούσε ξανά και ξανά μέχρι πέντε φορές την εβδομάδα. Όσον αφορά τα smartphones τα δύο αγόρια δεν έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο, μόνο στο messenger kids στο κινητό τους, έτσι ώστε να μπορούν να στείλουν κανένα «like», καμία selfie, ή να κάνουν live twitter.

12.05, ο Φίλιππος, πεινασμένος, έχοντας φτάσει στο 4ο επίπεδο του pokemon gold, εγκαταλείπει τη θέση του και εμφανίζεται στην κουζίνα, όπου η μητέρα του τελειώνει την ανάγνωση ενός βιβλίου που της συνέστησε μία φίλη της και του οποίου ο τίτλος ηχεί, έστω καθυστερημένα, σαν μια προειδοποίηση: «Η κατασκευή του ψηφιακού ηλιθίου», του Michel Desmurget (1).

Μια διαδικασία μαζικής αποβλάκωσης

Σκηνή μιας συνηθισμένης ζωής για ένα συνηθισμένο τρόπο ζωής καθόλου υγιή. Ο Michel Desmurget, μετά το γνωστό του έργο «Λοβοτομή TV» συνεχίζει τον αγώνα του. Διδάκτωρ των νευροεπιστημών και Διευθυντής στο INSERM, βλέπει στην πράξη περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον τη διαδικασία της μαζικής κρετινοποίησης που εφαρμόζεται πάνω στους εγκεφάλους των νέων ανθρώπων, κατά το διάστημα μάλιστα της ανάπτυξης τους. Αγανακτισμένος, αναλύει μεθοδικά αυτήν την πλανητικού επιπέδου παιδοκτονία, που προσπαθεί να αποκρύψει το όνομά της. Αυτή η διαδικασία ακουμπάει πλέον όλες τις ηπείρους και όλα τα κοινωνικά στρώματα, εξαιρουμένων ίσως των ολίγων εκλεκτών, των happy few: διότι βέβαια οι πιο ενημερωμένοι μεταξύ των γονέων περί των δυνατοτήτων αυτών των μηχανισμών κρετινοποίησης, όπως λόγου χάρη ο ίδιος ο Bill Gates, μεριμνούν ώστε τα παιδιά τους να μην έρχονται καθόλου σε επαφή με αυτούς τους μηχανισμούς τουλάχιστον μέχρι την ηλικία των 14 ετών…

Στο βιβλίο του «Η κατασκευή του ψηφιακού ηλιθίου», ο Michel Desmurget εκθέτει σε όλο το εύρος του το ασυγχώρητο σφυροκόπημα των νέων γενεών: «Ήδη από την ηλικία των δύο ετών τα παιδιά των δυτικών κοινωνιών συγκεντρώνουν κατά μέσο όρο καθημερινά σχεδόν τρεις ώρες μπροστά στις οθόνες. Ανάμεσα στα 8 και στα 12 περνούν με τον ίδιο τρόπο τέσσερις ώρες και 45 λεπτά της ημέρας, ενώ μεταξύ 13 και 18, έξι ώρες και 45 λεπτά. Αν αθροιστούν ετησίως αυτές οι χρήσεις καλύπτουν χίλιες ώρες για έναν μαθητή του νηπιαγωγείου (δηλαδή περισσότερο από τις ώρες που περνάει στο σχολείο κατά το διάστημα του έτους), 1700 ώρες για έναν μαθητή του δημοτικού (δηλαδή το αντίστοιχο δύο σχολικών ετών) και 2400 ώρες για τον μαθητή του λυκείου (το αντίστοιχο δυόμιση ετών). Οι γενιές που γεννήθηκαν μετά το 2000, βομβαρδισμένες από το multiscreen (smartphone, tablet, Η/Υ, τηλεόραση), είναι οι πρώτες γενιές των οποίων ο δείκτης νοημοσύνης (Δ.Ν.) θα είναι μικρότερος από ότι των προηγούμενων γενεών. Με επιπλέον, μια ολόκληρη σειρά από συμπτώματα και προβλήματα που όπως φαίνεται, θα συντηρήσουν κατά τις επόμενες δεκαετίες λεγεώνες ολόκληρες παιδοψυχιάτρων: προβλήματα στο πεδίο της γλωσσικής επάρκειας, της δημιουργικότητας, της μνήμης, της συγκέντρωσης της προσοχής, της προσαρμογής στο κοινωνικό σχολικό περιβάλλον, συναισθηματικά προβλήματα, επιθετικότητα και αντικοινωνικές συμπεριφορές, αλλά και προβλήματα που σχετίζονται με την κλασσική παιδιατρική: δυσχέρειες στην κινητικότητα, παχυσαρκία, πρώιμος διαβήτης… Ο συσχετισμός ανάμεσα στην ψηφιακή κατανάλωση και όλο αυτό το φάσμα προβλημάτων είναι πλέον αναμφισβήτητος.»

Ο εγκέφαλος των παιδιών δεν είναι φτιαγμένος για οθόνες

Ο Desmurget μας υπενθυμίζει ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι αρχαϊκός και ότι η λειτουργία ενός οργάνου από σάρκα και αίμα δεν μπορεί να προσαρμοστεί στην οθόνη, στον φωτισμό της, στον κατακερματισμό των εικονικών μηνυμάτων, στο σφυροκόπημα από όλα αυτά μαζί. Ο εγκέφαλος στη βιολογική του ισορροπία, είναι φτιαγμένος έτσι ώστε να χειρίζεται το περιβάλλον με τρόπο «ανθρώπινο», να στηρίζεται σε «θερμές μεσολαβήσεις», όπως ίσως θα μπορούσαμε να πούμε. Έχει ανάγκη ηρεμίας, χωρίς την οποία μας εκθέτει σε προβλήματα και δυσλειτουργίες του ύπνου και της γλωσσικής έκφρασης, ή ακόμα χειρότερα, σε καταθλιπτικού τύπου επεισόδια ή /και σε συμπεριφορές επικίνδυνα επιθετικές. Χιλιάδες μελετών συγκλίνουν σε αυτές τις διαπιστώσεις. Η μεγάλη προσφορά του Desmurget είναι ότι όχι μόνο τις συγκεντρώνει, τις αναδεικνύει και τις συνθέτει στο έργο του, αλλά επίσης ότι ανιχνεύει συστηματικά τις ψευδομελέτες που γίνονται εδώ και κάποια χρόνια κατά παραγγελία συνήθως από τα lobby και τις εταιρείες παραγωγής των βιντεοπαιχνιδιών. Οι ψευδομελέτες αυτές κατέληγαν προφανώς στο συμπέρασμα του ακίνδυνου χαρακτήρα αυτών των παιχνιδιών και μάλιστα ορισμένες από αυτές υπογράμμιζαν και ένα κάποιο «παιδαγωγικό ενδιαφέρον» για τα παιδιά των μικρότερων ηλικιών.

Προσκεκλημένος πλέον από διάφορα τηλεοπτικά κανάλια, που σε έναν πρώτο χρόνο φαίνονται παραδόξως να αποδέχονται την έκκλησή του να σβήσουν την τηλεόραση, ο Michel Desmurget ασχολείται με όλα τα είδη των οθονών που απευθύνονται στην παιδική ηλικία: οθόνες, smartphones, tablets, ιδίως εκείνες που έχουν παιδαγωγικές, όπως υποτίθεται, αξιώσεις και μάλιστα κατά καιρούς έχουν λάβει την υποστήριξη διαφόρων «έγκυρων» κύκλων καθώς και των αρμόδιων υπουργών των οποίων ο Desmurget εκμηδενίζει τους ισχυρισμούς και τα επιχειρήματα από την άποψη της επιστημονικής ψυχοπαιδαγωγικής τους αξίας.

Μια λοβοτομή πιο αποτελεσματική από την καταστολή

Το να οδηγείται ένας νεαρός πολίτης στην κατάσταση του καταναλωτή σημάτων και εικόνων, με τον εγκέφαλό του να κατακλύζεται από την ντοπαμίνη και την εξάρτησή του από τις οθόνες να επιβεβαιώνεται ήδη από την πρώτη παιδική ηλικία, έτσι ώστε σταδιακά να εθίζεται είτε στην πορνογραφία, είτε στις διάφορες μόδες, αποτελεί βέβαια μάννα εξ ουρανού για ένα σύστημα του οποίου η κυριότερη έμμονη ιδέα είναι να καταργηθεί κάθε αναστολή στην κατανάλωση και αντιθέτως, να μειωθεί μέχρι εξαφάνισης κάθε κριτικό πνεύμα και κάθε ικανότητα ιεράρχησης των πραγμάτων. Ο πολλαπλασιασμός των αδύναμων σχέσεων και συνδέσεων με τους Άλλους (με τα διάφορα «like» στον ενικό και στον πληθυντικό), που εμφανίζονται στα κοινωνικά δίκτυα, καθιστά όλο και πιο δύσκολη την οικοδόμηση πιο ισχυρών σχέσεων και σταθερών συνδέσμων με τους Άλλους. Παγιδευμένος, «μαγευμένος» θα λέγαμε, από τις τεχνικές επιδόσεις μιας προκατασκευασμένης, φανταστικής πραγματικότητας που σε λίγο θα είναι υπερ hitech ο Έκτορας θα καταλήξει να θεωρεί άκρως πληκτικές και κοινότοπες τις ιδιαίτερες στιγμές συνάντησης με την νεαρή φίλη του, της οποίας οι καμπύλες είναι ήδη υπέροχα θηλυκές. Το κύκλωμα της ανταμοιβής, όταν είναι τόσο πολύ εικονικά δεδομένο και έμμεσα απαιτητικό, παρεμποδίζει την άμεση πρόσβαση στην ευχαρίστηση… Με άλλα λόγια, είναι μέχρι το βάθος της καρδιάς και του εσώρουχου των παιδιών μας που ως έσχατο οπλισμένο χέρι του συστήματος, το ψηφιακό σκορπίζει αργά, αλλά σταθερά το δηλητήριο του.

Αυτή η λοβοτομή είναι πολύ πιο αποτελεσματική από κάθε καταστολή στο ρητά δηλωμένο ή άρρητα συνδηλωμένο σχέδιο ολοκληρωτικού ελέγχου. Η ιστορία μας δείχνει ότι καταλήγουμε σχεδόν πάντα στη βούληση να αποκοπεί ο διανοητικά, ιδεολογικά λοβοτομημένος πολίτης από το οικογενειακό, φιλικό και κοινωνικό περιβάλλον του: Ένα παιδί που ζει μακριά από οθόνες δέχεται κατά μέσον όρο χίλιες λέξεις την ώρα από το ανθρώπινο περιβάλλον, λέξεις που θα παίξουν έναν αποφασιστικό ρόλο στην μετέπειτα ανάπτυξή του. Με τις οθόνες, περνάμε στις 150 μόλις λέξεις την ώρα! Οι συνέπειες; Μια υπεραπλοποίηση της περιγραφικής γλωσσικής έκφρασης, μια ανάσχεση των πρώιμων κοινωνικών αλληλεπιδράσεων που συγκροτούν το υπόβαθρο της γλωσσικής και γνωστικής ανάπτυξης, μια προσβολή στην εγκεφαλική πλαστικότητα.

Πριν τα έξι: όχι οθόνες!

Το βιβλίο του Michel Desmurget είναι γεμάτο από συγκεκριμένες οδηγίες προς τους γονείς και κηδεμόνες. Πριν την ηλικία των 6 ετών: όχι οθόνες! Το παιδί έχει ανάγκη να του μιλάνε, να του διαβάζουν ιστορίες (θα προσθέταμε να παίζει, να κάνει χειροτεχνίες, κατασκευές, να αλληλεπιδρά με το φυσικό και το κοινωνικό περιβάλλον κλπ.). Ακόμα και η ανία είναι κάποτε προτιμότερη, αν όχι καλοδεχούμενη: η δημιουργικότητα του παιδιού που αισθάνεται κάποια στιγμή να πλήττει θα αναπτυχθεί μέσα από τη ζωγραφική, την μουσικοκινητική αγωγή ή τα lego. Αλλά κυρίως το μικρό παιδί έχει απόλυτη ανάγκη να τρέξει, να χοροπηδήσει, να τραγουδήσει.

Μετά τα έξι: Όχι περισσότερο από μισή μέχρι το πολύ μια ώρα την ημέρα. Υπάρχουν στην αγορά πολλά συστήματα ελέγχου που επιτρέπουν να μπλοκάρονται οι συσκευές μετά την παρέλευση αυτού του χρονικού διαστήματος. Τίποτα μέσα στο παιδικό δωμάτιο που θα μπορούσε να δημιουργήσει δυσκολίες στον ύπνο. Βίαιες εικόνες ή παραστάσεις με σεξουαλικό περιεχόμενο πρέπει να αποφεύγονται συστηματικά. Ποτέ το πρωί πριν το σχολείο: Οι επιδόσεις του μαθητή θα βελτιωθούν άμεσα και σημαντικά. Ποτέ το βράδυ, πριν τον ύπνο: Μιάμιση ώρα πριν την ώρα του ύπνου κάθε είδους οθόνη θα πρέπει να έχει κλείσει. Και κυρίως ένα πράγμα κάθε φορά: Οι πολλαπλές οθόνες είναι απολύτως μη διαχειρίσιμες από τον εγκέφαλο ή, – όπως το υπογραμμίζει ο Desmurget – όσο πιο πολύ ο αναπτυσσόμενος εγκέφαλος υφίσταται το multitasking, τόσο περισσότερο είναι πιθανό να διαβρωθεί από την πολυδιάσπαση και την αδυναμία συγκέντρωσης της προσοχής που θα καταντήσει να είναι όλο και πιο μόνιμη.

Η εγχάραξη ενός οράματος για τον κόσμο, ενός συστήματος αξιών, ή πολύ πιο απλά, κάποιων γνώσεων στους εγκεφάλους των παιδιών και των απογόνων μας κινδυνεύει να γίνει Γολγοθάς αν δεν προσπαθήσουμε επειγόντως να καθαρίσουμε τη διανοητική μόλυνση που υφίστανται σήμερα οι νέες γενιές. Αυτή η εξυγίανση απαιτεί την απομάκρυνση των μικρότερων παιδιών από τον ψηφιακό κόσμο και μια επιστροφή σε θερμές, συμβολικές μεσολαβήσεις όλων των ανθρώπων με το ανθρώπινο, κοινωνικό τους περιβάλλον.

«Τα παιδιά σας θα είναι ευγνώμονα εάν προσφέρεται στη ζωή και στην ύπαρξή τους την απελευθερωτική γονιμότητα της άθλησης, της σκέψης και της κουλτούρας, αντί της ύπουλης στειρότητας της οθόνης», όπως γράφει ο Desmurget. Οι θρησκόληπτοι της προόδου από την Silicon Valley μέχρι τους νεοφιλελευθερίζοντες νεοεπιχειρηματίες του συρμού που λατρεύουν χωρίς την παραμικρή κριτική τις τεχνολογικές καινοτομίες, οι πιστοί του ψηφιακού ανθρώπου, του homo numericus ή του μετανθρώπινου «ρόδινου μέλλοντος» προφανώς δεν θα εκτιμήσουν καθόλου μια τέτοια ανάσα οξυγόνου, μια τέτοια έκκληση ζωής στον καθαρό αέρα.

Η πραγματικά αξιοσημείωτη επιστημονική προσφορά του Desmurget δεν έχει αντιμετωπίσει ακόμα την παραμικρή επικριτική επιχειρηματολογία από την πλευρά των κύκλων που το έργο τους στιγματίζει. Ωστόσο, αυτή η σφαιρική προσέγγιση του θέματος, στηριγμένη από μια άνευ προηγουμένου τεκμηρίωσή της μέσα από λεπτομερείς αναφορές σε διεθνείς επιστημονικές έρευνες σχετικές με τις οθόνες και την επίδρασή τους, έχει αρχίσει να δημιουργεί μια σωτήρια συνειδητοποίηση η οποία ενδεχομένως θα μπορούσε κάποια στιγμή να μεταβάλλει τις σημερινές συμπεριφορές, τα κανονιστικά πλαίσια, τα εκπαιδευτικά συστήματα και τις διαγνωστικές τεχνικές.

Και όταν ο «εκπαιδευτής του pokemon» θα ξαναβρεί την υγιή του διάθεση να φτύσει στο πρόσωπο του τελευταίου ψηφιακού υπερήρωα της εκάστοτε μόδας, τότε ίσως θα δούμε στο βλέμμα του κάτι που θα υπερβαίνει την γκριζάδα του σημερινού τοπίου: μια αχτίδα ελπίδας και ένα σοβαρό λόγο να πιστέψουμε σε αυτήν…

Βιβλιοπαρουσίαση από το Jean – Henri d’ Avirac του Βιβλίου του Dr. Michel Desmurget (2019) «Η κατασκευή του ψηφιακού ηλιθίου: οι κίνδυνοι της οθόνης για τα παιδιά μας», Έκδοση Le Seuil, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό éléments, Ιανουάριος 2020, No. 181, σ.σ. 42-43.

Παραπομπές
(1) Ο Michel Desmurget είναι Διδάκτωρ των νευροεπιστημών, Διευθυντής Ερευνών του CNRS (Λυών) πάνω στις εγκεφαλικές λειτουργίες.

Μετάφραση, Προσαρμογή στα Ελληνικά και Επιμέλεια
Γιάννης Παπαμιχαήλ, τ. Καθηγητής Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Παντείου Πανεπιστημίου

Δημοσιεύθηκε στη Χωρίς κατηγορία | Σχολιάστε

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ. ΜΙΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ

«ΤΟ ΚΑΝΑΡΙΝΙ ΠΟΔΗΛΑΤΟ»: Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΩΣ ΦΟΡΕΑΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗΣ «ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

Γιάννης     Καλαϊτζίδης  Εκπαιδευτικός – Μεταπτυχιακές σπουδές  στο Ε.Α.Π

Γιώργος Τραπεζανίδης      Εκπαιδευτικός- Μεταπτυχιακές σπουδές στο Ε.Α.Π

 

 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

 

Το συγκεκριμένο χαρακτηριστικό εκπαιδευτικό «επεισόδιο», από την ελληνική ταινία το «Καναρινί Ποδήλατο», είναι ένα από τα αναρίθμητα εκπαιδευτικά «επεισόδια» που παρόμοια ή διαφορετικά βιώσαμε και βιώνουμε είτε σαν μαθητές χθες, είτε σαν εκπαιδευτικοί σήμερα.

Το εκπαιδευτικό αυτό «επεισόδιο» αναδεικνύει ορισμένα βασικά θεματικά πεδία που αφορούν την οργάνωση και λειτουργία μιας εκπαιδευτικής μονάδας, σχολικής στη συγκεκριμένη περίπτωση, που με την σειρά τους αναφέρονται στην ανάγκη ανάδειξης του ρόλου που η εκπαιδευτική μονάδα καλείται να παίξει ως φορέας διαμόρφωσης και άσκησης εκπαιδευτικής πολιτικής και ειδικότερα «εσωτερικής» εκπαιδευτικής πολιτικής.

 

 

ΕΠΙΜΕΡΟΥΣ ΘΕΜΑΤΙΚΑ ΠΕΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ(ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ)

 

Τα επιμέρους θεματικά πεδία που αναδεικνύονται για την οργάνωση και λειτουργία μιας εκπαιδευτικής μονάδας, από το εκπαιδευτικό αυτό «επεισόδιο» είναι:

 

  1. Ο Προγραμματισμός και Οργάνωση Δράσεων στη Σχολική Μονάδα.

Ο προγραμματισμός για την διδακτική πράξη και τη σχολική ζωή, με βάση τις ισχύουσες διατάξεις, είναι έργο του Συλλόγου Διδασκόντων.

Η διαδικασία προγραμματισμού είναι σημαντική, για την αποτελεσματική λειτουργία της σχολικής μονάδας, για την διευκόλυνση του έργου των εκπαιδευτικών για τη αξιοποίηση πόρων, εγκαταστάσεων και εξοπλισμού.

Για την διαμόρφωσή του απαιτείται:

α) Εντοπισμός των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της σχολικής μονάδας, του μαθητικού δυναμικού και των αναγκών της έγκυρης περιγραφής της κατάστασης.

β) Σχεδιασμός της εκπαιδευτικής διαδικασίας και της οργάνωσης της σχολικής ζωής, με βάση συγκεκριμένους στόχους και κριτήρια με παράλληλο προσδιορισμό των εναλλακτικών λύσεων.

γ) Εξασφάλιση αναγκαίων προϋποθέσεων και προσδιορισμός χρονοδιαγράμματος.

δ) Υλοποίηση.

Ε) Ενδιάμεση αυτοαξιολόγηση, με σκοπό τις διορθωτικές παρεμβάσεις.

Στ) Τελική αξιολόγηση και αποτίμηση του εκπαιδευτικού έργου (Ανδρέου, 2002).

 

  1. Η Επαγγελματική κοινωνικοποίηση του νεοδιόριστου εκπαιδευτικού.

Ένας νέος εκπαιδευτικός σε μια σχολική μονάδα ανήκει στην ομάδα των εκπαιδευτικών που δεν γνωρίζουν τα χαρακτηριστικά του μαθητικού δυναμικού, τον κοινωνικό περίγυρο, την ιστορία του σχολείου, τη λειτουργία των σχολικών εγκαταστάσεων και συχνά δεν είναι εξοικειωμένοι με τη λειτουργία της διοίκησης της σχολικής μονάδας και βρίσκονται στη φάση της επαγγελματικής κοινωνικοποίησης (Ανδρέου& Μαντζούφας, 1999).

Ακόμη, υφίσταται και σήμερα ένα έλλειμμα όσον αφορά την επίσημη οργανωμένη φάση ένταξης του νεοδιόριστου εκπαιδευτικού. Η επαφή του με την τάξη παραμένει τις περισσότερες φορές μια «ιδιωτική» υπόθεση παρά μια πράξη ευθύνης του σχολείου, της διοίκησης ή του συνδικάτου.

Τόσο η δομή του εκπαιδευτικού συστήματος, όσο και τα κεντρικά χαρακτηριστικά της σχολικής πραγματικότητας στη χώρα μας, ευνοούν τη συμμόρφωση του εκπαιδευτικού ως στρατηγική ένταξης, ανεξάρτητα από το αν αυτός ο ίδιος συνειδητοποιεί ή όχι το γεγονός της συμμόρφωσης (Ανδρέου & Παπακωνσταντίνου, 1994).

 

  1. Οι δραστηριότητες εκτός κανονικού προγράμματος.  

Για να γίνει το σχολείο ελκυστικό για τους μαθητές δεν αρκούν οι όμορφες αίθουσες και οι γεμάτοι κατανόηση εκπαιδευτικοί. Κρίνεται αναγκαία η λειτουργία προαιρετικών εκπαιδευτικών προγραμμάτων, τα οποία πρέπει να εφαρμόζονται προγραμματισμένα και όχι ευκαιριακά, να εμπλέκεται σε αυτά το σύνολο των εκπαιδευτικών και να αντιμετωπίζονται άμεσα οι αντιστάσεις και αντιρρήσεις που εκφράζει σήμερα μερίδα των εκπαιδευτικών, να κατοχυρωθούν θεσμικά και να αναπτυχθούν σε διαφορετικές περιόδους και να στηριχθούν οι εκπαιδευτικοί που επιθυμούν τη συμμετοχή τους στην ανάπτυξη αυτών (Ανθοπούλου, 1999).

 

  1. Η αποτελεσματικότητα λειτουργίας του Συλλόγου Διδασκόντων στη σχέση του με τους μαθητές.

Ο Σύλλογος Διδασκόντων και ο εκπαιδευτικός είναι αναγκαίο και σημαντικό να:

α) Συντελεί στη διαμόρφωση συνθηκών φιλικού παιδαγωγικού κλίματος μεταξύ μαθητών και διδασκόντων σύμφωνα με τις αρχές της παιδαγωγικής χωρίς κοινωνικούς, πολιτισμικούς, οικονομικούς ή άλλους αποκλεισμούς.

β) Συνεργάζεται με τους μαθητές ή τις μαθητικές κοινότητες για την οργάνωση της σχολικής ζωής, μέσα σε κλίμα υπευθυνότητας και κατανόησης, να σέβεται την προσωπικότητα τους, να καλλιεργεί και να εμπνέει σε αυτούς, κυρίως με το παράδειγμα του, δημοκρατική συμπεριφορά.

γ) Φροντίζει για την πρόοδο όλων των μαθητών του και να προσφέρει παιδεία διανοητική, ηθική και κοινωνική.

δ) Ενδιαφέρεται για τις συνθήκες ζωής των μαθητών του στο οικογενειακό και ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον, να λαμβάνει υπόψη τους παράγοντες που επηρεάζουν την πρόοδο και την συμπεριφορά τους και να υιοθετεί κατάλληλες παιδαγωγικές ενέργειες, ώστε να αντιμετωπίζονται έγκαιρα και ορθολογικά πιθανά προβλήματα.

ε) Αναπτύξει στους μαθητές ένα συναισθηματικό κόσμο ο οποίος θα τους βοηθήσει να αποδεχτούν αρχές που θα στηρίξουν τις αξίες και θα επηρεάσουν τη συμπεριφορά τους, ώστε να διαμορφώσουν θετική στάση για το σχολείο, τη ζωή και την κοινωνία.

στ) Παρεμβαίνει θετικά και άμεσα σε περιπτώσεις φαινομένων σχολικής αποτυχίας και εγκατάλειψης, εφαρμόζοντας κατάλληλα αντισταθμιστικά προγράμματα για την αποτελεσματική αντιμετώπισή τους, και

ζ) Αναπτύσσεται συνεργασία, μεταξύ των μελών του Συλλόγου Διδασκόντων, στη βάση της ισότιμης σχέσης και της αλληλεγγύης, να διατηρείται και να ενισχύεται η συνοχή του Συλλόγου Διδασκόντων, να αμβλύνονται οι αντιθέσεις, να ενθαρρύνονται οι πρωτοβουλίες των μελών του, οι οποίοι με την σειρά τους λαμβάνοντας θετικά κίνητρα θα εργάζονται με έμπνευση και δημιουργικότητα (Μωραΐτη, 2002).

 

  1. Η παιδαγωγική ελευθερία του εκπαιδευτικού.

Στη χώρα μας οι εκπαιδευτικοί της Πρωτοβάθμιας αλλά και της Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης είναι δημόσιοι υπάλληλοι και υπόκεινται στην ιεραρχική διαβάθμιση της δημόσιας υπηρεσίας τους. Επίσης, η διδασκαλία ασκείται μέσα στο ασφυκτικό πλαίσιο και υπό τους όρους που διαγράφει το αναλυτικό πρόγραμμα, το οποίο καθορίζει επακριβώς τόσο τη διδακτέα ύλη και τις ώρες διδασκαλίες όσο και τα συγκεκριμένα εγχειρίδια που χρησιμοποιούνται κάθε φορά. Ο εκπαιδευτικός και στις δύο βαθμίδες, όχι μόνο δεν είναι ελεύθερος να διδάσκει οποιαδήποτε επιστημονική άποψη θεωρεί ορθότερη ούτε καθορίζει τους όρους διδασκαλίας. συνέπεια να καθίσταται σε έναν απλό εκτελεστή εντολών και οδηγιών, καταργώντας την δημιουργικότητα και την φαντασία που προϋποθέτει η τέχνη της διδασκαλίας.

Παράλληλα οφείλει να πειθαρχεί εκ της δημοσιοϋπαλληλικής του σχέσης, χωρίς τη δυνατότητα; Να παίρνει πρωτοβουλίες που υπερβαίνουν τα πλαίσια του αναλυτικού προγράμματος. Όμως , έχει το δικαίωμα να επιλέγει την κατά κρίση του προσφορότερη παιδαγωγική μέθοδο, για να ικανοποιεί τους νομοθετημένους σκοπούς της εκπαίδευσης ( Everad & Morris, 1999).

 

  1. 6. Η σχολική εγκατάλειψη, η σχολική αποτυχία και τα προβλήματα των μαθητών.

 

Τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι μαθητές στο οικογενειακό, σχολικό, ευρύτερο κοινωνικό, οικονομικό και πολιτισμικό περιβάλλον που ζουν, παίζουν σημαντικό ρόλο για την εξέλιξή τους στα πλαίσια της εκπαιδευτικής τους ολοκλήρωσης και συνδέονται άμεσα με την σχολική εγκατάλειψη και αποτυχία. Η ποσοτική ανάλυση των στατιστικών δεδομένων της Ε.Σ.Υ.Ε (2004), που αναφέρονται στην τυπική εκπαίδευση στην Ελλάδα, αποτυπώνει με σαφήνεια την εκπαιδευτική πραγματικότητα στη χώρα μας για ζητήματα σχολικής εγκατάλειψης, σχολικής αποτυχίας και αναλφαβητισμού.

 

  1. Η συμμετοχική δραστηριοποίηση των μαθητών.

 

Το εκπαιδευτικό «επεισόδιο» στηρίζει την θέση ότι η ανάθεση πρωτοβουλιών, η συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων και η γενικότερη ενίσχυση της θέσης των μαθητών μέσα στα σχολεία τους έχει θετική σχέση με την επίδοση, τη διαγωγή τους και τη γνώμη τους για το σχολείο και τους εκπαιδευτικούς.

 

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ «ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

 

Σχολιάζοντας την παρέμβαση του εκπαιδευτικού στο συγκεκριμένο εκπαιδευτικό «επεισόδιο» διαπιστώνεται ότι τα κίνητρα της παρέμβασής του γεννιούνται κάθε φορά από γεγονότα τυχαία. Ο ίδιος, βέβαια, παρεμβαίνει για να αντιμετωπίσει σύμφωνα με τις παιδαγωγικές αντιλήψεις του τα γεγονότα, ίσως όχι τυχαία όμως ατομικά και όχι συλλογικά. Η παρέμβαση του εκπαιδευτικού κρίνεται θετική κατ’ αρχήν, είναι όμως πράξη μεμονωμένη, προσωρινή, τυχαία, και ουσιαστικά λόγω του αποσπασματικού και τυχαίου χαρακτήρα της είναι μη αποδοτική και αναποτελεσματική.

Το εκπαιδευτικό «επεισόδιο» αποτελεί μια από τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν η εκπαιδευτική μονάδα και ο εκπαιδευτικός και αναδεικνύει τις ευκαιρίες και δυνατότητες για την οργάνωσή της ώστε να αποτελέσει φορέα διαμόρφωσης και άσκησης «εσωτερικής» εκπαιδευτικής πολιτικής.

Στο «Καναρινί Ποδήλατο» αποτυπώνεται ο συγκεντρωτικός χαρακτήρας του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος, ο οποίος δεν επιτρέπει στην εκπαιδευτική μονάδα και στους εκπαιδευτικούς να χειριστούν τα ιδιαίτερα ζητήματα που την απασχολούν, να αναζητήσουν λύσεις και να προχωρήσουν στη λήψη αποφάσεων δια μορφώνοντας και ασκώντας την δική της «εσωτερική» εκπαιδευτική πολιτική. Για να συμβεί αυτό είναι αναγκαία για την εκπαιδευτική μονάδα, η δυνατότητα ενός οργανωμένου σχεδιασμού που θα της επιτρέπει να είναι αποδοτική και αποτελεσματική στο έργο της, τόσο η ίδια όσο και οι εκπαιδευτικοί που υπηρετούν σ’ αυτήν.

Ο παραπάνω οργανωτικός σχεδιασμός απαιτείται να αναδεικνύει όχι μόνο τα οργανωτικά και γραφειοκρατικά σχήματα, αλλά να δίνει ιδιαίτερη έμφαση σε θέματα συνεργασίας, συμμετοχής, συλλογικότητας, έρευνας και δράσης σε επίπεδο εκπαιδευτικής μονάδας.

Για να είναι αποτελεσματική η άσκηση εκπαιδευτικής πολιτικής από την εκπαιδευτική μονάδα, ώστε να αντιμετωπίζει με επιτυχία τα ζητήματα που προκύπτουν – και αυτά που έχουν σχέση με την σχολική εγκατάλειψη και αποτυχία – είναι ιδιαίτερα σημαντικό η εκπαιδευτική μονάδα να έχει θεσμικές δυνατότητες αλλά και ικανότητα σχεδιασμού, προγραμματισμού, αξιολόγησης, απολογισμού, καινοτόμων δράσεων και παρεμβάσεων στη διαμόρφωση της εκπαιδευτικής πολιτικής και στην κριτική υποστήριξη των εκπαιδευτικών αλλαγών που έχουν δημοκρατικό προσανατολισμό.

Σε ένα τέτοιο πλαίσιο ακόμη και η άσκηση αυτοδύναμης παρέμβασης από τον εκπαιδευτικό δεν θα ήταν ενέργεια αποσπασματική και τυχαία και για τον λόγο αυτό «θα είχε τύχη» και αποτελεσματικότητα.

Βέβαια, πρέπει να διευκρινισθεί ότι για τα ζητήματα σχολικής εγκατάλειψης και αποτυχίας, οι ρίζες τους δεν πρέπει να αναζητηθούν μόνο στο επίπεδο της σχολικής μονάδας αλλά κυρίως στα επίπεδα που αναφέρονται σε παράγοντες οικονομικούς, πολιτικούς, κοινωνικούς, πολιτισμικούς και οικογενειακούς.

Η επαιδευτική μονάδα λειτουργεί σε συγκεκριμένο τόπο, οι μαθητές της προέρχονται από συγκεκριμένα κοινωνικά στρώματα  με ιδιαίτερα πολλές φορές πολιτισμικά γνωρίσματα και η ανάγκη για την δυνατότητα διαμόρφωσης και άσκησης «εσωτερικής» εκπαιδευτικής πολιτικής είναι επιτακτική για την αποτελεσματικότητα του έργου της.

Στο εκπαιδευτικό αυτό «επεισόδιο» διαφαίνεται ότι η αρχική θέση της παιδαγωγικής άποψης του εκπαιδευτικού συνίσταται στο ότι το σχολείο της τυπικής υποχρεωτικής εκπαίδευσης στη χώρα μας που χαρακτηρίζεται από τα άκαμπτα κεντρικά αναλυτικά προγράμματα και τον συγκεντρωτισμό, δεν πρέπει να εξομοιώνει τους μαθητές και να ενοποιεί την προσωπικότητά τους αλλά να συμβάλλει στον ανώτατο βαθμό στην ανάπτυξη των ατομικών τους δυνατοτήτων, των ιδιαίτερων κλίσεων, των ενδιαφερόντων, των ικανοτήτων και τελικά στην ανάδειξη του «στολιδιού» που κάθε μαθητής/τρια κουβαλά μέσα του. Κατ’ αυτόν τον τρόπο ο μαθητής/τρια θα μπορεί να προετοιμαστεί για παραπέρα αυτοτελή ανάπτυξη, εμβάθυνση των γνώσεων και τελειοποίηση των τομέων δραστηριοτήτων που επέλεξαν (Κούζμινα κ.ά., 1986).

Ο εκπαιδευτικός στο εκπαιδευτικό «επεισόδιο» παρεμβαίνει αναγνωρίζιντας ότι α) το περιεχόμενο της εκπαίδευσης και β) οι μορφές και μέθοδοι διδασκαλίας είναι αναγκαίο να εμπλουτίζονται με την χρησιμοποίηση στοιχείων προγραμματισμού, τεχνικών μέσων μάθησης, ανύψωσης της αυτενέργειας δραστηριοποίησης των μαθητών στη διαδικασία της μάθησης.

Ο συγκεκριμένος δάσκαλος παρεμβαίνει, πιστεύοντας ότι στο σχολείο πρέπει να αναπτύσσονται όλες οι ικανότητες και η πρακτική πείρα, που είναι απαραίτητες για την αυτενεργό απόκτηση γνώσεων, την ανάπτυξη της δημιουργικής σκέψης, αυτενέργειας και την ανάδειξη των ατομικών ικανοτήτων των μαθητών (Κουτούζης & Χατζηευστρατίου, 1999).

Για το λόγο αυτό εφαρμόζει διαφορετικές μεθόδους μάθησης, τόσο στα πλαίσια της βασικής μορφής του μαθήματος όσο και στα πλαίσια της άτυπης εκπαίδευσης αναθέτοντας ρόλους στους μαθητές στην έκθεση βιβλίου.

Η παρέμβασή του όμως είναι ανεπιτυχής, δεν είναι ικανή να οδηγήσει από μόνη της στη διαμόρφωση και άσκηση αποτελεσματικής «εσωτερικής» εκπαιδευτικής πολιτικής, γιατί είναι πράξη μεμονωμένη, προσωρινή, αποσπασματική και τυχαία.

Ο εκπαιδευτικός με την παρέμβασή του δηλώνει, όπως αποδεικνύεται όμως αναποτελεσματικά, ότι δεν ανήκει στους εκπαιδευτικούς εκείνους που είναι έτοιμοι να πετάξουν το μολύβι και τα βιβλία την ίδια στιγμή που θα ακουστεί το κουδούνι που θα αναγγείλει το τέλος της εργάσιμης ώρας και μέρας. Το αντανακλαστικό του σκοπού δεν βρίσκεται στον συγκεκριμένο εκπαιδευτικό, καταπιεσμένο από την αντίληψη ότι η ζωή αρχίζει μετά τη δουλειά. Η εργασία για τον εκπαιδευτικό στο «Καναρινί Ποδήλατο» δεν έχασε το δημιουργικό της στοιχείο και προσελκύεται ο ίδιος συγκινησιακά, υπογραμμίζοντας  ότι οι εκπαιδευτικοί που ασχολούνται δημιουργικά με την εκπαίδευση κατά κανόνα, δεν έχουν την τάση να χωρίζουν τόσο αυστηρά τον εργάσιμο χρόνο από τον ελεύθερο.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗΣ «ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

 

Στην εκπαιδευτική διαδικασία του σχολείου είναι πολύ συνηθισμένα τα ζητήματα που έχουν να κάνουν με τη σχολική εγκατάλειψη και αποτυχία, το σκασιαρχείο, τις πρωτοβουλίες των εκπαιδευτικών καθώς και με τις αντιστάσεις και αντιρρήσεις σημαντικής μερίδας των εκπαιδευτικών στις παραπάνω πρωτοβουλίες.

Για να αντιμετωπιστούν συστηματικά και αποτελεσματικά παρόμοια ζητήματα σε επίπεδο σχολικής μονάδας, είναι απαραίτητη η διαμόρφωση και άσκηση «εσωτερικής» εκπαιδευτικής πολιτικής, σε συνθήκες τήρησης συγκεκριμένων αρχών και διαδικασιών.

Ο νέος ιδεολογικός προσανατολισμός  της τυπικής υποχρεωτικής εκπαίδευσης πιθανόν να οδηγήσει στον ανταγωνισμό των σχολικών μονάδων κινδυνεύοντας έτσι να χαθούν τα τελευταία ίχνη της παιδαγωγικής αντίληψης συνεργασίας και πρακτικών, ενώ παράλληλα η επιστημονική εντιμότητα και αξιοπρέπεια θα είναι στο στόχαστρο, εφόσον χαρακτηριστεί πολυδάπανη και μη αποδοτική σε εκπαιδευτικό έργο.

Σε αυτό το ιδεολογικό-πολιτικό πλαίσιο εντάσσεται και η αξιολόγηση του εκπαιδευτικού και της σχολικής μονάδας και το οποίο συγκρούεται πολλές φορές με την έννοια της εκπαίδευσης ως κοινωνικού αγαθού. Στόχος να ελεγχθεί η αποδοτικότητα της χρηματοδότησης της εκπαίδευσης σε σχέση με την επίτευξη συγκεκριμένων στόχων και με όρους  οικονομίας της αγοράς. Αυτό δεν θα δημιουργούσε τον παραπάνω προβληματισμό αν όλες οι σχολικές μονάδες λειτουργούσαν και ανέπτυσσαν το εκπαιδευτικό έργο τους με κοινές προϋποθέσεις και συνθήκες.

Από το Φεβρουάριο του 1995 ο Ο.Ο.Σ.Α., μετά από πρόσκληση του ΥΠ.Ε.Π.Θ. προχώρησε στη «συνολική εξέταση του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος». Οι εκτιμήσεις που διατυπώνονται στα βασικά συμπεράσματα της σχετικής έκθεσης- ορισμένες αναφέρονται στην τυπική υποχρεωτική εκπαίδευση- είναι αποκαλυπτικές για τους προσανατολισμούς της κεντρικής εκπαιδευτικής πολιτικής.(Λουκ, 1986).

Επίσης, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ορίσει δείκτες για την ποιότητα και αποτελεσματικότητα της εκπαίδευσης, οι οποίοι περιέχονται σε τρεις τομείς. Οι τρεις αυτοί τομείς αναφέρονται:

  • Στις επιδόσεις.
  • Στην επιτυχία και μετάβαση του δυναμικού των μαθητών και μαθητριών.
  • Στην αξιολόγηση και οργάνωση της σχολικής εκπαίδευσης.

Στη συμμετοχή των γονέων.

Στον αριθμό των μαθητών ανά Η/Υ.

Στην εκπαιδευτική δαπάνη ανά μαθητή.

Συμμετοχή στην προσχολική εκπαίδευση.

Εκπαίδευση και κατάρτιση των εκπαιδευτικών (Μαυρογιώργος, 1999).

 

Με βάση τις παραπάνω εκτιμήσεις το ΥΠ.Ε.Π.Θ. προσανατολίζεται σε μέτρα αξιολόγησης της σχολικής μονάδας, η οποία αξιολόγηση θα αναφέρεται σε δείκτες, όπως:

  • Επίδοσης των μαθητών σε διάφορα γνωστικά αντικείμενα.
  • Παρακολούθησης όπως, σχολικής αποτυχίας, εγκατάλειψης και ολοκλήρωσης σπουδών.
  • Υποδομών όπως, κτίρια, εργαστήρια, αναλογίας καθηγητών- μαθητών.

Ο προβληματισμός για την αξιολόγηση των σχολικών μονάδων είναι δικαιολογημένος, εφόσον το ΥΠ.Ε.Π.Θ. σχετίζεται με την εξασφάλιση της υποδομής των σχολικών μονάδων και ευθύνεται, έστω και μερικά, για τη μαθητική διαρροή (Μωραΐτης, 2001).

Η δημιουργία μηχανισμών αξιολόγησης για την νομιμοποίηση προβλημάτων υποδομής και της ταξικής κατηγοριοποίησης των σχολικών μονάδων, δεν θα βοηθούσε στην αποτελεσματική αντιμετώπιση των καθημερινών ζητημάτων των μονάδων αυτών.

Οι σχολικές μονάδες οργανώνονται, λειτουργούν και αναπτύσσονται σε διαφορετικές οικονομικές – κοινωνικές και πολιτισμικές συνθήκες, ξεκινούν από διαφορετικές αφετηρίες και αντιμετωπίζουν πολλές φορές διαφορετικά ζητήματα και για το λόγο αυτό τα κριτήρια και οι δείκτες αξιολόγησης πρέπει να διαφοροποιούνται, ώστε να μην οδηγηθεί η υποχρεωτική τυπική εκπαίδευση στη χώρα μας σε παραπέρα υποβάθμιση και διάκριση των σχολικών μονάδων στην κατηγοριοποίηση «δύο ταχυτήτων».

Όσον αφορά την εσωτερική αξιολόγηση της σχολικής μονάδας, απαιτούνται οι εξής προϋποθέσεις:

  1. Η σχετική αυτονομία της σχολικής μονάδας και η θεσμική της κατοχύρωση σε επίπεδο αποφάσεων.
  2. Η οικονομική της αυτοδυναμία.
  3. Η σχετική σταθερότητα σε εκπαιδευτικό προσωπικό.
  4. Η εξάλειψη εξουσιαστικών σχέσεων που πηγάζουν από διοικητικές ιεραρχίες και
  5. Η ενεργητική συμμετοχή του συνόλου των εκπαιδευτικών της σχολικής μονάδας, κυρίως με την απόκτηση γνώσης και της αξιοποίησης της πληροφορίας (Μωραΐτης, 2002).

Για την συστηματική και αποτελεσματική αντιμετώπιση παρόμοιων προβλημάτων, είναι αναγκαίο τόσο ο Διευθυντής της σχολικής μονάδας όσο και ο Σύλλογος Διδασκόντων να ενθαρρύνουν και να στηρίζουν τις πρόσθετες δραστηριότητες και πρωτοβουλίες των εκπαιδευτικών και ιδιαίτερα των νεοδιοριζόμενων.

Ο εκπαιδευτικός για να ανταποκριθεί στις σύγχρονες απαιτήσεις της εκπαίδευσης έχει χρέος να ενημερώσει τους γονείς και ευρύτερα την κοινωνία, όχι μόνο για την επίδοση του μαθητή σε έναν επιμέρους τομέα, αλλά συνολικά για τη μόρφωσή του και τα εκπαιδευτικά ζητήματα, να διεκδικεί ένα σχολείο που θα μορφώνει ολόπλευρα  και όλα τα «παιδιά» του, να συμπαραστέκεται στην προσωπική και συλλογική προσπάθεια των μαθητών και συναδέλφων του εκπαιδευτικών.

Ακόμη, ένα δημοκρατικό σύστημα λειτουργίας και οργάνωσης της σχολικής μονάδας είναι αναγκαίο να στηρίζεται σε αρχές όπως:

α) Αποκέντρωσης με την έννοια όχι του που αλλά του ποιοι φορείς συμμετέχουν στη λήψη αποφάσεων και για ποια ζητήματα.

β)  Συλλογικότητας στη λήψη αποφάσεων.

γ)  Αντιπροσωπευτικότητας των φορέων που συμμετέχουν στη λήψη των αποφάσεων (Ανδρέου & Παπακωνσταντίνου, 1999).

Η ισορροπημένη ανάπτυξη της εκπαίδευσης, όσον αφορά την «ανεξαρτησία» της, πρέπει και μπορεί να στηριχθεί:

  • Στη σωστή οργάνωση και αναδιάρθρωση του επιστημονικού περιεχομένου των γνώσεων που παρέχει.
  • Στην ανάπτυξη εσωτερικής κοινωνικής ζωής και τη σύνδεσή του με την κοινότητα.

Η συλλογικότητα της εκπαίδευσης μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά, αν βασιστεί σε μια επιστημονικά θεμελιωμένη συνεργασία και προγραμματισμό.

Επίσης, η οργάνωση της σχολικής και της κοινοτικής ζωής επιβάλλει την αναθεώρηση των αντιλήψεων για την πολλαπλή λειτουργικότητα του σημερινού σχολείου (Σάββα, 2001).

 

 

 

 

 

      ΤΟ «ΚΑΝΑΡΙΝΙ» ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΗΣ ΑΥΤΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ  

 

Τα «επεισόδια» των εκπαιδευτικών ζητημάτων, μεταρρυθμίσεων και αλλαγών είναι αναγκαίο να συνδέονται και συνεξετάζονται στο πλαίσιο της ευρύτερης οικονομικής, πολιτικής και ιδεολογικής κρίσης. Στο πλαίσιο αυτό είναι δυνατό να διαμορφωθεί και ασκηθεί αποτελεσματική «εσωτερική» εκπαιδευτική πολιτική στην περίπτωση που η σχολική μονάδα θα έχει την ευθύνη προγραμματισμού, διοίκησης, απολογισμού και λογοδοσίας και εφόσον αυτός ο νέος ρόλος της συνοδευτεί από εισροή οικονομικών πόρων.

Η σχολική μονάδα αποκτά έτσι τη δυνατότητα για:

  • Αξιοποίηση της εμπειρίας της.
  • Ανάπτυξη καινοτόμου επαγγελματικής κουλτούρας ανάμεσα στους εκπαιδευτικούς για ανάπτυξη νέων παιδαγωγικών προσεγγίσεων και διδακτικών μεθόδων.
  • Αντιμετώπιση των τοπικών αναγκών και ιδιαιτεροτήτων (ΥΠ.Ε.Π.Θ, Αριθ. Απόφασης:Φ50/76, 2002).

Κατά την άσκηση της εκπαιδευτικής πολιτικής η σχολική μονάδα μπορεί να είναι αποτελεσματικότερη παρεμβαίνοντας σε θέματα όπως:

  1. Αναλυτικό πρόγραμμα,
  2. Διδασκαλία,
  3. Εξουσία,
  4. Υλικά,
  5. Ανθρώπινο δυναμικό,
  6. Χρόνος,
  7. Οικονομικά,

Διαμορφώνοντας ένα πλαίσιο που θα στηρίζεται στις αρχές της συνεργασίας, της ανάδειξης και της αξιοποίησης των δυνατοτήτων όλων των μελών της σχολικής μονάδας, απαντώντας αποτελεσματικά σε ζητήματα όπως:

α) Του ατομικού χαρακτήρα της διδασκαλίας και της απομόνωσης του εκπαιδευτικού στην αίθουσά του.

β) Της «τυπικής διεκπεραίωσης» της ύλης και της μη ενασχόλησης με την παραγωγή διδακτικού υλικού και με θέματα αναλυτικού προγράμματος..

γ) Της μετάθεσης ευθυνών προς τα πάνω και της απουσίας σχέσεων με τους γονείς και με την ευρύτερη κοινωνία.

δ)  Της συγκέντρωσης εξουσίας στον διευθυντή και του περιορισμένου ρόλου του συλλόγου διδασκόντων, και

ε)  Της αποσπασματικότητας στην αντιμετώπιση προβλημάτων και της απουσίας μιας συνολικής προσέγγισης.

 

Η σχολική μονάδα είναι ικανή να ασκήσει με επιτυχία την εκπαιδευτική της πολιτική, αν:

  1. Στην αρχή του σχολικού έτους καθορίσει το όραμά της για τη νέα χρονιά, θέσει γενικούς και ειδικούς στόχους για τα ζητήματα που απαιτούν αντιμετώπιση μέσα στη χρονιά, συστήσει ομάδες εργασίας για τη συλλογική αντιμετώπιση των ζητημάτων αυτών, καθορίσει κριτήρια αξιολόγησης του εκπαιδευτικού έργου.
  2. Στα μέσα του σχολικού έτους γίνεται αξιολόγηση της μέχρι του σημείου αυτού, πορείας των θεμάτων που ετέθησαν και γίνονται οι κατάλληλες διορθωτικές παρεμβάσεις. Παράλληλα πρέπει να αντιμετωπιστούν όποια νέα θέματα πιθανόν να έχουν προκύψει.
  3. Στο τέλος του σχολικού έτους γίνεται αξιολόγηση όλων των δραστηριοτήτων ως προς τους στόχους και τα κριτήρια; Που είχαν τεθεί στην αρχή και σχεδιάζεται ένας προγραμματισμός για το επόμενο έτος

 

Όπου σαν σε όνειρο την ημέρα του Αγιασμού, χιλιάδες αναβάτες πάνω σε «Καναρινί Ποδήλατα» πολιορκούν ένα ωχρό σχολικό κτήριο. Φαντάσματα του εκπαιδευτικού παρελθόντος, παρόντος και μέλλοντος. Δεν διψούν για εκδίκηση αλλά για μια ευκαιρία στη μάθηση. Για άγνωστο λόγο το «Καναρινί» είναι το αγαπημένο τους χρώμα.

 

 

 

 

 

 

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

 

 

Ανδρέου Α., (2002), Προαιρετικά Εκπαιδευτικά Προγράμματα στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, Ενημερωτικός Φάκελος ΙΙ, Διοίκηση Εκπαιδευτικών Μονάδων, Ε.Α.Π., Πάτρα.

 

Ανδρέου Α., Συνεργασία: Μαντζούφας Π., (1999), Θέματα Οργάνωσης και διοίκησης της Εκπαίδευσης και της Σχολικής Μονάδας, Σειρά: Επιστήμες της Αγωγής,: Νέα Σύνορα – Α.Α. Λιβάνη, Αθήνα.

 

Ανδρέου Α.- Παπακωνσταντίνου Γ.,( 1994), Εξουσία και οργάνωση-διοίκηση του εκπαιδευτικού συστήματος, Νέα Σύνορα – Α.Α. Λιβάνη, Αθήνα.

 

Ανθοπούλου Σ.-Σ.,(1999), Διαχείριση Ανθρώπινου Δυναμικού, Διοίκηση  Ανθρώπινου Δυναμικού, Διοίκηση Εκπαιδευτικών Μονάδων, τ. Γ΄., Ε.Α.Π., Πάτρα

 

Γκότοβος Θ., Μαυρογιώργος Γ., (2002), Η επαγγελματική κοινωνικοποίηση του νεοδιόριστου εκπαιδευτικού, Παράλληλα Κείμενα, Διοίκηση Εκπαιδευτικών Μονάδων, Ε.Α.Π., Πάτρα.

 

Everad K.B- Geoffrey Morris, (1999), Αποτελεσματική Εκπαιδευτική Διοίκηση, Ε.Α.Π., Πάτρα.

 

Ε.ΣΥ Ε. (2004)……..

 

Κουζμίνα Ε., Ροντιόνοφ Μ., Σοκόλοβα Μ., (1986), Συγκριτική Παιδαγωγική, Παιδαγωγική Βιβλιοθήκη, Σύγχρονή Εποχή, Αθήνα.

 

Κουτούζης Μ., Χατζηευστρατίου Ι.,(1999),  Αξιολόγηση στην Εκπαιδευτική Μονάδα, Κοινωνική και Ευρωπαϊκή Διάσταση της Εκπαιδευτικής Διοίκησης, τ.Γ΄, Ε.Α.Π., Πάτρα.

 

Λουκ Αλεξάντρ, (1986), Συγκινήσεις και Προσωπικότητα, Βιβλιοθήκη Ψυχολογίας, Σύγχρονή Εποχή, Αθήνα.

 

Μαυρογιώργος Γ., (1999), Εκπαιδευτική Διοίκηση και Πολιτική, τ.Α΄, Ε.Α.Π., Πάτρα.

 

Μωραΐτης Γ., (2001), Ο συλλογικός χαρακτήρας της εκπαίδευσης, Προβλήματα, ανάγκες και απεικόνισή τους στην εκπαίδευση, Τρίμηνη Επιθεώρηση Εκπαιδευτικής Πολιτικής και Έρευνας, Θέματα Παιδείας, τ.7, Αθήνα.

 

Μωραΐτης Γ., (2002), Η Λειτουργία του Εκπαιδευτικού στο κατώτερο τμήμα του Δωδεκάχρονου σχολείου Βασικής Υποχρεωτικής Εκπαίδευσης, Τρίμηνη Επιθεώρηση Εκπαιδευτικής Πολιτικής και Έρευνας, Θέματα Παιδείας, τ.8, Αθήνα.

 

Σάββα Σ, (2001), Η αξιολόγηση η ποιότητα στην εκπαίδευση και οι κυβερνητικοί στόχοι,  Τρίμηνη Επιθεώρηση Εκπαιδευτικής Πολιτικής και Έρευνας, Θέματα Παιδείας, τ.7, Αθήνα.

 

ΥΠ.Ε.Π.Θ.- Ενιαίος Διοικητικός Τομέας Σπουδών  Επιμόρφωσης και Καινοτομιών, Ορισμός Προγραμμάτων Σπουδών, ωραρίου λειτουργίας και ωρολογίου προγράμματος  Ολοήμερου Δημοτικού Σχολείου, Αριθ. Απόφασης:Φ50/76/121153/Γ1, Αθήνα, 13-11-2002.

 

Δημοσιεύθηκε στη Χωρίς κατηγορία | Σχολιάστε

Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΜΗ-ΣΧΕΣΗΣ

 

H κοινωνία της μη-σχέσης

 

Αντώνης Ανδρουλιδάκης

 

Ίσως η ελληνική να είναι η μοναδική γλώσσα στην οποία ο αδαής, εκείνος που δεν γνωρίζει ούτε τα στοιχειώδη, ορίζεται ως ά-σχετος, δηλαδή ως ο εκτός σχέσης. Με άλλα λόγια, η ίδια η ετυμολογία της λέξης υπαινίσσεται ότι η πρόσβαση στη γνώση, η προσέγγιση στην αλήθεια, δεν είναι μια ατομική διαδρομή αλλά μια εμπειρία σχέσης. Εντός των ορίων της σχέσης «μαθαίνουμε» και έξω απ’ αυτήν είμαστε πραγματικά άσχετοι. Εντός της σχέσης αληθεύουμε και έξω απ’ αυτήν ψευτίζουμε, υπαρξιακά.

Για τούτους τους λόγους, αιώνες τώρα, οι άνθρωποι διψούσαν για σχέση. Λαχταρούσαν την συνάντηση με τον σημαντικό Άλλο, με τέτοιαορμή που καμιά τραυματική εμπειρία δεν στέκονταν ικανή να αναχαιτίσει την υπαρξιακή αυτή ροπή προς τη σχέση. Οι διαψεύσεις, οι αστοχίες, οι όποιες επώδυνες εμπειρίες των άλλωνή και του ίδιου του ανθρώπου, δεν έλεγαν τίποτα. Οι «σχεσιακές» αποτυχίες δεν ήταν ικανές να «συνετίσουν» μια «ραγισμένη καρδιά» αποκλείοντας τον δρόμο της σχέσης.

Εντούτοις, κάποια στιγμή φαίνεται πως τα πράγματα άλλαξαν δραματικά, λες και μια μέρα οι άνθρωποι φοβηθήκαμε για τα καλά. Η δίψα για σχέση μένει ακόρεστη κι’ όμως αυτό μοιάζει να μην σημαίνει τίποτα, ενώ ένας παρανοειδής τρόπος του σχετίζεσθαι απλώνεται όλο και πιο πολύ στο κοινωνικό σώμα. Οι άνθρωποι, αν και βυθισμένοι στην απόγνωση για σχέση, σχετιζόμαστε πλέον φορώντας την απόρθητη πανοπλία του ανοίκειου, του ξένου. Σχετιζόμαστε ως άσχετοι, ως ξένοι, απόμακροι από την οικειότητα της σχέσης. Δηλαδή δεν σχετιζόμαστε.

Δεν σχετιζόμαστε καθώς είμαστε πεισμένοι πως οι Άλλοι θα μας πληγώσουν, θα μας εκμεταλλευτούν, θα μας χρησιμοποιήσουν ή πως είναι ζήτημα χρόνου του πότε οι άνθρωποι θα μας εξαπατήσουν, θα μας προδώσουν και, εν τέλει, θα μας εγκαταλείψουν σαν  «ανυπεράσπιστα παιδιά σ’ έναν άκαρδο κόσμο». Κι’ έτσι είμαστε υποχρεωμένοι να βρισκόμαστε διαρκώς σε μια πιεστική και αγχώδη επαγρύπνηση για να αποτρέψουμε τον Άλλο, που δεν είναι πλέον μια δυναμική ευκαιρία σχέσης αλλά μια βέβαιη αφορμή απειλής. Και κάπως έτσι οδηγούμαστε να θέτουμε διαρκώς τους Άλλους σε δοκιμασίες, απαιτώντας πιστοποιητικά και μαρτυρίκια αγάπης. Κάπως έτσι μπορεί ακόμη και να επιτεθούμε πριν οι Άλλοι επιτεθούν. Μπορεί να πληγώνουμε μην τυχόν και μας πληγώσουν. Μπορεί να εγκαταλείπουμε μην τυχόν και εγκαταλειφθούμε. Μπορεί να μην σχετιζόμαστε μην τυχόν και σχετιστούμε. Μπορεί, με άλλα λόγια, να «αυτοκτονούμε» μην τυχόν και πεθάνουμε,γιατί η α-σχετία, η μη-σχέση, η περίκλειστη και απομονωμένη ατομικότητα, δεν είναι τίποτε άλλο από έναν υπαρξιακό θάνατο.

Στους καιρούς μας οι άνθρωποι έχουμε ανεπίγνωστα «αιχμαλωτιστεί» σε μια οπτική γωνία α-σχετίας, καθηλωμένοι σ’ ένα πρώϊμο στάδιο συναισθηματικής ανάπτυξης, μπλοκαρισμένοι  στο άθραυστο και αδιαφοροποίητο κέλυφος του νηπιώδους «εγώ» μας.

Σ’ αυτήν την υπαρξιακή ασχετοσύνη συντελούν συνειδητά ή ανεπίγνωστα δεκάδες συστημικοί μηχανισμοί. Γιατί γνωρίζουμε καλά ότι το σύστημα αυτό, που αποθεώνει τον πιο ακραίο ατομοκεντρισμό, τρέμει την σχέση. Ο περίκλειστος εαυτός, το μονωμένο άτομο, είναι συστημικό προαπαιτούμενο του Καπιταλισμού. Χωρίς αυτό γρανάζι δεν γυρνά. Κι’ όταν οι άνθρωποι σχετίζονται βαθιά και αληθινά, όταν καθιστούν τη σχέση οδό πρόσβασης στην υπαρξιακή τους αλήθεια, ο καπιταλισμός, τουλάχιστον, ανησυχεί.

Αυτή η επιδίωξη της μη-σχέσης εξασφαλίζεται με μια σειρά από γνωστικές λειτουργίες και mediaπου βρίσκονται στην υπηρεσία της κυρίαρχης συστημικής νοηματοδότησης της ζωής. Οι γνωστικές αυτές λειτουργίες, που υπονομεύουν την δυνατότητα σχέσης, διατίθενται στο κοινωνικό σώμα ως κυρίαρχες και άρα εύλογες, κανονικές και συνηθισμένες κοινωνικές αναπαραστάσεις. Είναι εύχρηστα γνωστικά σχήματα που πυροδοτούνται αυτόματα στα «κεφάλια» των ανθρώπων, με τον ίδιο τρόπο που ένα κακόβουλο λογισμικό κάνει αυτόματα runσ’ έναν υπολογιστή. Στις ρουτίνες του περιλαμβάνονται:

α. Η Άρνηση, ως το γνωστικό φίλτρο που μας κάνει να κλείνουμε τα μάτια σε πραγματικότητες που δεν είναι συμβατές με την δική μας πραγματικότητα. Πρόκειται για μια μορφή παρωπιδικής ακαμψίας που δεν μας επιτρέπει να αντιληφθούμε την κβαντικότητα και την απροσδιοριστία της πραγματικής πραγματικότητας. Η εμμονή αυτή σε μια ασπρόμαυρη εκδοχή των πραγμάτωνείναι η αποτελεσματικότερη νάρκη στο θεμέλιο μιας σχέσης.

β. Η Γενίκευση, ως το γνωστικό φίλτρο με βάση το οποίο μια σκέψη ή μια εμπειρία μας, ένα μέρος δηλαδή, μεγεθύνεται και οδηγεί σε γενικές αρνητικές, συνήθως, κρίσεις του όλου.

γ. Η Επιλεκτική Μνήμη, ως ο μηχανισμός που παραβλέπει τις προσωπικές αποκλίσεις-αστοχίες και στρέφει την επίκριση προς τον Άλλο, κρατώντας την επιείκεια αποκλειστικά για τον εαυτό του.

δ. Η Αίσθηση Παντοδυναμίας, ως η ναρκισσιστική τάση υπεροχής έναντι των άλλων ατόμων-εν δυνάμει ανταγωνιστών.

ε. Η adhominem κριτική στο σύνολο του προσώπου του Άλλου και όχι σε μια συμπεριφορά ή μια ενέργεια του, βασικός πυροδότης της ρήξης στις σχέσεις.

στ. Το έλλειμμα της ενσυναίσθησης ως η δυσκολία να κατανοήσουμε συναισθηματικά -και όχι μόνο διανοητικά- τον άλλο.

ζ. Η απλοϊκότητα των ερμηνειών και η υποταγή στα άκαμπτα ανελαστικά πρότυπα πεποιθήσεων, αξιών και αντιλήψεων που μας έχουν «φορέσει».

η. Ο διάχυτος θυμός εξ’ αιτίας αυτών των ψυχικών πιέσεων που δεχόμαστε.

Αυτές οι γνωστικές στρεβλώσεις καλλιεργούνται, προωθούνται και διαδίδονται συστηματικά μέσα από πομπούς όπως, για παράδειγμα, τα εκατοντάδες σάιτς ψυχαγωγίας-λαϊκής ψυχολογίας, αλλά και πολλές τηλεοπτικές εκπομπές, με τέτοιο τρόπο ώστε, ακριβώς λόγω της μεγάλης απήχησης, ο παρανοειδής τρόπος του σχετίζεσθαι ορίζεται, πλέον, ως φυσιολογική κανονικότητα. Είναι πολύ χαρακτηριστικοί οι τίτλοι σχετικών «άρθρων»που διαχέουν την πικρία και την ματαίωση της μη-σχέσης ως επιτυχία προστασίας του εαυτού από τον «κακό» Άλλο.

Το τελικό αποτέλεσμα αυτών των κοινωνικών διεργασιών είναι η δυσκολία των ανθρώπων να αναπτύξουν και να διατηρήσουν μακροχρόνιες συναισθηματικές σχέσεις στηριγμένες στην αμοιβαία κατανόηση, καθώς ως συστατικό της σχέσης ορίζεται η ικανοποίηση της ατομικής απαιτητικότητας του κάθε μέλους.Δηλαδή, ως προϋπόθεση της σχέσης ορίζεται η αδιαλλαξία της μη- σχέσης. Ως σχέση ορίζεται η μη-σχέση!

Τέτοιος παραλογισμός, υπηρετικός εν τέλει του πιο χυδαίου καπιταλισμού που καθηλώνει τους ανθρώπους σε μια νηπιώδη -και άρα εύκολα χειραγωγούμενη- εγωτικότητα, αποκομμένους από την βιωματική πρόσβαση στην υπαρξιακή αλήθεια που μόνο η σχέση μπορεί να προσφέρει. Και κάπως έτσι παραμένουμε μαλωμένοι και ασυμφιλίωτοι με τον κόσμο, τους Άλλους, αλλά και με τον ίδιο μας τον εαυτό.

 

 

Δημοσιεύθηκε στη Χωρίς κατηγορία | Σχολιάστε