Αρχεία για ΑΡΘΡΑ

«Ανταγωνισμός…»

«Ανταγωνισμός», μια λέξη, που καθώς την προφέρεις, θραύσματα σκληρότητας εκτοξεύονται προς πάσα κατεύθυνση. Μια λέξη, που η ερμηνεία της παραπέμπει σε αρνητικά συναισθήματα τόσο για αυτόν που τον δέχεται , όσο και γι΄αυτόν που τον χαρακτηρίζει ως στάση ζωής.

Τον συναντάμε , δυστυχώς, πολλάκις στη ζωή μας, ακόμα και μέσα στην οικογένεια, αργότερα στο σχολείο και πολύ περισσότερο στην επαγγελματική μας ζωή… Πρόκειται για έναν αγώνα μεταξύ περισσοτέρων για την επικράτηση ή για την επίτευξη κάποιου προσωπικού σκοπού. Σε αντίθεση με τον «συναγωνισμό» ή την «ευγενή άμιλλα» , όπου πολλοί άνθρωποι θα ενώσουν τις δυνάμεις τους για έναν κοινό στόχο, χωρίς λογομαχίες, καρφώματα, παράπονα ή τσακωμούς, ο όρος «ανταγωνισμός» κρύβει μέσα του μια ψυχολογική ανάγκη του ατόμου για «θετική ιδιαιτερότητα», μια ανάγκη που όταν καλλιεργείται από την παιδική ακόμη ηλικία, γιγαντώνεται και κληροδοτεί στο παιδί τη ζωή ενός ενήλικα ανταγωνιστικού, αρκετά συχνά αντιμέτωπου με τον εαυτό του, απομονωμένου, με χαρακτηριστική την έλλειψη αισθημάτων προσωπικής ευχαρίστησης…

Πρωταρχικής σημασίας είναι να μάθει το παιδί απο μικρή ηλικία να διαχειρίζεται τα συναισθήματα που του προκαλεί η ανταγωνιστική του συμπεριφορά απέναντι σε άλλα παιδιά, είτε μέσα στην οικογένεια είτε μέσα στο σχολείο.

Πολλές φορές οι γονείς, πότε άθελά τους πότε εσκεμμένα, φορτώνουν το παιδί με την «υποχρέωση» να είναι «πρώτο» σε όλα και «πάνω» από όλους… Αυτομάτως το παιδί αποκτά την αίσθηση της «θετικής ιδιαιτερότητας» και αν μάλιστα το βοηθά και το περιβάλλον στο οποίο βρίσκεται, οικογενειακό – σχολικό, αυτή η αίσθηση εδραιώνεται…. Νιώθει ξεχωριστό, ιδιαίτερα χαρισματικό, απολαμβάνει τους επαίνους και τρέφεται απ΄αυτούς…

Τι γίνεται, όμως, όταν εμφανιστεί ένα ακόμη «χαρισματικό» παιδί που ίσως και να υπερτερεί σε κάποιους τομείς ;

Δυστυχώς, ο κόσμος όλος καταρρέει μπροστά στα μάτια του, ισοπεδώνεται το «εγώ» του και αδυνατεί να το διαχειριστεί…είτε πέφτει σε μελαγχολία, είτε εκδηλώνει θυμό και ζήλια, είτε προβαίνει σε ανάρμοστες συμπεριφορές…

Μαθαίνουμε στα παιδιά μας πως είναι πραγματικά ξεχωριστά και τα αγαπάμε όπως κι αν είναι, πως μπορεί να είναι άριστα σε κάποιους τομείς αλλά δεν είναι κακό να μην τα καταφέρνουν και τόσο καλά σε κάποιους άλλους…

Μαθαίνουμε στα παιδιά μας πως το να είμαστε ευτυχισμένοι και εσωτερικά χαρούμενοι έχει μεγαλύτερη αξία, γι΄αυτό και συγχαίρουμε τους φίλους μας, τους συμμαθητές μας , τους συναθλητές μας , όταν έχουν καταφέρει κάτι σπουδαίο.

Μαθαίνουμε στα παιδιά μας, αξίες όπως ο σεβασμός, η συνεργασία, η αναγνώριση των δυνατοτήτων των άλλων…. και πάνω απ΄όλα, μαθαίνουμε στα παιδιά μας με το δικό μας παράδειγμα…. ας μην ξεχνάμε πως το παιδικό μυαλό είναι σφουγγάρι που ρουφάει όλες τις συμπεριφορές των γονέων και φωτογραφίζει τρόπους και στάσεις ζωής…

Σχετική εικόνα

Η «ιδανική οικογένεια»

Η οικογένεια αποτελεί, αναμφίβολα, πρωταρχικό παράγοντα στην ανάπτυξη του ατόμου. Είναι το μικρό κοινωνικό κύτταρο μέσα στο οποίο το άτομο κινείται και απ΄όπου θα κατακτήσει την ταυτότητά του. Μία ταυτότητα που θα το συνοδεύει στην υπόλοιπη ζωή του και που στην ενηλικίωση πια , θα αποτελέσει το θεμέλιο λίθο για  να στηθεί η προσωπική του ζωή.

Συνήθως, η εικόνα που πλάθουμε πριν τη δημιουργία μιας οικογένειας είναι αυτή που προβάλλεται ως «ιδανική», ως «τέλεια», όπου όλα τα μέλη της ζουν αρμονικά, με κατανόηση, χωρίς εντάσεις, χωρίς καβγάδες, με γελαστά πρόσωπα, χαρούμενη διάθεση και τρυφερές οικογενειακές στιγμές…

Υπάρχει στ΄αλήθεια; Μπορεί και ναι….

Στην πραγματικότητα , όμως, οι ισχυροί συναισθηματικοί δεσμοί που αναπτύσσονται μέσα σε μια οικογένεια, έχουν ως αποτέλεσμα οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ των μελών της να έχουν ένταση και διάρκεια…

Στην καθημερινότητα ,λοιπόν, της οικογενειακής ζωής οι διαφωνίες και οι συγκρούσεις είναι μέρος της φυσιολογικής λειτουργίας για τον απλούστατο λόγο ότι είμαστε διαφορετικοί και αυτή ακριβώς η διαφορετικότητα οδηγεί σε διαφωνίες, αντιπαλότητες, συγκρούσεις. Οι συγκρούσεις (μέσα σε λογικά πλαίσια έκφρασης , χωρίς τη χρήση ,φυσικά , βίας, λεκτικής ή σωματικής), είναι τρόπος να αναφερόμαστε στα θέματα που μας αφορούν και μας διαφοροποιούν και βοηθάνε την υγιή συμβίωση με τον άλλον , επιδιώκοντας μία λύση. Η απόκρυψη ή και η σιωπή , ακόμη, οδηγούν στη δυσλειτουργία της οικογένειας.

Το ζήτημα, λοιπόν, δεν είναι αν θα υπάρξουν ή όχι διαμάχες, αλλά το πώς θα αντιμετωπιστούν με επιτυχία. Είναι σημαντικό να γίνει κατανοητό, ότι όταν οι διαφωνίες και διαμάχες επιλυθούν μ΄επιτυχία, τότε η ζωή της οικογένειας εμπλουτίζεται και οι σχέσεις μεταξύ των μελών της ενισχύονται…

Επίσης σημαντικό είναι το παιδί να κατανοήσει πως οι γονείς του είναι ανθρώπινα πλάσματα, που μπορεί να νευριάσουν, να είναι κουρασμένοι ή να έχουν προβλήματα στη δουλειά τους, χωρίς αυτό να σημαίνει πως έχουν πάψει να αγαπιούνται ή πως έχουν πάψει να το αγαπουν…

Τεράστια σημασία έχει, το παιδί να γίνει μάρτυρας της συμφιλίωσης μεταξύ των γονέων, γιατί μια διαφωνία έχει πάντοτε πιο θεαματικό χαρακτήρα στα μάτια του παιδιού, σε αντίθεση με την συμφιλίωση που συνήθως περνάει απαρατήρητη…

Η έκφραση των συναισθημάτων και η διαχείριση της συμπεριφοράς των μελών μιας οικογένειας, ενισχύει την ομαλή και υγιή συμβίωση και αποτελεί πρότυπο συμπεριφάς για το παιδί.

Η ευθύνη των γονέων μεγάλη, εξ΄ου και το άγχος να γίνουν «τέλειοι» γονείς…. Δεν πιστεύω πως υπάρχουν τέλειοι γονείς, πιστεύω όμως, πως υπάρχουν γονείς με ψυχή και αίσθημα ευθύνης αναπτυγμένο, που κύριο μέλημά τους είναι να προσφέρουν όσο το δυνατόν περισσότερα εφόδια στα παιδιά τους για να σταθούν υγιώς μέσα στην κοινωνία της οποίας θα αποτελέσουν μέλη και που η πορεία αυτών των παιδιών θα τους ανακηρύξει σε «τέλειους γονείς»……

Αποτέλεσμα εικόνας για συγκρουσεις στην οικογενεια

Τα παιδιά της «καρδιάς»

«Τα παιδιά της καρδιάς»

Τους βλέπεις….ξεχειλίζουν απο αγάπη, από ζεστασιά, από τρυφερότητα…. συναισθήματα χωρίς συγκεκριμένο αποδέκτη, συναισθήματα που ζητούν παραλήπτη, συναισθήματα που ένα κακόγουστο παιχνίδι της ζωής δεν διοχετεύτηκαν σ΄ένα παιδί της «κοιλιάς»….

Έρχεται , όμως, εκείνη η στιγμή που η απόφαση να υιοθετήσουν ένα παιδί είναι ο μόνος δρόμος που θα οδηγήσει στην πληρότητα, στην ευτυχία, στη ροή του ξεχειλισμένου από συναισθήματα ποταμού της καρδιάς τους….


Δύσκολη απόφαση, αρκετές οι δεύτερες σκέψεις, τόση όμως η αγάπη που δεν κάνουν πίσω….
Ευτυχώς…..και για τους ίδιους αλλά και για το παιδί, το «παιδί της καρδιάς» , που όσο μεγαλώνει σ΄ένα περιβάλλον αγάπης, ζεστασιάς, σταθερότητας και συνεχούς φροντίδας, χτίζει άμυνες ενάντια στις ερινύες της συναισθηματικής αστάθειας, της ενδεχόμενης απόρριψης, της ενδεχόμενης ενοχής ή του ενδεχόμενου θυμού…


Ακόμη κι αν η περιέργεια χτυπήσει κάποια στιγμή την πόρτα του νου και της ψυχής, ακόμη κι αν η επιθυμία να γνωρίσει τους «άλλους» βρεθεί μπροστά του, ένα είναι το σίγουρο…. η θέση των θετών γονέων στην καρδιά του είναι το πιο σταθερό και μόνιμο πράγμα στον κόσμο, στο δικό του κόσμο….


Η γονεϊκή αγάπη δεν έρχεται με τη γέννηση, χτίζεται λεπτό το λεπτό, μέρα με τη μέρα, χρόνο με τον χρόνο, γιγαντώνεται και αποθησαυρίζεται στην ψυχή του….και είναι αυτή η αγάπη που κάνει την καρδιά του δυνατή, ικανή να αγαπά και να συγχωρεί…

Φωτογραφία της Ipatia Pastourmatzi.

Ο ΚΗΠΟΣ ΤΗΣ ΓΟΝΕΪΚΗΣ ΑΓΑΠΗΣ

Η αγάπη των γονέων είναι το πιο ασφαλές μέρος για να μεγαλώσει και να αναπτυχθεί ένα παιδί. Τα παιδιά είναι σαν τα λουλούδια, χρειάζονται πότισμα, λίπασμα, κατάλληλο φως και κατάλληλη θερμοκρασία για να μεγαλώσουν και να δώσουν τα άνθη τους. Δίχως αυτά , τα λουλούδια μας βγαίνουν μίζερα, χωρίς άνθη, κιτρινισμένα, με φαγωμένα φύλλα .

Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει με τα παιδιά. Ο ρόλος του γονέα είναι ένας ρόλος γεμάτος ευθύνη. Ο τρόπος ζωής του αποτελεί παράδειγμα, η συμπεριφορά του πρότυπο, οι οδηγίες του ευαγγέλιο για τον μικρό άνθρωπο.

Ο Εστέβ Πουχόλ Ι Πονς, Ισπανός συγγραφέας , πανεπιστημιακός και παιδαγωγός, στο βιβλίο του «20 αξίες της Ζωής» παρομοιάζει την ανατροφή του παιδιού με ένα δέντρο, το Δέντρο των Αξιών, όπου κορμός αυτού του δέντρου είναι ο ΣΕΒΑΣΜΟΣ, από τον οποίο ξεκινούν όλες εκείνες οι αξίες που χαρακτηρίζουν τη ζωή του ανθρώπου μέσα σε μια κοινωνία, της οποίας αποτελεί μέλος.

Αν, λοιπόν, ο γονιός σέβεται και υπολογίζει τον συνάνθρωπό του, τότε και το παιδί μεγαλώνει μαθαίνοντας να σέβεται και να υπολογίζει τα υπόλοιπα μέλη της κοινωνίας.

Αξίες , όπως η ευγένεια, η καλοσύνη, η δικαιοσύνη, η ειλικρίνεια, η τιμιότητα, η συμπόνια, η γενναιοδωρία, η αγάπη δεν μαθαίνονται με τα λόγια. Είναι αξίες βιωματικές, τις ζει το παιδί, τις δέχεται από τους γονείς και τις αναπαράγει.

Αν ένα παιδί ζει μέσα στην κριτική, μαθαίνει να κατακρίνει, αν ζει μέσα στην ντροπή μαθαίνει να αισθάνεται ένοχο, αν ζει μέσα σ΄εχθρικό περιβάλλον, μαθαίνει να καυγαδίζει.

Αν όμως ζει σε κλίμα αποδοχής, εκτίμησης και υποστήριξης από τους γονείς, τότε μαθαίνει να βρίσκει την αγάπη μέσα στον κόσμο. Κι όταν μιλάμε για αγάπη δεν μιλάμε για αγάπη που εκδηλώνεται με την προσφορά υλικών αγαθών, αλλά με την προσφορά χρόνου, με πράξεις συνέπειας και αφοσίωσης. Ο γονιός είναι πάντα εκεί για να ακούσει το παιδί του οποιαδήποτε ώρα της μέρας, όσο δύσκολο και αν είναι αυτό, ακόμη και αν είναι λίγο πριν τον ύπνο. Είναι εκεί κοιτώντας το στα μάτια, είναι εκεί με την αγκαλιά του και το χάδι του.

Τελευταίως έχουμε χάσει την ουσία αυτής της αγάπης. Πιστεύουμε πως με τα τελευταία μοντέλα της τεχνολογίας, με τα άπειρα παιχνίδια και τις συνεχείς εξωσχολικές δραστηριότητες προσφέρουμε το καλύτερο περιβάλλον για να αναπτυχθεί το παιδί. Χάνουμε όμως έτσι την ομορφιά της συμπόρευσης, την ευλογία της συνύπαρξης. ελαχιστοποιούμε τον ήδη περιορισμένο κοινό μας χρόνο ως οικογένεια. Και είναι πολύ σημαντικός αυτός ο κοινός χρόνος, πρωτίστως για να καλύψει την ανάγκη του παιδιού να ανήκει. Το παιδί πρέπει να αισθάνεται ότι ανήκει κάπου και ότι έχει κάποιον στον οποίο μπορεί να απευθυνθεί για το οτιδήποτε. Επιπλέον, μεγάλο μέρος της μάθησης των παιδιών λαμβάνει χώρα στην καθημερινή ζωή της οικογένειας. Όλες οι αξίες που αναφέραμε μεταλαμπαδεύονται από τους γονείς στα παιδιά στη διάρκεια αυτού του κοινού χρόνου, κοινού ποιοτικού χρόνου που θα αποτρέπει ίσως ακόμη κα την χρήση των ηλεκτρονικών μέσων, των τόσο διαδεδομένων πλέον στην εποχή μας από την παιδική ακόμη ηλικία….

Σχετική εικόνα

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΠΑΙΔΙΟΥ

Στη μεσαιωνική Ευρώπη, η εργασία των παιδιών μέχρι τον 18ο αι. θεωρείται αναπόσπαστο στοιχείο της αγροτικής κοινωνίας. Ήταν βαθιά ριζωμένη η αντίληψη ότι όλοι στην οικογένεια συμμετέχουν στην αντιμετώπιση των οικονομικών προβλημάτων. Το παιδί , από τη στιγμή που αρχίζει να περπατά, συμμετέχει και στις δουλειές της οικογένειας (χωράφι, ζώα, αργαλειό, δουλειές σπιτιού κλπ)

Η ανάπτυξη της βιομηχανίας ,αρχικά στην Αγγλία, πρώτη φάση της βιομηχανικής επανάστασης, άλλαξε τη ζωή των παιδιών των χαμηλότερων κοινωνικών τάξεων. Η ανάγκη για εργατικό δυναμικό στα εργοστάσια, στα ορυχεία, στην υφαντουργία οδήγησε σε μια ραγδαία εντατικοποίηση της εκμετάλλευσης της παιδικής εργασίας.

Αποτελούν φθηνό εργατικό δυναμικό, ο όγκος και η ευλυγισία τους βοηθούσαν την κίνηση τους ανάμεσα στις μηχανές και μέσα στις στοές, ήταν πιο πειθαρχημένα και υπάκουα από τους ενήλικες. Δούλευαν σκληρά 12-16 ώρες, σε άσχημες συνθήκες, σε ταπεινωτικές δουλειές κάτω από την αυστηρή επίβλεψη των υπεύθυνων , τους οποίους όφειλαν να υπακούουν, γιατί αλλιώς τους επιβάλλονταν ξυλοδαρμοί, απαγόρευση φαγητού και ξεκούρασης.

Προς τα τέλη του 19ου αι. με την επέκταση της τεχνολογίας στη βιομηχανία, μειώνονται οι απαιτήσεις για εργατικά χέρια και κατ΄επέκταση τα παιδιά γίνονται λιγότερο απαραίτητα στην παραγωγή. Αρχίζουν και ψηφίζονται οι πρώτοι εκπ/κοί νόμοι για τα παιδιά ηλικίας 5-13 ετών. Με το πέρασμα των αιώνων, η οικογένεια θα γίνει παιδοκεντρική και θα φέρει στην επιφάνεια την «γονεϊκή αγάπη»

Ο 20ος αι. θα δώσει στα «αόρατα» παιδιά τη θέση τους και θα καθιερώσει την αντίληψη για την χαμένη αθωότητα. Αποτέλεσμα αυτών των μακραίωνων διεργασιών θα είναι η ανάδυση των δικαιωμάτων του παιδιού και η υπογραφή της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στις 20/11/1989. Επικυρώνεται από όλα τα κράτη εκτός των ΗΠΑ και της Σομαλίας. Στην Ελλάδα επικυρώνεται στις 2/12/1992 με τον Ν.2101. Άποτελείται από 54 άρθρα και χωρίζεται σε 4 τομείς:

  1. Δικαιώματα Επιβίωσης : επαρκές επίπεδο διαβίωσης, στέγης, διατροφής, πρόσβασης σε ιατρικές υπηρεσίες
  2. Δικαιώματα Ανάπτυξης : δικαίωμα στην εκπαίδευση, στο παιχνίδι, πολιτιστικές εκδηλώσεις κλπ
  3. Δικαιώματα προστασίας: προφύλαξη από κάθε είδους κακοποίηση, αμέλεια και εκμετάλλευση
  4. Δικαιώματα Συμμετοχής: ελευθερία να εκφράζουν τη γνώμη τους, να έχουν λόγο στα ζητήματα που αφορούν στη ζωή τους, η θέση τους μέσα στην οικογένεια κλπ.

Αποτέλεσμα εικόνας για παιδική εργασία

Το παιδί μας…ο καθρέφτης μας

Απλώνει τα μικρά του χεράκια και σου κάνει τη μεγαλύτερη και την πιο ειλικρινή αγκαλιά… σε κοιτάζει μέσα στα μάτια και ανακαλύπτεις όλον τον κόσμο… σου λέει σ΄αγαπώ και νιώθεις να πλημμυρίζεις από συναίσθημα…
ο μικρός αυτό ανθρωπος, ο πλούσιος σε συναισθήματα,κάνει τα πρώτα του βήματα στην αληθινή ζωή… απλώνει το μικρό του χέρι για να το εναποθέσει στο δικό σου μεγάλο, με εμπιστοσύνη, νιώθοντας ασφαλής, σίγουρος πως θα τον οδηγήσεις στα σωστά μονοπάτια…
Η ευθύνη σου μεγάλη, το ΄χεις καταλάβει?
Ο τρόπος ζωής σου παράδειγμα, η συμπεριφορά σου πρότυπο, οι οδηγιες σου ευαγγέλιο, όσο κι αν δυσκολεύεσαι να το πιστέψεις…
Δεν χρειάζεται να του μιλήσεις για σεβασμό… αν εσύ σεβεσαι τους άλλους, θα σέβεται κι εκείνο…
Αν εσύ μιλάς με ευγένεια, θα είναι ευγενικό κι εκείνο…
Αν εσύ λες μόνο την αλήθεια, θα είναι ειλικρινές κι εκείνο…
Αν εσύ είσαι δικαιος με τους άλλους και με τον εαυτό σου, θα μάθει να είναι δίκαιο κι εκείνο…
Αν εσύ έχεις υπομονή, θα έχει κι εκείνο…
Αν εσύ βοηθάς, στηρίζεις, συμπονάς, θα βοηθά, θα στηρίζει, θα συμπονά κι εκείνο…
Αν εσύ δίνεις αγάπη, θα δίνει κι εκείνο…
Αν εσύ μάχεσαι με αξιοπρέπεια για τη ζωή σου, θα γίνει κι εκείνο ενας μαχητής…. ένας μαχητής με αξίες, με ιδανικά που θα έχει φροντίσει τόσο πολύ τις ρίζες του δέντρου της ζωής του, ώστε μεγαλώνοντας τα κλαδιά του να γεμίσουν από τους καρπούς των αξιών του….

Βιβλίο, ένα παράθυρο στον κόσμο…

Η αξία της φιλαναγνωσίας είναι τεράστια, όπως αμέτρητα είναι και τα οφέλη της από την παιδική ακόμη ηλικία.

Μέσα σ΄ένα λογοτεχνικό βιβλίο, το παιδί θα βρει τον εαυτό του, θα ταυτιστεί με τον ήρωα, θ΄απαντήσει σε δικούς του φόβους, σε δικές του επιθυμίες, θα νιώσει πως δεν είναι μόνο του στα συναισθήματά του, θα επικοινωνήσει με την φαντασία του, με τα όνειρά του, θα ταξιδέψει…

Η φιλαναγνωσία δεν είναι μια έμφυτη τάση που ή την έχεις ή δεν την έχεις. Είναι μια λειτουργία που αποκτάται μετά από μια μακρόχρονη και συστηματική παιδεία. Η ανάγνωση παραμυθιών πριν τον ύπνο από τη βρεφική ακόμη ηλικία , εκπαιδεύει τον μικρό μελλοντικό αναγνώστη σε μία συνήθεια λογοτεχνικής καλλιέργειας. Το δικό μας,  επίσης, προσωπικό παράδειγμα θα αποτελέσει το εφαλτήριο για τη δική του συμπεριφορά απέναντι στην ανάγνωση λογοτεχνικών βιβλίων.

Η παιδική λογοτεχνία, ως καθαρή μορφή τέχνης, είναι επένδυση στη ζωή του παιδιού. Ως εναλλακτικό μέσο αγωγής, με τα θετικά πρότυπα των ηρώων που προβάλλει, ποτίζει την παιδική ψυχή με τις ανθρώπινες αξίες, με τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, με την ειρήνη, την ελευθερία, το περιβάλλον, τα συναισθήματα..

Υπάρχουν παιδιά που ανυπομονούν να κατακτήσουν τον μηχανισμό της ανάγνωσης, μόνο και μόνο για να μπορέσουν να ταξιδέψουν στις σελίδες των βιβλίων μόνα τους. Η δυσκολία που αντιμετωπίζουμε κάποιοι είναι να πείσουμε τα παιδιά που η ανάγνωση ενος λογοτεχνικού βιβλίου έρχεται τελευταία στη λίστα των προτεραιότητων τους ή μπορεί να μην υπάρχει και καθόλου.

Πόσες φορές δεν βρεθήκαμε στη θέση να είμαστε έτοιμοι να ξεστομίσουμε εκείνο το θρυλικό «Ανοιξε επιτέλους και κανένα βιβλίο!!!!»

Το μεγαλύτερο σφάλμα μας είναι να σπρώχνουμε τα παιδιά στο διάβασμα υπό την επήρεια νεύρων ή με τη μορφή τιμωρίας. Το  μυστικό είναι  να προωθήσουμε το καταλληλο βιβλίο την καταλληλη στιγμή, σε κάποιες στιγμές χαλάρωσης, σε μια βόλτα στην έκθεση βιβλίου ή σ΄ένα οργανωμένο βιβλιοπωλείο, όπου το παιδί θα έχει τη δυνατότητα να έρθει από μόνο του σ΄επαφή με όποιο βιβλίο του προκαλέσει το ενδιαφέρον.

Ας το αφήσουμε να το ξεφυλίσσει, να το μυρίσει, να ρωτήσει, να χαζέψει, να ταξιδέψει μόνο του…..άλλωστε , σ΄αυτό το ταξίδι της ανάγνωσης ενός βιβλίου, ο καθένας μας ξεκινάει με διαφορετικές αποσκευές και επιστρέφει με διαφορετικές εικόνες….

Σχετική εικόνα

Η Τέχνη του να χάνεις

Είναι όμορφο το συναίσθημα του νικητή, ποιος μπορεί να το αμφισβητήσει; Σε κάνει να νιώθεις δυνατός, ξεχωριστός, γεμάτος αυτοπεποίθηση, σε κάνει να στέκεσαι ένα σκαλί πάνω από τους άλλους…από την άλλη , πάλι, είναι βαρύ το φορτίο του ηττημένου…σε κάνει να νιώθεις, αδύναμος, λίγος, χάνεις την αυτοπεποίθησή σου…
Δυστυχώς, η ανάλυσή μας φτάνει ως εδώ, η σκέψη μας δεν μπορεί να πάει παραπέρα…πού;
Στο ότι μέσα απο τις ήττες μας μαθαίνουμε, μέσα από τις ήττες μας δυναμώνουμε για να φτάσουμε στον επιθυμητό μας στόχο.
Είμαστε λιγάκι απαίδευτοι στον τομέα αυτό. Αν σκεφτούμε πόσες στημένες «νίκες» χαρίζουμε στα παιδιά μας και πόσα στημένα «φλουριά» κερδίζουν καθε Πρωτοχρονιά, δεν θα΄πρεπε να παραξενευόμαστε γιατί υπάρχουν παιδιά που σ΄ένα ομαδικό παιχνίδι βάζουν τα κλάματα αν χάσουν…στο μυαλό τους ο στόχος είναι ένας : Η ΝΙΚΗ
Δεν χαίρονται καν το ίδιο το παιχνίδι, δεν ικανοποιούνται από τη διαδρομή, επιθυμούν το τέλος, το νικητήριο τέλος… πεισμώνουν, αρνούνται να βγουν απο το παιχνίδι και τελικά τα δάκρυα είναι η μόνη διέξοδος της συσσωρευμένης θλίψης τους.
Θέλει δουλειά για να μάθει κανείς την τέχνη του να χάνει, όμως αν συνειδητοποιήσει από μικρός πως κάθε προσπάθεια που ακολουθεί μια ήττα μας έχει καλύτερο αποτέλσμα απο την προηγούμενη, τότε σίγουρα κάποια στιγμή θα επικεντρώνεται στη χαρά του παιχνιδιού και όχι στο νικητήριο τέλος…
μαθαίνουμε να χάνουμε, μαθαίνουμε να χειροκροτούμε τον νικητή, μαθαίνουμε να χαιρόμαστε το παιχνίδι….

Φωτογραφία της Patty Pastourmatzi.

Παρρησιακή ή διεκδικητική συμπεριφορά

Παρρησιακή συμπεριφορά ή αλλιώς πώς να διεκδικώ τα δικαιώματά μου χωρίς να καταστρατηγώ τα δικαιώματα του άλλου.

Πόσες φορές δεν έχουμε ακούσει το παιδί μας να παραπονιέται γιατί του πήραν τη σειρά στο κυλικείο; Πόσες φορές δεν έχουμε βρεθεί εμείς σ΄αυτήν τη θέση στην τράπεζα ή στο supermarket; Η αντίδρασή μας σε τέτοιου είδους συμπεριφορές δείχνει κάτα πόσο έχουμε αναπτύξει τη λεγόμενη παρρησιακή ή διεκδικητική συμπεριφορά.

Τι είναι, όμως, η παρρησιακή συμπεριφορά;

Είναι η ικανότητα του ανθρώπου να εκφράζει τις σκέψεις του και τα συναισθήματά του χωρίς φόβο ή θυμό, με θάρρος και ειλικρίνεια χωρίς να καταστρατηγεί τα δικαιώματα των άλλων.

Όπως φαίνεται , η άσκηση της διεκδικητικής συμπεριφοράς από την παιδική ακόμη ηλικία είναι όχι απλώς κατάλληλη αλλά και συχνά απαραίτητη. Βοηθάμε τα παιδιά με κατάλληλες ασκήσεις – παιχνιδια να κατανοήσουν τον εαυτό τους και τους άλλους, να μάθουν να κάνουν ελεύθερες επιλογές, να αποκτήσουν αυτοεκτίμηση.

Ας δούμε πώς μπορεί να γίνει αυτό, αναφέροντας ενδεικτικά κάποιες προτάσεις:

  • Παιχνίδια παντομίμας με τα συναισθήματα.

Η γλώσσα του σώματος είναι εξίσου σημαντική με την προφορική ομιλία, ίσως μάλιστα κάποιες φορές εκφράζει καλύτερα τα συναισθήματά μας.

  • Η μαγική δύναμη της λέξης «ΟΧΙ»

Το παιδί μαθαίνει να καταπολεμά το φόβο του, βγαίνει από τη θέση της υποταγής και απενεχοποιεί τα θέλω του.

  • Μιλάω για μένα και τα συναισθήματά μου.

Το παιδί κατανοεί πως  τα συναισθήματα δεν χωρίζονται σε καλά και κακά, απλά υπάρχουν. Έτσι μαθαίνει να τα αναγνωρίζει και να οριοθετεί τη συμπεριφορά τη δική του και των άλλων.

  • Παιχνίδια ρόλων.

πχ  αγοράζω απο το κυλικείο του σχολείου και κάποιος παίρνει τη σειρά μου

μπαίνω στο τρενάκι για να βγω στην αυλή και κάποιος με σπρώχνει για να  μπει πρώτος

  • Ο μικρός μου εαυτός

Το παιδί μαθαίνει να μιλάει για τον εαυτό του, βρίσκει σε τι είναι καλό και τι μπορεί να καταφέρει.

 

Αυτά και πολλά άλλα, μέσα κι έξω από την τάξη, ενισχύουν την αυτοεκτίμηση του παιδιού, το βοηθούν να αποκτήσει εμπιστοσύνη στον εαυτό του , να κάνει ελεύθερες επιλογές, να δραπετεύει από το φόβο, τη συστολή ή και την υποταγή ακόμη και να ενδυναμώνει τον αυριανό ενήλικα.

 

Αποτέλεσμα εικόνας για παρρησιακή συμπεριφορά

Στα ίχνη της χαμένης φαντασίας

Πού πήγε , αλήθεια, η φαντασία των παιδιών;

Τα τελευταία χρόνια ολοένα και περισσότερα είναι τα παιδιά που δυσκολεύονται να ενεργοποιήσουν τη φαντασία τους τόσο στη ζωγραφική όσο και στην προφορική έκφραση. Τυποποιημένα , σχεδόν, σχέδια ζωγραφικής, ένα σπιτάκι, ένα δέντρο, ένας ήλιος, άντε κι ένα παιδάκι πού και πού. Όαση σε έρημο κάποια ζωγραφιά που να απεικονίζει μία σκηνή φανταστική ή ακόμη και μια βιωματική ιστορία. Μετρημένες λέξεις και απίστευτη δυσκολία στη δημιουργία μιας φανταστικής ιστορίας συνθέτουν το σκηνικό της απουσίας της.

Κι όμως, παλαιότερα ασυγκράτητος ήταν ο λόγος των παιδιών της νηπιακής ηλικίας. Το μυαλό, αεικίνητο, σκαρφιζόταν απίθανες ιστορίες που σε άφηναν άφωνο, οι ζωγραφιές μπορεί να ήταν απαίδευτες γραμμές, αλλά στηρίζονταν απόλυτα στις «εξηγήσεις» των μικρών ζωγράφων.

Τι έγινε λοιπόν; Πού πήγε αυτή η αχαλίνωτη φαντασία των παιδιών;

Φοβάμαι πως εμείς ευθυνόμαστε γι αυτό. Βιαστήκαμε να τα μεγαλώσουμε τα παιδιά μας, να τα εντάξουμε στον κόσμο μας, στο πρόγραμμά μας, στις δουλειές μας. Χαλιναγωγήσαμε τη φαντασία των παιδιών για να την φέρουμε στα δικά μας μέτρα.

Παλαιότερα , ήταν οι γειτονιές που γέμιζαν χαρούμενες παιδικές φωνές, ήτανε οι γειτονιές που μεταμορφώνονταν σε κρησφύγετα πειρατών, σε παλάτια, σε οίκους μόδας, σε γήπεδα, σε σπιτικά.

Τώρα;

Στην καλύτερη των περιπτώσεων κάποιος παιδότοπος όπου το παιδί ΙΣΩΣ και να αλληλεπιδράσει με άλλα παιδιά χοροπηδώντας στα φουσκωτά και στη χειρότερη μπροστά από κάποια οθόνη.

Πώς, λοιπόν, είναι δυνατόν να συνεχίσει να είναι γόνιμη η φαντασία των παιδιών; Δεν βρίσκει πρόσφορο έδαφος να αναπτυχθεί, δεν ποτίζεται για να μεγαλώσει, στεγνώνει, ξεραίνεται, χάνεται.

Ας βγάλουμε τα παιδιά μας έξω, στις γειτονιές και πάλι αν δεν γίνεται αυτό ας προσκαλέσουμε φίλους τους, ας ανοίξουμε το σπιτικό μας να γίνει για αυτούς ένα χωριό ινδιάνικο, ένα μαγαζάκι, ένα ιατρείο, ένα ωδείο, ένα εστιατόριο, ένα, ένα, ένα….χίλιες δυο ιδέες μπορεί να σκαρφιστεί το παιδικό μυαλό, αρκεί να του ανοίξουμε διάπλατα τα παράθυρα για να μπει το φως και ο καθαρός αέρας της φαντασίας…..

 

Αποτέλεσμα εικόνας για children imagination