Η Στέρνα

Μια μικρή προέκταση της τάξης

Ο καλλιεργημένος άνθρωπος

Η καλλιέργεια δεν μπορεί να νοηθεί ως αποθήκευση γνώσεων σε ένα μόνο τομέα. Ο επιστήμονας π.χ. όσο κι αν εξελιχθεί στον κλάδο του δεν έπεται ότι είναι και καλλιεργημένος άνθρωπος, αν δεν εκτείνει το ενδιαφέρον του για πολλές, αν όχι για όλες, τις εκδηλώσεις του κοινωνικού βίου. Ο καλλιεργημένος άνθρωπος πρέπει να είναι οπωσδήποτε σε θέση να ανοίξει τα μάτια του προς το περιβάλλον του. Και αυτό απαιτεί κοινωνική αγωγή, ώστε να γίνει πρώτα πρώτα καλός πολίτης που να σέβεται τον εαυτό τον και το διπλανό του πριν να εγείρει απαιτήσεις. Τα δικαιώματα μόνο με την εκπλήρωση των υποχρεώσεων μπορούν να κτηθούν. Τότε θα αναπτυ­χθεί και το βασικό ανθρώπινο συναίσθημα της φιλαλληλίας, της φιλανθρωπίας, της κατανόησης και αυτής ακόμα της συγγνώμης του αντιπάλου και θα καταπολεμηθεί ο εγωκεντρικός υποκειμενισμός, η διπλοπρόσωπη ανειλικρίνεια και ο απαίσιος φανατισμός που κανένα δεν εξυπηρετεί.

Αν δεν αισθανθεί ο άνθρωπος το ρίγος του θαυμασμού για τα κατορθώματα του παρελθόντος, αν δε λυπηθεί για τα σφάλματα και τις αποτυχίες του, αν η ψυχή τον δε σκιρτήσει μπρος στην καλλιτεχνία της σμίλης και του πινέλου, αν δεν υγράνει τα μάτια τον η μουσική, αν τέλος δεν τον επιβληθεί η ανάγκη της ομορφιάς, της ευγένειας και της καλαισθησίας, τότε ο άνθρωπος αυτός δε θα γίνει ποτέ καλλιεργημένος. Θα γίνει ίσως υπηρέτης της ρουτίνας και της συνήθειας, δε θα γίνει όμως ούτε ο αποδοτικός λειτουργός ούτε ο ικανοποιημένος επαγγελματίας. Και θα αισθάνεται πάντοτε, παρ’ όλη την πετυχημένη ίσως σταδιοδρομία του, ένα μεγάλο κενό μέσα στην ψυχή του.

Του Ακαδημαϊκού Ν. Λούρου

Αφήστε μια απάντηση