«

»

Ιαν 31

ΑΠΟΚΡΙΕΣ – ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ

  

 cachaça-nao-e-aguaΑπόκριες ονομάζονται οι τρεις εβδομάδες πριν από τη Μεγάλη Σαρακοστή.

 Ταυτίζονται με την περίοδο του Τριωδίου, μια κινητή περίοδο στην Ορθόδοξη 
Χριστιανική παράδοση από την Κυριακή του Τελώνου και του Φαρισαίου
 μέχρι την Κυριακή της Τυροφάγου ή Τυρινής.
                                                                                                                                                                                                             Η πρώτη εβδομάδα των Αποκριών που τελειώνει την Κυριακή του Ασώτου, 
λέγεται και Προφωνή, επειδή παλιά προφωνούσαν, δηλαδή 
διαλαλούσαν ότι άρχιζαν οι Απόκριες.
                                                                                                                                                              Η δεύτερη εβδομάδα λέγεται Κρεατινή ή της Κρεοφάγου,
 επειδή έτρωγαν κρέας και
 δεν νήστευαν ούτε την Τετάρτη ή την Παρασκευή.
 Η εβδομάδα αυτή γιορτάζεται
 με γλέντια και φαγοπότια χωρίς κανένα θρησκευτικό περιορισμό.
 Η Κυριακή της εβδομάδας αυτής, η Κυριακή της Απόκρεω 
-και συνεκδοχικά ολόκληρη η περίοδος από την είσοδο 
του Τριωδίου 
μέχρι την Καθαρά Δευτέρα– ονομάστηκε έτσι, επειδή συνηθίζεται 
να μην τρώνε κρέας οι Χριστιανοί, δηλαδή «να απέχουν
 από το κρέας». 
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       Η τρίτη εβδομάδα λέγεται Τυρινή ή της Τυροφάγου, επειδή 
έτρωγαν γαλακτοκομικά 
προϊόντα σαν ενδιάμεση κατάσταση μεταξύ κρεοφαγίας και νηστείας, 
για να προετοιμαστούν σιγά – σιγά για τη νηστεία της Σαρακοστής
Ανάλογη με την ελληνική λέξη Αποκριά είναι και η λατινική λέξη Καρναβάλι
 (Carneval, Carnevale, από τις λέξεις Carne=κρέας και Vale=περνάει)
 Apokries

Απόκριες στην Ελλάδα 

Τις μέρες αυτές γίνεται το έθιμο του γλεντιού, της ψυχαγωγίας και του
 «μασκαρέματος», της μεταμφίεσης, που έχει παραμείνει από παλιές γιορτές 
της ρωμαϊκής εποχής, τις γιορτές αφιερωμένες στην έκπτωση του 
θεού Σατούρνους από τον Ήλιο τα Κρόνια«Λουπερκάλια» και «Σατουρνάλια»
 και από τις αρχαιότερες «Διονυσιακές γιορτές» των Ελλήνων,
 όπου οι άνθρωποι μεταμφιέζονταν, χόρευαν, τραγουδούσαν πίνοντας κρασί 
και το κέφι έφτανε στο κατακόρυφο προς τιμή του Διόνυσου.

 ΑΠΟΚΡΙΑΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ                                                                                                                                                                                                                                                               ΑΠΟΚΡΙΑΤΙΚΑ  ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ

                                                                                                                                                         Η ΑΠΟΚΡΙΑ                                                                                                                                                                                                                                                                                            Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ  ΑΡΛΕΚΙΝΟΥ                                                                                                                                                                                                                                                         ΚΑΘΑΡΗ ΔΕΥΤΕΡΑ

                                                                                                                                                           ΚΥΡΑ ΣΑΡΑΚΟΣΤΗ 1                                                                                                                                                                                                                                                                             ΚΥΡΑ ΣΑΡΑΚΟΣΤΗ 2                                                                                                                                                                                                                                                                             ΚΥΡΑ ΣΑΡΑΚΟΣΤΗ 3

                                                                                                                                                       ΤΗΣ ΤΥΡΙΝΗΣ                                                                                                                                                                                                                                                                                     ΘΕΑΤΡΙΚΟ – Ο ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ                                                                                                                                                                                                                                                                  ΖΗΤΩ ΤΟ ΚΑΡΝΑΒΑΛΙ

                                                                                                                                                           ΤΙ  ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΠΟΚΡΙΕΣ

                                                                                                                                                    ΖΩΓΡΑΦΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΠΟΚΡΙΕΣ                                                                                                                                                                                                                                                 ΑΠΟΚΡΙΕΣ                                                           

 

ΑΠΟΚΡΙΑΤΙΚΑ ΕΘΙΜΑ 

Ψυχοσάββατα
Άνοιξη και Απόκριες
Του Κουτρούλη ο Γάμος
Η αναβίωση του γάμου…
Το Γαϊτανάκι
Παραδοσιακό παιχνίδι
Καθαρά Δευτέρα
Λαγάνα, Κούλουμα και Χαρταετοί
Κυριακή της Τυρινής
Η τρανή Αποκριά
Δρώμενα Αποκριών
Παιχνίδια και μεταμφιέσεις
Μεταμφιέσεις
Μπούλες,Κουδουνάτοι,
Γέρος, Κορέλα,Φράγκος
Τσικνοπέμπτη
Γουρναλοιφή και καγιανάδες
Παραδοσιακά Έθιμα Αποκριάς
Χοιροσφάγια, κάψιμο του Τζάρου κά
Τριώδιο
«ο άνθρωπος έχει πολλά προσωπεία, αλλά ένα πρόσωπο»
Νίκος Καζαντζάκης
Μπαμπαλιούρια
Αποκριάτικα έθιμα

ΑΠΟΚΡΙΑΤΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ 

Παραδοσιακό παιχνίδι: η ΧΑΣΚΑ

Το έθιμο της «Χάσκας» το επιβάλει η σαρακοστιανή επιταγή που λέει: «με αυγό κλείνει το στόμα το βράδυ της Αποκριάς και με αβγό ανοίγει πάλι το βράδυ της Ανάστασης» υπενθυμίζοντας τη νηστεία που πρέπει να τηρηθεί στο μεσοδιάστημα αυτό. Σύμφωνα με την παράδοση, την τελευταία μέρα της αποκριάς, ο γηραιότερος της φαμίλιας παίρνει ένα ξύλινο μακρύ κοντάρι στο οποίο στη μία άκρη κρατάει και στην άλλη δένει μία κλωστή στην άλλη άκρη της οποίας δένει ένα βρασμένο και ξεφλουδισμένο αυγό! Ολόκληρη η φαμίλια κάθεται  οκλαδόν σε κύκλο γύρω από τον παππού ο οποίος γυρνάει γύρω από τον εαυτό του, κουνώντας σαν εκκρεμές το αυγό μπροστά στα στόματα των μελών της οικογένειας. Με αυτό τον τρόπο ο καθένας απ” αυτούς προσπαθεί να πιάσει το αβγό με τα δόντια. Όποιος το καταφέρει, λένε ότι είναι τυχερός!

 

 Αντί για αβγό μπορούμε να βάλουμε  «πουράκι» σοκολατένιο!!

Πολύ γέλιο…

Και ξέρετε δεν είναι και τόσο εύκολο όσο φαίνεται.

Προσοχή στις ζαβολιές: τα χέρια πρέπει να είναι πίσω στην πλάτη.

Σημείωση: Αλλάζουμε το σκοινί κάθε φορά …γιατί είπαμε: οι ιώσεις καραδοκούν.

Αστείο παιχνίδι με φουντούνια και αλεύρι

Έχουμε ένα πιάτο με αλεύρι. Τοποθετούμε μέσα στο πιάτο ένα φουντούνι ή μια καραμέλα. Με τα χέρια στην πλάτη προσπαθούμε να φάμε το φουντούνι /καραμέλα χωρίς να αλευρωθεί η μούρη μας.

Παιχνίδι ετοιμότητας

Χορεύουμε ελεύθερα στο ρυθμό μιας αγαπημένης μουσικής . Στο πρώτο σφύριγμα καθόμαστε κάτω, στο δεύτερο σφύριγμα χορεύουμε ξανά. Προσέχουμε να μη χάσουμε. Επαναλαμβάνουμε.

Το καπέλο που καίει

Είμαστε  σε κύκλο με το μέτωπο προς το κέντρο του κύκλου. Ένα παιδί φοράει ένα καπέλο – κινέζικο για να χωράει πάνω από τα αξεσουάρ των στολών μας. Το καπέλο μεταφέρεται από το ένα παιδί στο άλλο καθώς ακούγεται χαρούμενη μουσική. Με το σταμάτημα της μουσικής βγαίνει απ το παιχνίδι το παιδί που φοράει εκείνη τη στιγμή το καπέλο..

 

 

Παραδοσιακοί χοροί με μιμικές κινήσεις

  • Ο Χαραλάμπης
  • Πώς το τρίβουν το πιπέρι
  • Η γερακίνα
  • Παντρεύουνε τον κάβουρα

Παιδικά τραγούδια και χοροί

  • Το βαλσάκι
  • Τα παπάκια
  • Θα είμαι καλό παιδί
  • και άλλα τραγούδια από τα ζουζούνια.

Σκυταλοδρομία: Ντύνουμε τους αρλεκίνους

Έχουμε δυο ομάδες. Κάθε ομάδα διαλέγει ένα παιδί το οποίο ξαπλώνει πάνω σε χαρτί του μέτρου. Οι υπόλοιποι φτιάχνουν το περιγράμματα του. Προσθέτουν τις λεπτομέρειες στο κεφάλι: μάτια, μύτη, στόμα και καπέλο και αρχίζει το παιχνίδι…

Κάθε ομάδα έχει στην διάθεσή της κομματάκια από χρωματιστά υφάσματα ή χρωματιστά χαρτιά, ψαλίδια και κόλλες.

Τα παιδιά κάνουν δυο σειρές, ο ένας πίσω απ τον άλλο και σε απόσταση από τους δυο αρλεκίνους. Με το ξεκίνημα της μουσικής ο πρώτος από κάθε ομάδα τρέχει πάει στον αρλεκίνο του, κόβει και κολλάει το πρώτο ύφασμα- χαρτί. Συνεχίζει ο δεύτερος κλπ. Όταν τελειώσει η μουσική βλέπουμε πως καταφέραμε να ντύσουμε τους αρλεκίνους μας!!

                                                                                                                                           

Το γαϊτανάκι 

          

Από τα λίγα έθιμα που διατηρούνται αυτούσια ως τις μέρες μας, το γαϊτανάκι είναι ένας χορός που δένει απόλυτα με το χρώμα και το κέφι της αποκριάς. 

 

Το γαϊτανάκι πέρασε στην Ελλάδα από πρόσφυγες του Πόντου και της Μικράς Ασίας και έδεσε απόλυτα με τα άλλα τοπικά έθιμα, αφού η δεξιοτεχνία των χορευτών αλλά και ο ιδιαίτερος χαρακτήρας του δεν αφήνουν κανέναν αδιάφορο! 

 

Δεκατρία άτομα χρειάζονται για να στήσουν το χορό. Ο ένας κρατά ένα μεγάλο στύλο στο κέντρο, από την κορυφή του οποίου ξεκινούν 12 μακριές κορδέλες, καθεμιά με διαφορετικό χρώμα. 

 

γαϊτάνια

 

Γύρω από το στύλο, 12 χορευτές κρατούν από ένα γαϊτάνι και χορεύουν μαζί, σε 6 ζευγάρια, τραγουδώντας το παραδοσιακό τραγούδι. 

 

 
 
Δείτε περισσότερα εδώ
 
Αυγουλοδρομίες:
 
 

 

 
 
 
 Διαγωνισμός ταχύτητας όπου τα παιδιά κρατούν στο στόμα τους κουτάλια που πάνω τους είναι τα αυγά.. Τα παιδιά πρέπει να κάνουν μια συγκεκριμένη διαδρομή γρήγορα έτσι ώστε να μην πέσει το αυγό κάτω. Εναλλακτικά μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε μικρά μπαλάκια και τα παιδιά να κρατούν απλά το κουτάλι ενώ περνούν από διάφορα εμπόδια.
 
Πώς το τρίβουν το πιπέρι
 
 
 
  
Πιπέρι ήταν το πιο αγαπημένο μπαχαρικό των Βυζαντινών, που αγαπούσαν τις πικάντικες σάλτσες και τα πολλά μυρωδικά στα φαγητά τους.Οι έμποροι της εποχής εκείνης κουβαλούσαν με τα τσουβάλια το πιπέρι από τα βάθη της Ασίας και το πουλούσαν πανάκριβα.Το μοναστήρια όμως, που έκαναν εμπόριο, για να επαρκούν στις ανάγκες τους, άρχισαν να παραγγέλνουν κι αυτά πιπέρι και να το πουλούν, όχι πια σε κόκκους – όπως ακριβώς έως τότε – αλλά κοπανισμένο, σκόνη.Φυσικά, έτσι πουλιόταν πιο ακριβά. Ωστόσο οι καλόγεροι δεν μπορούσαν να δουλέψουν εύκολα, επειδή το πιπέρι χωνόταν στη μύτη και στα μάτια τους. Γι’ αυτό αναγκάζονταν να προσλαμβάνουν καλογεροπαίδια και να τα στρώνουν στο γουδί. Κι αυτά όμως δεν κατάφερναν να μένουν στη θέση τους για πολύ. Έτσι, το κοπάνισμα του πιπεριού κατάντησε να γίνεται μόνο από τους τιμωρημένους καλόγερους.Όταν κανείς απ’ αυτούς έπεφτε σε παράπτωμα, του έλεγαν οι συνάδελφοί του:«Τώρα θα μάθεις πως το τρίβουν το πιπέρι». δείτε τους στοίχους εδώ

 

 

 

 

 

 

 

Αφήστε μια απάντηση

Top
 
Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων