Εθισμός στο Διαδίκτυο και Διαδικτυακά Παιχνίδια

Κάποτε όταν μιλούσαμε για παιχνίδι ερχόταν στο μυαλό μας χαρά, χαμόγελο, κόκκινα μάγουλα, βρώμικα ρούχα, ιδρωμένα πρόσωπα, τρέξιμο, ομαδικότητα, συνεργασία, ανακάλυψη, εκτόνωση, δημιουργία, κρυφτό, κυνηγητό, μπάλα…..

 

Τα τελευταία χρόνια όταν μιλάμε για παιχνίδι έρχεται στο μυαλό μας μια οθόνη γεμάτη με   διάφορους  κινούμενους  χαρακτήρες, συνδυασμός κουμπιών, σφιγμένα χείλη, κόκκινα μάτια, εκφράσεις θαυμασμού, τρόμου, αγωνίας , ανεβασμένοι σφυγμοί (όχι από κινητική δραστηριότητα) αλλά από βιοχημικές αντιδράσεις που συμβαίνουν στον οργανισμό ως αποτέλεσμα των μηνυμάτων που φτάνουν στον εγκέφαλο από τις εικόνες που παρακολουθούμε κατά την διάρκεια των διαδικτυακών παιχνιδιών.

εθισμός στο διαδίκτυο

Μέσω της ενασχόλησης των παιδιών με τα παιχνίδια μπορούν να αναπτύξουν και να εξασκήσουν εξαιρετικά πολύπλοκες δεξιότητες.

Ενισχύεται η ικανότητα διάδρασης των παικτών. Οι πολύπλοκοι κανόνες απαιτούν ιδιαίτερους λογικούς χειρισμούς. Συνεργασία για επίτευξη κοινού στόχου, εξάσκηση ικανοτήτων στρατηγικής για διαχείριση διαφόρων καταστάσεων, ανάπτυξη ηγετικών ικανοτήτων είναι μερικά από τα θετικά και χρήσιμα των διαδικτυακών παιχνιδιών. όλα τα παραπάνω επιδρούν στην αντίληψη και στο γενικότερο τρόπο σκέψης των παικτών!!!

Επίσης η χρήση διαδικτυακών παιχνιδιών έχει συσχετιστεί με πολλά οφέλη για τους χρήστες. Οι κύριες κατηγορίες που εντοπίζονται τα οφέλη είναι η κοινωνικοποίηση, αφού τα άτομα αλληλεπιδρούν με εκατοντάδες χρήστες, η βελτίωση αισθητηριακών χαρακτηριστικών (π.χ. όραση, χρόνος αντίδρασης) και το πεδίο της μάθησης, καθώς τα παιχνίδια είναι ένα εξαιρετικό εργαλείο εκμάθησης γνώσεων και δεξιοτήτων και για το λόγο αυτό, τα τελευταία χρόνια, σχεδιάζονται ειδικά παιχνίδια. Σχετικά με την κοινωνικοποίηση, στα διαδικτυακά παιχνίδια βρίσκουν «καταφύγιο» πολλοί παίκτες με κάποια σωματική ή ψυχική αναπηρία  και με διάφορες κοινωνικές δυσκολίες (π.χ. κοινωνική φοβία). Τέλος, να σημειωθεί, ότι τα διαδικτυακά παιχνίδια μπορούν να χρησιμοποιηθούν και για θεραπευτικούς σκοπούς από τους ειδικούς ψυχικής υγείας.

Τις θετικές επιπτώσεις των παιχνιδιών μπορούμε να τις αποκομίσουμε μόνο όταν τηρούμε έναν πολύ σημαντικό κανόνα:

Μέτρον αριστον

Στην αντίθετη περίπτωση όταν υπάρχει κατάχρηση μπορούν να δημιουργηθούν συμπεριφορές εθισμού.

 

Οι έρευνες δείχνουν ότι η συντριπτική πλειοψηφία των χρηστών του διαδικτύου που παρουσιάζουν συμπεριφορές κατάχρησης και εθισμού  σε αυτό, είναι παίκτες διαδικτυακών παιχνιδιών.

Θα πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί, δεν πρέπει ποτέ να γενικεύουμε και κυρίως θα  πρέπει να γίνεται σαφής διάκριση μεταξύ ενασχόλησης, εντατικής ενασχόλησης και συμπεριφορών εξάρτησης.

Τα διαδικτυακά παιχνίδια έχουν κάποια χαρακτηριστικά γνωρίσματα, τα οποία τα διαφοροποιούν από τα υπόλοιπα παιχνίδια.

Πρώτων, ο κόσμος που περιγράφουν δεν σταματά ποτέ και υφίσταται ακόμα και όταν ο παίκτης δεν είναι συνδεδεμένος. Ως εκ τούτου, ο παίκτης παύει να είναι ο πρωταγωνιστής και γίνεται απλά ένα μέλος του κόσμου.

Δεύτερον, οι διαδικτυακές δυνατότητες επιτρέπουν την ταυτόχρονη επικοινωνία χιλιάδων παικτών, από διαφορετικές χώρες και πολιτισμικό υπόβαθρο, και την αλληλεπίδραση τους.

 

Αν στα δύο παραπάνω χαρακτηριστικά προσθέσει κανείς ένα ισχυρότατο σύστημα συνεχών ανταμοιβών (ολοκληρώνω μια αποστολή, παίρνω ένα βραβείο και πηγαίνω για την επόμενη αποστολή και το επόμενο βραβείο), μέσα σε έναν κόσμο που συνεχώς εξελίσσεται και εμπλουτίζεται για να κρατάει τους παίκτες σε εγρήγορση, είναι ξεκάθαρο ότι τα διαδικτυακά παιχνίδια είναι σχεδιασμένα για να προσελκύουν μεγάλους αριθμούς παικτών και ότι τα τελευταία χρόνια αποτελούν μια ξεχωριστή μόδα για τους νέους (και όχι μόνο) ανθρώπους.

Τα παραπάνω χαρακτηριστικά δημιουργούν ένα ισχυρό υπόβαθρο για εμφάνιση συμπεριφορών εξάρτησης.

Τα άτομα που παρουσιάζουν εθισμό στα παιχνίδια έχουν πολλά προβλήματα στην καθημερινότητα τους και τη ψυχική τους διάθεση. Επηρεάζεται η ακαδημαϊκή πορεία ή επίδοση στο σχολείο, οι σχέσεις τους με γονείς και συνομηλίκους, αφού το παιχνίδι γίνεται, όχι απλά η κύρια ασχολία, αλλά το μοναδικό πράγμα που απασχολεί τη σκέψη τους.

Σε επίπεδο ψυχικής υγείας και λειτουργίας, ο εθισμός στα παιχνίδια συσχετίζεται με Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής, με αισθήματα μοναξιάς και κενού, κατάθλιψη, νευρωτισμό, αποφευκτική συμπεριφορά και άλλα προβλήματα που δεν αργούν να γίνουν εμφανή στη συμπεριφορά του ατόμου.

Σε επίπεδο συμπεριφοράς, πολύ συχνά είναι τα ξεσπάσματα θυμού.

Σε επίπεδο σωματικών συμπτωμάτων από την πολύωρη ενασχόληση με τα παιχνίδια (αλλά και γενικότερα από την κατάχρηση του διαδικτύου)  μπορούν να εμφανιστούν:

  • Το σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα
  • Ξηροφθαλμία
  • Ημικρανίες και πονοκέφαλοι
  • Προβλήματα και πόνοι στην μέση
  • Διατροφικές ατασθαλίες
  • Παραμέληση προσωπικής υγιεινής
  • Διαταραχές ύπνου

Πως μπορούμε να προστατεύσουμε τα παιδιά μας και να μη χαθούν στον εικονικό κόσμο των διαδικτυακών παιχνιδιών;

  1. Παίζουμε μαζί με το παιδί μας. Όταν δεν καταλαβαίνουμε κάτι μπορούμε να το ρωτήσουμε και να μας βοηθήσει να το μάθουμε.
  2. Θέτουμε κανόνες σχετικά με τον χρόνο που θα παίζει.
  3. Να παίζουν σε έναν χώρο του σπιτιού που είμαστε όλοι μαζί, έτσι δεν απομονώνετε.
  4. Να παρακολουθούμε τις συνήθειες του κατά την διάρκεια του παιχνιδιού αλλά και τις αντιδράσεις του.
  5. Συζητάμε το περιεχόμενο του παιχνιδιού, μπορούμε και να αναλύσουμε τους χαρακτήρες!!
  6. Πριν αγοράσουμε ένα παιχνίδι θα πρέπει να βεβαιωθούμε ότι το περιεχόμενο είναι κατάλληλο για την ηλικία του.

Κλειδί PEGI

Είναι πολύ σημαντικό  και πολύτιμο να ενθαρρύνουμε :

  • την κριτική σκέψη του παιδιού και
  • την υπευθυνότητα.

Και δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗ δεν είναι λύση αντίθετα μπορεί να δημιουργήσει αντίθετα  αποτελέσματα.

 

Για την συγγραφή του άρθρου χρησιμοποιήθηκαν αποσπάσματα από:

Ευάγγελος Μακρής, Κλινικός Ψυχολόγος, M.Sc, υπ.διδάκτωρ Πάντειου Πανεπιστημίου

Πηγή : Ελληνική Εταιρεία Μελέτης της Διαταραχής Εθισμού στο Διαδίκτυο, www.hasiad.gr

Αφήστε μια απάντηση