Γυμνάσιο Νέας Φιγαλείας

ΤΣΙΚΝΟΠΕΜΠΤΗ στο Γυμνάσιο της Ν. Φιγαλείας

Οι μαθητές του Γυμνασίου, με την καθοδήγηση της καθηγήτριας Φυσικής Αγωγής κ. Μαρίας Κουτσούκου,  ετοίμασαν μια μικρή εκδήλωση με έθιμα τα οποία τους αφηγήθηκαν οι παππούδες και γιαγιάδες τους  για την Τσικνοπέμπτη. Ήταν  έθιμα που γινόντουσαν την Τσικνοπέμπτη στη Ν. Φιγαλεία και στα γύρω χωριά .

Ακόμα αναπαρέστησαν  κάποια  παιχνίδια που έπαιζαν τις μέρες των αποκριών οι παππούδες και γιαγιάδες τους   

Και χόρεψαν αποκριάτικα –σκωπτικά τραγούδια που και αυτά τα χόρευαν τις μέρες των αποκριών στις πλατείες και στα σπίτια που επισκέπτονταν ντυμένοι μπούλες. Παρουσίασε η Κων/να Καππή.

<<Σήμερα Τσικνοπέμπτη ρωτήσαμε τους παππούδες μας και τις γιαγιάδες μας για την μέρα αυτή πως την γιόρταζαν  στα παιδικά τους  χρόνια >>

και να τι μας είπαν:

Η Γεωργία Χατζή διαβάζει από τα λεγόμενα του παππού της:

“Ο παππούς μου Ευθύμιος Βλάχος για την Τσικνοπέμπτη μου είπε:

Μια εβδομάδα νωρίτερα από την Τσικνοπέμπτη έσφαζαν το γουρούνι.  Είναι κινητή γιορτή. Άρα για μας οι αποκριές ξεκινούσαν μια Πέμπτη πριν την Τσικνοπέμπτη που τότε η κύρια ερώτηση ήταν  ” πότε σκοτώνουμε το γουρούνι; ” .

 Τα γουρούνια τα μεγαλώναμε μόνοι μας . Νύχτα το πρωί ξύπναγε ένας από τους δυο γονείς για να γεμίσει νερό ένα μεγάλο καζάνι.  Αφού έβραζε το νερό ήταν έτοιμο να βάλουμε μέσα το γουρούνι και να μαδήσουμε το δέρμα του . Αργότερα μαζεύονταν τέσσερις – πέντε για να το σφάξουν. 

 Βάζαμε το πτώμα του πάνω σε μια πόρτα και την τοποθετούσαμε μαζί με το γουρούνι σε ένα κορμό για να σηκωθεί ψηλά. Έπειτα παίρναμε με ένα κανάτι το βραστό νερό και το ρίχναμε πάνω στο ζώο και αρχίζαμε να το μαδάμε . Έφευγε το τρίχωμά του . Μετά,  καθαρίζαμε το πτώμα από τα περιττά,  τα εντόσθια και τα έντερα για να τα φάμε.  Την ημέρα αυτή πολλά παιδιά δεν πήγαιναν σχολείο.  Περιμέναμε για να πάρουμε την ουροδόχο κύστη για να την φουσκώσουμε και να την φτιάξουμε μπάλα για να παίξουμε για μερικές μέρες. 

 Ο σφάχτης των γουρουνιών έβαζε το δάχτυλό του στο αίμα και σταύρωνε τα παιδιά στο πρόσωπο ( μέτωπο , μάγουλα,  πηγούνι ). Εμείς το κρατούσαμε μέχρι την άλλη μέρα και το επόμενο πρωί νιβόμασταν .

Την Παρασκευή και μερικές φορές το Σάββατο το γουρούνι έμενε κρεμασμένο και το Σάββατο απόγευμα ή την Κυριακή το έπαιρνε ο στάχτης, το έκοβε κομμάτια τα οποία τα βάζαμε στο κοφίνι και τους πρόσθετε αλάτι με την χούφτα.  Και αφού ήταν στο αλάτι μέχρι την Τσικνοπέμπτη άρχιζε η βράση και η Τσίκνα , εξου και το όνομα της μέρας ” Τσικνοπέμπτη ” .

Την άλλη μέρα αφού κρύωνε από την βράση και την Τσίκνα η νοικοκυρά του σπιτιού το έβαζε στα σταμνιά και έριχνε το λίπος του μέσα στο σταμνί με το γουρούνι μέχρι να το καλύψει.  Τότε ήταν σίγουρη πως μπορούσε να το βρει όλη την χρονιά δίχως να έχει χαλάσει εκτός ψυγείου”.

 το γαϊτανάκι

 Μας ανέφεραν και τα παιχνίδια που έπαιζαν τις μέρες αυτές:

Ποδόσφαιρο με την φούσκα του γουρουνιού

Έβαζαν δυο πέτρες για τέρματα χωρίζονταν σε δυο ομάδες  και νικούσε όποια ομάδα θα έβαζε τα περισσότερα γκολ.

Πέταλα : το παιχνίδι αυτό παίζεται με τα πέταλα του αλόγου

Οι μαθητές της Α τάξης το αναπαρέστησαν

Πρώτη εκδοχή ως ατομικό παιχνίδι ήταν ποιός θα κατάφερνε να πετάξει το πέταλό του πιο μακριά από όλους ..

Δεύτερη εκδοχή

Οι άνθρωποι που ήθελαν να παίξουν στο παιχνίδι αυτό, χωρίζονταν σε δυο ομάδες οι οποίες στέκονταν τρία μέτρα μακριά η κάθε μία από μια πέτρα που θα την είχαν για σημάδι . Ο κάθε παίκτης κρατούσε από ένα πέταλο ή και περισσότερα αλλά ίσο πάντα  αριθμό πετάλων.  Στόχος τους ήταν να σημαδεύουν την πέτρα και νικήτρια  ήταν η ομάδα  που θα  έφερνε πιο κοντά τα πέταλά της  στη πέτρα .Οι χαμένοι  της ομάδας έπρεπε να πάρουν στη πλάτη τους νικητές και να τους κάνουν βόλτα (καλιακούτσα-μπούκα)

 Ντάλια-μπίλια παίζονταν με μικρά ξύλα και ένα μεγάλο

Το αναπαρέστησαν οι μαθητές της Γ τάξης

Με το  μεγάλο ξύλο  κτυπούσαν το μικρό ξύλο που το είχαν τοποθετήσει πάνω σε μια μεγάλη τετράγωνη πέτρα .Νικούσε αυτός που το ξύλο του θα έφτανε πιο μακριά.

Οι Μπούλες ήταν ένα έθιμο στο οποίο  μια ομάδα ανθρώπων νέοι ή γέροι ντυνόντουσαν <<Μπούλες >> Γέρος ,γριά ,γαμπρός ,νύφη. Οι άνδρες ντυνόντουσαν γυναίκες και οι γυναίκες άνδρες:

Κρέμαγαν κουδούνες στο λαιμό και γυρνούσαν τις γειτονιές μάζευαν νηστίσιμα  στο σακούλι που είχε η παρέα και έπαιζαν το ρόλο που είχαν ντυθεί.

Οι μαθητές και των τριών τάξεων χόρεψαν τα παρακάτω  σκωπτικά τραγούδια της περιοχής

Το δεντρί της Μανουσιάς  

Το πιπέρι 

Το Χαραλάμπη

    Τα παιδιά χόρεψαν και  τύλιξαν το γαϊτανάκι

Διάβασε η Αθηνά Κόπτση και λίγα λογια για το έθιμο:

Γαϊτανάκι το αποκριάτικο αυτό έθιμο μας ήρθε από τη Μικρά Ασία .Το κοντάρι συμβολίζει τη μοίρα , οι 12 κορδέλες συμβολίζουν τους 12 μήνες και το πλέξιμο τους  συμβολίζουν  τα μπλεξίματα και τα ξε μπλεξίματα που μπορεί να έχουμε κατά τη διάρκεια του χρόνου. Για το καλό ,το αφήνουν πλεγμένο μέχρι την επόμενη χρονιά που θα το ξαναχρησιμοποιήσουν

Χόρεψαν και  το χορό με όνομα <<Σκούπα>>. Χορός από τα Δωδεκάνησα εύθυμος και διασκεδαστικός