Η Ψυχική Υγεία ενός ατόμου περιλαμβάνει τη γνωστική, συμπεριφοριστική και συναισθηματική του κατάσταση και κατ’ επέκταση, μπορεί να επηρεάσει την καθημερινότητά του, τις προσωπικές του σχέσεις και τη σωματική του υγεία (Lawson et al., 2016). Παρά την ιατρική φροντίδα που λαμβάνουν, πολλές φορές οι έφηβοι/ες με ψυχικές διαταραχές είναι αναγκαίο, για σοβαρούς λόγους, να νοσηλευτούν σε ψυχιατρική κλινική (Butterworth & Leach, 2017).
Το Ειδικό Γυμνάσιο με Ε.Λ.Τ. της Ψυχιατρικής Κλινικής Παιδιών-Εφήβων του Γ.Ν. «Γεώργιος Παπανικολάου» ιδρύθηκε σύμφωνα με το ΦΕΚ 2084/τΒ’/ 28-09-2009, ανήκει στο Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων και υπάγεται στη Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ανατολικής Θεσσαλονίκης.
Η συνέχιση της εκπαίδευσης του παιδιού ή του εφήβου που νοσηλεύεται είναι ζωτικής σημασίας γιατί έτσι θα μπορέσει να επιτευχθεί η συνέχιση του σχολείου και μετά την ανάρρωσή του και ο καθηγητής/τρια του νοσοκομειακού σχολείου αποτελεί τον συνδετικό κρίκο.
Μία από τις δράσεις που λαμβάνουν χώρα στο περιβάλλον του σχολείου είναι και η περιβαλλοντική δράση Κλικ – προστάτευσέ το. Η δράση αυτή αναφέρεται στην φωτογραφία και στον τρόπο με τον οποίο οι μαθητές, μέσα από αυτή, μπορούν να αναδείξουν διάφορα θέματα είτε στο περιβάλλον του σχολείου τους, είτε γύρω από τον περιβάλλοντα χώρο της περιοχής που βρίσκεται αυτό και πιστεύουν ότι χρειάζεται να προστατευθούν.
Στην αρχή της χρονιάς αφού ανακοινωθεί η δράση οι μαθητές ενημερώνονται για τον τρόπο με τον οποίο θα λειτουργήσει το πρόγραμμα κατά την διάρκεια της σχολικής χρονιάς. Επίσης αποφασίζουν συμμετοχικά και το θέμα με το οποίο θα ασχοληθούν και ενημερώνονται ότι ο απώτερος στόχος είναι η συμμετοχή στις τελικές δραστηριότητες του προγράμματος που περιελάμβανε τη συμμετοχή του σχολείου στην έκθεση φωτογραφίας.
Η δράση πραγματοποιείται σε ατομικό επίπεδο με φωτογραφική μηχανή και προσαρμόζεται στις ιδιαιτερότητες της πάθησης του κάθε μαθητή. Η φωτογραφική μηχανή μπορεί να λειτουργήσει ως κίνητρο, ως εργαλείο διδασκαλίας και ως μέσο έκφρασης και δημιουργικότητας. Οι νοσηλευόμενοι μαθητές μαθαίνουν να χειρίζονται την αναλογική και ψηφιακή φωτογραφική μηχανή.
Η δημιουργία φωτογραφιών, η προβολή τους ή η κοινή χρήση φωτογραφιών είναι διαφορετικοί τρόποι έκφρασης διότι αρκετές φορές οι λέξεις δεν μπορούν να εκφράσουν τα συναισθήματα και τις σκέψεις με τον τρόπο που η χρήση φωτογραφίας ή των φωτογραφιών το επιτρέπει.
Η εμπειρία μας δείχνει ότι η φωτογραφία στα άτομα με ψυχικές διαταραχές, φαίνεται να ενισχύει την αίσθηση της περηφάνιας, της αυτοεκτίμησης και της αυτοπεποίθησής τους. Μέσα από τέτοιες δράσεις ενθαρρύνεται η ατομική δημιουργικότητα στους νοσηλευόμενους μαθητές μας, αλλά επίσης πολύ σημαντικό γεγονός είναι ότι τους παρέχεται η δυνατότητα να πουν τις δικές τους ιστορίες.
Μέσω της φωτογραφίας μπορεί να καταστεί δυνατή η καταγραφή και ο προβληματισμός σχετικά με τα προβλήματα μιας ομάδας ή κοινότητας, να γίνει κριτική συζήτηση αυτών των προβλημάτων, να δημιουργηθεί συλλογική γνώση και να γίνει ανάληψη δράσης για την επίλυση των προβλημάτων αυτών.
Η φωτογραφία στα άτομα με ειδικές ανάγκες και όχι μόνο φαίνεται να ενισχύει την αίσθηση της περηφάνιας και της αυτοπεποίθησης τους. Μέσω της ποιοτικής καλλιτεχνικής εκπαίδευσης οι μαθητές μπορούν να εκπροσωπούν τις δικές τους εμπειρίες και να διατυπώνουν τις δικές τους ιστορίες και εικόνες.
Μέσα επίσης από την καλλιτεχνική εκπαίδευση ενθαρρύνεται η ατομική δημιουργικότητα καθώς και η επίλυση προβλημάτων που είναι και το ζητούμενο σε ορισμένους από τους νοσηλευόμενους μαθητές αλλά επίσης πολύ σημαντικό δίνετε η δυνατότητα στους μαθητές να πουν τις δικές τους ιστορίες.
Το σχολείο πρέπει να εξασφαλίζει τις ίδιες εκπαιδευτικές ευκαιρίες για όλους τους μαθητές ώστε να μπορούν να αναπτύξουν πλήρως όλες τις ικανότητες τους. Ένας από τους χειρότερους τρόπους καταστροφής της αυτοεκτίμησης ενός μαθητή είναι η αποθάρρυνση.
Η μαθησιακή διαδικασία θα πρέπει να είναι ευχάριστη αλλά και παράλληλα μια πρόκληση για τους μαθητές. Η φωτογραφία ως μέσο μάθησης μπορεί να τα προσφέρει όλα αυτά. Η φωτογραφική μηχανή μπορεί να λειτουργήσει ως κίνητρο, ως εργαλείο διδασκαλίας και ως μέσο έκφρασης και δημιουργικότητας.
Στη δράση αυτή οι μαθητές θα μάθουν να χειρίζονται την αναλογική και ψηφιακή φωτογραφική μηχανή, θα μπορούν να χρησιμοποιούν το zoom in και zoom out, να βγάζουν καδραρισμένες φωτογραφίες, να χειρίζονται το τρίποδα, να χρησιμοποιούν το φλας, να αλλάζουν φιλμ στην αναλογική μηχανή, να χρησιμοποιούν τη φωτογραφία ως μέσω αυτογνωσίας.