Κυπαρίσσι
Κυπαρίσσι στο Ρωγό
[πηγές: Βικιπαίδεια, http://www.dwdekamhnes.gr, http://www.mani.org.gr]
Λατινική ονομασία: Cypressus sempervirens
Περιγραφή: Το κυπαρίσσι είναι γυμνόσπερμο, κωνοφόρο, αειθαλές φυτό. Ανήκει στην οικογένεια των Κυπαρισσοειδών με 18 είδη που βρίσκονται στις περιοχές της Βορείου Αμερικής, στις χώρες της Μεσογείου και στη Δυτική Ασία. Τα περισσότερα είδη είναι δέντρα που φτάνουν σε ύψος τα 30 μέτρα και έχουν σχήμα πυραμίδας. Λίγα είναι τα θαμνώδη είδη που είναι αυτοφυή άγριων βραχωδών περιοχών με απλωμένα κλαδιά που δεν ξεπερνούν σε ύψος τα 7 μέτρα.
Ο φλοιός του δέντρου χωρίζεται σε λωρίδες που αποχωρίζονται και πέφτουν. Τα φύλλα του είναι απλωτά βελονοειδή και σε μεγαλύτερη ηλικία αποκτούν λέπια. Οι κώνοι του κυπαρισσιού έχουν σχήμα σφαιρικό και φέρουν ζεύγη ξυλωδών λεπιών που βγαίνουν από τον άξονα του κάθε κώνου. Τα λέπια αυτά όταν γονιμοποιηθούν φέρουν αρκετά σπόρια που ωριμάζουν κάθε δεύτερο χρόνο. Ο κώνος ανοίγει 2 χρόνια αργότερα.
Το πιο γνωστό είδος κυπαρισσιού που βρίσκουμε και στην Ελλάδα είναι το κοινό κυπαρίσσι (Κυπάρισσος η αειαθαλής – Cypressus sempervirens). Βρίσκεται ως αυτοφυές στις περιοχές της Μικράς Ασίας, του Ιράν και της Ελλάδας καλλιεργείται δε και ως καλλωπιστικό σε όλη τη νότια Ευρώπη. Πρόκειται για ψηλό δέντρο που φτάνει τα 30 μέτρα σε ύψος, ο κορμός του είναι ίσιος , τα φύλλα του μικρά και φέρουν λέπια είναι δε πολύ πυκνά και σκεπάζουν τα μικρά κλαδιά. Το κοινό κυπαρίσσι είναι δέντρο πολύμορφο και υπάρχει σε πολλές παραλλαγές. Οι πιο σημαντικές είναι δύο. Η πυραμοειδής παραλλαγή ,στην οποία τα κλαδιά του είναι όρθια και λέγεται και αρσενικό κυπαρίσσι. Η δεύτερη παραλλαγή του είναι η Οριζοντιόκλαδος παραλλαγή με οριζόντια απλωτά κλαδιά και πλατιά πλούσια κόμη. Είναι το γνωστό θηλυκό κυπαρίσσι.
Στη Ελλάδα, το κυπαρίσσι δημιουργεί φυσικά δάση μόνο στα νησιά και τη νότια ηπειρωτική χώρα. Τεχνητά όμως, βρίσκονται σε ολόκληρη τη χώρα, σχηματίζοντας μικρές ή μεγάλες συνδενδρίες. Είναι φωτόφιλο είδος. Δεν επιδέχεται σκίαση και ανέχεται την ξηρασία, όπως και τους ανέμους. Αντέχει σε φτωχά εδάφη, προτιμά ξηρά ή νωπά ελαφριά, μέτρια ή βαριά, καλά αποστραγγιζόμενα τυρφώδη εδάφη. Αναπτύσσεται σε εδάφη σημαντικού εύρους οξύτητας, όμως δεν αντέχει τις ακραίες τους τιμές. Επίσης, δημιουργεί θαυμάσιες φυσικές συστάδες και σε ασβεστολιθικά εδάφη.
Χρήσεις: Το κυπαρίσσι τοποθετείται σε διάφορα πάρκα, κατά μήκος των δρόμων, για τη δημιουργία αντιανεμικών φραγμάτων και σε αναδασώσεις. Η καλής ποιότητας ξυλεία του χρησιμοποιείται στην επιπλοποιία. Το ξύλο του, επίσης, είναι υποκίτρινο αρωματικό. Παράγει αιθέριο έλαιο που χρησιμοποιείται στην αρωματοποιία.
Πολιτισμός & παράδοση: Το κυπαρίσσι το κοινό είναι γνωστό από τα πανάρχαια χρόνια. Σύμφωνα με τη μυθική παράδοση ο Κυπάρισσος ήταν ένας όμορφος νέος από την Κέα, γιος του Τήλεφου και εγγονός του Ηρακλή. Αγαπημένο του σύντροφο είχε ένα εξημερωμένο ιερό ελάφι. Αλλά κάποια καλοκαιρινή μέρα ενώ το ελάφι κοιμόταν ξαπλωμένο στον ίσκιο, ο Κυπάρισσος το σκότωσε από απροσεξία με ένα ακόντιο. Ο νέος γεμάτος απελπισία, θέλησε να πεθάνει. Ζήτησε από τον ουρανό τη χάρη να κυλούν τα δάκρυα του αιώνια. Οι θεοί τον μετέτρεψαν σε κυπαρίσσι, το δέντρο της θλίψης. Από τότε το κυπαρίσσι θεωρείται σαν πένθιμο δέντρο και φυτεύεται μέχρι σήμερα στα νεκροταφεία.
